Strona · s. 3strona oryginału ↗
„Szewczenkoznawstwo XXI wieku: zadania, wyzwania, perspektywy”
Слово Просвіти, №11 за 2021 рік
Ukraina oddaje cześć pisarzowi, malarzowi, myślicielowi Tarasowi Szewczence. Bez tej postaci, jak pisał B. Olijnyk, „nie myślimy o sobie jako o ludzie, jako o narodzie”, jego geniusz pozwolił nam „w pełnej krasie stać z otwartym czołem jako równy wśród najpoważniejszych światowych narodów”. Wieczne słowo Kobziarza, jego idee i życiowa prawda nie umarły w XIX wieku – pozostają aktualne przez stulecia dla obecnych i przyszłych pokoleń. Przyczyną tego jest fakt, że swoje słowo pisarz zawsze odnosił do pojęcia życiowej prawdy. geniusz jego słowa, jego życiowy wyczyn w tamtych imperialno-kolonialnych warunkach i okolicznościach zachował nas jako naród”. Hryhorij Fokowycz zaznaczył również, że od czasów śmierci Szewczenki pisarza „ubierano w różne szaty, dopasowywano różne poglądy”, nadmiernie piętnowano i idealizowano, popadając w skrajności. Jednak nie może to zmienić dokonanego faktu – „dusza Tarasa Szewczenki promieniuje potężnym światłem, potrzebnym całemu ukraińskiemu narodowi”. Pierwszą prelegentką była kandydatka nauk filologicznych, starsza pracownica naukowa Instytutu Literatury im. T. H. Szewczenki Narodowej Akademii Nauk Ukrainy Roksana Charchuk. W referacie „Ukraiński kontekst i intertekst pierwszego artykułu szewczenkoznawczego w Galicji” badaczka poruszyła kwestie szerzenia świadomości narodowej w Galicji. W szczególności mowa była o pojawieniu się w latach 60. XIX w. wspólnot gimnazjalnych, które dążyły do rozwijania ukraińskiego ruchu literackiego i naukowego. Prelegentka opowiedziała również o znaczącym wkładzie w szewczenkoznawstwo twórcy pierwszej wspólnoty seminaryjnej we Lwowie, autora pierwszego artykułu naukowo-popularyzatorskiego o Tarasie Szewczence Danyła TaniaczKewycza, który, według słów Ołeksandra Barwińskiego, stał się „apostołem idei narodowej wśród młodzieży”. W swoim artykule „Słówko prawdy o naszym ojcu Szewczence”, który ukazywał się w latach 1862–1863 w „Weczornyciach” pod pseudonimem Hryćko Budewola, autor, powtórzywszy tezy Kostomarowa i Kulisza, szerzył ideologię ukraińskiego narodnictwa w Galicji. Publicysta starał się pokazać Szewczenkę na tle historii europejskiej, postawił go nie tylko obok Mickiewicza, Słowackiego, Krasińskiego, Puszkina, Lermontowa, ale także Schillera, Goethego i Szekspira, ponieważ wymienieni twórcy „odnowili życie duchowe własnych narodów”. Nie mniej interesujący był referat doktora nauk filologicznych, starszego pracownika naukowego i kierownika działu szewczenkoznawstwa Instytutu Literatury im. T. H. Szewczenki Narodowej Akademii Nauk Ukrainy Ołeksandra Boronia, w którym badacz naświetlił kwestię autorstwa wiersza, zapisanego w dzienniku Szewczenki 2 listopada 1857 roku podczas pobytu pisarza w Niżnym Nowogrodzie. Naukowiec opowiedział historię odnalezienia wiersza, wyjaśnił kwestię, kim jest Z. W. Tur. Doktor nauk filologicznych, profesor katedry ukrainistyki Uniwersytetu Warszawskiego Wałentyna Sobol w referacie „Do problemu przekładów poezji Tarasa Szewczenki na język polski” opowiedziała o najważniejszych etapach badania twórczości Tarasa Szewczenki w Polsce, przeanalizowała i porównała przekłady poezji Tarasa Szewczenki na język polski autorstwa Petra Kuprysia, Bohdana Łepkiego, Czesława Jastrzębca-Kozłowskiego, Jerzego Jedlickiego, podała pięć najważniejszych zasad przekładu tekstu poetyckiego, sformułowanych przez P. Zajcewa oraz zwróciła uwagę na trudności przekładu liryki Szewczenki. Jurij Kowaliw – doktor nauk filologicznych, profesor katedry historii literatury ukraińskiej,
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
