Strona · s. 12strona oryginału ↗
Serhij Awdiejew – ukraiński Mister X
Слово Просвіти, №11 за 2021 рік
— Jaka była Pana droga do Kijowskiego Teatru Operetki?
— W dzieciństwie śpiewałem w chórze dziecięcym w Czerkasach. Porównywano mnie nawet do Robertino Lorettiego. Ale w 8 klasie zaczęła się młodzieńcza mutacja głosu, który zmieniał się wprost podczas jednego koncertu. Dzieciństwo się skończyło. Jeśli u większości głos znika na 2-3 lata, to u mnie zniknął na 15 lat i pojawił się dopiero w wieku 28 lat.
Zdobyłem dwa wykształcenia – ukończyłem Kijowski Narodowy Uniwersytet Ekonomiczny imienia Wadyma Hetmana oraz Kijowską Wyższą Szkołę Inżynieryjną Wojsk Rakietowych. A kiedy poczułem, że znów mogę śpiewać, wstąpiłem do Konserwatorium Kijowskiego (obecnie Narodowa Akademia Muzyczna Ukrainy imienia Piotra Czajkowskiego). W stopniu kapitana przeszedłem do rezerwy, bo takie pojęcia jak konserwatorium i służba wojskowa są nie do pogodzenia. Po konserwatorium jeszcze przez pięć lat uczyłem się w prywatnym studiu operowym. A potem zrozumiałem: jeśli chcesz, żeby głos się doskonalił, rozwijał – trzeba iść do profesjonalnego zespołu.
Operetka podobała mi się zawsze, gdyż tutaj jest możliwość łączenia wokalu z grą dramatyczną. Przyszedłem do teatru na przesłuchanie, które odbywało się w dwóch turach: najpierw przy akompaniamencie fortepianu, potem – orkiestry. Zaśpiewałem arię Mistera X z operetki o tym samym tytule Imre Kálmána oraz arię Roberta z opery Piotra Czajkowskiego „Jolanta” – i przyjęto mnie do teatru. To był 2002 rok.
— Który spektakl był premierowym?
— Pierwszą była operetka „Baron cygański” Straussa. Grałem hrabiego Homonaya, a artysta ludowy Ukrainy Serhij Pawlinow – mojego syna Barinkaya. Żeby zmniejszyć różnicę wieku, zrobiono mi charakteryzację, doklejono wąsy. Na scenie chodziłem powoli, poważnie, starałem się mówić grubym głosem, w końcu jestem ojcem (uśmiecha się).
Przyznam: było strasznie, bardzo się denerwowałem. Oczywiście, zdenerwowanie jest potrzebne, kiedy wychodzisz na scenę, ono pomaga uzyskać werwę. Ale jeśli denerwujesz się zbyt mocno, to takie uczucie może sparaliżować pracę więzadeł i ciała. Jak dziś pamiętam swoje pierwsze wyjście: była scena zbiorowa, chór, balet, wszyscy moi partnerzy, niezwykle wzruszający moment.
Z czasem strach stopniowo zniknął,
ale denerwujesz się za każdym razem aż do dziś. Czy nie zawiodą głos i pamięć, bo trzeba trzymać w głowie niemało tekstu, gdyż jestem zaangażowany w wielu spektaklach, i to nie tylko w Teatrze Operetki, ale także w studiu operowym Narodowej Akademii Muzycznej, gdzie śpiewam Figara („Cyrulik sewilski”), Germonta („Traviata”), Oniegina („Eugeniusz Oniegin”), Enrico („Dzwonek”).
Kiedy przyszedłem do operetki,
głównym reżyserem był Serhij Kostiantynowycz Smijan. Pamiętam, podczas pierwszej próby spektaklu „Baron cygański” było mi bardzo ciężko, czułem się dość skrępowany, na próbę przyszli prawie wszyscy artyści teatru, żeby popatrzeć na nowicjusza. Podszedł do mnie i powiedział: „Serhiju, wiem, że wszystko ci się uda, bo masz serce. Nie denerwuj się…”. W trudnym momencie mnie wsparł, dał nadzieję, skrzydła, a to niezwykle ważne. Zapamiętałem jego słowa na całe życie. I teraz gram w spektaklu „Takie żydowskie szczęście”, który wyreżyserował Serhij Kostiantynowycz. W tym spektaklu moja postać, Lesza, wykonuje bardzo dramatyczny numer muzyczny „Ściana”. Zazwyczaj przypisujemy ten spektakl do wydarzeń poświęconych II wojnie światowej.
