Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

Od imienia czytelników

Слово Просвіти, №11 за 2017 рік

Treściwa, obszerna książka Bohdana Dziaczyszyna „Przeżyte-przeczytane” (K.: Jarosławiw Wał. — 2016. — 264 s.) zwraca uwagę wyraźnym ukierunkowaniem na nurt pamięci, wiary i miłości, bez których nie może obejść się prawdziwy Człowiek. Lewko WOŁOWIEC, członek NSPU, wieś Kołodenci na Lwowszczyźnie Inżynier i naukowiec, znany specjalista techniczny, autor – jakby niespodziewanie dla nas – wkroczył na szerokie obszary filozofii (w najlepszym znaczeniu tego słowa), historii, literatury, socjologii (listę można by kontynuować). Ponadto patrzy na świat jakby z innej strony, wolnej od zaślepienia humanitarnymi schematami. Doskonale znając Biblię, Dziaczyszyn uważa mimo to za konieczne ją badać i szukać w niej tego, czego, niestety, nie znajdują nieuważni czytelnicy. Autor wierzy w Boga jako Stwórcę świata, Wszechświata i wszystkiego, co istnieje wokół nas. Właśnie ta niezachwiana wiara skłania go do wyjaśniania wszystkiego, co wywołuje różne interpretacje lub wątpliwości. Bo Pan dał człowiekowi rozum, aby wyraźnie rozróżniał dobro i zło (choć przenikają się one nieraz w dziwnym splocie) i szukał jedynie właściwej drogi. Pamięć zaś dana jest człowiekowi, aby zagłębiał się w przeszłość, uświadamiał sobie teraźniejszość i przewidywał choćby cząstkę przyszłości. Los jest wyznaczony przez Stwórcę, lecz czy to oznacza, że nie trzeba szukać lepszego losu? Mamy wybaczać wrogom, ale czy naprawdę mamy rezygnować z walki przeciw nim jako ucieleśnieniu zła? A najważniejsze w tej różnorodności ocen jest pytanie: dlaczego Pan zakazał pierwszej parze w raju spożywać owoc z drzewa poznania? Odpowiedź dla autora jest zrozumiała: byłoby to przedwczesne. Bóg wygnał ludzi z raju, jednak dał im dobrą możliwość życia na ziemi (powiedziano: żyjcie, rozmnażajcie się i zaludniajcie ziemię). Bardzo ważne wydaje się także pytanie, kto bardziej potrzebuje kogo: my Boga czy Bóg nas? A jeśli odpowiedź mamy jednoznaczną, pojawiają się pochodne pytania: dlaczego więc zapominamy o Stwórcy i zwracamy się do Niego tylko wtedy, gdy jest nam zbyt ciężko? I dlaczego zrywamy z Nim więź, gdy robi się łatwiej? (Znane jest przecież ludowe powiedzenie: „Jak trwoga, to do Boga; po trwodze – to i po Bogu”). Bohdan Dziaczyszyn zachował w swojej pamięci imiona setek wielkich ludzi – od uczonych dawnych wieków po swoich współczesnych (i jak te imiona zmieściły się w jego pamięci?!), a dopiero potem wprowadzał ich w krąg swoich rozmówców. Wielokrotnie też przestrzegał na kartach książki, że nie uważa własnych twierdzeń za jedynie słuszne, lecz posługuje się nimi, aby zachęcić prawdopodobnych czytelników do twórczej rozmowy, a w końcu nawet do dyskusji naukowej. I choć dla części czytelników autorski wkład w humanistykę w gatunku eseju nie był szczególnie zauważalny, to autor szedł do tego rodzaju twórczości świadomie i konsekwentnie: świadectwem tego jest fakt, że „Przeżyte-przeczytane” to już jego trzecia księga esejów. Esеista ma własne, wyraźne spojrzenie na tak znane wszystkim pojęcia, jak Duch, dusza, serce. Dwa pierwsze bywają czasem utożsamiane, lecz w większości przypadków idą w określonym porządku: Duch jest najwyższy, dusza podąża za nim. Serce zaś to coś ważniejszego nawet od duszy, bo sercem nie tylko odbieramy, ale też ważymy, oceniamy. Dlatego nie jest ono obce emocjom, a jednocześnie stoi wyżej od nich. (Zresztą w Biblii serce i nerki uważa się za najważniejsze narządy człowieka). Co do Wszechświata i Ducha w nim, to stali się oni niewidzialną energią na drodze poznania, a ono z kolei jest życiem, zatem — wiecznym trwaniem. A aby pojąć w życiu wieczność, musimy wykraczać poza ramy swojego życia i otaczającego nas środowiska. Dziszyszyn konsekwentnie i wielokrotnie wzywa do czytania, ponownego czytania i, co najważniejsze, wnikania w treść czytanego. W tym celu warto od czasu do czasu obejrzeć się wstecz, aby wyraźniej dostrzec przebyty odcinek drogi. Czasem nasuwa się myśl: czy autor nie zawyża osiągnięć niektórych ze swoich współczesnych? Jednak przy uważnej powtórnej lekturze dochodzi się do wniosku: nie. Bo zarówno Andrij Sodomora, jak i Bohdan Smoliak są potężnymi postaciami w procesie literackim, a dokonania ich to wartościowy dorobek na niwie pięknego piśmiennictwa. Oczywiście pracujemy nie tylko dla siebie, ale i nasze życie jest ważne. A co jest najistotniejsze w trwaniu bytu każdego z nas? Tu nasz esеista znajduje odpowiedź, która wynika z jego własnego, indywidualnego doświadczenia. Szczytem szczytów ludzkiego życia jest miłość, bo tylko w niej jednostka, znajdując podobną sobie, wzbogaca i siebie, i ją emocjonalnie, moralnie i duchowo. A jeśli na twarzy autora eseju pojawia się męska łza, to każdy czytelnik jest w stanie wyobrazić sobie zarówno siłę uczucia samotnego mężczyzny, jak i szlachetność jego miłości, bo ona jako jedyna, a może niemal jedyna w tym grzesznym świecie, lśni pięknem i czystością, gdyż wciąż trwa w pamięci, a więc naprawdę niczym nie zniszczona, stała się niezniszczalna. Od siebie i w imieniu wielu czytelników chcę wyrazić autorowi szczerą wdzięczność za tę oczekiwaną księgę — wartościowy wkład w gatunek eseju i w naszą świadomość.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn