Strona · s. 7strona oryginału ↗
Wspieramy chwalebne tradycje
Слово Просвіти, №11 за 2017 рік
Maria HEW, wykładowczyni Lwowskiej Państwowej Szkoły Chóralnej „Dudaryk” W 2011 roku pracowałam jako nauczycielka w Radechowskiej Szkole Sztuk Pięknych i rozpoczęłam badania artystyczne pt. „Kultura chóralna ziemi radechowskiej w okresie 1945—2011”. W tej pracy naukowej opisywałam działalność zespołów chóralnych regionu, a w szczególności chóru „Proświta”. Z polecenia dyrektora zespołu Jurija Suchara przypadło mi w udziale nim kierować. Swoją poszukiwawczą działalność naukową łączyłam z praktyką dyrygencką i koncertową. Studiowanie historii kultury chóralnej ziemi radechowskiej pomogło mi uświadomić sobie cel i specyfikę pracy oraz profesjonalnie włączyć się w skład zespołu. Historia zespołu sięga odległej przeszłości, właśnie tego czasu, kiedy zakładano czytelnie „Proświty” w powiatach i wsiach (począwszy od 1868 roku). W statucie „Proświty”, zatwierdzonym w 1913 roku, zaznaczono: „Celem towarzystwa jest oświata oraz podnoszenie kultury i dobrobytu narodu ukraińskiego we wszystkich jego warstwach i kierunkach życia. Dla osiągnięcia tego celu towarzystwu pomogą takie środki, jak organizowanie publicznych wykładów i odczytów, produkcji literacko-muzycznych, koncertów, amatorskich przedstawień teatralnych — ogólnie pielęgnowanie muzyki i śpiewu, prowadzenie teatru ludowego i kina” („Zarysy historii „Proświty”, red. I. Melnyk. — Lwów—Kraków—Paryż: Proświta, 1993. — S. 186). Począwszy od momentu powstania najnowszej niepodległej Ukrainy w 1996 roku, chór nauczycielski „Proświta” kontynuował tradycje oświatowej działalności chóralnej. Zespół zorganizowano przy „Proświcie”, a jego uczestnikami są nauczyciele muzyki z miasta Radechów i wsi rejonu. Lejtmotywem koncertowego świętowania 20-lecia chóru stała się właśnie postać Nauczyciela w życiu każdego człowieka. Od mentora zależy przychylność i miłość ucznia do wybranego zajęcia. Niezmienną dyrygentką chóru „Proświta” jest Ludmyła Suchar. Ludmyła Suchar to krzewicielka sztuki chóralnej na ziemi radechowskiej. Urodziła się 27 września 1954 roku we wsi Worochta w rejonie jaremczańskim obwodu iwanofrankiwskiego w rodzinie budowniczych mostów kolejowych. Rodzina często się przeprowadzała, podróżując głównie po terenach zachodniokarpackich, dlatego Ludmyła Suchar miała możliwość poznawania folkloru muzycznego różnych miejscowości. Z czasem osiedlili się w Samborze. Wykształcenie muzyczne zdobyła w Samborskiej Szkole Muzycznej (klasa skrzypiec), Drohobyckim Państwowym Kolegium Muzycznym (specjalność „Dyrygentura chóralna”), Ukraińskim Uniwersytecie Katolickim oraz Lwowskiej Akademii Muzycznej im. M. Łysenki (specjalność „Sztuka muzyczna”). 20 lat Ludmyła Suchar przepracowała w Radechowskiej Dziecięcej Szkole Muzycznej, wykładając solfeż, dyscypliny muzyczno-teoretyczne i kierując dziecięcym zespołem chóralnym. W tym czasie zorganizowała chóry dziecięce i nauczycielskie w Radechowskich Szkołach Ogólnokształcących nr 2 i nr 3. Kieruje Drużyną Maryjną, którą zapoczątkowała w 1991 roku wraz z cerkwią św. Mikołaja w mieście Radechów. Ludmyła Iwaniwna śpiewała w kapeli chóralnej nauczycieli Radechowskiej DSM, często występowała jako solistka kapeli. Już od 1994 roku Ludmyła Suchar pracuje w Radechowskiej Rejonowej Szkole Sztuk Pięknych. Aktywnie zajmuje się katechizacją młodzieży, prowadzi działalność muzyczno-oświatową wśród parafian dekanatu, wchodzi w skład redakcji gazety dekanalnej „Słowo”. Ludmyła Suchar jest także redaktorką muzyczną zbioru folklorystycznego „Hajiwky Radechiwszczyny” (2004), książek artystycznych o Ihorze Biłozirze i jego twórczości „Pamięci przyjaciela” (2005), „Ślad na ziemi” (2010), współautorką podręczników z ukrainoznawstwa (2007). W jej dorobku twórczym znajduje się opracowanie metodyczne „Praca z dziećmi w wieku przedszkolnym w studiach „Maluch” i „Orzeszek” Radechowskiej Rejonowej Szkoły Sztuk Pięknych (rady metodyczne „Wychowanie słuchu muzycznego u pierwszoklasistów w wczesnym wieku szkolnym (7—10 lat)”, „Gry muzyczne”, „Solfeżowanie na lekcjach muzyki”). Za swoją pracę artystyczną została nagrodzona dyplomami. Wielu jej uczniów wybrało sztukę jako zawód i sprawę życia. Tak, Wiktorija Starunczak (Szawaluk), uczennica Ludmyły Suchar, w latach 2004—2008 kontynuowała dzieło swojej nauczycielki i stanęła za pulpitem dyrygenckim chóru „Proświta”. Pod jej kierownictwem zespół w 2007 roku otrzymał zaszczytny tytuł „ludowy”. Swoją „nauczycielską rodzinę oświatową” z okazji 20-lecia Wiktorija witała razem z ludowym zespołem wokalnym „Gerdan” (m. Mikołajów), któremu teraz przewodzi. Muzycznym prezentem były ukraińskie pieśni ludowe we współczesnej aranżacji. W czasie, gdy zostałam dyrygentką ludowego chóru „Proświta”, zespół miał już liczne osiągnięcia: ogromną bibliotekę chóralną, liczne programy koncertowe, trasy koncertowe, nagrane płyty kompaktowe z muzyką chóralną „Błogosław nas, Boże” (2007), „Będę wołać całym sercem…” (2009), „Raduj się, Mikołaju” (2010), „Akatyst do Świętego ojca Mikołaja” (2010), był laureatem obwodowych i ogólnoukraińskich konkursów-festiwali („Śpiewająca rodzina oświatowa”, „Echo”, „Wielka kolęda”, „Gwiazda Bożonarodzeniowa”, „Kamerton”, „Mamina świetlica”, „Pszeniczne przewiesło” i in.). Repertuar „Proświty” jest bardzo obszerny i różnorodny. To muzyka duchowa, kompozycje ludowe, utwory klasyków europejskich, współczesna muzyka ukraińska i światowa. Wielkim doświadczeniem twórczym było studiowanie przez chór moich autorskich kompozycji i opracowań. Przecież słyszeć własną muzykę i mieć możliwość eksperymentowania z chóralnymi barwami dźwiękowymi — to chyba największe szczęście dla autora. Na jubileuszowych obchodach dla biblioteki chóru „Proświta” zaprezentowałam część swojego dorobku twórczego: książki poetyckie i zbiory nutowe utworów autorskich. A w duecie wokalnym z Nataliją Podobiwską (nauczycielką Zespołu Szkół we wsi Hirśke w rejonie mikołajowskim) witałyśmy chórzystów-oświatowców autorskimi pieśniami „Modlitwa duszy” i „Oj pójdę do studni”. Każdy z dyrygentów miał możliwość ponownie stanąć za pulpitem dyrygenckim. Na uroczysty występ chór przygotował program koncertowy, w skład którego weszły utwory: „Błogosław, duszo moja, Pana” K. Stecenki, „Oj tam z kraju zrąb” (opr. W. Huszczaka), „Hucułka Ksenia” J. Kozaka, „Kołomyjka” z opery J. Mejtusa „Ukradzione szczęście”, „Kołysanka” (sł. i muz. M. Hew), „Gdybym miała skrzydła orle” (opr. O. Tokar), „Modlitwa za Ojczyznę” M. Fomenki. Widzowie z zachwytem wsłuchiwali się w różnorodne barwy brzmieniowe, szeroką paletę dynamiczną, czystość intonacji. Niezmienna prowadząca programy koncertowe Switłana Jermiłowa miała Koncertowa sala Radechowskiej Rejonowej Szkoły Sztuk Pięknych zgromadziła koneserów sztuki chóralnej na święcie 20-lecia ludowego chóru nauczycieli „Proświta” Radechowskiego Rejonowego Oddziału Wszechukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