Po Homonayu był książę
Orłowski w „Zemście nietoperza”, potem „Silva”, „Marica”, znów „Zemsta nietoperza”, gdzie już zacząłem grać Eisensteina.
— A czy nie było trudno dwa razy wejść do tej samej rzeki (mam na myśli „Zemstę nietoperza”)?
— To zupełnie różne role. U księcia Orłowskiego rola jest niewielka. Głównym zadaniem jest zaśpiewanie arii wejściowej „Toast Orłowskiego”, która jest pokazowa dla wokalu, to w zasadzie wszystko. Potem ta postać bierze udział tylko w niewielkich epizodach muzycznych.
A rola Eisensteina jest duża, bardzo mi się podoba – i muzyka, i atmosfera, i dramaturgia. O każdej godzinie dnia i nocy będę mógł wyjść na scenę i zagrać bez prób, można powiedzieć, to moja ulubiona rola. Gram ją i teraz.
— Urodził się Pan daleko od
Ukrainy. A czy nie było trudno opanowywać język ukraiński, w którym odbywa się większość spektakli teatru?
— Urodziłem się na Dalekim
Wschodzie. Moja matka jest rdzenną Sybiraczką, a krewni ze strony ojca pochodzą z obwodu zaporoskiego. W latach 20. XX wieku zrządzeniem losu wielu Ukraińców znalazło się na Dalekim Wschodzie. Byłem w tamtych stronach około 20 lat temu, odwiedziłem krewnych i znów zobaczyłem sady wiśniowe i pobielone chaty, jak na Ukrainie.
Kiedy skończyłem sześć lat, rodzina przeprowadziła się na Ukrainę. W Czerkasach ukończyłem ukraińską szkołę, językiem ukraińskim władam biegle.
— A jaka była pierwsza pełnowartościowa premiera?
— „Mister X” Imre Kálmána, który miał być po raz pierwszy wystawiany po ukraińsku. To było wzruszające, bo widz przyzwyczaił się do rosyjskiego tekstu, który wykonywał Georg Ots, właśnie z nim wielu kojarzyło Mistera X.
Jako pierwszy zaśpiewałem arię Mistera
X w języku ukraińskim. Były dwa ukraińskojęzyczne libretta. Pierwszy wariant okazał się nieudany, dlatego zrobiono nowy przekład. Wyszło całkiem dobrze. To bardzo ciekawa i trudna rola. O ile mi wiadomo, i dziś ta operetka jest grana w języku ukraińskim tylko w naszym teatrze.
Operetkę wystawił dyrektor artystyczny teatru, artysta ludowy Ukrainy Bohdan Strutynskyj – bardzo silny i utalentowany reżyser. On wie, jak zrobić spektakl, czego wymagać od artysty. To reżyser, któremu po prostu trzeba wierzyć – a spektakl odniesie sukces.
Po „Misterze X” był książę Daniło w „Wesołej wdówce”, Barinkay w „Baronie cygańskim”, nowa inscenizacja „Maricy”, musicale, wśród których „Dźwięki muzyki” i „Całuj mnie, Kate!”.
— W „Baronie cygańskim” Pana postać wyjeżdża na scenę na koniu.
— Rzeczywiście, tak jest, wygląda to bardzo efektownie. Problem tylko w tym, żeby koń miał spokojny charakter. Podczas pierwszego czy drugiego spektaklu, kiedy zacząłem śpiewać, koń pode mną zaczął się denerwować. Przyznam, nie było łatwo dociągnąć do końca swój numer (uśmiecha się).
— Zapewne ważna dla artysty jest forma fizyczna.
— Tak, zwłaszcza dla artysty operetki. Lubię sport, to zostało mi ze służby w armii. Kiedy mam kilka wolnych minut przed wyjściem na scenę, staram się poćwiczyć mięśnie brzucha, zrobić pompki od podłogi. Jeśli zapomniałeś o ćwiczeniach fizycznych, to możesz postawić krzyżyk na karierze bohatera. Artysta operetki musi być szczupły, tego wymaga gatunek. Sport i operetka są nierozłączne.
— Śpiewa Pan w operetkach i musicalach. Odczuwa Pan różnice?
— W klasycznych operetkach śpiew jest klasyczny, który niczym nie różni się od śpiewu operowego. Klasyczną operetkę trzeba śpiewać tak samo, jak i operę. To nawet nie podlega dyskusji.
A musicale wymagają innej pozycji wokalnej. Są pewne wymagania wobec śpiewaków musicalowych, pewien styl i trzeba go przestrzegać. Po musicalu głos trzeba regenerować, przywracać go do pozycji operowej. W tym tkwi trudność i specyfika, ale nie trzeba się denerwować. Jeśli jest solidna akademicka emisja głosu, śpiewasz musicale bez problemów.
Chociaż musical ma pewne trudności, ale ten gatunek bardzo mi się podoba, zwłaszcza rola Petruchia w musicalu „Całuj mnie, Kate!”. Jest trudna, 13 numerów muzycznych, dużo dramatycznego tekstu, ale cóż to za wspaniała rola! Lubię musicale za dramaturgię, za tekst dramatyczny. To spektakle, które wymagają wielkiego kunsztu aktorskiego. Tego w konserwatorium nie uczą. Dlatego za wszystko, co potrafię w tym gatunku, jestem wdzięczny reżyserom i własnemu doświadczeniu, które zdobyłem przez te lata, oraz intuicji.
— Kiedy ogląda się musical „Dźwięki muzyki”, mimowolnie przypominają się wydarzenia, które mają miejsce w Ukrainie w ostatnich latach. — Tak, są takie paralele. Wzmacnia je warstwa wideo, gdzie pokazano Niemcy lat 30. i współczesną Rosję. Ale najważniejsza w tej inscenizacji, jak i we wszystkich innych spektaklach naszego teatru, jest muzyka i fabuła. — Kilka lat temu miał Pan okazję dotknąć ukraińskiej literatury i stworzyć postać Bohdana Chmielnickiego w spektaklu według powieści Liny Kostenko „Marusia Czuraj”. — W tej roli pracujemy razem z artystą ludowym Ukrainy Ołeksandrem Krawczenką. Główny dramatyczny epizod roli to monolog Bohdana Chmielnickiego do wierszy Liny Wasyliwny. Chcę powiedzieć o ogromnym ciężarze odpowiedzialności, kiedy wychodzi się na scenę czytać ten monolog. Jestem bardzo wdzięczny koledze ze sceny – artyście ludowemu Mykole Butkowskiemu, który pomógł mi w przygotowaniu właściwej interpretacji tego monologu. Czytanie wierszy to prawdziwa sztuka. Dla mnie to niezwykle poruszająca rola. Dzięki Bogu, zrobiłem wszystko jak należy. — Czy ma Pan doświadczenie pracy w innych teatrach? — Kontynuuję śpiewanie w Studiu Operowym Narodowej Akademii Muzycznej. Bardzo lubię tę pracę, a poza tym pomaga mi ona utrzymać głos w formie. W Kowieńskim Teatrze Muzycznym, z którym nasz teatr łączy dawna twórcza przyjaźń, „Cyrulika sewilskiego” wykonują w języku litewskim. A mnie zaproszono, abym do nich przyjechał i zaśpiewał po włosku. To także ciekawe doświadczenie twórcze. Byłem z teatrem na występach gościnnych w Rumunii, Serbii, na Węgrzech. Publiczność wszędzie jest inna. Czasami grasz, a w odpowiedzi – cisza. A innym razem publiczność nakręca się od razu. Nie powiedziałbym, że ukraińska publiczność bardzo różni się od zachodniej. Widz musi rozumieć tekst, inaczej trudno mu reagować na to, co dzieje się na scenie. Wiedząc o tym, kiedy byliśmy na występach w Rumunii ze spektaklem „Bal w Savoy”, nauczyłem się jednej kluczowej frazy ze spektaklu w języku rumuńskim: „Ręce do góry!”. Trwa spektakl, na scenie zabawne, śmieszne epizody, a publiczność milczy. Ale jak tylko widzowie usłyszeli znajome połączenie dźwięków, to na sali nastąpił prawdziwy wybuch emocji. A ja siedziałem i czekałem, kiedy skończą się oklaski, cel został osiągnięty (uśmiecha się). — Rozmawialiśmy już o różnicach między operetką a musicalem. Pewnie różni się też specyfika wykonywania operetki i opery? — Bez wątpienia, śpiew operowy jest trudniejszy. Jeśli porównać ogólną długość numerów wokalnych w spektaklu, to opera będzie daleko z przodu. Aby wytrzymać obciążenie głosowe, opera wymaga prawidłowej i solidnej techniki wokalnej. Ale nie zapominajmy, że operetka jako gatunek łączy, oprócz muzyki i śpiewu, także plastykę, słowo i grę dramatyczną. Więc proszę zdecydować, co jest trudniejsze. Dlatego powiedzmy tak: opera i operetka to pełnowartościowe, niezależne, samowystarczalne gatunki ze swoimi zadaniami i metodami ich realizacji. — W Teatrze Operetki dzisiaj – oprócz operetek i musicali – wystawiają opery, balety, nawet spektakle dramatyczne. Czy to nie za dużo dla jednego teatru? — Polityka teatru polega na pozycjonowaniu się jako teatr różnych gatunków. Na ten temat mogą być różne opinie, czasem diametralnie przeciwne. Ale wynik można ocenić po pewnych czynnikach. Jeśli ludzie chodzą do teatru i sale są pełne – poruszamy się w dobrym kierunku. Można dużo mówić o tym, że skoro jesteśmy Teatrem Operetki, to powinniśmy śpiewać tylko operetkę. Jednak jeśli spojrzymy na teatry muzyczne Europy, to zobaczymy, że tam śpiewają wszystko, nie będziemy przecież specjalnie tworzyć Teatru Musicalu czy Teatru Opery Buffo. Każdy materiał muzyczny jest dla nas interesujący. Na przykład mamy inscenizację opery „Cyrulik sewilski” z bardzo ciekawą interpretacją, gdzie, nawiasem mówiąc, nasi artyści-wokaliści wytrzymują operowe obciążenie głosowe w pełnym zakresie. I spektakle dramatyczne są dla nas interesujące zarówno z punktu widzenia materiału, jak i z punktu widzenia kunsztu aktorskiego. Aktor rośnie od roli do roli. Takie bogactwo gatunkowe jest interesujące nie tylko dla aktorów, ale i dla widzów. Kiedy zaczynałem pracę w teatrze, to przychodziło do nas po 30-50 widzów, wszystkich ich zbierano w centrum sali. A teraz są komplety, bilety kupuje się na dwa miesiące przed spektaklem. — Dzięki czemu udało się to osiągnąć? — Przede wszystkim to zasługa kierownictwa teatru i dyrektora artystycznego, artysty ludowego Ukrainy Bohdana Strutyńskiego. Opracowano strategię rozwoju teatru, przemyślano politykę reklamową. To od razu wpłynęło na wizerunek teatru, wpływy z kas. Naszym celem jest wydawanie wysokiej jakości produktu muzycznego, który byłby rentowny i podobał się widzom. I proces ciągłego rozwoju trwa przez te wszystkie lata. — Jak przeżywacie surową kwarantannę? — Trudno. Stęskniliśmy się za muzyką, spektaklami. Głos wymaga obciążenia, trzeba śpiewać codziennie. Jeśli nie ma takiej możliwości, to głos słabnie. Teraz odzyskujemy siły. Po zakończeniu surowych obostrzeń kwarantannowych stworzyliśmy koncert „Od serca do serca”. Inicjatorem tego projektu został główny dyrygent naszego teatru Serhij Didok. Dobrał wspaniałą muzykę, napisał aranżacje na niewielki skład orkiestry symfonicznej. Koncert wyszedł kameralny, rodzinny, blisko publiczności. Wszyscy czerpaliśmy z tego koncertu ogromną przyjemność. Bardzo się cieszę, że zaproszono mnie do tego projektu. Naszym zadaniem było pokazanie, że ukraińska pieśń jest niezwykle piękna i melodyjna. Mamy co śpiewać. Możemy ukraińską muzyką wypełnić eter każdego radia. Ale oczywiście tęsknię za dużą sceną. A jeśli przychodzi brać udział w projekcie, gdzie obok ciebie na scenie jest cała orkiestra, to w ogóle fantastyka. Teraz w teatrze trwa praca nad musicalem „Dorian Gray”. To bardzo ciekawy projekt, w którym zaangażowanych jest wielu aktorów. Mam niewielką rolę. Jeśli pozwoli sytuacja epidemiologiczna, to wypuścimy spektakl w tym sezonie teatralnym. W klasycznej operetce zagrałem wiele ról. Z przyjemnością rozważę każdą propozycję roli, która będzie pasować do mojego głosu. Rozmawiał Eduard OWCHARENKO. Niedawno świętował jubileusz ukraiński artysta komedii muzycznej, śpiewak (baryton), solista-wokalista Kijowskiego Narodowego Akademickiego Teatru Operetki, artysta ludowy Ukrainy Serhij Awdiejew. „Jeden z najjaśniejszych solistów teatru. Przez lata pracy w Narodowej Operetce Ukrainy Serhij Awdiejew odkrył się jako utalentowany i wysoce profesjonalny aktor, tworząc całą galerię wyrazistych postaci scenicznych, którym zawsze nadawał wyrazistą i zamkniętą formę sceniczną” – zaznaczono na oficjalnej stronie teatru. Występuje także w programach koncertowych z repertuarem klasycznym i współczesnym. Dzisiaj pan Serhij jest gościem „SP”.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
