Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 6strona oryginału ↗

Sprawy polityczne, sprawy ziemskie

Слово Просвіти, №11 за 2014 рік

Myrosław ŁEWYCKYJ. Przede wszystkim z tego powodu upadł reżim Janukowycza. Na szczęście wielu ma świadomość, że na drodze do normalności po 11 latach rządów Janukowycza (z niewielkimi przerwami był u władzy od 2002 roku, kiedy to od Kuczmy uzyskał stanowisko premiera) naród musi wykazać się mądrością i wytrwałością, zanim całkowicie przewrócimy tę czarną kartę naszej historii. Jednocześnie często po tragicznych wydarzeniach 18—20 lutego 2014 roku słyszymy patetyczno-radosne słowo „Zwycięstwo!”. Jako człowiek wierzący uważam: to, co stało się w Kijowie 21—23 lutego, należy rozpatrywać szerzej niż zwycięstwo w ludzkim rozumieniu tego słowa. To jeszcze jedna szansa, dana przez Los ukraińskiemu narodowi, aby wyjść na drogę wolnego, samodzielnego życia. Występując na kijowskim wiecu 26 lutego 2014 roku Tetiana Czornowoł powiedziała, że i jej, i wielu osobom, które w tragiczną noc 19 lutego stały na scenie, wydawało się, że zbrojne siły obrońców reżimu utopią Majdan we krwi. Po stronie Janukowycza była przeważająca siła. Po stronie Majdanu — wiara oraz już słynąca cudami, ukoronowana przez papieża Jana Pawła II figurka Matki Bożej z Fatimy. I stało się to, co nie mieści się w ramach prostej logiki. Kiedy obrońcy Majdanu rozpalali ogień na linii obrony, wiatr tak się obracał, że cały czas niósł płomienie na nacierających. Jestem pewien, że przyszłe pokolenia będą wspominać to wydarzenie jako cud na Majdanie. Jako znak należy rozpatrywać przypadek z gołębiami, na które po papieskiej modlitwie za Ukrainę 26 stycznia 2014 roku napadły wrony i mewa (czy nie było to symboliczne wyrażenie berkuta i cywilnych najemników?). Jak poinformowała Religijno-Informacyjna Służba Ukrainy, gołębie mimo wszystko odparły atak i tracąc kilka piór, poleciały dalej. Ten epizod-znak i w tragiczne dni 19—20 lutego, i obecnie, kiedy w Kijowie sytuacja polityczna już zaczyna się stabilizować, daje ludziom wiarę, że mimo wszystkich prowokacji na południu Niebo ma inne plany wobec Ukrainy, niż te, które opracowują w Moskwie. Sonia Koszkina na stronie „Lewyj bereh” już nie po raz pierwszy informuje o atońskich przepowiedniach dotyczących odejścia Janukowycza w 2014 roku od spraw politycznych, a także ziemskich. Od tego czasu, jest przekonana dziennikarka, wszystkie działania Janukowycza stały się irracjonalne. Jak jego najnowsze odezwy do Putina z prośbą o ochronę… Przyjezdni z Doniecka opowiadają, że rzekomo w tym planie były także ostrzeżenia dla Janukowycza od jego byłego spowiednika Zosymy, gdzie wieszczono mu bezsławny koniec, a wielu jego współpracownikom więzienie. Fantazja czy może prawda? W książkach, które na ten temat udało się przeczytać, o takich przepowiedniach nie ma wzmianki. Za to są one na wskroś przesiąknięte dzikim szowinizmem bez „proroctw”, z wezwaniami do bezlitosnej walki z „rozłamowcami” i „innowiercami”. Przeczytawszy te wezwania i pouczenia, już nie dziwisz się, dlaczego ludzie, zombowani ideą rosyjskiego mitu, stają się katami, których, jakkolwiek paradoksalnie, błogosławi rosyjska cerkiew. Na stronie klasztoru, założonego przez duchowego mentora Janukowycza, przez kilka dni wisiała modlitwa za „nieustraszony Berkut”, w której mnisi dziękowali katom, że ci „uratowali wiarę i ojczyznę przed faszyzmem”. Oczywiście ludzie, wychowani na takiej „duchowej” podstawie, bez wahania będą twierdzić, że „stróże prawa” działali „niedostatecznie ostro” podczas rozstrzeliwania pokojowych protestujących. Te straszne słowa, jak zaznacza niemiecki magazyn „Der Spiegel”, powiedziała jedna z „twarzy” Partii Regionów Ołena Bondarenko w czasie, gdy świat był zszokowany okrucieństwem nowej hordy, gdy pokojowa Ukraina spływała krwią. I choć ona obecnie zrzuca to na niedokładność tłumaczenia, jednak autor artykułu w „Spieglu” dowodzi, że Bondarenko kilka razy podczas godzinnej rozmowy wyrażała żal z powodu niedostatecznie ostrych działań… Póki co za te czyny „zawisła” na słupie hańby, który ustawiły przedstawicielki matek tych, których zabito na Majdanie. Mimo