Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

Kateryna

Слово Просвіти, №11 за 2017 рік

Halyna PAHUTIAK, laureatka Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki, Lwów. Kiedyś pewien pisarz krzywił się: „Czyż „Kateryna” i „Hajdamacy” mogą reprezentować literaturę ukraińską na świecie? Fe!”. Właściwie te dwa poematy Tarasa Szewczenki do dziś nie reprezentują. Nadia KYRIAN Zdjęcie Heorhija LUKIANCZUKA. 9 marca pod pomnik Szewczenki w Kijowie przez cały dzień składano kwiaty. Zarówno oficjalne delegacje: od prezydenta, Gabinetu Ministrów, różnych partii, jak i zwykli Ukraińcy, wygłaszali przemówienia, czytali wiersze, śpiewali. Najliczniejszym w ciągu ostatnich kilku lat był wiec, który przeprowadziły partie proukraińskie, organizacje społeczne, w szczególności „Proświta”, skupione wokół „Ukraińskiej alternatywy”. Wiec rozpoczął Patriarcha Kijowski i całej Rusi-Ukrainy Filaret: „Naród ukraiński dowodzi, że my obecnie rzeczywiście „duszę i ciało kładziemy za naszą wolność” — na wschodzie, gdzie trwa wojna przeciwko agresorowi. To nie my napadliśmy na Rosję, a rosyjskie wojska z bronią depczą naszą ziemię. My przede wszystkim pokładamy nadzieję w Bogu, ale musimy działać także sami. „Objmijcie się, bracia moi, błagam was, zaklinam”, — wzywał Taras Szewczenko. A nasze rozbicie przeszkadza nam osiągać to, czego chcemy. Dlatego jeśli szanujemy Tarasa Szewczenkę nie słowami, a czynami, to trzeba jednoczyć się wokół państwa ukraińskiego”. Ogłaszając wystąpienie lidera partii „Sprawiedliwość” Wałentyna Naływajczenki, prowadzący zauważył: „Dziwne, ale tylko gdy ogłosiliśmy zebranie sił narodowych pod pomnikiem Szewczenki o godzinie 14, właśnie w tym czasie naszego lidera wzywają na przesłuchanie do prokuratury. Władza się zmienia, a metody są te same. To jeszcze raz świadczy, że trzeba zmieniać nie poszczególne osobistości, a system”. Wałentyn Naływajczenko podkreślił, że właśnie Szewczenko jednoczy nas, inspiruje do bycia silnymi, wiary w Boga, pójścia naprzód z poczuciem tego, że sprawiedliwość — to jest to, dla czego żyli nasi przodkowie, to jest to, w czym wychowali nas nasi rodzice, ale to jest także to, dla czego jesteśmy gotowi ruszać dalej. Szewczenko jest z nami, kiedy agresję nazywamy agresją. Szewczenko jest z nami, kiedy mówimy, że maruderstwo i korupcja w naszym państwie niszczą nas, jak drugi agresor wewnątrz kraju. Szewczenko jest z nami, kiedy szanują nasze piśmiennictwo i skutki tego są bardzo bolesne, bo aby poznać Ukrainę, trzeba czytać Szewczenkę, a nie A, B i C ukrsuczlit (ukraińskiej współczesnej literatury) z ich wtórną estetyką. „U nas takiego swojego jest pełno”, — wyraziła się kiedyś nieżyjąca już Hanna Hala Horbach. Pewnie, że cudzoziemcom potrzeba poznawać Ukrainę, która już od kilku lat znajduje się w centrum uwagi światowych mediów. Tak jak my poznajemy inne narody, inne kultury. To było wiele lat temu, kiedy byliśmy młodzi i naiwni i nic nie wiedzieliśmy o polityce, kulturze masowej, konkurencji i komercjalizacji literatury. Nad „Kateryną” płakały wiejskie kobiety, wrażliwe dziewczynki, a symbolika arcydzieła Tarasa — obrazu „Kateryna” — w ogóle nie była odczuwalna. Tragiczny los dziewczyny-pokrytki rozpatrywano jako przerażający oddźwięk prawa zwyczajowego. Wczytywaliśmy się w „Zaczaruj mi, wołchwie…”, „Wielki loch”,

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn