Strona · s. 2strona oryginału ↗
Ci, którzy ratowali Ukrainę. Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej zaprezentował nową książkę o wolontariuszach
Слово Просвіти, №11 за 2021 рік
Ołena WYTYCZ
Do książki weszło 28 historii, opowiedzianych w pierwszej osobie, które reprezentują różne aspekty działalności wolontariackiej, związane z wojną rosyjsko-ukraińską: wsparcie armii, pomoc rannym, wsparcie ludności, która stała się zakładnikiem tej wojny. Historie zarówno znanych szerokiemu ogółowi (Anżelika Rudnyćka czy Serhij Prytuła), jak i tych, których nazwiska znane są głównie w kręgach wolontariackich. Geografia – od Charkowa do Lwowa, od Odessy do Winnicy, Połtawy, Tarnopola, a nawet San Francisco.
“Dla mnie samej ta książka stała się wielkim odkryciem – przyznaje pani Natalia. – Bo wszyscy niby wiedzieliśmy, kim są wolontariusze, i sami, w miarę możliwości, od czasu do czasu pomagaliśmy armii. Ale wszystko to – niby elementy mozaiki, które same w sobie nie są aż tak wymowne. A zebrane razem, nawet w skali książki mającej nieco ponad 300 stron, dają całościowy obraz tego, co u nas działo się w latach 2014–2015. I ten obraz naprawdę poraża. Bo nagle rozumiesz, że właśnie ruch wolontariacki, to ogólnonarodowe wsparcie, stało się jednym z decydujących czynników oporu wobec rosyjskiej agresji. Że właśnie wolontariusze w wielu momentach zastąpili sobą mechanizmy państwowe, okazali się bardziej operatywnymi, kreatywniejszymi, odpowiedzialniejszymi. I właśnie dzięki wolontariuszom nasza armia stała się taką, jaką jest. I nie chodzi tutaj tylko o żywność czy kamizelki kuloodporne, które masowo wożono na linię frontu w latach 2014–2015. Chodzi przede wszystkim o morale armii. Wolontariusze, którzy stali się mechanizmem łącznikowym między linią frontu a tyłami i realnym świadectwem, że “swoich nie zostawiają”, podtrzymywali w bojownikach zrozumienie, o co walczą, a w ludności – że są pod niezawodną ochroną. I to jest, być może, ich najważniejsza misja”.
Książka jest niezwykle różnorodna i porusza do głębi duszy. Jest tu wiele rozważań nad tym, czym jest wojna, wspomnień o poruszających epizodach – zarówno na Majdanie, jak i na linii frontu, o tym, co raz na zawsze uczyniło nas innymi. I o tym, jak niemożliwe staje się możliwym – po prostu dlatego, że trzeba. Oto tylko niektóre epizody, które weszły do książki:
“Jeśli szczerze, gdybyśmy od początku wiedzieli, za co się bierzemy i ile trzeba będzie wszystkiego zrobić, to my, być może, odmówilibyśmy. Bo to było po prostu nierealne. Ale my wtedy o tym nie myśleliśmy, bo wiedzieliśmy, że – trzeba. W krótkim czasie “załadowaliśmy” sprzętem wojskowym wszystkie stacje obsługi pojazdów we Włodzimierzu, a część zawieźliśmy do sąsiedniego Nowowołyńska. Ale i tak rąk nie wystarczało.
Dla czołgów w pierwszej kolejności potrzebne były akumulatory, i kiedy przyszły one ze składów z Odessy, okazało się, że trzeba je napełnić elektrolitem. A to – albo gotowy roztwór kwasu, albo trzeba go przygotować, a do tego potrzebna jest woda destylowana. A brygada za tydzień ma już rozkaz wychodzić. I nam potrzeba 3 ton wody destylowanej. Wykupiliśmy wszystko, co było, na stacjach benzynowych, w aptekach. A potem obdzwoniliśmy stacje krwiodawstwa i oddziały “Ukrtelekomu”, gdzie były swoje destylatory. I przez tydzień wszystkie “znalezione” na Wołyniu destylatory bezpłatnie pracowały na nas, żebyśmy mogli napełnić akumulatory elektrolitem. My tylko beczkami zwoziliśmy wodę destylowaną”, – tak Włodzimierz Wołyński przywracał zdolność bojową 51. Oddzielnej Brygady Zmechanizowanej.
“W tym samym czerwcu 2014 roku dzwonią do mnie lekarze z Iziumu (wtedy wszystkich rannych wieźli najpierw do Iziumu) i mówią, że pilnie potrzebują aparatów zewnętrznej stabilizacji. Podają ilość, ja dzwonię do firmy, mówią mi – 50 tysięcy hrywien. A ja na karcie w tamtym momencie mam – tylko 3 tysiące. A tu jeszcze z innego szpitala dzwonią: pilnie potrzebne materiały szewskie – i 2 800 hrywien idzie tam. I nie ma do kogo się zwrócić, bo wszystkich swoich znajomych wycisnęłam już wcześniej. Po kilku bezskutecznych telefonach podnoszę oczy do nieba i wyrywa mi się: “Panie! No nie dla siebie przecież proszę!”. Powiedziałam – i zapomniałam. A następnego dnia dziewczynka, która siedziała... Zakończenie. Początek na str. 1. Projekt zrealizowano przy wsparciu organizacji społecznej “Centrum adaptacji społecznej weteranów i inwalidów ATO”, organizacji społecznej “Połtawskie rodziny poległych obrońców Ukrainy”. Wydarzenie odwiedzili przedstawiciele obwodowej administracji państwowej, Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej, deputowani rad miejskich i obwodowych, aktywiści społeczni, kadeci Połtawskiego Wojskowego Kolegium Służby Sierżanckiej Wojskowego Instytutu Telekomunikacji i Informatyzacji.
Za wzmocnienie zdolności obronnych i bezpieczeństwa państwa ukraińskiego oraz z okazji Dnia Ukraińskiego Ochotnika honorowymi dyplomami Połtawskiej obwodowej administracji państwowej zostali nagrodzeni: Witalij Didenko, Wiktor Trofymenko, Hryhorij Malarenko, Kyryło Orłow, Serhij Chodiuk, Dmytro Judenko, Petro Worona, Jewhen Tanasijczuk, Witalij Kozer, Serhij Ternowyj, Ołeksandr Neczytajło, Serhij Bakało, Serhij Słynko, Jurij Fedorenko, Ołeksandr Czubarow.
“W 2014 roku na froncie w szeregach pierwszych zmobilizowanych był mój brat Jewhen Judenko, zginął. Wtedy czekałem na swoje wezwanie, ale odmówiono mi kontraktu. W Połtawie... Dobrowolcy jako pierwsi dali odpór agresji ze strony rosyjskich wojskowych i inspirowanych przez nich bojowników, dając przykład zmotywowania i wierności swojemu powołaniu. Ale tak można nazwać też wolontariuszy, którzy, poczuwszy swoją siłę podczas Majdanu, błyskawicznie przełączyli się na pomoc armii, stając się potężnym czynnikiem przeciwstawienia się rosyjskiej agresji.
Wolontariuszami byli wtedy wszyscy. Pamiętamy, jak ludzie po wsiach zrzucali się na kamizelki kuloodporne dla chłopaków, którzy poszli “na wojnę” z pierwszymi falami mobilizacji, jak stali pod supermarketami, zbierając produkty dla chłopaków na linii frontu, dzwonili pod specjalny numer za 5 hrywien – “na armię”. A równolegle – szukali za granicą wyposażenia, samodzielnie szyli kamizelki kuloodporne, przeprowadzali samochody, kupowali drogi sprzęt i wyposażenie, jechali sami, żeby wszystko to dowieźć szybko i zgodnie z przeznaczeniem.
Poczuć jeszcze raz tego ducha wsparcia i wzajemnej pomocy pomaga nowa książka współpracowniczki Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej Natalki Pozniak-Chomenko “Wolontariusze: siła nieobojętnych”, której prezentacja odbyła się w Centrum Informacyjno-Wystawowym Muzeum Majdanu z okazji Dnia Ochotnika.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