wspomnianych „modlitw” „za wiarę i ojczyznę” i przeciwko „faszyzmowi” jest niemało innych znaków, które dają nadzieję, że mimo ścisłego „protektoratu” Rosji nad Janukowyczem, z terytorium której zaczął wydawać „prezydenckie” ukazy-wezwania, by nie słuchać władzy, która jest wybierana przez „tłum”, Ukrainę czeka ukraińska, świetlana przyszłość. Jeśli zaś były plany wobec Ukrainy, to dlaczego potrzebna była aż tak wielka ofiara? Wątpię, czy ktoś obecnie może to wyjaśnić. Jednak faktem jest, że dzisiaj na miejsce zabójstwa idzie ogromny potok ludzi, w którym często rosyjskojęzyczni rodzice i dziadkowie mówią dzieciom: „Ucz się, jak trzeba kochać Ojczyznę”. Być może ta ofiara była potrzebna, aby zburzyć straszny, zgubny jeszcze z czasów radzieckich nawyk-wymówkę: „A jaka różnica…”. Wracając w niedzielę 23 lutego do domu, zajrzałem do „Ukraińskiego Domu”. Tam, jak i w klasztorze bazylianów oraz soborze św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach, wciąż była polowa przychodnia. Przed zajęciem Domu przez berkutowców w jednym z jego kątów była „Biblioteka Majdanu”. W krótkim czasie zdołała zebrać co najmniej tysiąc książek, głównie o charakterze oświatowo-patriotycznym oraz literatury współczesnej. Po „nowych osadnikach” zobaczyłem prawie puste regały. Może serce nie zabolałoby tak, gdyby te książki zostały ukradzione. Choć część księgozbioru, jak się okazało, rzeczywiście ukradziono, jednak przeważającą większość poszarpano, zniszczono buciorami. Były nawet przypadki, opowiedziała bibliotekarka-wolontariuszka, że ordyńcy XXI wieku w znieważaniu książki wyszli daleko poza granicę zwierzęcego zachowania. Tak, jak robiono to w dniach „podbijania” Ukrainy w XVIII, XIX wieku, w 1914 i 1939 roku w Galicji podczas jej „wyzwalania”. I te minione, i obecne czyny — to skutek długotrwałej obróbki propagandowej w duchu „wyższej rasy” i nienawiści do wszystkiego, co nie mieści się w jej ramach. Z powodu jakiejkolwiek wzmianki o dzikim obchodzeniu się z ukraińskim dziedzictwem duchowym tutaj, zaczynając od pierwszych osób Federacji Rosyjskiej, kończąc na obecnych na Ukrainie mankurtach i lokajach w rodzaju Tabacznyka czy Cariowa, wszczynany jest wrzask, że to „fałszowanie historii”, „natarcie faszyzmu”. Obecnie wszyscy, którzy chcą widzieć, zobaczyli, że ta niezmienna od wieków rzeczywistość — to przejaw ordyńskiej mentalności. Jej przedstawiciele hałasują o faszystowskim przewrocie, jak próbowała to zrobić w Strasburgu skandalicznie znana Witrenko, podając się za dziennikarkę… Może ktoś powie: po co w czasie wielkiego bólu narodu poruszać kwestię zniszczonych tysiąca-półtora tysiąca książek? Na to jeszcze przyjdzie czas… Nie, to jedno z najostrzejszych pytań. Nie mniej ostrych niż pozyskanie środków na odbudowę zrujnowanej gospodarki i zwrot ukradzionych Ukrainie przez oligarchów pieniędzy, przelanych do „rajów podatkowych”. Kiedy z żoną w połowie lat 90. XX wieku stawialiśmy kwestię naszego języka i historii, nie tylko dziennikarze wzruszali ramionami. Choć znana fraza Leonida Kuczmy: „Będzie gospodarka — będzie wszystko”, i nadzieje Wiaczesława Czornowoła jeszcze w 1996 r., kiedy ogłosił kurs na ukraińską Ukrainę, mając nadzieję, że kwestia języka i prawdy historycznej sama rozwiąże się przy wzroście dobrobytu narodu, nie sprawdziły się. Nie rozwiązało się… Zaczęło się straszne rozwarstwienie społeczne i dzika antyukraińska propa- Zdjęcie Serhija Marczenka bandy, mieszkańców zachodnich i centralnych obwodów Ukrainy pokazywano jako spragnionych krwi nieludzi, dla których nie powinno być miejsca na ziemi. Nic więc dziwnego, że przy takiej „polityce” berkutowcy szarpali i znieważali „zdobyczną” książkę. Człowiek, który czerpie dziką przyjemność ze znieważania książki, bez wahania naciśnie spust karabinu snajperskiego. Dlatego wielkim błędem będzie, jeśli my, szukając winnych rozstrzelań i zwierzęcego znęcania się nad pokojowymi ludźmi, sprowadzimy wszystko do poszukiwania tych, którzy wydawali i wykonywali zbrodnicze rozkazy. Wespół z nimi, i to w pierwszych szeregach za morderstwa ludności cywilnej, do odpowiedzialności muszą zostać pociągnięci zleceniodawcy i wykonawcy diabelskiej propagandy niezgody Ukraińców. Oczywiście znajdą się tacy, którzy podniosą krzyk, że to zamach na wolność słowa. Jednak jeśli zasiane słowo rodzi zbrodnie, to ten, kto je rzuca, jest takim samym zbrodniarzem, jak ten, kto naciska spust karabinu. Zgadzając się z kolegami z ruchu „Stop cenzurze!” w kwestii lustracji środowiska dziennikarskiego, uważam, że zaproponowana przez nich lustracja nie może ograniczać się do początku Euromajdanu, czyli 22 listopada 2013 roku. To musi być program państwowy, który sięga pierwszego przyjścia na władczy Olimp takich cynicznych tub imperium, jak Dmytro Tabacznyk. Nie mniej winni rozstrzelania Majdanu byli ci, którzy, poczynając od 2002 roku, rysowali mapy „rozsortowywania” Ukraińców. I kilka słów odnośnie do apelu inteligencji Lwowa do Rządu, Rady Najwyższej w sprawie wyważonej polityki językowo-kulturowej. Jest tam jeden niuans, ignorowanie którego byłoby zbrodnią wobec przyszłych pokoleń. Parafrazując znane powiedzenie Baudouina de Courtenay, można powiedzieć, że nie ten jest językiem państwowym, który widnieje w Konstytucji, a ten, którym realnie mówi armia i milicja. Na Ukrainie za Krawczuka próbowali „przejść”, ale za Kuczmy dali wsteczny bieg. Nie było odczuwalnych zmian i za Juszczenki. A za Janukowycza budowano na Ukrainie językowo i ideologicznie obcą armię i milicję. I cały świat z przerażeniem zobaczył to w styczniu-lutym 2014 roku. Kiedy polski dziennikarz próbował wyjaśnić u berkutowca, dlaczego Ukrainiec strzela do Ukraińca, w odpowiedzi otrzymał sapanie i mruczenie jako wyraz niezadowolenia. Kiedy wspomniałem o polskich dziennikarzach, to powiem, że reportaże Marijki Stepan były arcydziełem dziennikarskiego kunsztu i przychylności wobec Ukrainy. Uważam, że za to powinna otrzymać wysokie ukraińskie odznaczenie. Kontynuując temat językowy, musimy rozumieć: aby Ukraina mogła mówić o ukraińskiej przyszłości, konieczne jest, aby w armii, milicji i SBU język ukraiński realnie, a nie deklaratywnie stał się państwowym. Tutaj trzeba działać bezkompromisowo. Nie może być żadnego, jak mówią Polacy: „zmiłuj się” (patrz przez palce). Wszelkie rozmowy o jakichś prawach człowieka w tym planie są albo głupotą, albo prowokacją. Wspominając SBU, znaczna część której splamiła się, jak i drapieżny berkut, deputowany jednej z minionych kadencji zaznaczył, że w ramach reformowania tej struktury warto byłoby zmienić nazwę na Narodową Służbę Bezpieczeństwa. SBU dość mocno przypominała KGB USRR. W ostatnich miesiącach często był powód, aby stawiać pytanie, czy to ukraiński organ, czy putinowski nadzorca nad Ukrainą. Jeszcze jedno ostre pytanie — ogłoszony projekt uchwały Rady Najwyższej o zakazie Kompartii. Tekstu projektu nie widziałem, choć pod nim stoją podpisy rozsądnych ludzi. Biorąc pod uwagę napiętą sytuację na Ukrainie, tutaj potrzebna jest głęboka rozwaga. Polityczny zakaz może obrócić się i wybuchem protestów, i niezrozumieniem Europy. Tutaj powinna być tylko polityczna konstatacja, że to antyukraińska siła, jak niektóre inne jej podobne. Prawne rozwiązanie musi uzupełniać przedstawienie „skromnego” sposobu życia „wodzów proletariatu”, poczynając od „małej” 5-piętrowej chatki z ogromnym parkiem samochodów „syna” kompartyjnego wodza. Upadek reżimu Janukowycza — wydarzenie o wymiarze ogólnoeuropejskim. Europejskim politykom, którzy mieli swoje wyobrażenia o stylu życia i poziomie korupcji, otworzyły się oczy na styl myślenia i działań dyktatorów ze strefy tak zwanej przestrzeni poradzieckiej. Pierwszą rolę wśród nich, nie tylko pod względem siły wpływu, gra Putin. W zagranicznej prasie nierzadko pojawia się informacja, z odniesieniami do naocznych świadków, o jego wielomiliardowych majątkach i carskim stylu życia. To, co Ukraina zobaczyła w majątkach Janukowycza i jego świty, wcale nie było kompleksem „trudnego dzieciństwa”, jak sądzono. To była próba „równania” do Putina. We wszystkim! W szczególności także w próbie reżimu Janukowycza putinowskimi metodami „zmuszenia” do kochania znienawidzonej władzy. Jednak ani on, ani jego doradcy nie rozumieli fenomenu ukraińskiej niepokorności.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn