Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału
Dorośli i dzieci! Prenumerujcie «Słowo Proświty». Nasz indeks 306/7
Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki
GRUDZIEŃ 1995 ROKU
6-9 Mychajło Drahomanow. DRUKUJE SIĘ PO 150 LATACH
10-11 CO WYZNAJE PROFESOR
Liaszenko, reżyser filmowy
NAJPIERW CHLEB, A POTEM DOPIERO MORAL?!
W powojennych Włoszech ktoś z możnych tego świata zrozumiał, że najłatwiejszym, a może jedynym sposobem, by zrujnowane, niemal zniszczone państwo zdobyło światową sławę, jest kino. Kino włoskie stało się najsłynniejsze na świecie.
Państwowy program rozwoju kinematografii we Francji także wyprowadził ją na poziom światowy.
Wygląda na to, że można już wyciągać wnioski.
Nie będziemy się spieszyć.
Na brak uwagi radzieckiej władzy wobec literatury i sztuki trudno narzekać. Wprost przeciwnie: «Przez cały czas jej istnienia każdej chwili była taka uwaga, że literaci i artyści nie mogli nawet odetchnąć. Siedemdziesiąt lat niebywałego i totalnego niszczenia przez komunistów wszystkiego, co związane z najmniejszym ruchem myśli, doprowadziło do tego, że na jednej szóstej części lądu, to znaczy w dawnym ZSRR, «mamy to, co mamy»».
Społeczna świadomość przypomina angielskie trawniki, które przez trzysta lat równano stałym strzyżeniem.
Przekształciwszy się w bezmyślne, uległe stado, wypieramy nawet taką prawdę jak «godnie umrzeć łatwiej niż godnie żyć». Dajemy się zarżnąć jak nieme owce na pustyni i zachowujemy się jak w znanym dowcipie, kiedy, usłyszawszy, że władza ogłosiła: «Jutro wszystkich będą wieszać», uległe pytamy, czy trzeba przyjść ze swoim sznurem.
Ej, patrzcie! Oburzamy się, obserwujemy, a tymczasem, jak brud na wodzie, wypływają na wierzch przebiegli ludzie i wyprawiają takie eksperymenty nad narodem, że zabrakłoby twórczej wyobraźni Mykoły Wasylowycza Hohola, by to wszystko opisać, tak bardzo przekraczają granicę mistycznej, straszliwej bajki.
Ale tylko pomyślcie: emerytura albo pensja półtora, może dwa tysiące karbowańców, a czynsz to trzy, cztery miliony tych samych karbowańców... «z takimi przykładami
dwa
spotykamy się na każdym kroku
Podejmując podobne decyzje, giganci państw, być może, mogliby i byliby zdolni uświadomić sobie, że oni... ale do tego trzeba, aby oni odczuli to na własnym
ty
o - re
«321 |
...ku Rr I "Ga flagi | lozu pgy poroti suI U pryszh
...ery brzuch 1 y "CZYM y Y
ttoCzchYNnY 120311 potrzebni pisze PO DdOoremy
tylko znaleźlibyśmy się w żłobie, ich pk TEO RO; RA Z b Pre
zmuszamy go do głosowania, bo... przeciwko własnym. ArArATALITIGO 150 PIEUM! BIROITKhTNY IKh?Yu Terovochor ovo kykh Pp at PIEENASIORBIEYuA Mi albo czarnobyl gyIIIYaymM yikh tsu k IsgKkO 1 shumy DdkKao
| zakończenie mii ( tm» .
SHYU 40 nn PL ts-- DYR .
Tłumaczenie maszynowe
Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału
р нич кінний ан НЯНИ
й АД
ПОДІЇ. ФАКТИ, КОМЕНТАРІ
Р ОРЕ в АЕН
фло ПР
що ето 0
м ню
еенньно нн
й - бі - Р ня - п чи нний -- -- т НИ о пе на о
- п и - з -- Ба кар аб У ПАР нн
І ЗНОВУ ТРЕБА ТОЛ
W Rusanowskim ekologiczno-kulturalnym [...] Model szkoły średniej «Rostok», która organicznie łączy dyscypliny przyrodnicze i humanistyczne, skarby narodowych dóbr kulturowych oraz ogólnoludzkie priorytety duchowe.
Fundamentem rozwoju duchowego dziecka są estetyka ludowych świąt, obrzędów, zwyczajów i tradycji ukraińskiego teatru – od wertepu po narodową klasykę Saksagańskiego, Buczmy, Karpenko-Karyja. W ramach programów nauczania oraz pozalekcyjnej, rozwijającej działalności uczniowie opanowują mowę sceniczną i kulturę wypowiedzi, podstawy kultury plastycznej, sztuk plastycznych, etykiety, muzyki i śpiewu, zapoznają się ze źródłami i historią ukraińskiego sztuki teatralnej.
Uczniowie klas średnich łączą się w twórcze studio teatralne, a najbardziej uzdolnieni tworzą klasę profilowaną. Entuzjastą i organizatorem powstania prawdziwego dziecięcego teatru nowego typu został jego kierownik i główny reżyser
parchalno-wychow-
OKI
brakuje środków na remont, na odpowiednie wyposażenie oraz na oprawę samych spektakli itd. Ubogie budżetowe finansowanie naszej oświaty, niestety, nie przewiduje takich wydatków. Otóż twórcze wysiłki inicjatywnych pedagogów zostają zniweczone.
I pomyślałem: a może jednak znajdzie się dobra biznesmeńska dusza, niebojąca się własnej narodowej kultury, i choćby część na tę sprawę da? Według najskromniejszych obliczeń trzeba aż dziesięciu miliardów karbowańców. Prawda, brzmi to wielce… Ale jeśli przeliczyć to na ceny ziemniaków czy kiełbasy, to wcale nie wychodzi tak strasznie. Tym bardziej że nie samym chlebem żyje człowiek, a o duchowy wzrost i rozwój pokolenia również trzeba przecież dbać.
Środki należy przekazywać na rachunek bieżący nr 2408890 w Oddziale Darnyckim USB w mieście Kijów, MFO 322023, kod statystyczny 1801924, jako dobrowolne ofiary, które zgodnie z dekretem Prezydenta Ukrainy z 12.08.95 r. nr 750/95 nie podlegają opodatkowaniu. W poleceniu przelewu koniecznie
mogą zejść NOWEGO
Odessa
Odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa «Idea narodowa Ukrainy: przeszłość, teraźniejszość, przyszłość», poświęcona 400-leciu urodzin B. Chmielnickiego oraz 90-leciu odessańskiej «Proświty».
Wśród jej uczestników – ponad 20 doktorów i 60 kandydatów nauk, goście z Polski i innych krajów Europy.
Problem omówiono w szerokim aspekcie, przyjęto szereg ważnych dokumentów, apeli do Prezydenta i Rządu.
Lwów
«Ukraiński rodowód» – tak nazwali swoją konferencję proświtianie Lwowa, szeroko zapraszając do udziału naukowców z Kijowa, Charkowa i innych ośrodków naukowych.
-PROŚWIATOWE WIADOMOŚCI
MICHAŁA
Od dwóch lat Kijowska «Proświta» walczyła o odrodzenie chrześcijańskiego święta patronalnego kijowian – dnia Archanioła Michała. Według legendy jest on niebiańskim patronem miasta Kijowa. Archanioła Michała przez kilka stuleci z rzędu przedstawiano w herbie miasta. Jednak, jak wiadomo, w czasach walki z religią, która wraz z wszystkim tradycyjnym, narodowym, jego wizerunek zastąpiono bezosobowymi kasztanami. Dopiero niedawno przy reprezentacyjnym wejściu do kijowskiego ratusza stanął, wznosząc w górę swój karzący, broniący, dumny Archanioł Michał.
21 listopada bieżącego roku patrzył w oczy i w dusze wszystkim obecnym na wieczorze literacko-artystycznym w Centrum Kultury, Oświaty i Czasu Wolnego Sił Zbrojnych.
A so. |
należy wskazać «Dobrowolne ofiary na dziecięcy teatr-studio Rusanowskiego zespołu nauczalno-wychowawczego»
Ukrainy, obchodzonemu z okazji święta patrona cerkwi, niebiańskiego opiekuna Kijowa, Archanioła Michała. Tradycję czczenia TEGO ŚWIĘTEGO odrodziło Kijowskie Krajowe Zrzeszenie «Proświta» im. T. H. Szewczenki. Pozostali jej wierni i w tym roku. Obecnie to święto obchodzone jest nie tylko w cerkwiach, ale i w rodzinach, w niektórych instytucjach. Warto zaznaczyć, że dzień Archanioła Michała, niebiańskiego opiekuna Kijowa, staje się – po raz pierwszy po 70-letniej przerwie – świętem nie tylko Kijowskiej «Proświty», ale i Kijowskiej
reżyser N. Buczma. Kompleks szkolno-wychowawczy Rusanowski udostępnił na to dobre przedsięwzięcie pomieszczenie, ale – jak Czytelnik już pewnie się domyślił –
Ukrainy
– Kim jesteśmy, z jakiego rodu, skąd pochodzimy? – na te ważne dla kształtowania państwowości pytania ODPOWIEDZI UDZIELAJĄ UCZENI I PRZEDSTAWI-
Nasz kor.
DLA KOGO WYCHOWUJEMY ELITĘ?
Każda placówka oświatowa realizuje trojakie zadanie: uczy, wychowuje i rozwija. Dziś nasi pedagodzy-kierow-
pytania dają
ki sławnych rodów Ukrainy
tycznych nauk, laureat państwowych nagród, który otrzymał nie jako rektor, lecz jako fizyk. Nasz ukraiński uczony – duma swoich
...ники są dumni z tego, że w czasie, gdy czterech wieśniaków spod Bohoducha... Mimo to przy przeprowadzaniu tegorocznego święta gospodarka się wali, a kłopoty w polityce... rektor. Czy naród będzie się nim szczycił?
Oświata trzyma się tak: jak grzyby po deszczu pojawiają się placówki nowego typu: gimnazja, liceа, kolegia, a nawet uniwersytety. Uczelnie wojskowe to także placówki nowego typu, dość specyficzne. Armia to nie tylko siła, lecz także szkoła, przez którą przechodzi nasza młodzież. Kiedy czyta się reportaże o rosyjskich żołnierzach w Czeczenii, zaczyna się rozumieć, jak daleko odeszliśmy w tej dziedzinie od naszego północnego sąsiada. Armię tworzą oficerowie. I nie wiem, czy istnieje choć jedna grupa, w której komendy byłyby wydawane w naszym języku.
Pierwszy numer proświtiańskiej gazety «Пороги» ukazał się na świat przy wsparciu prezesa zarządu Chadżynowa L. P. Proponujemy waszej uwadze pierwszy wywiad z redaktorem tej gazety, Mykołą Nikołajewem.
Ukraińcy, opamiętajcie się! Przy takim rozkwicie oświaty, naszego języka i kultury w południowych i wschodnich obwodach Ukrainy nic nie uratuje. Przyjrzyjmy się uważniej, kogo się tam dziś wychowuje.
W jednym z charkowskich gimnazjów nie przeprowadzono lekcji wiedzy na temat «Od obcych ucz się i swego nie zapieraj», za słowami wicedyrektora. Ponieważ tego tematu nie tylko nie da się rozwinąć, ale nawet wypowiedzieć. Charakteryzuje to tych, którzy wychowują, i to, jakie patriotyczne wychowanie otrzymują uczniowie. I podobne przykłady można przytoczyć niemal w każdym gimnazjum, w każdym liceum i na każdej uczelni.
W dziedzinie szkolnej oświaty: wszystkie placówki, które przyjmują dzieci na zasadzie konkursu, powinny być ukraińskojęzyczne. Nauczanie i komunikacja tam mają odbywać się po ukraińsku. Dla uzdolnionych dzieci nie jest to trudne i nie będzie żadnych problemów, a jedynie sprzyjać to będzie ich rozwojowi. Problemy językowe w takich placówkach to problem administracji, która nie dopuszcza do szkół nic ukraińskiego i utrzymuje na stanowiskach nauczycieli, którzy na lekcjach historii Ukrainy opowiadają uczniom o «reformach Piotra Wielkiego», na lekcjach literatury o podłości Mazepy, a o Krawczuku i Kuczmie wspominają z szacunkiem... Na lekcjach matematyki, fizyki i informatyki ubóstwo ukraińskiej terminologii naukowej i zawężenie przestrzeni informacyjnej. A jeszcze w szkołach nowego typu, na uniwersytetach i innych uczelniach w południowych i wschodnich obwodach Ukrainy sytuacja się wyjaśniła. Z nielicznymi wyjątkami wszystkie te placówki stały się ośrodkami ukrainofobii na Ukrainie. Przykładów jest tu bez liku.
W dziedzinie wyższej edukacji nauczanie większości przedmiotów i obowiązkowo wszystkich przedmiotów podstawowych na uczelniach powinno odbywać się po ukraińsku. Realnie wysokie... W wojskowych uczelniach i szkołach wojskowych całe przygotowanie przyszłych oficerów powinno odbywać się wyłącznie w języku ukraińskim, bo armia w państwie narodowym, gdzie patriotyzm i świadomość narodowa są nieobecne, jest śmiertelnie niebezpieczna dla narodu i państwa.
Ostatniego roku wypuściłam klasę, w której od trzech lat uczyłam matematyki po ukraińsku. Z tej klasy utworzono elitarną grupę na Charkowskim Uniwersytecie Politechnicznym. Z tej grupy... Ale przez trzy lata nie usłyszeli ode mnie ani jednego obcego słowa. W tym roku z mojej klasy utworzono elitarną grupę już na Charkowskim uniwersytecie (również państwowym). Ani jednej grupy, w której matematykę czytano by po ukraińsku! Ani jednej! Nie dałam im już więcej swoich dzieci...
Najwięcej uwagi poświęcimy kwestii odrodzenia języka, państwa, gosudarstwa, ukraińskiej tożsamości.
Przypomnijmy Pawlyczka:
Wiodło mnie w bezwiedzie życie,
Lecz wracałem do swoich progów,
Splątały się jak mamine haftowanie
Smutne i radosne drogi.
Kto śmiał porównać się do Boga? Po tym, jak ten, który był obrońcą Ojca niebieskiego, zaczął nazywać się Lucyferem i zbuntował się...
Progi Dniepru, zatopione i zapomniane, nieprzebyte progi naszej świadomości. Wreszcie to także ten ostatni próg, przed którym każdy z nas odpowie za swoje sprawiedliwe lub niesprawiedliwe ziemskie życie.
Panie Mykoło, jak to wszystko będzie wyglądać w gazecie? Redakcja: Szukamy dróg do progu. Naszą redakcyjną orientację będziemy określać...
Miłośnicy ludowej pieśni mogą usłyszeć jej perły w wykonaniu zespołu folklorystyczno-etnograficznego chóru «Homin»; laureaci państwowej nagrody, kandydat nauk o sztuce, kompozytor Leopold Jaszczenko. Wykonawcy: bandurzysta Jarosław Czornohuz, żeński zespół wokalny «Zoriańka», centrum sztuki «Sławutycz», pod kierownictwem Niny Łopyckiej.
Rektor uniwersytetu Neля Strilczenko, profesor Wasyl Swycz, błyskotliwy fizyk, doktor nauk fizyczno-matematycznych...
Tłumaczenie maszynowe
WIADOMOŚCI PROŚWITIAŃSKIE
i dziecięcy zespół «Kalinka» z dzielnicy Watutina w Kijowie i inni
Obyś Bóg dał, aby to święto obchodzono tradycyjnie, aby co roku pamiętali o nim my, kijowianie, o swoim niebieskim patronie, aby on jednoczył i zbliżał nas w szczęściu i w smutku, przypominał nam o naszej przeszłości i pomagał budować przyszłość – niepodległe państwo ukraińskie.
Na zdjęciu: metropolita Nestor błogosławi obecnych na wieczorze; śpiewa banduzysta Jarosław Czornohuz; dziecięcy zespół «Kalinka» z dzielnicy Watutina w Kijowie.
Fot. Hryhorij Kublanow
CHARKOWSKA «PROŚWITA» OTWORZYŁA W MIASTACH REJONOWYCH DERKACZE I CZUHUJIW RUCHOME BIBLIOTECZKI
Składają się one z książek i czasopism wydanych przez Ukraińców, którzy żyją w Wolnym Świecie, i przesłanych do Charkowa z USA (Chicago) i z Kanady. Część takich książek przekazała naukowa biblioteka im. Korolenki, która otrzymała około 10 tys. jednostek bibliotecznych z Kanady.
Czas pobytu każdej biblioteki w rejonie wynosi 2–3 miesiące.
Charkowska «Proświta» zamierza otworzyć jeszcze kilka takich bibliotek w innych rejonach obwodu.
DOLAREM PO «PROŚWICIE»
3 lipca 1995 r. fundusz majątku państwowego miasta Charkowa podniósł czynsz za lokal, który zajmuje «Proświta», siedmiokrotnie. To już drugie w ciągu roku podwyższenie czynszu. Pierwsze, sześciokrotne, nastąpiło 1 stycznia 1995 r. Teraz za lokal o powierzchni 109 m² «Proświta» jest zobowiązana płacić 143 mln karbowańców (800 dol. USA) miesięcznie. Takich pieniędzy charkowska «Proświta» w życiu nie widziała. Najwyraźniej «Proświta», która jest jedyną ukraińską organizacją narodową realnie działającą, razi w oczy władzę miejską i tym sposobem próbuje ją rozpędzić.
A. KINDRATENKO
CZY W ŁOZOWEJ STANIE POMNIK SZEWCZENKI?
W Łozowej, 20 lat temu, zbierali się
ustawić pomnik Szewczenki, ale ówczesne władze nie zezwoliły na to i popiersie gdzieś zniknęło. Latem tego roku widziano je na terenie ŻKO ŁKMZ (Łozowski Zakład Kowalsko-Mechaniczny, dyrektor Chrystoforow Wasyl Michajłowicz), a jesienią tego roku nauczyciel szkoły średniej Licenko zobaczył je przy MP «Chuproeks», pod gołym niebem! To MP zostało założone przez kierownictwo ŁKMZ, a samo popiersie wykonano z brązu (waga 200 kg) i jest ono własnością zakładu.
Czy zamierzają sprzedać je na złom? Mamy nadzieję, że do takiego świętokradztwa nie dojdzie w zakładzie, a wręcz przeciwnie – że przyczyni się on do ustawienia pomnika Szewczenki w
Łozowej. Roman AWRAMENKO
DO NARODOWYCH ŹRÓDEŁ
Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. T. Szewczenki prowadzi swoją działalność oświatową, obchodząc jubileusz 400-lecia urodzin Hetmana Bohdana Chmielnickiego. W szeregu instytucji i zakładów edukacyjnych odbyły się treściwe i ciekawe wieczory, koncerty, spotkania z znanymi uczonymi, historykami, artystami sceny. W szczególności pracownicy Centralnej Proświty zorganizowali jubileuszowe spotkania w Narodowej Bibliotece Parlamentarnej, w Narodowym Muzeum Sztuki Ukrainy, w Centrum Kultury, Oświaty i Rozrywki Sił Zbrojnych Ukrainy, w SPTU nr 16 dla drzewiarzy.
25 listopada w sali Centrum Kultury, Oświaty i Rozrywki SZ Ukrainy zabrzmiał akord końcowy – festiwal ludowych zespołów chóralnych miasta Kijowa «Do narodowych źródeł», w którym imię Wielkiego Hetmana oraz jego świąteczna, państwowa i wojskowa sława wybrzmiały w pieśniach ludowych i utworach oryginalnego gatunku wykonawczego.
Swoisty przegląd-konkurs stołecznych zespołów amatorskich został zorganizowany dlatego, że urzędnictwo od kultury skrajnie zaniedbało tę bardzo ważną sprawę – odrodzenie ludowego
chorowego śpiewu. Kryzys materialny doprowadził do kryzysu duchowego, choć nie jest to usprawiedliwienie. Bo ukraińska dusza śpiewa w radości, i w smutku, w smutku. Pieśń to jej duch. A ten duch podnoszą na scenach koncertowych albo po prostu na kijowskich ulicach i placach takie zespoły jak Ludowy chór folklorystyczno-etnograficzny «Homin» pod kierownictwem niestrudzonego Leopolda Jaszczenki, «Krynyca» Domu Uczonych, Kijowski chór mieszany «Proświta» i męski chór «Czumaki» Domu Nauczyciela. Owocnie reprezentuje się Zasłużony Ukraiński Ludowy Chór «Imber» trustu «Kijowmiskbud-4» pod kierownictwem utalentowanego chórmistrza Wołodymyra Chorta. I takich oryginalnych, ciekawych i niezwykle potrzebnych zespołów w naszej stolicy nie brakuje. Są to ukraińskie ludowe chóry Domu Kultury Kijowskiej Fabryki Motocykli, «Lybid» Pałacu Kultury i Techniki AT «Bolszowyk», «Dżerelo» fabryki drobiu «Kijiwska», zespół pieśni i tańca WO «Kijowelektrotrans», ludowa kapela chóralna «Switoczi» Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, zespoły chóralne «Zorianka», «Lubystok», «Ridna pisnia», «Puszanka», «Radosyn», «Czerwona kalyna» i wiele innych.
Z przykrością trzeba zauważyć, że jakieś 4-5 lat temu Ministerstwo Kultury i Kijowski Zarząd Kultury znacznie więcej uwagi poświęcały tym oryginalnym ludowym zespołom: odbywały się różnorodne przeglądy, kursy, wyjazdy z koncertami po Ukrainie, a nawet były zagraniczne gościnne występy. A co teraz? Na te zespoły nikt z instytucji państwowych nie zwraca uwagi, próby odbywają się byle gdzie, i to kruche i zielone pieśniowe drzewo naszego narodu-olbrzyma trzyma się na barkach pojedynczych entuzjastów, na ich bezinteresownej miłości do źródeł ludowych pieśni..
Ktoś spośród występujących na Kongresie ukraińskiej inteligencji powiedział, że nasze państwo należy odradzać od korzeni. Słusznie zauważono. Dlatego Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki podjęło się dobrej sprawy od dołu, od ludowych źródeł: zorganizowania pierwszego festiwalu samorodnych chórów ludowych stolicy, aby choćby w przyszłym roku wspólnym wysiłkiem, na szczeblu państwowym, przeprowadzić Festiwal ludowych chórów całej Ukrainy.
Festiwal ten musi stać się swoistym twórczym laboratorium ukraińskiego ludowego śpiewu. Jego najpierwszym celem jest propagowanie ludowej sztuki chóralnej oraz najlepszych utworów ukraińskiej pieśni.
Petro Szulha,
członek Związku Dziennikarzy Ukrainy
KLUB TRZECH KĄTÓW WIDZENIA
Problem oszczędzania energii stoi przed wszystkimi krajami świata. W niedalekiej przyszłości będzie on jeszcze ostrzejszy, bo najważniejsze naturalne źródła energii się wyczerpują. U nas także nie wszystko zależy od rządu, istnieją obiektywne przyczyny, ale wiele można zrobić, jeśli żyć własnym rozumem i trzymać się zdrowego rozsądku.
Pamiętam ciężkie wojenne i powojenne lata. Nie było gazu, węgla, nawet elektryczności. Ale nikt nie mówił o kryzysie energetycznym, a my w zimnie nie siedzieliśmy. Za to lasy były czyściutkie: suche gałęzie pozbierane, igły i szyszki w sosnowym lesie wymiecione. Na opał szły też łodygi słonecznika i kukurydzy.
Teraz warstwa igieł i szyszek w lesie ma kilka palców grubości, przez suche gałęzie trudno przejść, są łodygi słonecznika, ogromne gałęzie ściętych w parkach i skwerach drzew, a nawet same drzewa się pali na miejscu. Kryzys energetyczny obok.
«Wszystkim podawaj gaz, a przecież nafta jest cennym surowcem chemicznym.
Nie tylko skromne resztki ukraińskiego, ale także zapasy syberyjskiego gazu, za które trzeba płacić walutą, zostaną tak samo wyczerpane jak ogromne złoże Szabelińskie. Inwestycje w gazyfikację wsi mogą się nie zwrócić, bo gazu już brakuje. Te same środki, włożone w opanowanie energii wiatrowej i słonecznej, w przetwarzanie odpadów leśnych, rolniczych i bytowych, mogłyby dać znacznie większy efekt. Ale tym nikt się nie zajmuje: prywatny kapitał jest jeszcze słaby, a rząd bezradny.
Mieszkania bez turkmeńskiego gazu, bez liczników ciepłej wody, którą mieszkańcy miast spuszczają setkami metrów sześciennych do kanalizacji. Szeroko otwarte klatki schodowe w dwudziestostopniowy mróz też nie sprzyjają rozwiązaniu problemu energetycznego. Typowy socjalizm. Krążąca nieodpowiedzialność.
W trudnym czasie kryzysu energetycznego od czterech lat toczą się rozmowy o terminalu naftowym, który w każdym naprawdę suwerennym kraju zostałby zbudowany w ciągu roku czy dwóch. A my tak bardzo chcemy być Europejczykami.
A b t o t o n n n VYR.
ch PEKITRZh-- rni zhyozhshchpn shcho B sh
Anatolij KINDRATENKO, profesor Charkowskiego Uniwersytetu Państwowego
W DZIEŃ ŚPIMY,
W NOCY PRACUJEMY?
Oto strefowy czas ustanowiliśmy „jak w Europie”. W listopadzie i styczniu, gdy dni są bardzo krótkie, o szóstej jest już dzień, a o siódmej, gdy słońce wysoko na niebie, obywatele jeszcze przeciągają się w łóżkach, bo do początku dnia pracy jeszcze daleko. Za to o 16-tej włączamy światło i do północy prowadzimy aktywne życie kosztem przeciążenia elektrowni. Na próżno marnuje się dziesiątki miliardów kilowatogodzin energii elektrycznej. Tymczasem „w Europie” takiego marnotrawstwa się nie dopuszcza. Być „Europejczykami” oznacza przede wszystkim robić tak, aby nam było wygodniej, korzystniej, ekonomiczniej, to znaczy dbać o własne interesy, nawet jeśli są sprzeczne z interesami innych państw, a także nie dostosowywać się formalnie do norm zachodniego życia.
Trochę zbliżymy się do Europy, jeśli zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym będziemy w pełni wykorzystywać czas świetlny. Można pozostawić strefę czasową bez zmian, ale rozpoczynać pracę o godzinę lub dwie wcześniej, a audycje radiowe i telewizyjne kończyć w 29-tej godzinie. „Komercyjne” stacje telewizyjne będą chciały pracować dłużej. Żadnych zakazów! Ale wtedy za energię elektryczną trzeba będzie płacić pięć razy więcej.
Mimo Rozporządzenia Prezydenta o rozpoczynaniu dnia roboczego o 8-mej godzinie, w Charkowie niektóre instytucje państwowe (zwłaszcza milicja) to ignorują. W Kijowie Biblioteka im. Wernadskiego rozpoczyna dzień roboczy o 9-tej godzinie 15 minut.
Bardzo chcemy być Europejczykami, ale nasze działania lub bezczynność często oddalają nas od Europy i rzucają w rejony dzikiej Afryki (jeśli one jeszcze pozostały). Przytoczę kilka przykładów.
System naszego wyższego szkolnictwa jest lepszy niż na Zachodzie, ale Ministerstwo Oświaty bezsensownie próbuje dopasować go do zachodniego i tym samym go pogorszyć. Nikt nie potrafi wyjaśnić, co będzie robić ogromna liczba „bakalaurów”, czyli młodych ludzi z niepełnym wyższym wykształceniem, których Ministerstwo Oświaty w niedalekiej przyszłości planuje wypuszczać jako inżynierów, nauczycieli, lekarzy. Pracować w tych zawodach oni nie będą mogli, bo nie osiągnęli „wystarczającego poziomu”, a zatrudnienie ich jako laborantów czy techników jest bardzo kosztowne dla państwa, ponieważ do przygotowania tej kategorii pracowników potrzebne są nie tak drogie, ale bardziej efektywne placówki oświatowe.
W działaniach Ministerstwa wszyscy normalni ludzie dostrzegają dążenie do zniszczenia systemu wyższego szkolnictwa, który kształtował się przez dziesięciolecia i się sprawdził.
Inaczej jest na Zachodzie. Tam studenci uczą się za własne pieniądze, a po uzyskaniu niepełnego wyższego wykształcenia idą do biznesu. Może nawet nie jest tam potrzebne ukończone wyższe wykształcenie. Nasze zaś Ministerstwo Oświaty zamierza przygotowywać kadry dla biznesu za państwowe pieniądze. A tymczasem profesorowie otrzymują (a często nie otrzymują) czysto symboliczną pensję i znajdują się poniżej granicy ubóstwa.
Połowa studentów się nie uczy, ale pobiera stypendium. I nikt nie rozumie, PO CO ICH W OGÓLE NABIERA SIĘ za państwowe pieniądze. Druga połowa otrzymuje wyższe wykształcenie, dostaje darmowe dyplomy i idzie do «komercji», a tymczasem ważne gałęzie państwowego sektora gospodarki narodowej, zwłaszcza szkoły, pozostają bez specjalistów.
Wysoko wykwalifikowani naukowcy mają mniejsze wynagrodzenie niż emeryci, i to znacznie mniejsze niż uprzywilejowana kategoria emerytów, zwłaszcza tych, którzy doprowadzili kraj do chaosu gospodarczego. W ten sposób potrzeby młodego, zdrowego, pełnego sił i energii specjalisty, który pracuje dla państwa i utrzymuje rodzinę, rząd ocenia niżej niż potrzeby emeryta. Nie mając środków do życia, wysoko wykwalifikowani naukowcy, niektórzy z nich wybitni, masowo, przy pierwszej okazji uciekają za granicę. Wrażenie jest takie, że żyjemy nie w Europie i nawet nie na Ziemi, lecz gdzieś w krainach krzywych zwierciadeł, albo władza świadomie ciągnie nas do krajów nie trzeciego, lecz już czwartego świata!
Przez dwa tygodnie pobytu w jednym z zachodnioeuropejskich krajów, na dwudziestu kanałach telewizyjnych nie znalazłem ani jednego filmu erotycznego. Włącz swój telewizor, a na jednym z trzech–czterech naszych kanałów znajdziesz film kinowy, który propaguje pornografię, nienawiść, przemoc, i to świadczy nie o wielkiej demokracji, lecz o nędzę i nieudolność rządu, którą wykorzystują nasi nieżyczliwi do demoralizacji ludności i podważania moralnych fundamentów młodego państwa, a także po to, by wszystko pozostało takie, jakie jest, bo im to odpowiada!
ен 090
ти --- стрн - рнни - б о с - о РН те най
за за
ши.
-
- усе; іі Ро те
ій - -й РИ чо "ері б
-
ть
прав ди й
АЖ»
п
Р
чи
г й РУ чайку 1; «РИ тро
й
з
4 М ке
я з
й В | гі ізь "б чі М З о ри
ч зе
РАй, - Зі.
Ж
по пото вань вт
че
й і СВІЖЕ
3 б ча фа б й"
У»
Tłumaczenie maszynowe
Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału
ж- --
UKRAINA – PAŃSTWO NARODOWE
cytaty i nic więcej, pozwolę sobie na pewną uwagę
...ten, jego siwa broda miękkimi falami spada aż do nóg... Spod białych kosmatych brwi wyglądają dobre i chytre oczy.
-- Machnął długą brodą, i powiał od niego cichy wietrzyk, zimnym strumyczkiem uderzył w drzewa. I zaraz zadrżały młode liście, zaszeleściły... Przestraszyła się sarna i znikła w gęstwinie... Strach ogarnął zająca, dodał jeszcze szybkości jego nogom... Spłoszyły się ptaszki i w jednej chwili umilkły. Cicho zrobiło się w lesie, strasznie cicho. Tylko brodaty dziadek Ho, starczo chichocząc w brodę, stoi na polanie...
- He-he-he! Czego się boją, głupie? -- seplenii beznogim ustami. -- Dziadka Ho, którego świat nazwał strachem? A dziadek wcale nie jest straszny... Spójrzcie no!.. Boją się, a nie wiedzą, że strach istnieje na świecie tylko dzięki płochliwości innych, że stary Ho rozsypałby się, gdyby cokolwiek żyjące choć raz odważyło się spojrzeć mu w oczy... Ech, gdyby tak... Tymczasem strach władczo panuje na ziemi, walczy z przyjaźnią, z uczciwymi porywami, z obowiązkiem, łamie życie, bezsilnymi czyni nie tylko pojedynczych ludzi, ale i całe narody... Strach! Zaszczepiony dziecku, wyhodowany anormalnymi warunkami społeczeństwa, staje się lepką zarazą, robi się siłą, która tłumi wieczny postęp wszystkiego, co żyje...»
To bajka M. Kociubynskiego «Ho». Ale doprawdy, czy to bajka? Znałem tę bajkę z dzieciństwa, lecz zapomniałem ją. Choć ten Ho, przyznaję, gdzieś we mnie żył, zamrażał duszę, kaszlał tam swoim starczym kaszlem. I nagle naszła mnie ochota, by ponownie przeczytać bajkę. Przeczytawszy, wykrzyknąłem:
-- Boże! Przecież to o dzisiaj! To o nas!!!
Żywy Ho! I wciąż żywy...
Zebraliśmy się niedawno komisją do spraw nagrody imienia jednego z bojowników o niepodległą Ukrainę. Sekretarz komisji pokazuje świeżo wydrukowany blankiet-świadectwo laureata nagrody. Tekst, zestylizowany na kozacki skoropis, wykonano jakąś brudną, ciemnobrązową farbą. Zaczęliśmy mówić z aprobatą:
-- A NIC.
-- No dobrze!
-- Aha, najważniejsze, że nikt nie zarzuci, iż kolory są narodowe, -- powiedział jeden z
państwowych urzędników.
| Nagle jeden z nas nie wytrzymał i z jękiem wykrzyknął:
-- Ale kogo my się boimy? Kto nad nami stoi? Kto steruje naszym rozumem?! Dlaczego w czwartym roku państwowości boimy się państwowych barw w dyplomach honorowych?!
A naprawdę, kogo się boimy? Dziadunia Ho. Z jego przerażającą brodą.
Boimy się tak bardzo, że przez cały czas zostajemy w tyle za biegiem historii, a nawet zupełnie z niej znikamy na całe stulecia. | Zaczęło się to u nas po tak zwanej radzie perejasławskiej. W 1917 r. historia odwróciła się twarzą do kolonialnych narodów Imperium Rosyjskiego. Finlandia, Polska, kraje Bałtyckie od razu osiągnęły niepodległość. Nasza zaś bojaźliwa, ostrożna Rada Centralna odważyła się zwrócić do Rządu Tymczasowego o... autonomię, a także o prawo do jednego ministra z Ukrainy w Rządzie Tymczasowym. Wtedy nasz wróg Lenin zadrwił z bezwolności, państwowego infantylizmu Rady Centralnej, mówiąc, że skoro Rosjanie stanowią 4376 ludności Rosji, a Ukraińcy 17965, to Ukraina mogłaby żądać na 16 ministrów nie jednego, lecz trzech ministrów z Ukrainy. Wyczuwszy bojaźliwość Rady Centralnej, Rząd Tymczasowy odmówił jej także tego haniebnego minimum -- jednego ministra, a przy okazji również autonomii. Kiedy zaś Ukraińcy wreszcie zdecydowali się na niepodległość, historia już przepłynęła obok nas, czas zmarnowano, swoje wojsko rozpuszczono, a potem zaproszono wojsko niemieckie do obrony Ukrainy. Co z tego wyszło, wiemy. Bo cudzymi rękami żaru się nie zgarnia, obce ręce są zdolne tylko do jednego -- spalić nasz rodzinny Dom. I po raz drugi uśmiechnął się do nas los. Rozpadło się komunistyczno-radzieckie imperium, wszystkie republiki już
konstytucji. A co my mamy?.. Tak, państwo, które uznał cały świat. Tylko dziwne to państwo, jakieś obce, jakby nie nasze dla Ukrainy, obojętne, głuche na to, co najświętsze, na ukraińską duszę, ukraińską mowę, ukraińską książkę, zostawiło nas bez podręczników, słowników, bez ukraińskiej edukacji. To państwo z każdym rokiem coraz agresywniej patrzy na narodowo świadomych swoich obywateli jak na wrogów, a to i wypsnie się gdzie indziej dzikim słówkiem zamaskowanej macochy, nazywając dzieci Ukrainy nacjonalfaszystami. Czasem powstaje smutne wrażenie, że temu państwu chodzi nie o Ukrainę, nie o byt i dobrobyt jej narodu, lecz o syte państwowe koryto, z którego można bezkarnie wygrzebywać łopatą dolary milionami i miliardami, a Ukrainę stawiać na pośmiewisko świata jako żebraczkę z wyciągniętą ręką po centy!
A dlaczego tak się stało? Bo znów zostajemy w tyle za biegiem historii. Kiedy w swoim szale Związek Radziecki doszedł do GKCzP, nasz mąż stanu przestraszył się wciąż tego samego Ho, od którego brody nagle powiało syberyjskim mrozem. Trzy dni siedział bezwolnie, licząc na to, że jakoś może się rozejdzie. Ukrainę gotowi byli wtedy oddać bez walki wraz z jej Deklaracją o suwerenności! Uratował nas wszystkich Jelcyn. O, wtedy i my ożyliśmy! Przyjęliśmy Akt o Niepodległości. Znów cudzymi rękami wyciągnęliśmy kasztany z ognia... Ile można?!
Niepodległość Ukrainy została potwierdzona w referendum głosami ponad 9096 obywateli. Ukrainę zaczęły uznawać państwa świata. My zaś, żeby czegoś się nie stało, żeby ten Ho nie dmuchnął na nas syberyjskim chłodem, dobrowolnie wpadliśmy do WNP. Zgodziliśmy się na podyktowane nam przez Jelcyna „przejrzyste” granice, rublową strefę, jednolitą przestrzeń ekonomiczną i tym podobne. I tak Ukraina stałaby dziś wciąż zupełnie nieograniczona, bez jednego posterunku celnego na północno-wschodniej granicy, gdyby nie zaczęła się odgradzać cłowniami Rosja. Wtedy i my niepewnie, z oglądaniem się za siebie zaczęliśmy stawiać własne cła, przez cały czas tłumacząc się przed kimś, kto niewidzialnie stoi nad nami: „To nie my pierwsi zaczęliśmy się odgradzać, to Rosja...” A ten, co stoi nad naszą uciśnioną duszą, pokasłuje starczym głosem i uśmiecha się w tę straszliwą siwą brodę.
A jak było z „rublową strefą”? Nagle okazało się, ku zaskoczeniu rządu, że Rosja siłą wypchnęła nas z tej strefy. A na Ukrainie czerwoni dyrektorzy, przewodniczący kołchozów, urzędnicy państwowi, posłowie z grupy 239 wrzeszczeli na cały głos: „przywrócić rublową strefę!” I znów zniewoleni strachem nasi urzędnicy państwowi, zamiast budować własny system finansowy, bojaźliwie tłumaczyli się na wszystkich szczeblach przez trzy lata: „To nie my wyszliśmy z rublowej strefy. To nas Rosja wypchnęła. Na coś takiego sami byśmy się nie odważyli.” To są urzędnicy państwowi?!
Nas, w pełnym biegu historii, wyrzucono z karety zaprzężonej w Ruś-trójkę, opiewaną przez Gogola, a my dalej chwytamy się stopni tej karety, i wlecze nas przez historię obca wola państwowa.
Mam takie wrażenie, że także nowy Prezydent zdaje się zamierzać zbudować na Ukrainie, na terytorium Ukrainy obce jej państwo, jeszcze jedno państwo rosyjskie z rosyjskim oficjalnym (czyli państwowym) językiem, który już teraz dusi tak zwany „państwowy” język ukraiński. A wszystko przez to, że nad nami wszystkimi, także nad pierwszymi osobami państwa, ciąży ten przeklęty dziadyga Ho, dyszy w kark syberyjskim mrozem.
Byliśmy tak bezwolni ze strachu, że nasz blok partii narodowo-demokratycznych nie odważył się nawet wysunąć własnego kandydata na Prezydenta. Nie rzuciliśmy się wybierać najlepszego z najlepszych spośród siebie, narodowo przebudzonego Ukraińca, lecz zaczęliśmy przekonywać wyborców, by oddali palmę pierwszeństwa mniejszemu z dwóch zł. Dziwne, że wszystkiego się boimy, a czegóż to nie przestraszyliśmy się tego szalonego wyboru?
Wszystko robimy w połowicznym wysiłku, w połowie sprawy. Postanowiliśmy urządzić ogólnonarodowy sąd nad komunistyczną ideologią, utworzyliśmy Antykomunistyczny, antyimperialny blok, potem się przestraszyliśmy i na pierwszym „wielkim zebraniu” wprowadziliśmy drobniutką zmianę w nazwie bloku: po prostu zamieniliśmy miejscami „antykomunistyczny” i „antyimperialny”, stało się
mają swoje niezależne państwa, nowe nazywać się «Antyimperialny, чан рик реч, б 7 обся р . - т о яи-?-- то » - ть Ж РИ ) Р - -- ПРИН у сти Р ; . . "Рг; є -еліду В ст-е"ко о У ТЮ - ь-ниене» г 22 | че
ож
ьо
antykomunistyczny blok», „wrogowie”, którzy nijak nie chcą zginąć, „jak rosa na słońcu”, zrozumieli, że my ich boimy się. Tak z tego „sądu”, zrodzonego w strachu, nic nam nie wyszło.
Ruch i inne narodowo-demokratyczne partie wzięły się były za zebranie trzech milionów podpisów pod przedterminowym rozwiązaniem parlamentu, lecz nie porozumiały się między sobą co do wspólnych działań. Co więcej, my, zebrawszy ponad milion podpisów, nagle znów się przestraszyliśmy: a co, jeśli w następnym parlamencie wybierzemy jeszcze gorszy? Daliśmy wodza, skompromitowaliśmy się, wypuściliśmy z rąk inicjatywę rozwiązania Rady Najwyższej, choć przecież było widać, że taka potrzeba narasta w społeczeństwie. Gdyby Ruch i partie o demokratycznym kierunku doprowadziły do referendum, to pokazałyby swoją siłę, moralnie złamałyby opór komunistów, doprowadziłyby do przełomu w nastrojach ludności, a ona poszłaby za Demokratami. Nie, liczyliśmy na możliwość wyciągnięcia żaru cudzymi rękami. A jakieś pół roku później żar zaczęli wyciągać komuniści i wybrali parlament, którego komunistyczna większość nienawidzi Państwa Ukraińskiego, jego symboliki, praw, domaga się zniesienia zakazu przeciwko zbrodniczej KPSS-KPU. Przez pół roku ten parlament nie uchwalił ani jednej ustawy, ukierunkowanej na zapewnienie obiecanej poprawy życia wyborców.
I w rezultacie – CO MAMY DZIŚ? Państwowy język ukraiński wypychają z wydawnictw, z prasy, z lokalnych stacji radiowych i telewizyjnych, zamykają się ukraińskie klasy w szkołach, przedsiębiorstwa sabotują wykonanie Ustawy o językach, nie przechodzą na ukraińską dokumentację. W Donbasie komuniści publicznie wzywają komsomolców do niszczenia ukraińskiej państwowej symboliki, rady obwodowe Ługańska i Dniepropetrowska podejmują decyzje o nadaniu językowi rosyjskiemu statusu oficjalnego, na Krymie szowiniści biją Ukraińców tylko za to, że ci zaczną mówić po ukraińsku. A ta nasza państwo-macocha milczy! Dlaczego milczy? Też się kogoś boi?
Myślę, że ta macocha niczego się nie boi. To my baliśmy się stworzyć prawdziwie narodowo-demokratyczne państwo (nasi pierwsi przywódcy przez trzy lata nawet nie pomyśleli o czymś takim!) z ukraińskiego, niedorozwiniętego ułamka radzieckiego imperium, i
ten odłamek wciąż tkwi w ciele Ukrainy. Od nas wszystkich zależy, jak szybko ten odłamek przerdzewieje, zwalniając miejsce prawdziwemu, rodzimemu państwu. Jeśli Prezydent będzie zastępował w tym janczarskim systemie zardzewiałe, czerwone bloki naszymi, ukraińskimi, to wspierajmy go w tej świętej rekonstrukcji. A tym urzędnikom-janczarom, którzy wciąż próbują służyć sąsiadom, domagają się urzędowego statusu dla języka sąsiedniego państwa, dajmy wreszcie dowód odwagi i powiedzmy: zabierajcie swojego trojańskiego konia i jedźcie z Ukrainy służyć dwugłowemu orłowi, a choćby i do samego diabła na lokajów. Granice u nas bowiem są „przejrzyste”, cło wypuści!
Gorzko o tym wszystkim myśleć. Ale nie ma co pogrążać się w smutku! Trzeba pracować. Trzeba tworzyć samodzielną, głęboko zorganizowaną od Kijowa aż po każdą wieś, ukraińską duchem organizację (blok partii, ruchów, bractw), zdolną obudzić twórczy potencjał narodu i dojść do władzy dla budowy prawdziwego narodowo-demokratycznego państwa ukraińskiego. Aby to osiągnąć, wszystkie narodowo-demokratyczne partie, Ruch Ludowy, towarzystwa i bractwa muszą połączyć się w ukraińską siłę narodową, przekraczając wreszcie swoje wąskopartyjne „chińskie mury”. Trzeba pojąć jedną prawdę: dziś potrzebna nam jest jedność narodowo-demokratycznych sił nie mniej, niż w 1918 r. potrzebna była ukraińska armia, którą tak
Odbył się sąd nad chomunoidem ... Zacharczenki. Na zamku:
obywatelska ...
Nierozsądnie ufna Centralna Rada rozwiązała się, sprowokowawszy agresję bolszewickiej Rosji. Bez takiego zjednoczenia nie uratujemy Ukrainy. Trzeba, aby każdy lider i liderek wreszcie pozbył się euforii, że mamy już pełnoprawną niepodległość, pełnoprawne państwo. Odrodzenie Ukrainy, języka ukraińskiego, kultury I DO DZIŚ STOI NA ZERZE, a więcej, nawet na minus zero. Dotąd mamy tylko własną symbolikę państwową, i tę komuniści oraz szowiniści zawzięli się za wszelką cenę zlikwidować. Dla tych wrogów Ukrainy żadne rozsądne, żadne naukowe dowody nie są dowodami. Jedyne, to pokonać ich jednością, jednomyślnością.
Przez trzy lata zawracano nam głowę, imitując poważną działalność w ramach «budowy państwa». Dobudowali się do tego, że premier nagle publicznie, w parlamencie, rozpaczliwie wykrzyknął: «Powiedzcie, jakie państwo budujemy?!» Myślicie, że powiedział mu Prezydent czy przewodniczący Rady Najwyższej, co budujemy? Żaden z nich ani razu nie odważył się powiedzieć, że budujemy państwo narodowo-demokratyczne. Przez wszystkie trzy lata pierwszy Prezydent tak i nie wypowiedział tych jedynie potrzebnych słów, nie zapalił społeczeństwa tą ideą. Zamiast nich słyszeliśmy coś tak niewyraźnego, amorficznego o «pełnoprawnym, równouprawnionym, demokratycznym państwie». Widzicie, jaką chcecie, byle nie daj Boże nie narodową, bo wypowiedzieć to było jakoś strasznie pierwszej osobie w państwie.
Jakże strasznie było powiedzieć stanowczo i jednoznacznie o jedynym państwowym i urzędowym języku ukraińskim na terytorium Ukrainy. Nie doczekaliśmy się tego także od nowego Prezydenta. Wprost przeciwnie, powtórzę: mam poważne podejrzenie, że on buduje nie ukraińskie, lecz rosyjskie państwo w Ukrainie. Owszem, demokratyczne, z zreformowaną gospodarką rynkową, tylko nie narodowe, nie ukraińskie.
Zbierzmy więc odwagę, by to uznać, i uderzmy na alarm, bo znów stracimy już 5 lat, a może i Ukrainę.
Wciąż siedzimy i czekamy, kiedy wreszcie przyjdzie do nas Waszyngton «z nowym i sprawiedliwym prawem», o którego przyjściu tak piekielnie marzył Szewczenko. A może staniemy wszyscy razem, 52-milionowo, tym Waszyngtonem, dopóki nasze partie i ruchy narodowe nie znajdą wspólnego języka i nie wezmą się na serio za budowanie państwa?
Obsadźmy linię obrony przed janczarami i szowinistami i nie dopuśćmy, by na nasz niebiesko-pszeniczny sztandar spadła choćby jedna czerwona kropka!
Obsadźmy linię obrony i nie pozwólmy im zmienić ani słowa w naszej państwowej modlitwie-hymnie «Ще не вмерла Україна»!
Nie pozwólmy wrogom naruszyć ani jednego promyczka w naszym tysiącletnim Złotym Trójzębie!
Obsadźmy linię obrony i brońmy jedynego, państwowego i urzędowego, siedmiotysiącletniego języka ukraińskiego.
Nie pozwólmy wrogom przemienić Ukrainy w dwujęzycznego, dwujęzykowego wyrodka-niedorajdę!
Wypalmy sobie głęboko, aż w instynkcie samozachowawczym: bez ojczystego języka rozwieją nas po całym świecie jak popiół i nie liczmy już więcej na cud. Z tego rozwianego, rozniesionego popiołu nigdy już nie powstanie ów tajemniczy ptak Feniks, nasza Ukraina!
To język trzymał nas na świecie przez wszystkie te tysiące lat rolniczych i garncarskich (od samego Trypola).
Bo tylko po naszym języku Bóg rozpozna naszą modlitwę za Ukrainę.
Podajmy sobie ręce naprzeciw siebie, od Zachodu i od Wschodu, od Północy i od POŁUDNIA, wtedy w naszej soborowej Ukrainie «Czarne morze jeszcze się uśmiechnie», a «dziad-Dniepr się ucieszy»!
Spójrzmy staremu Ho w jego trzystu... oczy! Są u niego bardzo dobre. Spójrzmy prosto, niech zmęczony dziadek Ho wreszcie uda się na zasłużony wieczny spoczynek.
autorem tej
Tłumaczenie maszynowe
Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału
Oryginał po ukraińsku · tłumaczenie jest aktualizowane
слово ПРОСВІТУ
вна жи рожа спи тин ее НААН Но ПТО в пи У нн
СПОЧАТКУ ХЛІБ,
А ПОТ
ши 0 СЛЕНГ ЖИТТЮ Ті 090 то
ИТТЯ І ЛЮДИ
Ї закінчення. Початок на стор. І
НИ | о з рути Спіно ОТО, щоб розу «ТАРМмМОМ ЧОМУ би сус пи НО «АІКІНчУуУЮТЬСЯ НС! спробри поставити на розгляд Ве ЮХОПНОЇ Ради реТТКЇ питання, як наприклад, відміша депутатської недоторканості Абочому гаїкатянека ЛОоОЛНЯ у про кта чакон у про оорот ьОу 4 кору П ЦІЄЮ Або ЧО МІ У геї зЗТЛлтТО вовтузяться навколо посади Генерального прокурора Усім УСІ розуміло І нагорі розумію ь, ЩО ВОНИ не ВвіІдДгоОроджі ГІЇ ВІД очей народу Але у багатьох (ародних обранців, "ЇМ ра НИЙ говорили народних слут проб еМмМиИ Не ІіЛлЛьЬкКиИ ЗзІнтелектом ШІ є більше вони покарани І осподом віДСУТНІСТЮ елеме нтарного сорому Про СОВІСТЬ |
говори ті! СМІШНО Бо Іінак,іе, ХТО ДАСТЬ
відповідь. де і) як взявся Зв'ягільський? Можна | ПеЦНІСТІО ВІДПОВІСТИ ПО це з математичною точніІіСЄТтюЮ означає те саме, пе 1! ЯК Він ПОДІВСЯ
-- 0, Господи! - - хочеться крикнути на
весь СВІЇ
б О. Господи! Во зрина печаль моїо )
скорботу! -- звертався до Всевишнього Боглан ХУ "'КНнНИЦЬКІ | Й думою про СНІ Пан ПИ | і 1Тет 6-8"
в аКеїеї: леї чі пою Ду М юю ічи ЖжоОтТО Дуд ОО! пепутатсьїка О ЧТЬБІИМСТЬ нашо! Ради вири Пила поклонитись наці онАЛЬ ному ІСІ Тай вниречзник ЗІКОВИиИХ ( дДіІнаіі нь народ . | возз єднання СУуСІідДОМм 1 Не Кк орі І 3 національне
- Б уволення згадла про вел у дат!
Ї З й ЗВІДКИ ) етеру нс З ат Г г ІГ | є гаііКі 194 4 1 | оезсоро | | ос -
Т ГЬїСі І РІЗІ і ЗУ ! аг МІ і НІ ІН в - р М Р | "вЕребреІ і, 3 терт у орожніми кастороі! р і | | | 1дуУуя і
ній І п Оц вацід н ФЛ леляєніІсТЬ "ік Оу и ко У БТІ - ! Пи і) І Ж 1«)Ї і
- | НІ | Ши сі У їЇ | і | і ) ра 0) кі о ВИ є іа | М я льРІ0оЮе ДОБ В І ОТЬ по СесИСТ 11 | | гі р | Д -Ї І лад ІЗИЧНЕ ЗНИЩЕННЯ ІНТ ТЕЇ І У и І НГУ! Є 5 І 1 с ор --/ 4" ПОСТ рОДІ гі дб | 01 ВИКІ ЗИТ їП тор і і С ОД ОЇ « Ю0 ООЧОЇ
1( г) Г.С) І ПІДХОДИШ ДОСТАЇ| Пестевіко ВІНІНСЯ ктивно вит? юЮ, поки ИоОму
ГІЇ | Ь "ТО |
Шоб не скласдся враз ння рабг Я зневажаю бабусі підкреслюю - я
що це матері і сестри тих, які полягли на полях битв. Це ті, які ПшдліТтками стояли Ооїля верстаків у воєнні
і повоєнні роки Це їх тяжкої
4) працею
піднялась із руїн кра іна Ї ред іх СИВИНОЮ (і горем 4 сСхХиЛляю Голову наслідуючи Василя Симоненка, «цілую
руки, що крутили жорна у переддень КОСМІЧНОЇ доби
Але, на превеликий зкаль, усе це оскаржується тим невіданням, в якому іх залишили марксистські боги. І лише збільшує вину тих, хто зробив їх життя ошуканим. Якраз через отих богів слова святого Павла про те, що «освячена Богом глупота вища неосвяченого ним розуму», які могли б якоюсь мірою виправдати бабусь, в даному випадку є недоречними. І бабусі невгомонні
-- А рекет? А проституція? А загальні злидні" А вбивства? А злочинність на державному рівні? Це все прикмети демократіі!
Заперечувати такі звинувачення неЕмоОяЯсСти во
А намагатись розуміти іх природу можна
НЕ ЗА ДЕКІЛЬКА РОКІВ МИ
СТАЛИТАКИМИЯК Є! ПЕ ВСТИГЛИ Б! ЗМОГЛИ ТІЛЬКИ ПРОЯВИТИСЯ ТАКИМИ ТОБТО ПОГКАЗАТИТЕ, ЩО ВННЕ ДАВНО НАБУЛИ ЗА БАГАТО- БАГАТО РОКІВ. Часом відстань ця не обмежується навіть семидесятьми роками. Це окрема, надто сериозна
розмова, щоб торкатись (І МИМОХІДЬ, ХОЧ
вона ий повязана тісно з тим, про що идеться
А сьогоднішнти день, сьогодтшня так звана демократія -- це день відкритих дверей у авіринці Просто з нас скинули намордники, 1 ми показались у всій
кракі
А що було до того?
Психологи стверджують сильно не розбещує ліодину, не розкладає морально, не деморалізує, як демагогія,
ніщо так
як розрив між словом 1 діЛОМ
«П'янство може бути вибаченим, перелюб -- також, убивство навіть Але немає більш великого гріха, як перелюб словом» (Л Толстой)
А що ж було?
Ми щодня чули про великі звершення, а насправді щодня стикались з такими неблаговидними с горонами нашого життя, економіки й керівництва, про які гільки частково, тілЬьКИ В часи хрущовської відлиги можна було говорити 1 то гіЛльКИ В контексті по-ленінНСсСЬКкКИи принципового, рішучого курсу парти на їх викорінення. А у явищ, про які можна Оу ло говорити (боюрок ратизм, хабарництво, волокита, Оє згосподарність) У гих, про які не можна було заїкатись (про що писали Б. Пастернак, АіІТлатонов, М. Булгаков, 0. Солженіцин російською мовою та Т Осьмачка, М
Хвильовий, В. Винниченко та інші -- україиською) у всіх цих явищє морально-психологічним аспек
НАСАМПЕРЕД МИСТЕЦТВОМ, ПО- ПОДИНИ. САМЕ ВОНО ГОВОРИТЬ ПРО СТАН СОВІСТЬ рРОГРОМУАМ- ДЯНСЬКИХ ПОЧУТТІВ
Очевид о, роіЛльШшоОВвИикКиИи це розуміли, а скоріше всього, що зрозуміли згодом, ІПСЛЯ ТОГО, ЯК і грілЯялЛиИ іНТеліІГгенцю І ІМ -"): м Н С І 3 ї ГА ЧУ І М МІ) р і 73) ПІ "т М ЗОНІ своїги поліцейській державі присорачили ореол НнамйоІЛльзні читакючао) у СВІТІ
а я у -- - 5 іс Уї«ІГаійн | ЧИСЬ комиенес У вати ЩА «рі! я
ХОВНІСТЬ ?»КИТТЯ народу сурогатом лттератури й мистецтва соціалістичного реалізму А ШО ТеПЕ р Бу ло, якбуло, абуде, якбуло! (Знову цитатТа з анекдоту)
Га сама Орехня, тільки помножена на
свобі цу СЛОе гобто ЗОВСІМ У ЖЕ
безоглядна беззас гережсна, Оое зсоромна цинІчна облудна Злочинці и демагоги уже нІЧОГО Не бояться. Їх захищає закон | точніше, ИОГО иедоторканіс Ї ь), яким вони самі або їх посіпаки придумують, затверджують
віІДМІНЯЮТЬ, тобто,
пристосовують до умов свого існування в цьому кримінальному світі. На запитання, чи може сьогоднишнти режим подолати алочинність, Михайло Горба чоВв відпПОВІВ, ЩО НІ, бо це ж він сам повинен із собою боротися. Ишлося про Росію, але України це стосується ще більше
А народ?
А народ нехай сперечається, нехай гризуться між собою апологети сошатаму з прихильниками реформ, зетерани з молоддіІО, росіяни з не росіянами, українці СсХхіІДНОї України з західними українцями, грекокатолики а рИиМмоОКкатоликами, православні ані православними,
нарешті, православні з православними
- ПКЕЕ НЕ т
що о нм 0 й
ІМ ВЖЕ МОРАЛЬ?!
Що, що а конфлікти правокувати більшовики навчились майстерно І за радянських часів ми збаламутили Африку, Азпо 1 навіть Америку. І тепер -- погляньте лише на мапу колишнього Союзу
Нарешті, ми підійшли до основного
Скажіть на милість, будьте ласкаві, кому в таких умовах і для чого потрібні література, мистецтво, культура, освіта та інші надбудовні інституції?
Учора КОМУНІСТИ УСЕ ЦЕ ВИКО- РИСТОВУВАЛИ ЯК МАНІПУЛЯЦІЙНІ ВАЖЕЛІ, БО БУЛИ ВПЕВНЕНІ, ЩО ПРИЙШЛИ ДО ВЛАДИНАВІКИ ТОМУ НАСИЛЬСТВОМ НАД СВІДОМІСТЮ МАС ВИРОЩУВАЛИ ЛЮДИНУ СВІТ- ЛОГО МАЙБУТНЬОГО.
СЬОГОДНІ Ж ВОНИ ВІДКИНУЛИ МАШКАРУ, ВИХРЕСТИЛИСЬ У ДЕМОКРАТИ (Більшість номенклатурного складу) І НАКИНУЛИСЬ НА БІДНУ ДЕРЖАВУ, ЯК СКАЖЕНІ СОБАКИ. РОЗУМІЮЧИ, ЩО ТАКЕ СТАНОВИЩЕ ТИМЧАСОВЕ, І ТРЕБА НИМ СКОРИСТАТИСЬ, ВОНИ ГРЕБУ- ТЬ, НЕ ДУМАЮЧИ, НА ЯКОМУ ВОНИ СВІТІ, І НЕ ДУМАЮЧИ НІ ПРО ЯКЕ МАЙБУТНЄ
Якщо згадати твердження діалектичного матеріалізму, що історія розвивається по спіралі, ш| оглянутись назад, на один ії виток, то, подивившись на двадцяті роки нашого століття, можна жахнутися, уявивши за аналогією те, що нас чекає завтра
Російський шовініст В. Шульгін тоді писав: «На ділі (в Росії) вони(більшовики) побачивши, ЩО ГРАБУВАТИ БІЛЬШЕ НІЧОГО, намагаються повернутися до підвалин старого світу. І поскільки це ім удається, ВОНИ З КРИМІНАЛЬНОЇ СВОЛОТИ ПЕРЕТВОРЮЮТЬСЯ НА ФАШИСТІВ
Відомо багато ХУДОЖНІХ І Наукових
гворів українською та улюбленою бабусями 1 комуністами російською мовами, в яких талановито відтворюється
грунтовно доводиться спорідненість
фашизму 1 комунізму
згадаймо, ЗЧОГО ШПОчЧРІНаСЧсТИ коричневі г) зро . ; п бе на - і.) ІМ ГГ) Іі РІЇ)! |) ( | а ЛІ -йе КНР Ж го Оу в "і соня - -- - | 5 ершими кертвами в Німеччині: ТІ - | "ІІтератори, митці і інтелігенти
Коментарі зайві
Отут бабусі і їх ідеологи заволають Ми до тих злочинів не маємо ніякого відноШення!» Усі сьогоднішні комуністи ВІДХРеЩУЮТЬСЯ ВІД Гі їПоциду проти власного народу, від масових розстрілів, зІД ГОЛОДОМОРІВ, ВІД ЗНИЩеннЯя інтелек гу и таланту. Спикер Верховної Ради давно заявляв: «Мені немає чого каятися: Шовірити таким запевненням все одно, що визнати: «Партія -- розум, честь 1 СОВІСТЬ Ннашіої епохи», а це як довела Історія, поняття нес уміСсні, ЯК геній 1 ЗЛОДІЙСТВО
Різниця міже ленінсько-сталінськими комуністами 1 зюгано-морозовськими дійсно є, але не така, якою вони 11 малюють. Справді, сьогодні, поки що, нас не примущують умирати в Гулагах, не забирають життя в підвалах НКВС Сьогодні нічого не забирають, навпаки, даїюоть Особливо ліІТераторам 1: митцям Дають можливість самим зробити "вІЛЬНИЙ вибір» -- умерти з голоду, покінчити яиття самогубством, чи поповнити ряди кримінального світу Якщо у шахтаря або у робітника стоїть питання, як, доживши до пенсії, вижити. то у творчої інтелігенції воно простіше - як дожити до пенсії
ПР
чі Ен Тобто, СЬОГОДНІ. Як в 21) й «-- 31)
ТТ тн ЕЛЕ б
- Б - м - - ааннанннм правах 11 пе
з ше о вейннаванницнн їш РР
роки в Ппмеччиті і в СРСР. інтелігенція пайблинсче до анищоення І постає класичне р іс гори щапитанйня хто винен?
В СЬОГОДНІПІНІЙ воно
Україні конкретизується так Парламентська більшість, тобто хранителі принципів», так би мовити, чистокровні» комуністи (як би вони соціалістами,
себе пе називали,
аграріями, чи ще якось), чи ті, на кого вони всю вину звалюють, тобто, більшовицькі вихрести, які в процесі своєї політичної трансмутації перенесли з червоного минулого в сьогоднішню так звану демократію свій злочинний менталітет"
Не будемо згадувати про той невеликий прошарок чесних людей, які, на жаль, не можуть вплинути на життя з причин своєї нечисленності.
Хочби яка була відповідь на це сакраментальне запитання, висновок напрошується дуже невеселий.
Якщо все у нас, защоб минеборолись, виходить спотвореним 1 кримінальним (і соціалізм, 1 капіталізм, і демократія, І все інше), то -- або ми злочинна нація, або ми діти злочинного світу, його ідеології, виховання, психології.
Перше ніхто не осмілиться стверджувати про чи не єдиний у світі народ, який за всю свою історію не зробив жодного загарбницького кроку.
Виходить, що..
Так, так. Значить, усі ми родом з більшовицького дитинства. З усією цією страшною затаврованістю.
Залишилось знайти відповідь на простиш запитання.
Те, що держава кинула напризволяще
літературу й мистецтво, що дало негайний результат (дитяча проституція, бандитизм, тотальна криміналізація суспільства), чи то умови для розквиу фашизму чи вже його перші ознаки? . Благодатні умови для приходу фашизму у змученій економічною кризою Німеччині дивовижнонатадують напп сьогоднішні. Ось як писав тоді С. Двеийг" «Доведений до відчаю інфляцією, хаосом, невпевненістю в завтрашньому дні, народ, який отримав свободу, не знає, що з нею робити, 1 чекає тих або гого, хто ціо свободу відбере в обмін на порядок
Знову коментарі зайві. Що сталося зразу ж після цього, відомо
Го, хочне палають на вулицях багаття, в які кидають книжки, чи варто дивуватися, що конає Національна кіностудія імені О. Довженка, що закриваються видавництва одне за одним, що Що ЩО...
Дайте спочатку економіку підняти потім уже культуру, літературу й мистецтво» -- водноголос співають депутати 1 чиновники всіх рівнів
Теж знайоме
«Спочатку хліб, а потім вже мораль!» (Хор проституток з «Опери старців» Б Брехта. Німеччина, 20-ті роки).
Історія справді повторюється
Отож, дорогі митці, літератори 1 працівники культури!
Ге чекайте в умовах дикого ринку, в умовах скаженої, безголової привагизації попиту на вашу НАЙСВЯТІТУ ВЛАСНІСТЬ НА ЗЕМЛІ Саме так називають інтелектуальні надбання за кордоном, на Заході, там у них, різняючись на кого 1 заклинаючи ким наші мафіозі («в законі» 1 поза ним) роблять усе для того, щоб від інтелекту и таланту в суспільстві не залишилось сліду!
Не шукайте допомоги для життя у тих, кому ваша смерть не тільки байдузка, а навпаки, одна з передумов їхнього існування 1 процвітання!
Господи! Невже слова Чюрльоніса будуть пророчими завжи
«НАЙБЛАГОРОДНІШІ ІДЕЇ ПРОЗВУЧАТЬ В ПОВІТРІ. ЛЮДИ НАВІТЬ ПОАПЛОДУЮТЬ ІМ, А СВИНЯЧЕ ЖИТТЯ ЯК ТЕКЛО ТАКІ БУДЕ ТЕКТИ!»
НІ; ДОВЕДИ, ГОСПОДИ!
ІОріп ЛЯШЕНКО, кінорежисер
1
т-ТТ'--
і іч із Яачній й і 1 й ї ї "3 я 4 к | | зі -иом ЇЇ; З | і - Ї й 1 4 Р гої -, Лв ч Г я "У ". ш- . і | у - я ) ні і й . «г і; ' же о | | . і; ; ДАРИ - ; й
Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału
...w skróconej postaci do «Rosji» w piątym tomie (1876). Opis «Europejskiej Rosji» ... stałego współpracownika E. Reclusa, skorzystał w swojej pracy z wielu ... Włodzimierza Antonowycza, Iwana Rudczenki i ... Pczółki (Olena Pczółka), ... «zapoznać europejską publiczność z geografią całej Rosji z federalnego punktu widzenia». Sumienność i ...
Publikowane po raz pierwszy. Michaiło Drahomanow ... pomógł list Iwana Hruszewskiego. W maju 1905 roku pisarz ... zeszyt 13 artykułem «Od Kijowa do Mikołajowa», ... zawsze nam ... ręki Iwana Franki podczas spotkania w Kijowie. Ten «Wszechświatowej geografii» Élisée Reclusa (1830–1905) ... ważnego francuskiego wydania tylko w tomie «Rosja» pod tytułem «L'Europe russe» (Dolina ...
Czy Ukrainy w całości należy do pióra Drahomanowa. Oprócz Necuja-Lewyckiego, używał on jeszcze wielu innych źródeł: publikacji Michaiła Maksymowicza, Pańka Kulisza, Oleny Pczółki, Apollona Skalkowskiego, Ołeksandra Czużbynskiego, a nawet własnych, jak zaznaczono w tekstowej bibliografii, rękopiśmiennych notatek. Wydawało mu się, że to ... z Ukrainą i pomoże wyłożyć ... wiedzę naszego rodaka. Sam wydawca zaznaczył ...
Galicji.
Była szczęśliwa okazja ... osobną notką. «Pracuję ... na stronicach rozpoznawałem jego rękę. Wszyscy ...
Wielu rozdziałom o Rosji, prawie na każdej stronicy ...; do kogo zwracałem się po rady ... wykaz ... Namawiali, by pomóc w tym celu. Ale swoją najgłębszą wdzięczność chciałbym wyrazić właśnie tym, którzy nigdy nie stronili od jakiegokolwiek ... wskazać najtajemniejsze ... które zawierają wątpliwości lub ...
Kijowska «Stara Hromada» ... wzór «Rosja z Ukrainą». Ale nic ... tłumaczeniem «Wszechświatowej geografii» zamierzał ... Poradzono mu opracować tekst ... który dotyczy samej Ukrainy. Ta ...
Tak i pozostało przez prawie półtora ... tomów Élisée Reclusa, prawdziwy i dziś historycznie przekonujący szkic.
o Ukrainie Michaiła Drahomanowa. Cieszymy się, że nasz czytelnik dowie się, jaki [...] pan Drahomanow za [...] TERNU. [...] On [...] tej pracy, żadnych badań, wszelkiej korespondencji [...] albo zastrzeżeń [...] źródeł [...] uzasadnione twierdzenia.
[...] „Zorza” usiłowała przygotować także własną książkę na [...] ale się nie udało. Pod koniec 1876 roku wziął się do tego Michajło Pawlyk [...]
[...] arkuszy, [...] 5 [...] że na 7–8 [...] 12 [...], że może to, jak mówiono, być potrzebne więcej dla [...] wieku w bibliotekach, wśród [...] bogactw, [...] nas kiedyś wyobrażała sobie Europa i świat (z powodu dużej objętości trzeba było wycofać [...]
Obszary etnograficzne w dzisiejszej Rosji nie pokrywają się z granicami dorzeczy, a tym bardziej z granicami gubernii, często wytyczonymi na chybił trafił, bez zrozumienia warunków naturalnych, lub właśnie z zamiarem zlekceważenia pokrewieństwa narodowego. Tak więc, jeśli wziąć Ukraińców poddanych państwu rosyjskiemu, okaże się, że zamieszkiwane przez nich przestrzenie nie ograniczają się wyłącznie do Naddnieprzańszczyzny: sięgają na zachód do Zawiślańszczyzny i przekraczają Bug, a na wschodzie zajmują znaczną część Doniecczyzny; przeszły nawet za górny Don, a po drugiej stronie Morza Azowskiego rozciągnęły się aż do Kubania i na Kaukaz. Jednocześnie Wielkorusini osiedli na górnym biegu niemal wszystkich dopływów Dniepru, a Rumuni osiedlili się w dolnym biegu Dniestru. Zatem nazwę ukraińskich rzek można im przypisać jedynie w ogólnym sensie. Nazwy: Mała Ruś lub Małorosja, Ukraina, Ruzenia także mają czysto umowne znaczenie, które stale się zmienia zgodnie z przemianami historycznego losu, a nawet zgodnie z podziałem administracyjnym. Żadna z tych nazw geograficznych nie odnosi się do całego kraju zamieszkanego przez lud ukraiński, ponieważ ta narodowość, od dawna zjednoczona w luźną konfederację, nigdy nie wyróżniała się jednością polityczną, nie licząc nawet zakarpackich Rusinów, którzy żyją w granicach Królestwa Węgierskiego; pozostali Ukraińcy od czternastego wieku przez długi czas byli podzieleni między dwa państwa – Polskę i Litwę. Ukraińcy ziem środkowych, nad brzegami Dniepru, ledwie zdołali w siedemnastym wieku wywalczyć sobie pewną autonomię w postaci wolnej gminy kozackiej, lecz wkrótce utracili swoją samodzielność, przeszedłszy pod opiekę Carstwa Moskiewskiego i stając się, dzięki jego ogromnemu terytorium, przede wszystkim Rosją. Co do ludności Rusi Kijowskiej, to znana była pod swoją dawną nazwą Rusinów lub rusnaków jedynie na jej zachodnich granicach, tam, gdzie różnice etnograficzne jeszcze bardziej wzmacniała odmienność wyznań religijnych. Kiedy po raz pierwszy
щ нене ПЕР РН п-.з ПЕРЕ ра р
ekonomiczno-geograficzną część publikacji).
нн
nazwa Mała Rosja pojawiła się w bizantyjskich kronikach pod koniec trzynastego wieku; przykładano ją do Galicji i Wołynia, potem stała się nazwą kraju na środkowym Dnieprze, to znaczy Kijowszczyzny, która w ten sposób różniła się od wielkiego Księstwa Moskiewskiego, w stolicy którego, Moskwie, przebywał pierwszy hierarcha cerkwi rosyjskiej, metropolita, który przeniósł tam swoją stolicę w XVI wieku. Taka sama nazwa Ukrainy, to znaczy «okraina» albo «ziemia graniczna», odpowiadająca zachodnioeuropejskim «marchiom» lub «marce», nieustannie przesuwała się w związku ze wszystkimi zmianami granic. Najpierw używano jej na oznaczenie Podola, w odróżnieniu od Rusi Halickiej, do której on należał; potem, gdy dorzecze Dniepru dostało się pod władzę Litwy, nazwa Ukrainy została przywłaszczona jej południowym prowincjom, między Dnieprem a Bugiem. W Rzeczypospolitej Ukrainą nazywano przede wszystkim kraj zaporoskich Kozaków. Ale także Wielka Rosja miała swoje przygraniczne posiadłości, swoje «okrainy» albo «ukrainy», na jednej z których w siedemnastym wieku powstały małorosyjskie osady lub słobody (tak zwana Słobodzka Ukraina), podzielone obecnie między gubernie charkowską, kurską i woroneską. Jak tylko zasiedlano jakąkolwiek ziemię, jak tylko wyrastały na niej miasta, a mieszkańcy urządzali tam spokojne, choć już mniej samodzielne gminy, te kraje przestawały być «Ukrainą», lecz wszędzie tam, gdzie osiadał «małorosjanin», stosunkowo wolny, przynosił ze sobą także nazwę «ukrainy» na ziemię, na którą rzucił go los.
Ukraińcy, czyli małorosjanie, łączą się niezauważalnymi przejściami z Białorusinami na północy, a po drugiej stronie Karpat – ze Słowakami; ale wyraźnie odróżniają się od Polaków na zachodzie i od Wielkorusów na wschodzie, mieszanie się Ukraińców z Wielkorusami jest bardzo nieznaczne. Nawet z «fizycznego punktu widzenia» te dwie narodowości są między sobą ostro różne. U Ukraińców głowa jest znacznie szersza i krótsza niż u Rosjan, a część potyliczna czaszki u nich bardziej spłaszczona (średni wskaźnik czaszki u Galicjan, według Maiera i Kopernickiego, 84,1); oni
Mykoła Szudria
Prawie u połowy z nich włosy są ciemnoblond, a oczy brązowe; ogólnie biorąc Ukraińcy to naród wysoki wzrostem (średni wzrost Galicjan wynosi 164 cm, czyli 5 1/2 stopy). Pomiary przeprowadzone wśród statystycznych rekrutów, grenadierów, a także kawalerzystów potwierdzają, że są oni, dzięki długości swoich nóg, sylwetce i wzrostowi, wyżsi od innych. Natomiast nie mają takiej siły mięśni jak Wielkorusi. Ukraińcy i Rosjanie żyją w bezpośrednim sąsiedztwie, bez pośredniej ludności, i w niektórych powiatach trudno zauważyć fizyczną przewagę pierwszych pod względem wzrostu i urody. Ukrainki wyróżniają się wdzięczną postawą, łagodnym spojrzeniem i przyjemnym głosem; mają też znacznie lepszy strój, podobny do odzieży wołoskich i siedmiogrodzkich Rumunek. Haft czerwonymi i niebieskimi nićmi, którym zdobią koszule, spódnice i fartuchy, układa się w rozmaite wzory: romby i krzyżyki, szachownice, trójkąty, gałązki, łączone w niezwykle wyszukany sposób. Zgodnie z dawnymi zasadami, ale z pewną swobodą, która zawsze pozwala dobierać ozdoby tak, by pasowały do ogólnego wyglądu i rysów twarzy osoby. Wreszcie Ukrainki utrzymują swoje chaty w większej czystości i porządku niż Rosjanki, choć ich mieszkania są skromne: to gliniane chaty kryte słomą i bielone wapnem.
Byłoby nadzwyczajną śmiałością wyrażać jakąś uogólnioną opinię o całym narodzie, bo mieszanie się Słowian, zarówno między sobą, jak i z ludnością pierwotną, wytworzyło ogromną różnorodność typów. Ale ogólnie rzecz biorąc, można chyba wskazać na tę różnicę, że Ukraińcy przewyższają Wielkorusów naturalną skłonnością do żartu, ironią, żywością i, jednocześnie, powściągliwością. Nie uciekają się do przesad, które spotyka się w utworach ludowej poezji rosyjskiej lub fińskiej, jednak nie jest im właściwa wyrachowana natura Wielkorusa. Są mniej zjednoczeni między sobą, nie tak wytrwali w dążeniu do celu, szybciej zatrzymują się w pół drogi i nie potrafią tak dobrze walczyć z niesprzyjającymi okolicznościami; pod względem charakteru są znacznie obdarowani, lecz mniej przedsiębiorczy umysłem.
Będąc wiecznymi rywalami, Ukraińcy i Rosjanie nazywają się nawzajem drwiącymi przezwiskami: Wielkorus obdarzył Małorusa przezwiskiem «chochoł» od pęku włosów (oseledec), który kiedyś zostawiano na głowie i zakładano za ucho. Z kolei Ukrainiec nazwał Rosjanina «moskalem» albo «kacapem», czyli kozłem, od długiej brody, którą lubił się chwalić. Oczywiście te przezwiska opierają się wyłącznie na zewnętrznych odmianach, ale pod tymi dziwacznymi nazwami dwóch narodowości występują w przeciwieństwie do różnicy, która istnieje między ich obyczajami ludowymi a charakterami.
Wyjaśniając kwestię pochodzenia narodu ukraińskiego, przede wszystkim zauważmy, że w obecnym stanie wiedzy możliwe są jedynie wiarygodne przypuszczenia dotyczące pokrewieństwa lub bezpośredniej czy pośredniej ciągłości dziedzicznej, która wiąże Ukraińców z dawnymi… nabierają można—
Tłumaczenie maszynowe
Bese pes... ... znarzędzia z kamienia i kości. Muszle czasów mogiły kamiennej epoki, odkopane na obrzeżach Ostroga na Wołyniu.
ZUPEŁNIE NIEPODOBNE
obok kości mamuta. Zlodowacenia zawierają w sobie szkielety, na Słowiańszczyźnie, od których wyróżniają się szczególnie długą czaszką i kośćmi goleni, spłaszczonymi i wygładzonymi. To prawdopodobnie dość bliska tej rasie, która zamieszkiwała zachód Europy w epoce dolmenów. Pierwotna rasa.
Ale za tymi pierwszymi, najdawniejszymi mogiłami zaczęto odkopywać liczne kurhany, rozrzucone po całym kraju. Już zniknęły tysiące tych mogilnych nasypów: jedne z nich w miastach i wsiach stały się materiałem do budowy wielkich budynków lub umocnień; inne, na polach, użyto do polepszenia gruntu na okolicznych polach; niektóre, niewielkich rozmiarów, zaorano pługami. A jednak w wielu miejscach, szczególnie na wododziałach między rzekami, ich jest jeszcze tak wiele, że uważa się je za dominującą cechę kraju. Dla kurhanów zawsze wybierano miejsce widoczne z daleka: wysokie, strome brzegi rzek, szczyty naturalnych pagórków, przylądki wysunięte daleko w morze. Dolina Dniepru stanowi jednak wyjątek w tym względzie: widzimy tu długie łańcuchy pagórków, położonych tuż u podnóża wysokich brzegów.
Najwybitniejsze mogilne kurhany znajdują się na ziemiach sąsiadujących z Dnieprowskimi progami, szczególnie na zachód od nich: to mogiły królewskich Scytów, których obrzędy pogrzebowe opisał Herodot. Wszystkie te mogiły mają od strony północnej znacznie bardziej stromy stok niż od innych stron, a wiele z nich jest obłożonych płytami. Między nimi bywają nawet takie, które są połączone między sobą alejami ze składanych kamieni, przywożonych z bardzo odległych krain. Trafiają się kurhany (jak choćby w pobliżu Fastowa na Kijowszczyźnie), które mają do 90 sążni w obwodzie i wznoszą się wśród
innych, mniejszych, pagórków, jak królowie otoczeni swoim dworem. Na wielu mogiłach stały niezgrabnie wyciosane posągi, w których późniejsze pokolenia upatrywały podobizny starych kobiet, stąd też wzięła się nazwa kamienna baba. Nadana tym zagadkowym bałwanom: raczej przypominają typ mongolski niż słowiański; może to ci. Zdaniem ogółu są to rzeźby stepowe, z którymi Marcelin porównuje Hunów: kobiety z rękami założonymi na piersiach. Ale dziś już nie spotka się kurhanów z wierzchołkiem ukoronowanym taką postacią. Niemal wszystkie kamienne baby zostały roztrzaskane lub przeniesione w inne miejsca, by stać się znakami granicznymi lub ozdobami w ogrodach. Jeśli wierzyć miejscowemu podaniu, baba mocno stała na górze, wrosła w ziemię, i potrzeba było nie mniej niż dziesięciu wojowników, by ją ruszyć z miejsca. Zdawało się, że się przesuwa, aby dotrzeć na mogilny nagórek, skąd ją zabrano. Chłopi czczą te kamienne wytwory jak świątynię: matki podnoszą do nich dzieci chorujące na febrę, stają przed bałwanem na kolanach, z czcią go całują i ofiarowują mu chleb oraz drobne monety, niemal we wszystkich miejscach, by postawić ją na miejscu: ona sama.
Wiele tysięcy mogilnych kurhanów Ukrainy zostało już rozkopanych, a ich tajemnice, odsłonięte światu, pozwoliły choć po części, w wyobraźni, odtworzyć dawno zniknięte pokolenia wraz z ich religijnymi obrzędami, codziennym bytem, obyczajami i rzemiosłami, kolejno. Wśród tych zabytków odczytuje się każdą epokę cywilizacji: kamienną, żelazną. Niektóre mogiły należą do czasów. Bywają takie, że ich, stosunkowo nowe, najwyraźniej usypano po wprowadzeniu chrześcijaństwa w kraju, o czym świadczą przedmioty bizantyjskiego lub ruskiego pochodzenia znalezione w kurhanach. Inne zawierają równocześnie starożytności, należą do trzech okresów: kamiennego, brązowego i żelaznego. Wiele pagórków, które
przechowywanych jedynie szkielety koni. W końcu odkryto wiele takich, gdzie nie ma niczego — ani ozdób, ani broni.
Wyjątkową epoką sztuki w dziedzinie pochówków należy uznać cywilizację scytyjską. Wykopaliska, przeprowadzone w niektórych mogiłach na południu, w innym miejscu, w powiecie aleksandropolskim, na zachód od Jekaterynosławia, wykazały, że południowy
- ця 00 У 094 Дні с-г о п НЕНЬ НА рН - с- --
W CZASIE I PRZESTRZENI
«Skifowie» tamtych czasów pozostawali w bliskich stosunkach z Grekami i kupowali od nich najdroższe wyroby przemysłowe i artystyczne: broń, rzeźbione naczynia, kosztowne ozdoby. Ale obok tych przedmiotów, czysto helleńskich, w kurhanach znajduje się także broń i narzędzia z brązu, które potwierdzają ten fakt, że greckie oświecenie, przenikając na ten kraj, spotkało tam cywilizację azjatycką zupełnie innego kształtu. Megalityczne mogiły, rozmieszczone między Dniestrem a Dnieprem, na północ od Odessy, także należą do innej epoki kulturowej albo i do innej religii. Spośród wszystkich tych ludów, których kości złożono pod nasypami ziemi, jedne szybko znikały jako najeźdźcy i zbiegi, inne zaś przeciwnie, długo utrzymywały się w kraju i, bez wątpienia, niewielka domieszka krwi przetrwała w dzisiejszej ludności Ukrainy.
W dziewiątym wieku ludność południowej, czarnomorskiej, stepowej strefy, między Dnieprem a Dunajem, a przede wszystkim na brzegach Dniestru, składała się ze Słowian-uliczów (uglicz) i Tiwerców. Ale ci Słowianie znajdowali się na drodze Węgrów (ugrów), Pieczyngów, Kumanów, a zderzenie tych ludów odepchnęło ich na północ: w epoce od dziesiątego do dwunastego wieku rzeka Ros, mo:upIivO
«rzeka Rusi albo Rosów», służyła granicą między ziemią ruskiej Kijowszczyzny a południowymi koczownikami. Wiele osad plemienia tiurskiego: Turcy, Berendejowie, „czarnokapelusznicy” czyli Karakałpacy, osiedlili się na południe od tej rzeki. Później Tatarzy osiedlili się w pobliżu Kanewa i na znacznych terenach całej Kijowskiej Rusi; przypuszcza się nawet, że Berdyczów od samego początku był tatarską kolonią. Bezsprzecznie ci przybysze w wielu miejscach mieszali się ze Słowianami, czego dowodem może być między innymi to, że ludzie, których litewski książę Olgierd wypędził z Podola w 1366 roku, byli Tatarami, którzy mówili językiem ruskim. Na całym południowym zachodzie Ukrainy można spotkać mnóstwo nazw, które przypominają o pobycie na tej ziemi muzułmańskich przesiedleńców.
Dziś Ukraińcy są niemal wyłącznie rolnikami i ludźmi o najspokojniejszym usposobieniu. Ale kiedyś, przez wiele stuleci, wojna była stałym zjawiskiem na równinach, przez które płynie Dniepr, a mieszkańcy zawsze musieli być gotowi albo do walki, albo do ucieczki. Potężna rzeka, która dziś spokojnie niesie swoje wody przez przestrzenie zamieszkane przez ludzi jednej narodowości i jednego języka, to jeden z tych szlaków, które odgrywały najważniejszą rolę w dziejach narodów, a o jej brzegi szczególnie uparcie walczyły wrogie plemiona. Po zdobyciu Krymu przez Turków w 1475 roku Tatarzy zaczęli dostarczać żywy towar do haremów i na roboty katorżnicze do Stambułu, i wkrótce południowe ziemie słowiańskiego państwa przekształciły się w arenę polowania na niewolników. Muzułmańscy drapieżcy, planując najazdy, zawsze zbierali się zimą w pobliżu wału perekopskiego; ponadto każdy z nich przyprowadzał ze sobą dwóch-trzech koni na przyszły łup i oczekiwaną zdobycz; stamtąd wyruszali w pochód wielką hordą, czasem liczącą czterdzieści czy osiemdziesiąt tysięcy dusz, przechodzili za Dniepr, nagle napadali na każdą zamieszkaną miejscowość, plądrowali wsie, folwarki, pańskie zamki i brali do niewoli wszystkich mieszkańców; potem, szybciej niż zdążono zebrać wojsko do odparcia napadu, zawzięci jeźdźcy byli już bezpieczni w swoich stepach, po drugiej stronie Dniepru. Do walki z tatarsko-mongolskimi oddziałami grabieżców wychodziły takie same bojowe drużyny, utworzone z chrześcijan, którzy chcieli zdobyć sławę pod imieniem kozaków. Jest to nazwa z pewnością nie słowiańskiego pochodzenia; najprawdopodobniej ma ona pochodzenie tureckie. Według jednych to słowo w tłumaczeniu oznacza „wolny człowiek” i zachowało się w terminie „kirgiz-kajsak”; według innych znaczenie wywodzi się od nazwy jednego kaukaskiego plemienia („kasogowie”) itd. W Ordzie «kozakami» nazywano najniższą klasę wojska. Główną masę armii kozackiej stanowili wolni ludzie, którzy szukali wolnego sposobu życia i przestrzeni dla swojej odwagi na pograniczach, o które między sobą walczyli chrześcijanie i muzułmanie, —
spośród rybaków, którzy ukrywali się pod wysokimi zalesionymi brzegami Dniepru, spośród odważnych kupców, którzy wędrowali z karawanami po bezmiernych stepach. Oprócz tego polscy i litewsko-ruscy panowie, przebywając w środowisku tej pogranicznej rycerstwa i wychowani mniej lub bardziej pod wpływem rycerskich zwyczajów Zachodu, ukształtowali z kozaków coś na wzór «ukraińskich rycerzy». Jeden z pierwszych takich ośrodków oporu powstał w pobliżu Perejasławia (na brzegu wielkiego zakola Dniepru), osłoniętego od wschodniej i północnej strony bagnami, lasami i zalewowymi terenami rzecznymi. Kaniów i Czyhyryn również należą do miast, których nazwy najczęściej wspominane są w dawnych czasach kozaczyzny; lecz największa sława przypadła Czerkasom, jako ośrodkowi niskich kozaków, czyli rybaków, kupców i «kozaków grodowych», to znaczy już zasiedlonych ziem na środkowym biegu Dniepru. Nazwa «Czerkasy» stała się dla Tatarów i Moskali nazwą narodową w znaczeniu Ukraińców i używa się jej do dziś na południu Wielkiej Rosji. Pod koniec XVI wieku, w dobie wielkiej walki między Polakami a Ukraińcami, kozacy przenieśli dalej na południe swoje główne pozycje strategiczne i rozlokowali swój ukraiński obóz poniżej ujścia Samary, na bezleśnych, pokrytych gęstym wysokim trzcinowiskiem wyspach Dniepru, wśród progów, na skalistych brzegach rzeki: skąd też wzięła się nazwa «zaporożcy» i «Zaporoże»; tutaj zaś, podwójnie osłonięci kamienistymi progami i bagnami tej części
Odgrodzeni dodatkowo głębokimi, dobrze strzeżonymi okopami, mogli śmiało wyzywać na walkę tatarskie drapieżniki i zaczęli odpowiadać im podobnymi najazdami to na Krym, to na brzegi Morza Czarnego czy Azowskiego. Żyjąc z rybołówstwa, łowiectwa i wojny, ta chrześcijańska wolnica wkrótce sprawiła, że muzułmańscy zbójcy zaczęli drżeć ze strachu. Nieograniczona wolność Kozaków przyciągała do nich masę chłopów, która stale rosła i uciekała od zależności poddańczej. W XVII stuleciu ich szeregi liczyły co najmniej „sto dwadzieścia tysięcy dusz, przyzwyczajonych do wojny” (Beauplan). Wypływali swoimi lekkimi łodziami, zwanymi „czajkami”, na Morze Czarne i szarpali tureckie wybrzeża; najodważniejsi przepływali nawet morze i podpalili Synop na azjatyckim brzegu, a podczas jednej z morskich wypraw, w 1624 roku, podeszli pod sam Konstantynopol i zniszczyli jego przedmieścia. Ufortyfikowana straż graniczna stała w pewnej odległości na całym Dolnym Dnieprze, między Bugiem a Morzem Azowskim, a mniej więcej pośrodku tych ziem o zmiennych granicach znajdowało się ich główne schronienie, które miało wygląd ufortyfikowanego obozu i nazywało się „Siczą”. Pierwsza taka Sicz, według kroniki, została założona przez Kozaków w XVI stuleciu na wyspie Chortycy, dawniej Chorstycz, pośrodku Dnieprowskich progów, w pobliżu miejsca, gdzie Peczyngowie w 972 roku ścięli głowę wielkiemu księciu Światosławowi, temu zapalonemu wojownikowi dawnych czasów, i zrobili z jego czaszki czarę do swoich uczt. Lecz wkrótce potem nowe kozackie schronienie zaczęło istnieć dalej na południe, na jednej z wysp Wielkiego Łuhu, u ujścia Dniepru do Czortomłyka, oraz na przeciwległym półwyspie. Ta Stara Sicz, która przetrwała do 1709 roku, została później zastąpiona innymi, położonymi w pobliżu labiryntu Dnieprowskich wysp, gdzie tureckie łodzie, goniąc zaporoskich śmiałków, gubiły drogę wśród licznych odnóg między wyspami i często traciły wszystkich swoich wioślarzy: dosięgały ich celne kule niewidzialnych wrogów, ukrytych w gęstych trzcinach. Kozaków nie można nazwać odrębną rodziną, która pod względem pochodzenia istotnie różniłaby się od innych Słowian, będąc mniej lub bardziej zmieszanymi mieszkańcami równin; jeśli mieli różnicę w stosunku do swoich pobratymców, to nie we krwi, lecz w cechach nabytych dziedzicznie, które kształtowały się w nich pod wpływem obyczajów wędrownego życia i poczucia dumnej niezależności. We wszystkie czasy ukraińscy Kozacy przyjmowali do swojego towarzystwa, czyli bractwa wojskowego, wyłącznie ludzi, którzy umieli się przeżegnać po ich sposobie, to znaczy
i
Tłumaczenie maszynowe
ЛНУ" з оці оон чи" а ' нитці су ЗЙЖНІЙЬ Й 090 - і . - тей зга т
тю з -- - - з ДО п т щі і-й зано нини по пяб- : Р |
РР РР ік ло ПИЙ
оо і ие Р и РН
ьо - ч- - Чо ч - зно що ;
zatem wszyscy wschodni Słowianie ... wstępny egzamin. Miasta Czerkasy [...] Czerkiesów dało powód do rozważań o wschodnim pochodzeniu.
Co do ich nazwy, to rzeczywiście jest ona tatarska, a elementy pieczyngskie i chazarskie bez wątpienia występowały wśród przodków Kozaków, tych obrońców chrześcijaństwa; jednak to zmieszanie, zwłaszcza z plemieniem kara-kałpaków, czyli «czarnokapeluszników», których w kronikach nazywa się Czerkiesami, powstało gdzieś znacznie wcześniej niż utworzenie gromad kozackich.
Zaporożcy, ta straż przednia ukraińskiego kozactwa, z czasem stali się pokojowymi chłopami uprawiającymi ziemię i do dziś przywłaszczają sobie tytuł «dobrych kozaków». Zorganizowani w kurені, czyli wojskowe wspólnoty, które żyły wspólną pracą, mieli wspólny «kurzeński» majątek, jadali przy jednym stole i podlegali wyłącznie wybranym spośród siebie zwierzchnikom, kurzeńskim atamanom albo «batkom», a coroczne zbory, które zwoływały członków wszystkich gromad, wybierały wspólną radę lub sejm («kusz»), który był wyrazicielem woli całego «niskiego towarzystwa». Ta kozacka rada lub wiec rozdzielała przez losowanie rzeki, z których żywili się wszyscy Zaporożcy i zdobywali środki do wymiany handlowej; jednocześnie rada mianowała nowego koszowego atamana oraz inną starszyznę wojskową, którą stanowili sędzia obozowy, pisarz, osauł, chorąży, pułkownicy, dla
porządkowaniem spraw wojska i rozstrzyganiem sporów między Kozakami: garść popiołu, wysypana tym wybieralnym urzędnikom na głowę, miała zawsze przypominać im, że są oni nie więcej niż sługami Towarzystwa. Na wyprawy wojenne Kozacy wybierali wolnymi głosami dyktatora, którego nazywali «hetmanem»; to słowo pochodzi z niemieckiego: Hauptmann (wyższy człowiek). Władza tego wybranego marszałka była nadzwyczajnie wielka, jednak zawsze zgodna z ustalonym zwyczajem: hetman mógł ukarać winnych, ściąć głowę, a nawet nabić na pal, ale dopiero po zasięgnięciu opinii swojej rady wojennej. Podczas wypraw każdego pijaka wyganiano z wojska; pić gorzałkę Kozacy nie mogli. Słowo wypowiedziane lub zatwierdzone przez wszystkich stawało się dla nich prawem, a każda, nawet niewielka grupa, która tworzyła gromadę, zmuszała do szacunku dla siebie. Kto łamał to słowo, miał wśród swoich towarzyszy sprawiedliwych sędziów, nawet na stepach, daleko od całego Towarzystwa. «Gdzie jest tylko trzech Kozaków, -- mówił hetman Chmielnicki, -- ten, kto popełni przestępstwo, zostanie osądzony przez dwóch pozostałych». Podczas swoich stepowych wypraw Kozacy stawali obozami z wozów, «ruchomych twierdz», które zapożyczyli, wraz z nazwą, od czeskiego Żiżki i które w bitwach wykorzystywali do natarcia na wroga, aby rozerwać jego szyki. «Kozacy, -- świadczy Beauplan w swoim «Opisie Ukrainy», -- przemierzają stepy obozami albo karawanami, to znaczy między dwoma rzędami wozów, zamkniętymi z przodu i z tyłu 8 lub 10 furmankami; sami zaś ze strzałami, rusznicami i kosami poruszają się wewnątrz obozu; dookoła niego jeżdżą doświadczeni jeźdźcy. Ponadto wysyłają na wszystkie cztery strony po jednym Kozaku do obserwacji. Gdy tylko pokaże się wróg, straż daje znak i obóz się zatrzymuje». Wolni w swoich wojennych przygodach, że tak powiem, władcy przestrzeni, zaporożcy byli prawie nieuchwytni: gdy ich plecione z chrustu kurenie zamieniały się w popiół albo ich lekkie łodzie «czajki» ginęły w wodach Morza Czarnego, szybko otrząsali się po stratach, przyjmując do swojego grona nowych przybyszów, którzy napływali zewsząd. Zaporoskich «braci» łączyła w jedną rodzinę, w jeden związek wspólna niebezpieczeństwo i miłość do stepu, gdzie hasali na swoich szybkich koniach. «Kto za wiarę chrześcijańską chce być nabity na pal, być kołowany, ćwiartowany, kto gotów znieść wszystkie kary, komu nie straszna śmierć, niech rusza za nami!» -- takie były wezwania zaporoskich hetmanów. Ale przyzwyczajeni patrzeć na
kozaków.
т пе т нн п
п
„muzułmanów i pogan; mogli wytrzymać ten ... podobieństwo kozackiej [nazwy] z nazwą kaukaskiego plemienia. Zupełnie błędnie byłoby sądzić, że [kozacy] widzieli siebie jedynie jako obrońców wiary chrześcijańskiej; dążyli oni także do tego, by stać się strażnikami ich „matki”, Małorosyjskiej Ukrainy, i wolności ludu. Taka była wielka miłość kozaków do ojczystego kraju, że opuszczając Starą Sicz, zabierali ze sobą grudki ziemi, które na obczyźnie były dla nich symbolem ojczyzny. Jeśli zaporożcy ginęli podczas żeglugi morskiej, to spowiadali się przed „sinym morzem”.
Wszystkie ziemie wzdłuż południowej granicy między Słowianami a Tatarami lub Turkami zostały zajęte przez kozaków, i ta „kraina pogranicza” – Ukraina – to się rozszerzała, to się zwężała, zależnie od zmienności wojny i przebiegu wojennej kolonizacji. Wielka część przestrzeni, leżącej między czarnoziemnymi równinami a morskim wybrzeżem, ostatecznie stała się pustynią, po której przemykali jedynie zbiegowie. Od 1667 do 1687 roku na mocy umowy te ziemie o powierzchni prawie 45 tysięcy kwadratowych wiorst, leżące między Dniepem, Tiasminem, Dniestrem a źródłami Inhułu i Inhulca, miały pozostać bezludne, by stanowić granicę między dwoma chrześcijańskimi krajami słowiańskiej Europy a państwem muzułmańskim. Podczas gdy Hiszpanie i Portugalczycy już zdobywali Amerykę i wyspy Indii Zachodnich, południowy step wciąż czekał na nowych”
ri zve, .- «la «Ro
Prof. M. Drahomanow (1841–1895)
mieszkańców po całkowitym spustoszeniu dokonanym przez muzułmanów i chrześcijan. Zasiedlanie, które tyle razy rozpoczynało się od czasów «carskich Scytów», odbywało się dwukrotnie: po raz pierwszy po tureckich najazdach pod koniec XV wieku, po raz drugi po podziale stepów między Polskę, Państwo Moskiewskie i Turcję. Za każdym razem kolonizacja składała się z dwóch różnych elementów: wolnych kozaków i panów osadników. Polska szlachta, która otrzymała ogromne włości na tych pustynnych przestrzeniach, nalegała, by zasiedlić je kimkolwiek, obiecując chłopom, którzy zgodzili się zagospodarować te straszne miejsca, całkowite zwolnienie od wszelkich podatków i powinności, bezkarność za popełnioną zbrodnię lub winę. Hrabia Zamoyski zapraszał wszystkich, nawet ojcobójców czy «ludzi oskarżonych o zabójstwo swego pana», i ten apel został usłyszany. Przyciągani wolnością na ziemiach, które, ponadto, słynęły ze swej żyzności i przez pewien czas miały należeć do tych, którzy je uprawiali, zniewoleni chłopi z litewskich miejscowości rzucili się tam dziesiątkami i setkami tysięcy; miasta, miasteczka i wsie zakładano na brzegach wszystkich rzek i strumyków, na dnie jarów w każdej z tych ogromnych feudalnych koncesji; stepy szybko przemieniły się w urodzajne pola, tak jak dwa wieki później «prerie» Dalekiego Zachodu Ameryki Północnej stały się rolą orną. Wolność dokonała tego cudu nagłego zasiedlenia dawnych pustyń, lecz gdy właściciele ziemscy zażądali odebrania swoich ziem, ponownie wtrącenia chłopów w poddaństwo i oddania ich na pastwę żydowskim lichwiarzom, zetknęli się
tво па - - р ній ПРЕ ЕЕ РЕ я РР ан їі рве ії рани - "ЧДРРчнне зай ри -
z ludźmi, którzy bronili swych praw kozackich i chcieli pozostać wolni. Te próby zniewolenia, połączone z prześladowaniami religijnymi, stały się przyczyną tego, że po kilku buntach i powstaniach zniszczono samo Państwo Polskie. W 1649 roku większa część Ukraińców, pod przewodem hetmana Bohdana Chmielnickiego, zdołała wywalczyć uznanie autonomii zaporoskiego
...urzędu małorosyjskiego; w 1654 roku hetmanat odsunął się od Polski i przechylił się pod opiekę Moskwy, na mocy ugody perejasławskiej. Tej wolności nie znosili długo: moskiewscy bojarzy skarżyli się, że ich poddani zbiegali, szukając ochrony na Ukrainie, wojewodowie często zrywali potyczki z mieszczanami, a Piotr I żądał, aby Zaporożcy, którzy gościnnie przyjmowali wychodźców z Donu, wydawali ich. Ukraińscy kozacy stali na przeszkodzie rosyjskiej centralizacji, a ich dawny ustrój został zniszczony. Za Piotra I tysiące kozaków zginęło na robotach „kanałowych” podczas budowy kanału ładoskiego; następnie Katarzyna II całkowicie zniosła małorosyjski hetmanat w 1765 roku, a dziesięć lat później Sicz zdobył rosyjski oddział i wojsko zaporoskie przestało istnieć. Ci kozacy, którzy chcieli pozostać na wolności, byli zmuszeni przenosić się za Dunaj, do Turków, swoich odwiecznych wrogów. W 1775 roku ostatnią Zaporoską Siczę, położoną na dolnym Dnieprze, zniszczył generał Tekelij. Kozaków „wolnych ziem” liczyło się 13 tysięcy, z których prawie 1200 przebywało na samej Siczy; około 60 tysięcy kozaków i chłopów-zbiegów mieszkało na przyległych terenach, w chutorach, które nadały im w posiadanie kozackie gromady
Niektóre cechy dawnego kozackiego usposobienia, oczywiście także polityczne, występują również u współczesnych Ukraińców. Chłopskie powstania najczęściej wybuchały właśnie nad brzegami Dniepru, w tych okolicach, gdzie osiedlały się wojownicze kozackie wspólnoty; również na całej Małorosji niezwykła wierność gminie przetrwała do dziś, mimo przemian politycznych. „Gromada to wielki człowiek” – świadczy ukraińskie przysłowie.
Małorosjanin dziś nieco przypomina dawnego koczownika: bez wahania przenosi się na nowe miejsca, choć nie ma talentu kolonizacyjnego Wielkorusa. Istnieje nawet przysłowie, które często potwierdza rzeczywistość: wyraża ono skłonność do wędrówek, wywołaną zamiłowaniem do wolnego życia: „Niech będzie gorzej, byle inaczej”.
W 1856 roku na Ukrainie rozeszła się plotka, jakoby książę Konstanty wyjechał do Bisowej Arabii (Besarabii); inni szeptali – na Krym, i że tam siedzi w czerwonym namiocie i oferuje ziemię i wolność wszystkim prawdziwym Ukraińcom; ale poddani pańszczyźniani mają przybyć do niego właśnie w tym roku, bo później będzie za późno. I oto całe wsie nagle zerwały się z miejsc, nie po to, by wystąpić przeciw obszarnikom, lecz by ruszyć z Bogiem w świat za oczy. W niektórych wsiach, zwłaszcza w powiecie aleksandrowskim, chłopi za kilka rubli sprzedali swój majątek lichwiarzom, opuścili rodzinne ogniska i wyruszyli w drogę. „Bardzo dziękujemy wam za chleb i sól – mówili na pożegnanie gospodarzom – ale nie chcemy więcej być pańskimi…”
Kozak-wojownik żyje dziś tylko w legendach i w ludowych pieśniach, podobnie jak czumak, drugi oryginalny typ swobodnej Ukrainy, ma wkrótce zniknąć wraz ze swoim rzemiosłem; kolej żelazna i parowce powoli go wypierają; już zmusiły woźniców do zmiany zasad czumackiego fachu i pozbawiły ich dawnego wyglądu, lecz czumak wciąż walczy z koleją z niezwykłym uporem. Siedząc w pędzącym pociągu, pasażerowie często widzą na poboczach dróg długie szeregi wozów: ludzie w haftowanych koszulach i w szarawarach poplamionych smołą, z długimi chupryną-oseledcami – to karawany czumaków. Oni
przewożą powierzone im towary nie tylko po Odessie, a za znacznie mniejszą opłatę, a nawet szybciej niż koleją, choć ta podróż z brzegów Dniepru do Morza Czarnego trwa kilka tygodni. W dawnych czasach czumak był bohaterem, jak i zaporożec, który przywoził sól i rybę z nadmorskich wybrzeży Krymu i z Donu, dlatego musiał znosić wszelkich niebezpieczeństw
вус хіба істо ле з печ: жиг дає даві Мал пер! глис бага
Н О СТ
Tłumaczenie maszynowe
I CZASY I PRZESTRZENIE ISTNIEJĄCE ... udręki i niedole. Po długich wędrówkach zakurzonym szlakiem, przez wyschnięte lub w powodzi rozmyte rzeki, pod piekielnym słońcem i w ulewie albo w śnieżnej zamieci, spotykał się twarzą w twarz z rabusiami, dla których przejazd nie był wystarczającym powodem. Zbóje mogli czyhać na niego na 32 najcięższych przeprawach, obszarnicy zdzierali z niego nadmierne łapówki, a całe życie upływało w nieustannym ruchu przed własnym taborem; w drodze ze swym nierozłącznym towarzyszem, kogutem, który siedział na pierwszym wozie, zastępował mu zegarek, pokrzykując każdego ranka o porze wyjazdu. Jeśli śmierć zaskakiwała czumaka w drodze, nad jego grobem usypywano małą mogiłkę. Jeszcze w minionym stuleciu obok zmarłego kładziono butelkę wódki, która podtrzymywała jego siły podczas ostatniej podróży.
Pieśni wolnego kozaka, śpiew czumaka, który w wiecznych wędrówkach pozostawał w pamięci narodu ukraińskiego: kobzarz czy banduryst, który śpiewa w towarzystwie swojej wielkiej lutni, zwanej kobzą lub bandurą, oraz lirnik, który gra nie na lirze, lecz na instrumencie podobnym do dawnej «rili», i po dziś dzień śpiewnym głosem przekazuje wiersze, które po raz pierwszy zabrzmiały wśród wolnego stepu. Niektóre z pieśni, które wykonują ukraińscy rapsodowie na jarmarkach, mają pochodzenie historyczne, lecz oprócz powszechnie znanych pieśni trafiają się i takie, które pod względem natchnienia myśli, siły wyrazu i bogactwa szczegółów przypominają fragmenty epopei; niestety, te byliny już rzadko można usłyszeć z ust ludu i zapewne wkrótce będzie można je jedynie przeczytać w literaturze. Są to dumy, opowieści historyczne, które jaskrawo malują przeszłość ze wszystkimi nadziejami i grozą, radościami i smutkami, uczuciami i namiętnościami, które poruszały ludzi tamtej epoki; słuchając dum, Ukraińcowi wydaje się, że marzeniami przenosi się w czasy chwalebnej przeszłości, żyje życiem swoich przodków-kozaków. Niewiele jest języków, które tworzą poezję ludową przewyższającą ukraińską siłą słowa i głębią uczucia. A ich pieśni miłosne – ile w nich czułości i męstwa, zapału i skromności! Wśród tysięcy tych pieśni prawie nie ma takich, których słowa mogłyby urazić wstydliwość dziewczyny, lecz wiele jest takich, które wyciskają łzy z oczu, bo są przeniknięte cichym smutkiem, melancholijnym nastrojem: to pieśni narodu, któremu przypadło wiele i długo cierpieć, lecz który potrafi zachwycać się rozważaniem swojego nieszczęsnego losu. Jednak zbiór pieśni historycznych, dokonany przez różnych badaczy od początku obecnego stulecia, zawiera kilka pieśni, które tchną GNIEWEM I WYRZUTEM. Taka, powiedzmy, «Pieśń o prawdzie», której treść zapożyczono z psalmów: «Prawda dziś siedzi w panskim więzieniu, a nieprawda bez przeszkód siedzi z panami w bogatej ŚWIETLICY» – «Sprawiedliwość jest deptana przez panów, a niesprawied-
...ливості підливають меду в чашу.» -- «0 наша мати, наша мати з орлиними крилами, -- де тебе знайти?»
Ukraińskie pieśni ludowe i dumy, których autorzy są nieznani i które przekazywali kobzarze (przeważnie starzy ślepcy, podobnie jak rapsodowie dawnej Hellady, wykonujący pieśni Homera) z pokolenia na pokolenie, ucząc innych banduzystów, same w sobie stanowią już bardzo cenną literaturę, ale ten twór ludowej muzy nie jest jedynym skarbem Ukrainy, której język nigdy nie przestał być literackim. Nawet w cerkiewnosłowiańszczyźnie, która była językiem pisanym dawnej Rusi od czasu wprowadzenia chrześcijaństwa, nietrudno rozpoznać ukraińskie zwroty w pierwszych zabytkach literatury ruskiej, jak «Powieść minionych lat» kronikarza Nestora oraz «Słowo o wyprawie Igora», kronika wołyńska, najbardziej poetycka spośród wszystkich kronik, mają czysto ukraińskie cechy. Lecz szczególnie od XVII wieku, kiedy to «zwyczajny» czy «kozacko-ruski» język, oczyszczony z «bułgarskich» czy cerkiewnych form, stał się wolny, miał on ważne znaczenie literackie dla polemiki politycznej i religijnej, powieści, dramatu i tłumaczeń. Pod koniec XVIII wieku podział Ukrainy, wielka emigracja do Moskwy i Petersburga, a potem, od końca osiemnastego wieku, zakaz języka ojczystego w szkołach – wszystko to hamowało rozwój literatury ukraińskiej, lecz ona ponownie ożyła dzięki poetom i prozaikom, którzy dziś posługują się czystym językiem ukraińskim, wolnym od domieszek cerkiewnosłowiańskich czy polskich. Jednym z takich pisarzy jest wielki poeta Taras Szewczenko, dawniej poddany pańszczyźniany i żołnierz, nieszczęśnik, którego pieśni opowiadają o niedoli jego narodu i zapowiadają mu przyszłą «prawdę» i «wolność».
Ukraińcy są bystrzy i niezwykle dociekliwi, o czym świadczy statystyka: popularne prace naukowe rozchodzą się wśród nich szybciej niż wśród Wielkorusów. Kiedyś państwo moskiewskie miało swoich nauczycieli z Małorosji, a nawet z Białorusi. W XVI i XVII wieku istniały akademie w Ostrogu (na Wołyniu), w Kijowie i w Czernihowie, podczas gdy Wielka Rosja nie otworzyła jeszcze ani jednej wyższej uczelni. Nawet w 1658 roku, podczas podpisywania w Hadziaczu umowy, kozacy wysuwali jako jeden z warunków połączenia Małorosji z Polską założenie dwóch uniwersytetów, które cieszyłyby się takimi samymi przywilejami jak Uniwersytet Krakowski; ponadto zastrzegali sobie prawo do zakładania nowych gimnazjów i swobodę druku. Obecnie zaś te ukraińskie ziemie, na których w dawnych czasach oświata cieszyła się takim szacunkiem, zajmują ostatnie miejsce pod względem rozwoju oświaty ludowej; mają najmniej szkół i uczniów w stosunku do liczby mieszkańców ..
Po upływie stu lat liczba szkół początkowych zmniejszyła się w dawnej kozackiej Ukrainie o ponad połowę. Na przykład na terytorium Czernihowskiego pułku kozackiego w 1748 roku istniało 143 szkoły, a w 1775 roku na tym samym terenie było ich zaledwie 52. Ten godny współczucia kontrast między przeszłością a teraźniejszością należy przypisać przede wszystkim używaniu w szkołach języka obcego dzieciom. System centralizacji nie oszczędził również języka lokalnego. Próby literackie, które mogłyby sprawić, że język ten zostanie doceniony na miarę swoich zasług, zostały okrutnie stłumione. Cenzura nie dopuszczała żadnych czasopism w języku ukraińskim, zakazywała nawet tłumaczenia prac religijnych i naukowych, organizowania przedstawień teatralnych i czytania publicznych odczytów w tym języku; nawet teksty utworów muzycznych cenzura oczyszczała z małorosyjskich słów. Można sądzić, że chodziło o to, by na mecie doprowadzić naród do tego, aby odnosił się z pogardą..
Grupa bułgarskich działaczy społecznych przy grobie M. Drahomanowa.
-. --'о а дн пе
о ні
і - нн
ще
odnosił się do ojczystego języka, patrzył na niego jak na prostonarodowe narzecze i uważał za zaszczyt używać jedynie słów, że tak powiem, napiętnowanych urzędową pieczęcią. Bez wątpienia jednak ten zamiar nie mógł się uwieńczyć powodzeniem, gdyż tak mówi dwadzieścia milionów Ukraińców, z których 3 000 000 żyje poza granicami Imperium Rosyjskiego, w Galicji, na Bukowinie i w Austro-Węgrzech. Język małorosyjski ma nawet cztery katedry na Uniwersytecie Lwowskim, tam tłumaczy się tym językiem Byrona, Shelleya, dzieła innych współczesnych pisarzy literatury europejskiej, a dwanaście czasopism periodycznych, -- to wciąż bardzo mało dla całego narodu -- ukazuje się po ukraińsku w Galicji i na Bukowinie. Czy można zerwać związki, które łączą ludzi tym samym językiem po tej i po tamtej stronie granicy politycznej? Obecnie za najczystszy język ukraiński uważa się ten, którym mówi się na Połtawszczyźnie, w guberni Katerynosławskiej, na brzegach Morza Czarnego oraz w południowych powiatach Kijowszczyzny i Czernihowszczyzny. W północnej części guberni kijowskiej, a szczególnie na Wołyniu i Podolu, do języka ukraińskiego, według Czużbińskiego, domieszano wiele polskich słów i wyrażeń, podczas gdy w północnych powiatach guberni czernihowskiej zbliża się on gdzieniegdzie do białoruskiego, a na Kurszczyźnie i Charkowszczyźnie, tak samo jak w Wojsku Dońskim, -- do rosyjskiego. Zebrane jednak pieśni ludowe we wszystkich krajach zamieszkanych przez ludność ukraińską, od górnego biegu Cisy aż po dolny Don, przekonują, że na tej ogromnej przestrzeni język ukraiński ma wiele miejscowych odmian..
Kwestia agrarna bardzo ostro stoi w Rosji, ale na ziemiach ukraińskich jest ona tym ważniejsza, że tu wielka własność ziemska powstała w porównaniu
niedawno. Lud pamięta, że ziemia należała do nich, a za czasów poddaństwa bunty chłopów były dość powszechnym zjawiskiem. Już przed uwłaszczeniem w 1861 roku, przynajmniej na Ukrainie prawobrzeżnej, rząd uznał za konieczne wydać tzw. przepisy inwentarzowe (według których chłopi mieli powinności, a właściciele mieli prawo do pańszczyźnianej pracy) i zapewnić chłopom ziemię, na co otrzymali zezwolenie; następnie, po zniesieniu zależności poddańczej, gdy powstanie styczniowe z 1863 roku wpłynęło na ukraińskie guberni, wywołując wśród chłopów Prawobrzeża dążenia do wszczynania buntów, cenę wykupu ziemi, który stał się obowiązkowy, obniżono o jedną piątą, a jednocześnie zwiększono wielkość działki. Rzeczywiście, ta działka na Kijowszczyźnie sięgała dwóch i pół dziesięciny, a na Połtawszczyźnie ledwie dorównywała dwóm. Jednak duża liczba ukraińskich chłopów w ogóle nie otrzymała ziemi i była zmuszona przenosić się lub pracować jako najemnicy u innych. W Ziemi Noworosyjskiej sytuacja chłopów była lepsza, ponieważ tam było mniej ludności, w wyniku czego działki chłopskie miały znacznie większe rozmiary (ich wielkość zmienia się, zależnie od miejscowości, od 2 1/2 do 6 2/3 dziesięciny), częściowo także dlatego, że tam uprawę ziemi prowadzą całe gromady.
Duch gromadzkości, uważany na Ukrainie za zniknięty, ujawnia się tam, przeciwnie, w znacznej mierze od czasu uwłaszczenia warstwy chłopskiej. W całym kraju istnieją towarzystwa lub artele rybackie, kosiarskie, żniwne, które przypominają bractwa dawnych zaporożców z tą różnicą, że zamiast pracować na siebie, te towarzystwa w większości trafiają w ręce przedsiębiorców lub wykonawców: początek stowarzyszenia, opartego na równości producentów, ujawnia się tam jedynie w organizacji pracy i podziale zarobku. W niektórych miejscowościach chłopi dzierżawią od właścicieli ziemskich ziemię, aby wspólnie ją uprawiać i dzielić między sobą otrzymany produkt: przy takim sposobie
«praca, - - mówią oni, -- posuwa się szybciej, lepiej i weselej».
Tłumaczenie maszynowe
Київ, 1995 рік.)? kolonię, a nie jak «Federacyjna czy
| тт о 0 ЛА з о нти - ж
ж Р пи о - з БЕ ня а и
- ПЕН Ен лм ри ня р НИ А вн ьо
Słowo PROŚWITY
ПРИН, ПЕ нанні - нн ня,
ЧЕР
w swojej broszurze pod tytułem
«Nowa Ukraina, jaką ją widzę» (wydawnictwo «Adbris»), - pyta siebie czytelnik. I bez wątpienia odpowiada: jako nową, nową ий, wolną Ukrainę! Same tytuły rozdziałów budzą niepokój:
«Федеративна чи унітарна держава?»?». «Національно-мовна політика та шляхи розв'язання» – istota nie w nazwach
ний с АН Ь. А РРО виннібути бо - 5 лани о сорт же чого оку: połtawskie,
ГАЇ, czernihowskie i in. czarnoziemy, a z drugiej strony – piaskowce i gliny ziem zachodnich. Deklarowana jest DWUJĘZYCZNOŚĆ, a dokładniej – rosyjskojęzyczność na Ukrainie, niezachwiany ekonomiczny, kulturalny, polityczny i wojskowy sojusz z Rosją, bez którego ona (Ukraina) pozostaje prowincjonalną, a naród – półnarodem w sobie.
Ta czujność jest nieprzypadkowa, gdy zaczynasz czytać rozdziały, a szczególnie te, które dotyczą kluczowych problemów przyszłości Ukrainy jako samodzielnego, cywilizowanego państwa: stosunków narodowojęzycznych oraz politycznych i ekonomicznych relacji z Rosją.
Miło czytać, że «Ukraina od dawna wzniosła się do współczesnego cywilizowanego poziomu stosunków międzynarodowych» (s. 60) i żyje oraz tworzy bez konfliktów i długotrwałych wojen. To rzeczywiście tak. Naród ukraiński od zawsze starał się tworzyć, a nie wojować, życzliwie i z szacunkiem odnosił się do wszystkich bez wyjątku narodów i nacji. Za to Ukraińców kochają na całym świecie, nigdzie ich nie wypędzają, nie zabijają.
Tymczasem okazuje się, że ów «cywilizowany poziom w stosunkach międzynarodowych» tkwi zupełnie gdzie indziej: nie w charakterze, tradycjach, kulturze i historii narodu, lecz «w fenomenie zespolenia dwóch narodów». W tej sprawie W. Hryniow pisze: «Ważnym czynnikiem rozwoju społecznego na przeważającej części terytorium Ukrainy był fenomen zespolenia i wspólnej działalności dwóch bardzo bliskich pod względem języka, kultury i historycznej przeszłości narodów – ukraińskiego i rosyjskiego. To właśnie ten fenomen stworzył warunki, w których naród Ukrainy okazał się wolny od ukrytego kompleksu niższości, który zawsze leży u podstaw «narodowego niepokoju» i powstania «idei narodowej» i który w zależności od okoliczności przybiera albo formy samoobrony przed zewnętrznym uciskiem, albo agresywne formy tłumienia «obcych» w nadziei uzyskania z tego pewnych korzyści» (s. 60).
Trudno uwierzyć, że autor nie zna strasznej chronologii skutków tego zespolenia dla kultury i historii Ukrainy, a jeśli zna, to takie twierdzenie jest upokarzające przede wszystkim dla Rosji. Jeśli ten fenomen tak wpłynął na wzrost wysokiej kultury w stosunkach międzynarodowych w Ukrainie, to dlaczego te stosunki pozostały na poziomie średniowiecza w Rosji?
W takim zespoleniu zawsze występuje wpływ dwustronny. Wychodząc z twierdzenia autora, że w związku z Rosją Ukraina pozbyła się ukrytego kompleksu niższości, który leży u podstaw «narodowego niepokoju» i powstania «idei narodowej...», i weszła już na współczesny poziom stosunków międzynarodowych, wynika, że Rosja wciąż znajduje się w ich niewoli, ponieważ także obecnie prowadzi wojny na tle międzynarodowym. Oznacza to, że zgodnie z logiką W. Hryniowa Rosja do dziś nie pozbyła się kompleksu «niższo- ści».
Trafnie odpowiedział W. Hryniow również na pytanie, komu i po co było korzystne i konieczne to «fenomenalne zespolenie
ня»: -- «-dla stłumienia obcych narodowości w celu uzyskania z tego pewnych korzyści», co robiła cesarska Rosja przez całą swoją historię i w duchu czego Rosja kontynuuje swoją politykę narodowościową także dziś (Czeczenia, Karabach, Gruzja itd.).
Jak wiadomo, Rosja zyskała z tego połączenia bardzo wiele, nawet historię Ukrainy, bo prezydent Rosji i dziś uważa «russkimi» Jarosława Mądrego i jego córkę Annę, która była żoną króla Francji Henryka I, i dzięki temu Moskwę tam już rzekomo znano 1000 lat temu, choć ma ona zaledwie 800 lat. Ukraina natomiast sama tworzy swoją historię, nie oglądając się wstecz, a prezydent nie nazywa „ukraińskim” założyciela Moskwy Jurija Dołgorukiego, chociaż był on prawnukiem księcia kijowskiego Jarosława Mądrego.
Również nie wytrzymuje żadnej logiki ani elementarnej prawdy twierdzenie W. Hryniowa, że „w masowej świadomości zakorzeniło się przekonanie, że źródło obcej ukraińskiemu narodowi ideologii nacjonalistycznej i wrogości wobec wszystkiego, co rosyjskie, związane jest z tragicznym
[...] , «Ukraina i Rosja w nowych realiach geopolitycznych». Oczywiście nie chodzi tu o podziały, lecz o to, co się wśród nich propaguje i deklaruje.
następstwem trudnej przeszłości historycznej zachodnioukraińskich obwodów... I jeżeli Ukraina w składzie cesarskiej Rosji, a tym bardziej Związku Radzieckiego w żaden sposób nie była prowincjonalnym przedmieściem i już pod koniec minionego stulecia przekształciła się w jeden z najbardziej gospodarczo i kulturalnie rozwiniętych regionów kraju, to Ukraina Zachodnia przez długi czas pozostawała w sytuacji gospodarczo zacofanej prowincji rolniczej. W rezultacie tego poczucie „drugorzędności” na własnej ziemi kierowało impulsy wyzwoleńcze i siły intelektualne ludności Ukrainy Zachodniej nie we współczesne liberalne
koryto, a w koryto narodowej (w rozumieniu etnicznym) konsolidacji, a idea państwowości narodowej była postrzegana jako najwyższa forma przejawu „świadomości narodowej” (s. 62). Dalej: „dla ludności Zachodniej Ukrainy ta polityka wiązała się właśnie z niespełnionymi nadziejami na wyzwolenie, dlatego wszystkie ciemne strony wprowadzonego sowiecko-komunistycznego trybu życia postrzegano pod kątem „najazdu rosyjskiego” i kojarzono je nie tyle z komunizmem, ile z Rosją jako jego nosicielką...” (63). Pretendując do autorstwa idei „szczęśliwego rozwoju Ukrainy jako państwa, które w zasadzie wyklucza wszelkie priorytety narodowe (z czym oczywiście nie sposób się zgodzić) oraz dyskryminację ze względu na cechy etniczne i językowe” (s. 61), wyżej przytoczone poglądy W. Hrynowa bynajmniej nie sprzyjają zgodzie międzynarodowej i spokojowi, i oto dlaczego.
Po pierwsze, gdzie i kiedy on widział lub widzi wrogość wobec wszystkiego, co rosyjskie, w Ukrainie? Czyż nie jest w stanie odróżnić naturalnej obrony narodu przed zamachami na jego historię, język, kulturę? Czyż wrogością wobec wszystkiego, co rosyjskie, można nazwać to, że prawie 100 procent Ukraińców włada językiem rosyjskim, doskonale zna kulturę, literaturę rosyjską, wreszcie jest wyjątkowo tolerancyjna wobec narodowej przynależności tych czy innych swoich współobywateli” (s. 61).
Po drugie, wprowadzając w błąd naród, że w składzie rosyjskiej imperii i ZSRR Ukraina z zacofanej pod koniec minionego stulecia przekształciła się w jeden z największych gospodarczo i kulturalnie rozwiniętych regionów, autor nie tylko poniża rolę samego narodu w jego rozwoju, ale także proponuje powrót do imperium, do związku. Bez wątpienia W. Hryniowi wiadomo, że jeszcze przed przyłączeniem do Rosji Ukraina była już państwem europejskim, do którego przyjeżdżali studiować Łomonosow i wielu innych, późniejszych światowej sławy działaczy nauki i kultury. Na początku XVII wieku ludność Ukrainy była wysoko wykształcona, nie mówiąc już o wysokim poziomie rozwoju literatury, muzyki, architektury, podczas gdy w Rosji w XV wieku ponad połowa nawet członków dumy bojarskiej była niepiśmienna. Taki sam obraz był na dworze Katarzyny II. Przeciwnie, w czasach imperium, a następnie w ZSRR, Ukraina znika z mapy świata, na co zresztą bardzo często zwracał uwagę sam W. Hryniow, będąc deputowanym Rady Najwyższej. I to jest prawda. Ta prawda jest wynikiem tej „chwalebnej przeszłości” Ukrainy w ramach rosyjskiej imperii, a następnie ZSRR, którą tak wynosi autor. A jeśli chodzi o wysoki rozwój gospodarczy i kulturalny Ukrainy, to jest on wyłącznie wynikiem wysiłków, trudu i cierpień narodu ukraińskiego, a nie imperiów. I ten dawny, szlachetny, pracowity i utalentowany naród należy szanować, cenić i nie przypisywać imperiom jego osiągnięć, a tym bardziej znów ciągnąć do nowej imperii.
Po trzecie, prowokacyjne jest twierdzenie W. Hryniowa, że w Zachodniej Ukrainie walczono z Rosją. Nie, tam, jak i na całym świecie, walczono z szowinizmem, faszyzmem, bolszewizmem i komunizmem. A za jaką ideę – to już sprawa narodu. Co więcej, takie twierdzenia są szczególnie niebezpieczne dzisiaj, gdy wciąż trwa przeciwstawianie Wschodniej i Zachodniej Ukrainy, a W. Hryniowi nie należało rozpalać jeszcze większych namiętności, lecz rozumnie i roztropnie łagodzić ich ostre kanty, co byłoby po państwowemu, po synowsku. Właśnie w takiej wyważonej polityce leży jego główny obowiązek jako prezydenta i politycznego działacza.
...jedno: nigdy ludność ani Zachodniej, ani całej Ukrainy nie czuła się «drugorzędna» i «mniejszej wartości». Starano się o to rzetelnie, a jak widać, nadal się starają zaszczepić to w świadomości Narodu ci, którzy są bardzo dalecy od jego prawdziwych interesów, ci, których boli, że jego historia i kultura są im obojętne, ci, którzy dążą do wykorzenienia w powszechnym pojęciu Ukraińca... I mdli ich, gdy widzą nową Ukrainę, gdzie różnorodność wszystkich obywateli... w tym, «że» bez wyjątku...
Tłumaczenie maszynowe
Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału
ан чи ен
Wychodząc ze swojego poczucia własnej tożsamości, każdy może podkreślać przynależność do kilku narodowości, może odczuwać siebie raz jako przedstawiciela tej, raz innej narodowości, jednocześnie albo nie należeć do żadnej konkretnej narodowości. Oczywiście ten wybór nie powinien być fiksowany w żadnych dokumentach urzędowych, co, jego zdaniem, gwarantuje pełną równość wszystkich obywateli w ich stosunkach z państwem i oficjalnymi strukturami» (s. 05).
Dziwna propozycja, zwłaszcza na tle tego, że każdy Rosjanin, gdziekolwiek by się znajdował, chce być «russkim», a Ukraińcy we własnym domu mieliby się przeobrazić w bezpaństwowych ludzi bez narodowości albo w narodowych hermafrodytów. Za tę «unikalną ideę», zgodnie z którą jedna osoba może być wielonarodowa, na przykład: «Rosjanin-Ukrainiec-Żyd», «Tatar-Grek-Niemiec», można by przyznać autorowi Nagrodę Nobla. Historia zna wielonarodowe narody i państwa, a po Hryniowie wzbogaci się jeszcze o «wielonarodową osobę». Aby zamaskować swoje ukrainofobiczne poglądy, W. Hryniow uspokaja czytelnika, «że taka polityka nie oznacza likwidacji samobytności narodów, bowiem prawdziwa kultura narodowa rozwija się według swoich praw, rozwija się przez ludzi i dla ludzi» (s. 65). Wszystko to jest realne pod warunkiem, że naród nie ma takich synów-doradców, którzy nie rozumieją albo nie chcą rozumieć elementarnych rzeczy w kwestiach narodowych.
Propozycje Hrynowa dotyczące pozycji i rozwoju języka ukraińskiego są ukierunkowane na zniszczenie wszystkiego, co narodowe. Oto niektóre fragmenty z jego bezsensownych wywodów: «jeśli połowa obywateli uważa za swój język ojczysty rosyjski, a prawodawca ogłasza państwowym językiem wyłącznie ukraiński, to oznacza, że ustawa skierowana jest nie na ochronę języka ukraińskiego, lecz na dyskryminację ROSYJSKIEGO, ze wszystkimi wynikającymi stąd konsekwencjami», «używając terminu „język państwowy”, trzeba dobrze zdawać sobie sprawę, że państwo powinno mówić językiem swoich narodów, a nie odwrotnie... Jeśli zaś w państwie szeroko rozpowszechnione są kilka języków, to wszystkie one powinny być używane jako urzędowe... co w warunkach Ukrainy oznacza, że na zasadach równoprawności powinny obowiązywać dwa języki urzędowe: ukraiński i rosyjski» (s. 70).
Hrynow doskonale rozumie, że bez języka nie będzie też narodu. I dziś, gdy język ukraiński został ogłoszony państwowym, on powołuje się na prawa człowieka, wolność wyboru języka, a w rzeczywistości pragnie jednego: 707 Jak by jej się nie uczyć i nie posługiwać się nią
Nie może być podstawą do istnienia dwóch języków państwowych w państwie etnicznym to, że jakaś jego część ludności posługuje się innym językiem, mianowicie rosyjskim. Każde państwo posługuje się językiem i tradycjami tych narodów, które są jego twórcami (Szwajcaria, Kanada i inne). To słusznie, a jeszcze bardziej słuszne jest to, że w państwie narodowym powinien być język narodowy. Zatem jeśli Ukrainę (Ruś) tworzyli Ukraińcy, to i język w niej może być tylko jeden – ukraiński, tak jak jest to w Rosji, choć ona jest jeszcze bardziej wielonarodowa. Oto i Ukraina, ale język państwowy w niej nie jest jeden – rosyjski.
П о РЕ -
а С ий ст Б ЕЕ
в б
ЄДИНА
Zatem jedną z wartości, narodowość, zaczynamy tracić, a pozostała ostatnia, język. Czy Ukraina przetrwa bez Ukraińców? Nie od rzeczy będzie przypomnieć W. Hryniowowi, że rdzeniem ukształtowania narodu ukraińskiego jest język, który zajmuje jedno z najwyższych miejsc w skali narodowych wartości.
Skoro jednak W. Hryniow tak troszczy się o dyskryminację języka rosyjskiego na Ukrainie, to tym bardziej uważamy za konieczne przypomnieć mu nie o dyskryminacji, lecz o lingwocydzie języka i kultury ukraińskiej ze strony imperiów rosyjskiego i radzieckiego, o którym milczy albo mówi pospiesznie i zdawkowo. Jeśli jest on przyzwoitym i normalnym człowiekiem, to musi wzdrygnąć się od grozy, jakiej przez ponad trzy stulecia doznawały język i kultura ukraińska.
Oto etapy tego lingwocydu:
1690 r. – Sobór Cerkwi prawosławnej potępił „Kijewskie nowyje knigi” P. Mohyły, S. Połockiego, K. Stawrowieckiego, I. Haliatowskiego, L. Baranowycza, A. Radywiłowskiego i innych, nakładając na nie „przekleństwo i anatemę”;
1720 r. – Ukaz Piotra I o zakazie drukowania w Małorosji jakichkolwiek książek poza cerkiewnymi;
1753 r. – Ukaz o zakazie nauczania w języku ukraińskim w Akademii Kijowsko-Mohylańskiej;
1769 r. – Zakaz Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej drukowania i używania ukraińskiego „Abecadlnika”;
1784 r. – Przeniesienie nauczania w Akademii Kijowsko-Mohylańskiej na język rosyjski;
1736 r. – Kijowski metropolita E. Myslawski nakazał, aby we wszystkich cerkwiach diakoni i duchowni czytali modlitwy i odprawiali nabożeństwo „głosem, właściwym językowi rosyjskiemu”. To samo zarządzono także w szkołach Ukrainy;
1862 r. – Zamknięcie ukraińskich szkół niedzielnych – bezpłatnych dla nauki dorosłych;
1863 r. – Cyrkularz ministra spraw wewnętrznych Cesarstwa Rosyjskiego P. Wałujewa o zakazie wydawania podręczników, literatury i książek o treści religijnej w języku ukraińskim, którego „nie było, nie ma i być nie może”;
1864 r. – Statut o szkole początkowej: nauczanie prowadzić wyłącznie w języku rosyjskim;
1876 r. – Ukaz Aleksandra II (ukaz emski) zakazujący wwozu do imperium jakichkolwiek książek i broszur w „narzeczu małoruskim”, drukowania oryginalnych utworów i tłumaczeń, przedstawień scenicznych, czy-
JĘZYK –
- - - - - szu sli
o
nni a
tania i drukowania tekstów do nut w języku ukraińskim;
1331 r. – Zakaz nauczania w szkołach ludowych i wygłaszania kazań kościelnych w języku ukraińskim;
1884 r. – Zakaz ukraińskich przedstawień teatralnych we wszystkich guberniach Małorosji;
1392 r. – Zakaz tłumaczenia utworów z języka rosyjskiego na ukraiński;
1895 r. – Główny Zarząd ds. Prasy zakazał wydawania literatury dziecięcej w języku ukraińskim;
1903 r. – Dekretem Senatu Cesarstwa Rosyjskiego ukraińska kultura językowa i działalność oświatowa zostały uznane za szkodliwe, ponieważ „mogą wywołać skutki zagrażające spokojowi i bezpieczeństwu imperium”;
1914 r. – Zakaz drukowania książek, gazet i czasopism w języku ukraińskim w okupowanej przez armię rosyjską Galicji i Bukowinie, rozgromienie Towarzystwa „Proświta”, prześladowania Cerkwi ukraińskiej;
1933 r. – Uchwała „O obowiązkowej nauce języka rosyjskiego w narodowych republikach ZSRR”;
1953 r. – Postanowienie o nauce drugiego języka (czyli ukraińskiego) „za życzeniem uczniów i rodziców”;
1973 r. – Uchwała KC KPZR i Rady Ministrów ZSRR „O środkach mających na celu dalsze udoskonalenie nauki i nauczania języka rosyjskiego w republikach związkowych”;
1933 r. – Uchwała „O dodatkowych środkach w celu poprawy nauki języka rosyjskiego w szkołach ogólnokształcących i innych zakładach oświatowych republik związkowych” (por. W. Iwanyszyn, J. Radewycz-Winnycki. Język i naród. Wydawnictwo „Widrodzennia”, Drohobycz, 1994, s. 23–29);
A w 1995 r. doradca Prezydenta Ukrainy, doktor nauk fizyczno-matematycznych W. Hryniow, nalega, aby język rosyjski był państwowym na równi z ukraińskim, co jest nową jezuicką metodą lingwocydu języka ukraińskiego.
Ta chronologia lingwocydu, a takoż światowy doswid odnoznaczno swidczat, szczo jedynym nadijnym cywilizowanym metodom borotby z nym je derżawnist mowy ta naciji, szczo i pragnet sohodni uzakonity Ukrajina.
I ostannij pohljad W. Hrynowa na Ukrajinu jak nowu... [...]
1) autor jako uczony w swoich wywodach posługuje się nie faktami, lecz hasłami i niepoprzedzonymi niczym twierdzeniami, co jest niedopuszczalne;
2) logika wywodu autora materiału jest pozbawiona prostoty, jasności, naukowego uzasadnienia i elementarnej prawdy historycznej;
3) doradca Prezydenta i budowniczy Ukrainy, którym autor siebie uważa, niestety nie myśli w kategoriach państwowych o problemach rozwoju ukraińskiego narodu, jego języka i kultury. Bo przytoczone wyżej fakty świadczą, że język i kultura ukraińska potrzebują dziś ochrony i wsparcia państwa, bez którego nieodwracalnie zginą, a autor troszczy się o rozkwit innego języka i kultury. Co do rosyjskiego języka i kultury, to rozwijały się i rozwijają zarówno we własnym państwie etnicznym, jak i u nas, i nic im nie zagraża;
4) autor jest kosmopolitą, a nie obywatelem i budowniczym Ukrainy, którym powinien być, a zatem jego poglądy są antyludowe i antypaństwowe dla losu Ukrainy.
POSŁOWIE DO RADY NARODOWEJ UKRAINY
R. Bezsmertnyj, L. Horochowski;
L. Hłuchiwski, H. Diemian, T. Kniak,
L. Łuk'janenko, P. Movczan, P. Osaczuk, J. Proniuk, P. Switkyj,
I. Hołownski, W. Jaworiwski, I. Drach — przewodniczący Kongresu Inteligencji Ukraińskiej
A. Buriaczok — doktor nauk filologicznych, profesor
I. Pryncz — kandydat nauk ekonomicznych, starszy pracownik naukowy Instytutu Ekonomiki NANU
Tłumaczenie maszynowe
Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału
wyciągnięta wzdłuż ciała, Prawa leży na piersiach. Na koszuli poniżej pasa widoczne są zakrwawione ślady po kulach. Na prawej skroni opalone włosy i na policzku
з р ЕН Р НН ПАНИ РЕ ЧЕ с
na Łońskiego. Tylko we Lwowie, niepostrzeżenie dla Niemców, udało się zbiec z więzienia setnikowi Szuchewyczowi!
Gestapo wiedziało, kto wymknął mu się z rąk, dlatego zaangażowało
пн о і і ляже 0 рр рр рання з ЕР ви РР ще - -ем - ши
ludności w obronie swoich imperialnych interesów
nie znała granic. Terrorystyczna, uciskająca polityka NIM FK
ьо ол і ки і, кан РР - -ра тів ро р закін 0 о РИ чи, -
- і». - - - ру П- : м : ній 0. -- - г - ; ж РЕНІ - чі; - ій -- | і -
| | - «о. шій У -- ь б а . - . М ке -- - | | | ї , -тм . зм Че -
...łagodny. Współcześni pamiętali, że był duszą towarzystwa. Dobrze grał na fortepianie i gitarze, a jego przyjaciółka, Halina Dydyk, która przeszła przez piekło reżimu, wspominała na łamach czasopisma «Dzwin», nr 9-10 z 1992 r.: «Raz zagrał. Pamiętam, że stał przy fortepianie. Wtedy, zdaje się, po raz ostatni w życiu… Melodia Griega… Te rzadkie chwile».
Nad jego życiem, gdyby nie złe czasy, mogła rozbrzmiewać muzyka fortepianowa, która wypełniłaby cały jego świat tak, jak tego pragnął Roman Szuchewycz. Ale czasy, w których przyszło żyć ukraińskiemu człowiekowi pierwszej połowy dwudziestego wieku, były inne.
Czterdzieści pięć lat tragicznej historii Ukrainy zostało przeklętych, a moralne ideały zostały zdeptane w błoto społecznej beztroski. Ideowo-polityczna… Ci, którzy dziś nazywają oddziały czeczeńskich wojowników nielegalnymi formacjami, podczas gdy stworzono wszystkie warunki dla rosyjskich wojsk rządowych, by wkraczały na terytorium gór i zachowywały się jak legalne oddziały bandyckie, nazywali takich jak on bandytami i rzeźnikami.
Zabójczy system przez dziesięciolecia nazywał borców o wyzwolenie narodu ukraińskiego spod kolonialnego jarzma wrogami ludu, przyklejał im etykiety zaprzańców, pomocników okupantów, a później szpiegów, sług faszystowskich i międzynarodowego imperializmu itp. Robiono wszystko, by zamaskować politykę zaborczą i działania rosyjskiego imperializmu, który dziś, co warto zauważyć, znów podnosi głowę, groźnie i złośliwie, w stronę niepodległej Ukrainy, sięga po szantaż ekonomiczny i polityczny. Wszystko to robiono (a dziś niektóre kręgi polityczne wciąż to robią), by wymazać z pamięci narodowej ideę narodowo-wyzwoleńczą i by w głowach kolejnych pokoleń zasiać przekonanie, że Ukraina nigdy nie wyrwie się z „braterskich”, śmiertelnie dusznych objęć północnego sąsiada. Chwała Bogu, historia rozporządza się inaczej.
MELODIA albo ROZMYŚLANIA O WYSOKIM LOSIE ROMANA SZUCHEWYCZA
Dziś, kiedy wraca imię Romana Szuchewycza, na pamięć przychodzą jego słowa z tekstu wspomnień „W wirze wojennej zawieruchy” autorstwa Stepana Mecznyka: „Spazmy ściskają gardło, ale powstrzymuję się, by nie zapłakać. By wszyscy tu nie zobaczyli moich łez, wręcz odczuwam osobliwą radość: nie dałem się żywy.”
Wstrząsający szczegół. Nawet współczesna inteligencja niewiele wie o tym, co działo się w stalinowskich katowniach, a każdy, kto to sobie wyobrazi, powinien zważyć na to, że Roman Szuchewycz urodził się w 1907 r. w Galicji. Przeżył czterdzieści trzy lata, z których dwadzieścia siedem, czyli większą część życia, poświęcił bez reszty rewolucyjnej i zbrojnej walce o wolną i samodzielną Ukrainę. W burzy tej walki w latach 1944-1950 wielu żywych świadków tych dalekich, bohaterskich i tragicznych wydarzeń zabrało głos, zwłaszcza w książkach… Profesora Wołodymyra Kosyka „Ukraina i Niemcy podczas drugiej wojny światowej” (przeł. R. Osadczuk).
Był wybrany Przewodniczącym Generalnego Sekretariatu Ukraińskiej Głównej Rady Wyzwoleńczej (UGWR), pełnił funkcję Głównego Sekretarza Spraw Wojskowych, przybrawszy pseudonim Roman Łozowski. W latach wojennej zawieruchy przyszło mu walczyć na dwóch frontach: przeciw hitlerowskim najeźdźcom i przeciw stalinowskim ciemiężycielom ziemi ojczystej.
Już przed wojną prześladowała go polska władza okupacyjna, która trzymała go w swoich więzieniach. Podczas wojny aresztowali go niemieccy faszyści, ale zbiegł spod straży. Po wojnie, w niespokojnych latach czterdziestych, polowali na niego beriowscy enkawudziści ze swoimi tysiącami nasłuchiwaczy i konfidentów, lecz do pewnego czasu byli bezsilni wobec jego podstępnych planów. Geniusz podziemnych manewrów opierał się na szerokim poparciu ludu, miał oddanych sprzymierzeńców i wychodził z niezliczonych kolizji, dalej wypełniając swą nieustanną misję wyzwoleńczą.
Bandera, najbardziej aktywny i najważniejszy spośród wszystkich… W lipcu 1941 r. ogłoszono Akt odnowienia Państwa Ukraińskiego, a potem aresztowano S. Banderę i J. Stećkę. Rozpoczęto masowy terror przeciwko nacjonalistom-państwowcom, począwszy od czerwca-lipca 1941 r., a więc od pierwszych miesięcy wojny.
Syn bohaterskiego ojca, Jurij Szuchewycz, opisuje wstrząsający obraz ostatnich chwil swojej ofiary: „Ojciec leży w białej haftowanej koszuli, w pantoflach. Boso, widać, że mu zdjęto buty, bo stopy są czyste, a koszula rozpięta. Na piersi zwisał mu łańcuszek z medalikiem Matki Boskiej. Lewa ręka…”
Wstrząs. Zgodnie z tajnymi meldunkami hitlerowców z zajętych terytoriów…
Stosunki ukraińskich patriotów z Niemcami i z nowymi „wyzwolicielami” wyjaśniły się ostatecznie: władza traktowała zasoby, surowce i żywność jak swoją własność.
Już w pierwszych dniach okupacji grupa lwowskiej inteligencji została zamordowana przez niemieckich okupantów. Bandery trzeba zawsze uważać za najbardziej radykalny ruch niepodległościowy. Ruch Bandery najbardziej zajadle domagał się od Niemców, by wynieśli się precz. Wrogowie, komuniści i banderowcy, w każdej chwili pozostawali najbardziej niebezpiecznymi przeciwnikami.
W Lwowie Roman Szuchewycz był szczelnie otoczony w swojej konspiracyjnej kwaterze. Próbował stawiać zbrojny opór wrogom. Uświadomiwszy sobie, że wyjścia nie ma, strzelił sobie z pistoletu w skroń, odbierając wrogowi triumf zemsty. Uderza fakt, że enkawudziści oddali jeszcze kilka strzałów w już martwego…
Batalion „Nachtigall”, wysłany z Lwowa na front wschodni, wkrótce się zbuntował, gdy tylko stało się wiadomo, że po proklamowaniu Aktu odnowienia Państwa Ukraińskiego hitlerowcy aresztowali Banderę i Stećkę. Oficerowie batalionu, kierowani przez R. Szuchewycza, oświadczyli, że nie pójdą na front, bo nie będą z kim walczyć, skoro Niemcy występują przeciw ukraińskiej państwowości.
Wielkie masowe mordy: 22-29 czerwca 1941 r. zginęło 10 tys. osób. W Równem i Łucku „wyzwoliciele” bez sądu i śledztwa urządzili masowy mord na 5 tys. swoich więźniów spośród miejscowych mieszkańców. W Białogórszczy pod Równem 5 marca 1950 r.…
Inny tajny depesza do Berlina z tego samego 1942 r. donosiła: „Grupa… została zaaresztowana pod nadzorem niemieckich oficerów i wysłana do Lwowa, wrzucona do gestapowskiego więzienia, siłą, dlatego okrucieństwo tych metod…”
Terytorialny wykaz: w Zachodniej Ukrainie (Wołyń, Podole), przed odwrotem Armii Czerwonej, w więzieniach radzieckich wymordowano tysiące i tysiące więźniów. Potem w Stanisławowie, we Lwowie.
Nazwisko Szuchewycza pozostaje symbolem niezłomności. Wszystko to dowodzi, że ukraiński nacjonalizm należy uznać za najsilniejszy nurt polityczny, a ruch Bandery za najważniejszy spośród wszystkich nacjonalistycznych ugrupowań, stał się organizacją główną, antyniemiecką, nielegalną.
Dlatego od początku, od 30 czerwca 1941 r., kiedy to proklamowano Akt odnowienia Państwa Ukraińskiego, Niemcy wrogo nastawili się do tego ruchu, a enkawudziści…
Z czasem tajne dokumenty i wspomnienia ujawniają coraz więcej. Dziś wiadomo, że liczne starszyzny batalionów, wraz z tysiącami zwolenników, były poddawane represjom. Masowy terror przeciw nacjonalistom-państwowcom trwał.
Bolesna, dramatyczna historia, którą wciąż trzeba odkrywać i którą należy przypomnieć tym, którzy wciąż powtarzają, że UPA to bandy, a ich dowódcy to bandyci.
Tłumaczenie maszynowe
Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału
okupantów Ukrainy doprowadziła jedynie do pogłębienia i rozszerzenia Sporu z ukraińskim narodem, — zauważał Roman Szuchewycz, — ukraiński ruch wyzwoleńczy, szukając nowych dróg, dążył, jak zawsze dąży, DO JEDNEGO ZWYCZAJNEGO CELU — do budowy Ukraińskiego Samodzielnego Soborowego Państwa.»
Paradoksalnie, ale faktem jest: obecna niepodległa Ukraina na poziomie oficjalnym do dziś nie uznała UPA za stronę walczącą w minionej wojnie. Wynika z tego, że nasza Ojczyzna nie jest jeszcze w pełni samodzielna, albo jej najwyżsi czynnicy państwowi, zapewne na przysługę stalinistom, szowinistom-wielkomocarstwowcom, celowo lub mimowolnie ignorują udowodnioną prawdę historyczną: takich jak Roman Szuchewycz, którzy oddali życie za niepodległość Ukrainy. Komu to się opłaca? Jedynie siłom politycznym w Ukrainie i poza jej granicami, które prowadzą ukierunkowaną działalność podrywającą niezależność państwa ukraińskiego, narzucają nam różne warianty powrotu do totalitarnej przeszłości lub wejścia w union gospodarczy, wojskowy i polityczny z Rosją, co w swej istocie jest bezsensowne i zgubne dla naszego państwa.
Istnieje jeszcze jeden aspekt tego problemu: nieuznanie UPA za stronę walczącą daje możliwość siłom antyukraińskim manipulować świadomością niedoinformowanych ludzi (a jest ich wielu), szczuć wschód i południe przeciwko zachodowi Ukrainy, straszyć obywateli złowrogimi mitami o zachodnich „zaprzańcach”, banderowcach-„bandytach”. Taka polityka, propagandowa praca, którą prowadzą u nas przede wszystkim komuniści i socjaliści, a z zewnątrz — szowiniści-wielkomocarstwowcy, różni Żyrinowscy, Zjuganowie, Baburinowie, Ługowie wraz z rosyjskimi środkami masowego przekazu, zawodowymi kłamcami z pierwszego kanału telewizji Ostankino, hamują procesy narodowego pojednania, konsolidacji społeczeństwa ukraińskiego. I znów zamyka się jeszcze jedno koło: na tle systemowego kryzysu gospodarczego i socjalnej bezbronności znacznej części ludności taka polityka „gra” na korzyść apologetów odnowienia „więzienia narodów” — jednej, niepodzielnej imperii z centrum w Moskwie.
Samodzielna Ukraina była celem życia Romana Szuchewycza. Do walki o nią przygotowywał się od najmłodszych lat, hartując swoje ciało i wzbogacając, wyostrzając umysł. W wieku 16 lat chłopak staje się członkiem Ukraińskiej Organizacji Wojskowej (UWO), uczestniczy w ruchu harcerskim „Płast”, pasjonuje się sportem, przy czym gruntownie zajmuje się wieloma jego dyscyplinami, co udowodnił w 1923 r. na Igrzyskach Zaporoskich, zdobywając kilka miejsc premiowanych. Od młodości opanowuje języki: starogrecki, łacinę, polski, następnie dobrze włada językiem niemieckim, zna angielski. Przyzwyczaja się do dziedzictwa ukraińskiej i światowej kultury, wspaniale gra na fortepianie, poznaje subtelną duszę skrzypiec. Gruntownie studiuje sprawy wojskowe w kraju i za granicą. Zdobywa zawód inżyniera. Wszystko to jest kompleksowym, dobrze przemyślanym i zorganizowanym procesem kształtowania samego siebie jako człowieka. Fachowiec, intelektualista, prawdziwy inteligent. Pochodzący z „przewodniej warstwy”, jak niegdyś nazywano inteligencję w społeczeństwie ukraińskim, przez lata przygotowywał się, by poprowadzić za sobą wielu. Niestety, wśród nas widzimy takich ludzi zbyt mało, a na rolę hetmanów pretenduje wielu atamanów i atamanów.
Roman Szuchewycz to wielka postać w ukraińskiej historii, która pojawiła się w sposób zakonny, ukształtowana na duchowych, intelektualnych i obyczajowych fundamentach oraz tradycjach znakomitego rodu duchownych Szuchewyczów. Ponad sto lat temu ród ten bierze swój początek od wsi Raківець w regionie Horodenki, od proboszcza Eustachego, którego syn Józef objął później parafię w sąsiedniej wsi Tyszkowce. W rodzie Romana Szuchewycza byli duchowni, pisarze, etnografowie, prawnicy. Poprzednikom naczelnego dowódcy UPA w rodowodzie przypisuje się tłumaczenia dzieł Wergiliusza, Homera, Waltera Scotta, własne oryginalne utwory literatury pięknej, życzliwie ocenione jeszcze przez Iwana Franka. Trzeci w rodzie doktor Włodzimierz pozostaje dotąd niedościgniętym autorem znakomitego pięciotomowego badania etnograficznego „Huculszczyzna”.
Przewodnia warstwa społeczeństwa ukraińskiego wydała wielkiego syna Ukrainy, Romana Szuchewycza, który zapewne mógłby zostać sławnym maestro w klasie gry na fortepianie i skrzypcach, ale z woli okoliczności historycznych chwycił w ręce inne instrumenty ...w klasie automatu, granatów, nigdy nie przestając być człowiekiem wysokiej kultury wewnętrznej. Gniewał się, gdy mu zdarzało się podsuwać lepszy kawałek – dzielił się z wojownikami, jak szlachetny książę Światosław, jadał z wojownikami przy jednym stole, układał się do spoczynku pokotem razem z wojownikami.
Głęboko znał i kochał twórczość Tarasa Szewczenki,
в А С РА нн - і панно нан ши
ОТ НН они
w zależności od nastroju potrafił z pamięci cytować całe fragmenty słynnego poematu «Słowo o wyprawie Igora», zachwycał się utalentowanym poetą Hryćkiem Czuprynką, którego bolszewicy rozstrzelali w latach wojny domowej za udział w walce wyzwoleńczej. Nie przypadkowo imię wziął od pierwszego, a nazwisko od drugiego, aby w podziemiu, na stanowisku naczelnego dowódcy UPA, nazywać się generałem Tarasem Czuprynką (nawiasem mówiąc, stopień generała został mu nadany uchwałą UGWR).
Roman Szuchewycz – to właśnie wytwór ukraińskiej kultury i duchowości. Klasyczne wykształcenie, spartańskie przygotowanie fizyczne, organiczna kultura narodowa w połączeniu z europejskim światopoglądem ukształtowały wojownika i przywódcę wojowników Romana Szuchewycza, co dla nas oznacza: niepodległe państwo ukraińskie narodziło się najpierw w jasnych umysłach przodujących mężów narodu, rycerzy nadchodzącej wolności. Zostało ono stworzone przede wszystkim w królestwie ducha, a dopiero potem wywalczone w ciężkich bitwach. Zrozumiałe, że w nowych warunkach społeczno-politycznych to właśnie ukraińscy pisarze jako pierwsi stanęli na czele walki o niepodległość Ukrainy i to oni, pierwsi buntownicy w systemie totalitaryzmu, znaleźli poparcie ludu.
Otóż teraz, gdy państwowe czynniki porzuciły na pastwę losu w dżungli fikcyjnego rynku ukraińskie wydawnictwa książkowe i prasę, związki twórcze, a ogólnie ukraińską kulturę, a do tego zamierzają wprowadzić w państwie język rosyjski jako urzędowy, to mimowolnie znów wzrósł duchowy bunt. Chciałoby się zapytać niektórych doradców Prezydenta Ukrainy: - Dlaczego nині, w niepodległej Ukrainie, ukraińska kultura jest odsuwana od sfery budowania państwa, od kształtowania narodowej świadomości? Według czyjego scenariusza wpływowe osoby „na górze” rozwijają budowę nowej Ukrainy ... bez Ukrainy?
Lekcje R. Szuchewycza, które musimy przyswoić, dotyczą nie tylko problemów politycznych, państwotwórczych, kulturologicznych, wymagających rozwiązania. Mają one także aspekty moralno-etyczne.
Okoliczności podkopały zdrowie Przywódcy UPA na wygnaniu, serce już nie wytrzymywało przeciążeń bólu strat, związanych ze śmiercią najbliższych przyjaciół, towarzyszy broni, okrutnymi represjami wobec własnej rodziny. Proponowano mu wyjazd za granicę – odmówił, aby nie zdradzić ucieczką tych, którzy przywiązali się do jego ofiarności, nieugiętości, ofiarnej wiary w Wielką Sprawę Ukraińską.
Roman Szuchewycz zginął w nierównym pojedynku, bez wątpienia pewien tego, że życie, złożone na ołtarzu Ojczyzny, przeżyte nie na próżno. Przyszło mu żyć w okrutnych czasach, przesyconych brutalnymi metodami walki, a po śmierci, za święte dzieło, być oszczerstwami i plugawieniem obrzucanym przez jego zabójców i ich następców prawnych. Dziś, w niepodległej Ukrainie, wymarzonej i wystanej przez niego, znalazł się w roli poniżonego petenta pod oficjalnymi kijowskimi bramami, daleko od Złotych Wrót do wolności | sprawiedliwości. Jego martwego, człowieka-legendę, bohatera walki wyzwoleńczej o Ukrainę, nie wpuszczają do nowego Domu Ukraińskiego. Wciąż go nie wpuszczają.
Naturalnie, zgodnie z wszystkimi prawami elementarnej logiki, nasuwa się na koniec proste, lecz kluczowe pytanie: -- Czy więc mamy, czy nie mamy samodzielnej Ukrainy, o którą walczył Roman Szuchewycz? Myślę, że mamy, ale nie całkiem taką i daleko nie w pełnym zakresie. Jest ona jeszcze nie w pełni samodzielna, nie ostatecznie soborna i mało demokratyczna. Ale krok po kroku posuwamy się naprzód tą drogą, którą szli, lecz do której nie dotarli nasi wielcy poprzednicy, zostawiając nam w spadku kontynuację wysokiego losu.
Wśród wielu naszych kłopotów i nieszczęść, zapewne główne nieszczęście polega na tym, że przy sterze realnej władzy wciąż jest zbyt mało duchowych spadkobierców Tarasa Szewczenki! Tarasa Czuprynki.
Nas mało, Boże mój, nas bardzo mało,
Za mało nas już ponad trzysta lat.
Na czym więc trzyma się mój ŚWIAT,
Co zatem podtrzymywało moich przodków?!
Choćby nas nie wiem ile było, a my jesteśmy! Nasze szeregi rosną i UMACNIAJĄ SIĘ. Z nami Roman Szuchewycz, i tacy jak on.
Nowa historia Ukrainy pisze się w nasze czasy, a stara przepisuje się na nowo
32 prawami prawdy i sprawiedliwości. Będziemy mieć nadzieję, że historia ostatecznie wszystko postawi na swoje MIEJSCE. Tylko nie
zapominajmy: historię tworzą ludzie, a nie sama z siebie.
Petro OSADCZUK, deputowany ludowy Ukrainy
PIÓRem SATYRYKA ... KTÓRZY JESZCZE TYMCZASOWO
NAZYWAJĄ SIĘ UKRAIŃCAMI
Z całą stanowczością oświadczamy, w imieniu Międzynarodowego Frontu Obywatelskiego, będziemy niestrudzenie oświadczać: na Ukrainie, niestety, wciąż ma miejsce ukrainizacja. Elementy nacjonalistyczne, wykorzystując demokrację i proklamowanie Ukrainy państwem suwerennym, zaczęły na niektórych ulicach niektórych miast zmieniać niektóre szyldy: z jakiegoś powodu tylko rosyjskie na ukraińskie, chociaż dawno wiadomo, że szyldy w języku rosyjskim (podobnie jak w ogóle język rosyjski na Ukrainie) są czynnikiem stabilizującym i niewątpliwie politycznie uzdrawiającym, czynnikiem prawdziwego braterstwa narodów, przejawem prawdziwego internacjonalizmu.
Dlaczego ukraińscy nacjonaliści tak uparli się przy swoim języku i tylko przy nim, a nie, na przykład, przy rosyjskim, który historycznie ukształtował się na Ukrainie, i ogłosili go państwowym? Zresztą, jaka to różnica dla proletariatu, jakim językiem napisane są szyldy na Ukrainie, po rosyjsku czy po ukraińsku (choć po rosyjsku, na przykład, brzmi to bardziej cywilizowanie), bo najważniejsze, żeby był smalec i kiełbasa, a te produkty konsumpcyjne brzmią w obu językach tak samo. Do tego wszystkiego wymiana szyldów to nie tylko znaczne koszty ekonomiczne, to także podsycanie niezdrowych instynktów młodszego brata przeciwko starszemu, uciskanie obywatelskich swobód i w ogóle demokracji, deptanie praw człowieka, które stoi wyżej niż prawa tzw. narodu ukraińskiego! Do tego wszystkiego Ukraińcy zapragnęli zawładnąć całą Ukrainą, żeby i ją uczynić ukraińską, a nie międzynarodową. Pod tym, rzekomo, pretekstem, że Francuzi swego czasu zawładnęli Francją, Anglicy Anglią, Włosi Włochami, Polacy Polską i tak dalej. Na razie dokonują ukrainizacji wyłącznie samej Ukrainy, ale to jest jedynie taktyczny zabieg, mający uśpić czujność internacjonalistów: zaczną od Ukrainy, a potem zawładną całym wolnym światem!
Warto podkreślić, że przymusowa ukrainizacja zaczęła się nie dzisiaj, lecz 352 lata temu, kiedy ukraińscy nacjonaliści siłą ukrainizowali swoją pierwszą ofiarę: wówczas dopiero co urodzonego rosyjskiego państwowca i dyplomatę Omeljana Hnatowycza, zmuszając go do przyjęcia nazwiska nie Rosjanców, jak należało się spodziewać, lecz Ukraińców.
Po tym akcie przemocy wobec samego siebie, wobec rosyjskiej narodowości, wciąż ktoś śmie mówić o jakiejś rzekomo odwiecznej rusyfikacji Ukrainy! Opamiętajcie się, panowie nacjonaliści! Gdzież jest ta mityczna rusyfikacja, skoro na Ukrainie nawet kaczki z jakiegoś powodu nazywają się nie ruskimi, jak należało się spodziewać przy rusyfikacji, lecz – ukraińskimi. Wbrew ich zwyczajnej woli.
Podobnie jak nieszczęsne gęsi, które również na siłę zaliczono do ukraińskiej rasy, chociaż po ukraińsku nie rozumieją nawet gęgotów. Albo, na przykład, niewinne kury, które na Ukrainie nazywa się nie radzieckimi, nie internacjonalnymi (czyli obecnie „esdeckimi”), lecz – ukraińskimi. Toż to nic innego jak przymusowa ukrainizacja kur!
Jak również, między innymi, i świnie, których dwie rasy – nakrapiana i biała stepowa – także nazywa się ukraińskimi, co trąci zadawnionym nacjonalizmem! A to przy tym, że każde boże stworzenie u nas jest wolne i ma prawo do wolnego, demokratycznego samookreślenia swojej rasy. Dlatego niektórzy obywatele boją się wychodzić z mieszkania ze swoimi maltańczykami czy pudlami, by ruchowcy natychmiast nie ogłosili ich maltańczykami czy pudlami ukraińskiej rasy!
Nacjonaliści – dosiedli – w dosłownym znaczeniu tego słowa – nawet koni, i na Ukrainie te nieszczęsne zwierzęta też ogłoszono rasą ukraińską. A to przy tym, że żadnego referendum, jak mają się nazywać (a może są rasy internacjonalnej?), wśród świń, gęsi, kur i koni nie przeprowadzono. Nawet w Ługańsku czy w Doniecku.
Dlatego warto bić na alarm, bo nacjonaliści lada dzień ukrainizują nawet szowinistów!
Wtedy demokracja i prawa człowieka bezwzględnie czeka upadek!
Że nasilenie gwałtownej ukrainizacji na Ukrainie potwierdzają także takie fakty. W Anglii, na przykład, nie ma miasta Angielskie ani w Ameryce – Amerykańskie, tak jak we Francji – Francuskie. A tymczasem na Ukrainie jest Ukrainka (obw. kijowski) i Ukraińskie na Doniecczyźnie. A sam kraj, wbrew (przechodzimy do najważniejszego) swojej prawdziwie historycznej nazwie Małorosja, zaczął się dziwnie nazywać Ukrainą. Oto do czego doprowadzili ją nacjonaliści, którzy zupełnie się rozpasali! Oto jak już zukrainizowali cichą i pokorną Małorosję. Dokąd patrzy ONZ i patriotyczna, internacjonalistyczna ludzkość?
Dlatego międzynarodowy front obywatelski, który łączy wszystkich uczciwych internacjonalistów-szowinistów, prawdziwych monarchistów-komunistów, walujewsko-mikołajewsko-bekendorfskich oraz leninowsko-stalinowsko-żyrinowskich bojowników o szczęście Ukrainy (pod jej, rzecz jasna, historycznie uzasadnioną nazwą Małorosja) uroczyście oświadcza: obecne pokolenie małorosjan i chochołów, które jeszcze tymczasowo nazywa się Ukraińcami, powinno żyć w Małorosji. Bo Ukrainy nigdy nie było, nie ma i być nie może, a była, jest i będzie Małorosja – wolna wśród Wolnych Guberni Wielkiej Matuszki Rosji – z oficjalnym językiem rosyjskim, i tym trzeba się szczycić, a nie panikować. I w tej sprawie międzynarodowy obywatelski Front jednomyślnie, z wielkim pracowniczym uniesieniem i entuzjazmem, w jednym porywie popiera cały obecny ukraiński (a w rzeczywistości małorosyjski) naród, który nigdy nie pragnął i nigdy nie zapragnie żyć osobno i niezależnie, lecz wyłącznie w charakterze młodszego brata swego wielkiego starszego brata. Tak przekonany jest sam wielki starszy brat. Dopiero zrzuciwszy z siebie gwałtowną maskaradę ukrainizacji, Ukraińcy wreszcie staną się prawdziwymi małorosjanami-chochołami i dobrowolnie ogłoszą dwujęzyczność, to znaczy na pierwszym etapie uczynią językiem oficjalnym język rosyjski i
WTEDY na tak zwanej Ukrainie zapanuje prawdziwy internacjonalizm-komunizm!
Walentyn CZEMERYS
Tłumaczenie maszynowe
...kilometrów na południe od jeziora rozłożone jest indiańskie miasto Tiahuanaco. Bloki kamienne o wadze 60–100 ton mają na sobie ślady niezwykle precyzyjnej obróbki. Zachowały się tu postacie...
Zagadkowa jest także historia Inków w Peru. Ponoć położeni w Boliwii, nad jeziorem Titicaca, na wysokości 4 tysięcy m, od niego wznoszą się ruiny jakiegoś wielkiego miasta. Kamienne bloki o wadze do 60–100 ton i ślady niezwykle precyzyjnej obróbki. Zachowały się tu postacie...
Z TEKI ARCHIWALNEJ
...budowy gruntu wskazuje, że tam kiedyś trwało życie na równinie, a góry powstały gdzieś PÓŹNIEJ.
W starym greckim napisie wskazano, że podczas zagłady Atlantydy zginęło trzy tysiące greckich wojowników, którzy zapewne należeli do wojska okupacyjnego. PO...
Na znacznej głębokości odkopano grodzisko, którego...
Słowo Proświty
...że tam istniało ludzkie życie. Wszystko to wskazuje na istnienie wielkiego miasta sprzed tysięcy lat. Cyklopowe budowle i czytelne napisy świadczą o tym, że przybysze przynieśli tu wiedzę z dalekiego kraju. Ślady dawnych koryt rzek i brzegów w mieście, na pustyniach i pod mułem wciąż przekonują, że...
...stały się porośnięte...
bo zwycięstwa, o którym opowiadają przekazy, że tu jeszcze stosunkowo niedawno [...] dało [...] ludzi do 8 metrów [...] trzęsienia ziemi i powodzie zniszczyły oblicze ziemi. Potężne mury, wysokie na trzy metry, wytesane z [...] greccy pisarze Homer i Herodot [...] schody z jednolitych kamiennych płyt o szerokości 5–7 metrów. Twierdzą, że przodkami Ellinów byli Karyjczycy. Tak samo [...] woda z lodem (w okresie [...]) metrów. I, co dziwne, w pobliżu nie ma skał, więc te kamienie przywieziono z daleka. Tak twierdzą rzymscy pisarze Fukidydes i Strabon. Dowiadujemy się, że obecny grecki alfabet powstał z [...] dawnego alfabetu, rozpowiadają o tym [...] na jednej z rzeźbionych bryt, należących do dawnoateńskiego [...], dzięki wysiłkom archonta Euklidesa, w roku 403 przed Narodzeniem Chrystusa, odkryto inskrypcję, że świątynia [...] na Jukatanie w Czen Itzy zbierają się ruiny kultowej świątyni, na której wykuto w kamieniu głowę bogini [...], a poprzedni alfabet, rozbity na poszczególne słowa, według ludowego podania [...] o pochodzeniu, podobny do [...] w czystym języku kara-majów o zagładzie kontynentu Mu, nazywają tych, którzy pozostali przy Araracie, imionami [...] jukatańskich Majów oraz jej męża Kogi. 16 tysięcy [...] w taki sposób pozostał pamiątką ich przodków o miejscowości. Bardzo [...] ziemię, z której pochodzą, słowami dawnej sarmackiej mowy, które wciąż przypominają [...] dawnych Majów, która nazywa się [...]. «Kronika [...] Platon w swoim dziele «Tymeusz» podaje, że [...] pojęcie [...] Słońca [...] składało się z dziesięciu narodów. Taką samą opinię [...] w Ameryce Środkowej u ujścia Nilu, aby tam odwiedzić plemię Majów, którzy założyli [...]. Proklos: «Ziemia zachodnia miała dziesięć narodów». Jedyna prawie połowa japońskich słów [...] z miastem [...] państwo faraonów. W nich jest rozbieżność – ta, że pierwszy używa starej, 29 [...] Majów, którzy żyją w Gwatemali, [...] 71 [...] mogą mówić z [...] Moksikami, co dobrze widać na piaszczystym pasie dawnego [...] Azteków i mieszkańców wysp Hawaje i Samoa. Ich [...] z resztkami muszli w nim. Nieopodal wykryto, że na kamiennych figurach z Jukatanu i Gwatemali [...] błędnie uważają [...], dlatego należą do [...]. Dopiero niedawno do polinezyjskiej [...] Zauważono, że to jest główny szczegół na królewskim [...] cesarstwa Słońca [...] Ameryka Południowa była równiną i nie miała gór. [...] «U-lu-mul» (Przynależne posiadanie). Napisy naskalne z [...] twierdzą, że koloniści ze wschodniego Mu przybyli na tereny Indii kilkanaście tysięcy lat temu przez Birmę i założyli tam nad [...] cesarstwo, sławne ze swojej cywilizacji i tajemniczej nauki. Ich przewodnicy [...], przesuwając się na zachód, wzbogacili [...] swoimi odkryciami [...] w Górnym Egipcie. (Koniec. Początek patrz w poprzednim numerze.) Wraz z zagładą Mu to imperium zaczęło upadać, a [...] później zdobyli [...], którzy przybyli tu [...] kanałami przepływały statki z jednego [...] spustoszonego kraju i przywieźli ze sobą [...] morza do innego. Po drugiej wojnie światowej na pustyniach Teksasu. Następnie, zdobywszy przewagę, [...]
stworzyli u siebie wysoką kulturę. Ale tak nie jest. Tu przybyło plemię kiczi-majów z Gwatemali i całkowicie opanowało lud Ajmara, który żył na tym terenie.
дласобронаоякал Oni rozbijali ich glinianymi pyłem i zmuszali niepokornych do Postu, do ... w ... klasztorach, ukrywali się ...
80 tysiącleci przed Narodzeniem Chrystusa, a także znaleźli glinianą tabliczkę z planem ... Jednak ślady cywilizacji prowadzą w głąb czasów, w epokę jeszcze sprzed powstania gór... Władcą kiczi-majów był Inka, a jego imię przyjął cały lud. Państwo tamtejsze
Rozmieszczenie w górach po-
starało się odrodzić dawną duchową ..., ale ... Kiedy odnaleziono
...
istniała pół tysiąca lat przed przybyciem Hiszpanów, a oni zdobyli ją... Wielkie skarby i pisane zabytki zostały zniszczone przez katolickich zakonników, którzy uznali dokumenty za herezję i spalili je. Tak zginęła tak zwana «miejscowa» kultura. Obraz, który namalował James Churchward, może i rozjaśnia historię ukraińskiego narodu.
Przetrwały tylko dwa rękopisy: «Kronika Broasa» (w Londynie) i «Kodeks Cortesa» (w Madrycie).
Badacze piszą, że Ukraina od zarania dziejów była gęsto zaludniona, a Ukraińców uważano za nosicieli wysokiej kultury. Archeologicznymi wykopaliskami udowodniono, że na miejscu, gdzie dziś leży Kijów, kiedyś stało wielkie miasto. Kultura trypilska sięga jeszcze dalej, do dziesięciu tysięcy lat wstecz, ale my mówimy o niej jako o «trypilskiej» umownie.
Pułkownik Fawcett, który podróżował po dziewiczych lasach Brazylii między dopływami Amazonki, Guaporé i Tapajós, odkrył ruiny dawnego miasta. Obok nich leżała mała statuetka z napisem na piersi. Po nim byli tam dwaj Anglicy, którzy zapoznali się z konstrukcją mostu Shanka, nieuszkodzonego, znajdującego się na wysokości około 60 stóp. Najbardziej uderzające jest to, że na ścianach jaskiń widać dawne budowle, a na powierzchni ziemi w Nowym Meksyku, po wybuchu bomby atomowej, pozostał brukowany trakt na wysokości 300 stóp.
Kultura, z której składa się współczesna kultura Ameryki Środkowej, miała cechy zupełnie odmienne. Rosyjski archeolog Michaił Rostowcew (1870–1952) zaproponował, by dla większej jasności i zrozumiałości używać terminu «kultura trypilska». Czy nie była tajemnicza państwo Mu źródłem tej wysokiej wiedzy, która nagle się urwała? Wiele wskazuje na to, że kultura ta stała na niezwykle wysokim poziomie rozwoju i potrafiła posługiwać się energią atomową?
Szczególnie interesujące dla naszych uczonych są kamienne «baby» ze stepów Ukrainy. Dziwią się one, że znaleziono je w tak odległym miejscu. Mapa z tybetańskiego zbioru pokazuje ziemię, która zniknęła pod wodą, a wraz z nią zaginęła Atlantyda. Zniknięcie tego lądu w oceanie spowodowało powstanie głębokiej niecki, do której wdarły się morskie wody. Poziom oceanu obniżył się, a brzegi kontynentu poszerzyły się i wystąpiły z morza. Tak powstały: nizina Amazonki, dolina Missisipi, zatoka Świętego Wawrzyńca w Kanadzie, półwysep Florydy i inne.
Przypomnijmy egipskie piramidy, które wzniesiono przy pomocy dziesięciu par wołów, z kamieni ważących 15–17 ton, ustawionych twarzą na wschód. Trudno uwierzyć, że przewożono je na odległość 600 mil, a podnosili je gołymi rękami niewolnicy. Najbardziej prawdopodobne są jednak świadectwa Arabów, którzy twierdzą, że egipscy budowniczowie podkładali pod głazy jakieś indyjskie papirusy, a kamienie same unosiły się w powietrze i lądowały na wyznaczonym miejscu, gdzie je lekkim naciskiem dopasowywano.
Pisana historia Grecji zaczyna się od roku 1104 przed Narodzeniem Chrystusa, od pierwszych Igrzysk Olimpijskich. O pochodzeniu narodu greckiego można sądzić na podstawie ruin miast, znalezisk archeologicznych i mitów. Grecy swój kraj nazywają Ellada, czyli ziemia..., a siebie – Hellenami, synami Słońca.
Po dawnych Celtach pozostały nam również kamienne budowle zwane dolmenami. Według podań, te głazy przesuwano przy budowie za pomocą rytmicznej muzyki, którą wykonywali kapłani-druidzi.
Amator-archeolog Heinrich Schliemann, wykopując Troję, ustalił położenie aż sześciu innych miast. W Baalbeku znajdują się cyklopowe budowle z kamieni ważących po 1800 ton. W Tiahuanaco w Ameryce Południowej zachowała się kolekcja przedmiotów z różnych kultur, które wyglądają tak samo, pod względem kształtu i rozmiaru.
Najbardziej uderza nas artystycznie wykonany sfinks z głową ptaka, podpisany «Chronos». Przed ostateczną katastrofą na kontynencie ludność zaludniła różne ziemie. Wychodźcy z tych krajów nazywali się Majami i przynosili ze sobą zwyczaje i resztki wysokiej kultury. Mają oni hieroglif «U-LU-MUL». Ukraińscy chłopi malują pisanki, których wzory przypominają dawne znaki.
W Baalbeku stoją ruiny budowli wzniesionej przez nieznany lud, który czcił Słońce. Styl jest koryncki, bardzo bliski ... Od wschodu wędrowano na zachód, a ludzie rozeszli się szlakami. Na wysokim pagórku w Nevadzie odkryto...
Skąd więc wzięły się góry w miejscu dawnego morza? Te pytania pozostają bez odpowiedzi.
Tłumaczenie maszynowe
HALYNA NOWAKIWSKA: «PO PROSTU LUBIĘ MALOWAĆ NA ŚWIECIE» Wśród wielu różnych wystaw, z którymi mieli okazję zapoznać się miłośnicy wernisaży w Kijowie i Lwowie, uwagę prasy przyciągnęła wystawa Halyny Nowakiwskiej. Sprawa między innymi w tym, że artystka przyjechała z Kanady, a jej prace dają możliwość jeszcze raz poczuć wielkie piękno i siłę nostalgii: jest jakiś «sekret», który kryje się za płótnami, tworzy pewien nastrój przy ich oglądaniu i pozostawia po sobie wspomnienia na długo. Lubow Hołota spotkała się z Halyną Nowakiwską i proponuje czytelnikom przyłączyć się do tej rozmowy. L. – Wybrała Pani na wystawę obrazy, które uważa Pani za najbardziej charakterystyczne? N. – Niekoniecznie. Dlatego że przesyłka mnie ogranicza. Powiedzmy, stworzyłam taką serię «Nasza przeszłość», a przywiozłam tylko kilka prac: «Stepowa baba», «Kultura trypolska», «Kanadyjskie żyto». L. – Wymienia Pani właśnie te prace, które wywołały we mnie pewne przemyślenia i chciałam z Panią o nich porozmawiać. A zaczniemy od «Jesiennego nastroju», w którym dostrzegłam Pani autoportret... N. – Tak, ale nie myślę, że to autoportret. Nie myślałam malować autoportretu, myślałam malować jesień, widocznie jestem taką jesienną panią, już pod zimę. L. – Po prostu wydaje mi się, że to jeden z najbardziej zauważalnych kobiecych autoportretów, jakie miałam okazję widzieć. Dla mnie kobieta – to nastrój, a na wystawie demonstruje się kilka kobiecych wizerunków – i ja czuję tyleż nastrojów; kobieta towarzyszy nastrojom nie chwilowym, a, powiedzmy tak, etapowym... Nie chcę sprowadzać Pani twórczości i naszego wywiadu tylko do kobiecego tematu, chociaż on zainteresuje wielu, i nie tylko kobiety... N. – Temat macierzyństwa, «Ciche szczęście»... L. – Zatem, od nastrojów, od przyrody, od człowieka w przyrodzie, przeszła Pani do przemyślenia kultury, której przedstawicielem Pani jest. N. – Zaczęłabym od obrazu «Stepowa baba» – bo to coś dawnego, naszego i myślałam sobie: no kto tak dobrze widział, oprócz niej, przeszłość, te najazdy tatarskie, pieczyńskie, ten ogień, którym Ukraina płonie. Właśnie ona najlepiej wie o tamtym czasie – przedksiążęcym, kozackim. Moja myśl kierowała się na Ukrainę i brałam tematy z dawnych, książęcych czasów. Nie wchodzę w politykę, bo tego nie lubię, a epoka książęca – to jest jednak epoka książęca, potężna, piękna! Tak więc malowałam i «Słowo o wyprawie Igora», i «Płacz Jarosławny», nawet jest «Srebrna hrywna włodzimierska» – niestety nie mogłam ich przywieźć. To wszystko jedna seria – «Nasza przeszłość», ja do niej stale wracam. Drugi kierunek – to życie wokół mnie, codzienne, piękne. L. – Życie dawało Pani bogatszy materiał. Pani, jako artysta, zaczynała...? N. – W Polsce, w Krakowie. Ja bardzo kocham ludzi. I przyglądam się, jak ludzie mówią, jak się komunikują. Mam cały cykl «Rozmowa» – rozmowa przez telefon, rozmowa trzech kobiet, rozmowa starszych panów, którzy politykują. A trzeci kierunek – to kompozycje, martwe natury, kwiaty – to seria, którą bardzo kocham, którą ludzie bardzo kochają i chętnie kupują. A jeszcze ikony – nimi błogosławię wszystkich w Toronto i wszystkich w Ontario. Boję się swoje ikony pokazywać, bo wiem, że wy tutaj macie takie cudowne ikony... L. – Na wystawie przedstawiono trzy Pani ikony i one są bardzo ciekawe pod względem wykonania. To dowolne fantazje, czy orientuje się Pani na znane wzorce? N. – Orientuję się na bizantyjski układ ikony. To nie są barokowe ikony, gdzie piękna kobieta z małym dzieciątkiem, ja już nawet nazwę im dałam – malarstwo religijne, a nie ikony, bo na ikonach musi być grunt inny, inne farby. W ogóle jest cała swoja metoda, a ja je maluję po malarsku, ale mimo wszystko w nich jest bizantyjska tradycja, bizantyjski układ, ja przeważnie maluję Bogurodzicę z dzieciątkiem, dlatego że to dla mnie jest najwyższe – macierzyństwo. Przywiozłam tutaj trzy obrazy religijne i wszystkie one przeszły przez pryzmat mojego widzenia, widzenia życia, widzenia człowieka w nim. L. – Bywała Pani w różnych miastach, przeżyła Pani i przeżywa takie nasycone życie, i powiedziała Pani, że przede wszystkim kwiaty, kobiety, ludzie i to komunikowanie dyktowały Pani tematy. A miasta i miejsca, gdzie Pani mieszkała? N. – One dają mi tematy, ale ja nie przebywam w tej urbanistyce, w tych budynkach, nie zamykam się w nich. W moich pracach jest miejsce akcji, ale jednocześnie nie ma tam dosłowności. Dla ludzi one są realne, bo ludzie potrzebują jakiegoś wątku. Pracowałam w abstrakcji, bardzo mi to imponowało. W latach 60. kanadyjskie malarstwo miało kierunek abstrakcyjny, ale to bardzo szybko przeszło. Na zmianę przyszedł taki realizm magiczny, gdzie odrzucano wszystko niepotrzebne, a zostawało coś, co jest już konieczne, szczegółowe, co podkreśla daną rzecz. Na przykład, kąpiel: to nie ubiór człowieka czy ręczniki, a ciało nad wodą, pod wodą, gra światła – i to dawało silne wrażenie. Byliśmy z mężem w Maroku. Gorąca czerwona ziemia, ludzie żyją w podkopanych chatkach (ziemiankach). Ja się na to napatrzyłam, przyjechałam i namalowałam kilka tych krajobrazów. Ciekawie było, czy ludzie to zrozumieją? I oni poczuli, rozpoznali, choć nie dawałam prawdziwej perspektywy w głąb, tylko aluzjami malowałam. Albo, kiedy byłam na Ukrainie, robiłam sobie szkice, w Tarnopolu dużo malowałam – tam mam rodzinę. Wtedy z tego pisałam obrazy, robiłam wystawę i wszystko sprzedałam – bo to sentyment, to Ukraina, i ludzie oddaleni od swojej ziemi tego potrzebowali... L. – I mimo wszystko, artysta, jakkolwiek byłby oryginalny, ma szkołę i ma wzorce do naśladowania... N. – Kiedy uczyliśmy się w Krakowie, wszystkiego było dużo, malarstwo dzieliło się na wiele kierunków, mieliśmy silny kontakt z Zachodem. Szliśmy w kierunku impresjonistycznym. Do tego każdy szukał siebie, przeszłam wszystkie style i to świadomie, powiedzmy – zachwycił mnie kubizm. To było cudownie, popracowałam w tym, kilka obrazów namalowałam – a nie, to nie moje. Coś innego trzeba! Był surrealizm – w nim mogliście nieco powiedzieć, to sposób, by najbardziej wyrazić myśli swoje. Wtedy doszłam do abstrakcji, z abstrakcji przeszłam już w ekspresyjny świat. I, oczywiście, trzeba znać artystów. Znam Nowakiwskiego, znam Trusza – tych zachodnioukraińskich twórców, którzy nauczali w akademii w Krakowie, ta tradycja została i ja jestem do nich bliska. Nie czułam się w Krakowie oddzielona od Ukrainy. Całe życie jestem zachwycona Van Goghiem, bo on jest kolorystą wspaniałym. L. – Pani kanadyjska seria – to jakiś etap Pani życiowej drogi? Historia Kanady, historia ukraińskich osadników w Kanadzie – były one obiektem Pani artystycznego zainteresowania?
Н. -- Prawda, nie, bo nie czuję się szalenie związana z tą grupą ludzi, która tam jest. Współczuję im, bo przybyli z różnych stron, ich po prostu zwabiono, jechali na oszustwo, spodziewając się, że tam będzie wspaniała ziemia, ale przyjechali na krzaki, na lasy, na bagna. Nie wiedzieli jak się do tego zabrać, nie mieli narzędzi, właściwie byli niepiśmienni i bezkulturowi, nie byli też twórcami ludowymi, ale każdy ze swojej wsi coś przywiózł -- jeden przyjechał z kożuchem, a druga z haftem... Jak była wystawa na 100-lecie naszego osadnictwa, to trochę bardziej weszłam w to wszystko, tradycja jakaś była, ale to tradycja czegoś takiego biednego i takiego niejasnego. I ono w tej nędzy takie dzikie było czasami. I pomyślałam -- nie, ja takich korzeni nie mam, mnie wychowano całkiem inaczej. Wiem, że była Ruś Kijowska, że była potężna kraina, i to jest moje. Ale ja współczuję tym ludziom. Ich dzieci bardzo szybko weszły we wszystko kanadyjskie, ich dzieci teraz są na dobrych stanowiskach, początkowo do ukraińskiego wszystkiego z daleka stały, teraz wszyscy nauczyli się mówić po ukraińsku, pchają dzieci do ukraińskich szkół i są pomocni nam. Oni bardzo i bardzo teraz są Ukraińcami, choć ukraińskie tradycje podtrzymywali w Kanadzie nie osadnicy, a emigracja. L. -- Wydaje mi się, że artysta, żyjąc w diasporze, nie może osiągnąć pełnego rozkwitu, pełni realizacji w słowie czy w malarstwie, on musi jednak znać tę kulturę, na której się wychował... Н. -- Tak, ty kłaniasz się tej kulturze, w której żyjesz, bo jej nie sposób nie pokłonić się. Jak zaczęliśmy zmuszać dzieci, żeby nie szły w cudzą kulturę, żeby nie żeniły się z cudzoziemcami, bo się rozproszymy, to one początkowo ulegały, a potem nawet moja córka mi powiedziała: «Mamo, ja muszę coś kochać, ja nie mogę kochać tylko tego Dniepru, którego nigdy nie widziałam. Jak tutaj jest taka wspaniała przyroda, ja muszę tę kochać, wtedy ja będę i tamtą kochać». Wyszła za mąż za Ukraińca, który strasznie wszystkim się interesuje. A ich dzieci -- to my dbamy, żeby miały bardzo dobrą edukację, wtedy będą potrzebne i tu, i tam. A ja nie wiem, kiedy płakać, bo coś ukraińskiego wzruszy mnie do łez i coś kanadyjskiego także. Jak występowała ta nasza Bajul, to każda ukraińska chata siedziała jak przyklejona do telewizora, wszyscy płakali. To jest ta nostalgia, to jest ten długi czas, gdzie my wiecznie wspomnieniami żyliśmy. Ale nie sposób ominąć Zachodu. I dla mnie ważne, że ja nie zamknęłam się w etnicznym malarstwie... L. -- Tak. Ale namalowała Pani obraz «Kanadyjskie żyto». Н. -- To nie jest tylko kanadyjskie, ale i nasze. L. -- I Pani oddała ducha, aurę tego żyta. Chlebowy duch i filozofię człowieka w stosunku do tej rośliny. Nawet nową techniką napisano. Н. -- Ja nie chciałam tam zostawiać niczego, ani nieba, ani krajobrazu, ani ścieżki -- niczego. Pierwsi osadnicy podkreślali, że to oni przywieźli żyto w tych węzełkach -- być może to «Żyto» z tych węzełków. W Kanadzie, jak pojechać w te wsie Saskatchewanu, to spotkacie wieś Ukraina, Komarno -- same ukraińskie nazwy. Stoi jakaś zawalona cerkiew i jedna chata, i więcej nic, i to jest wieś. Tak że im chciało się coś gdzieś oznaczyć Ukrainą -- tym ludziom, co z Komarna na przykład przyjechali. Oto skąd to «Kanadyjskie żyto»... L. -- Nasi krytycy sztuki mówią, że ukraińscy artyści, zwłaszcza młodzi, są bardzo popularni za granicą. Wiele prac teraz sprzedaje się za granicę. Do tego skłania, powiedzmy, nie najlepszy poziom życia. Jak te prace wpisują się w masę kanadyjskiej kultury malarskiej? Н. -- Ja bym powiedziała, że teraz nastał drugi okres uznania ich. Pierwszy był, kiedy to wszystko masowo wjechało. Artyści byli słabo zorientowani, wiedzieli tylko, że ludzie mają dużo pieniędzy i wszystko kupują -- ale u nas nikt tak bardzo tysiącami nie rzuca. Jak obraz podchodził pod tysiąc i był naprawdę wartościowy -- to on poszedł, a dalej to już trudno. Pierwszymi byli bardzo dobrzy artyści. Humeniuk, Marczuk, z jego «plątanizmami» -- miał u nas ciekawą wystawę. Humeniuk -- on bardziej monumentalny. Potem był Ostafijczuk, on bardzo dobry grafik. Obecnie młodzi artyści przyjeżdżają, oni są bardzo awangardowi, ależ oni powtarzają to, co było u nas w latach 40. Szkoła nowojorska miała te nurty, takie same abstrakty, niedokończona forma, rozerwana forma. Są i dobre rzeczy, ale ogólnie -- nawał przeciętnych rzeczy i ludzie trochę zmniejszyli kupowanie, napchawszy swoje chaty. Potem zaczęli przywozić sztukę użytkową. To już mniej idzie. Ciekawe jest oto: u nas było mało obrazów tematycznych. U nas obraz musiał być ciekawy dla oka, gdzie opracowana płaszczyzna po artystycznemu, musiał mieć techniczne, kolorystyczne, kompozycyjne wartości. A tutaj rzuca się w oczy bardzo silny temat i nieraz za nim można schować niedostatki. Na przykład temat «macierzyństwo»: obraz kolorystycznie nie dociąga czy jeszcze jakoś, ale to jest «macierzyństwo» i wzruszony człowiek to kupuje. W każdym razie, wszystko bardzo ładnie od strony artystycznej -- wszystkoż jednak nasza diaspora -- to taka zamknięta grupa ludzi. My wszyscy siebie znamy. My stworzyliśmy «Płast», różne organizacje, galerie. Są nasi lekarze, nasze banki, nasze wszystko. W życiu towarzyskim -- wy wszędzie i wszędzie spotykacie tych samych ludzi. W Toronto w KUMF w każdą niedzielę jest jakieś otwarcie o wpół do czwartej (KUMF -- Kanadyjsko-Ukraińska Fundacja Artystyczna). A teraz, jak ktoś przyjechał z Ukrainy, to gdzieś go proszą, gdzieś go wiozą, już trochę szersze kontakty, a początkowo byli wiecznie ci sami. I teraz my wchodzimy bardziej w kanadyjskie życie, choć ukraińskość my trzymamy. L. -- Jakie są Pani wrażenia obecnie, wszak Pani już nie pierwszy raz do nas przyjeżdża? Н. -- Tak, ale teraz to już całkiem inaczej. Bo kiedyś pokazywali mi tylko to, co można pokazać. A teraz ja jestem między ludźmi. L. -- Pani często się zakochuje? Mam na myśli zakochanie jako stan duszy. Н. -- O, u mnie ten stan mógł być bardzo często. Wy zachwycacie się człowiekiem, bo on coś promieniuje dobrego i jasnego, to niedługo zostaje z wami. Bo, nawet w tak poważnym wieku, ja z jednymi będę rozmawiać długo i przyjemnie, a są nudziarze tacy, że nie chcę na nich patrzeć. Ale ja stale jestem zakochana! L. -- Daj Boże, żeby Panią ten stan nie opuszczał. Н. -- Ja po prostu bardzo lubię żyć na świecie.
Tłumaczenie maszynowe
Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału
zo. duchowości, nauki, jak i gospodarki, zmieni się na lepsze. Niedawny Kongres [...] Ruch [...]
WSZELAKIE WSZYSTKIE RZECZY
Akademia uważa za konieczne podzielić się z Wszechświatem, a więc z SPOŁECZEŃSTWEM, czy tego chcemy, czy nie, a kosmiczne prawa musimy wypełniać. Między innymi, z pewnymi swoimi spostrzeżeniami, a także biorąc pod uwagę ostrzeżenia [...] zwrócenie się o pomoc do Boga, rozumiejąc, że [Bóg] nie zdejmuje z nas karmy, a jedynie ją łagodzi, rozciągając jej odpracowywanie w czasie. Pomoc jest tymczasowa [...] Nie można po prostu grzeszyć, nie zmieniając siebie, i ciągle narzekać na Stwórcę. W ten sposób, analizując materiały z kilku lat dotyczące egregorów, z punktu widzenia kosmicznych energii, które napływały do mnie, udało się [...] trudną sytuację w państwie. Kijowska Akademia Astrologiczna, między innymi, podniosła [...] informacyjna interwencja Rosji w ubiegłorocznej ogólnoukraińskiej [...]
w postaci satanistycznych sekt, które jak [...]
...(na astrologicznej konferencji) (centrum ... katastrofy w polu energetycznym ... obecnie Mariupol ... sławnego chrześcijaństwa ...
Większość z nas – ochrzczeni ... Ojczyzny, negatywna energetyka ... Sam proces chrztu w obcym języku (dla Ukrainy – języka rosyjskiego, który jest negatywnie nacechowany), który niszczy pole energetyczne Ukrainy, dodatkowo nałożył się na problem ingerencji różnych religii.
Mówi się tu o propagandzie mormońskiego lub protestanckiego kościoła. Nie będziemy się spierać, czy z świętym celem, czy z chciwości, to wszystko uchodzi na sucho do czasu, dopóki nie minie. Tu rzuciło się różnego rodzaju kaznodziejów, ale i astrologów-medyków, zaczęto się zwracać ludzie z ciężkimi chorobami po chrzcie, który przyjęto tradycyjnie, a bardziej z nadzieją, że Bóg-Ojciec obroni w odpowiednim momencie. Taki oto interes, nieświadomy konsekwencji, zaniepokoił.
Sprawa polega na tym, że astrologia szuka korzeni chorób, zdarzeń i innych wydarzeń... A choroba to kosmiczna izolacja jednostki, jako skutek jej niewłaściwego postępowania, życia, z wymogiem przejrzenia tego. Czyli to jest ostrzeżenie!
Przy chrzcie człowiek podłącza się do kanału energetycznego (wspólnego wyznania), który chroni tego człowieka i przez ten kanał wymienia energię z Kosmosem. Jeśli człowiek zmienił wyznanie, to odłącza się od tego kanału, a do nowego jeszcze nie trafia. Przechodzi tak zwany proces transmutacji. Czyli wewnętrzna przebudowa zgodnie z nowymi energiami. Jeśli człowiek uparcie odmawia zmiany siebie, skutki są na ogół smutne. Prawda, zdarza się, że nie każdy człowiek rozumie, czego się od niego wymaga. Ogólnie rzecz biorąc, jak...
Co MAS (Słowo i czas)
pismo Instytutu Literatury im. T. Szewczenki Narodowej Akademii Nauk Ukrainy i Związku Pisarzy Ukrainy
NIE PŁACZMY, UKRAIŃCY!
Prenumeratorów tegorocznych, przepraszając za opóźnienie w wydaniu numerów drugiego półrocza, zapewniamy jednak: otrzymacie je. Pod koniec tego roku, na początku następnego, ale na pewno otrzymacie. Czekamy na obiecane przez sponsorów, szukamy nowych sponsorów-mecenasów.
Zawartość tych numerów, podobnie jak pierwszych numerów z 1996 roku, was nie rozczaruje.
Znajdziecie tu tradycyjne dla nas materiały wspomnieniowe, zwłaszcza wspomnienia Zofii Zerowej, żony znanego pisarza, i inne; wystąpienia znanych działaczy państwowych i politycznych na temat: jakie państwo, czy ukraińskie, budujemy?; oraz materiały archiwalne, na przykład list S. Petlury do I. Ohijenki w sprawach religijnych, a także artykuły o życiu, zwłaszcza literacko-artystycznym, w ukraińskiej diasporze, artykuły o charakterze filozoficzno-teoretycznym (na przykład rozprawa doktorów nauk A. i I. Byczków »Fenomen ukraińskiej inteligencji«, którą opublikujemy w kilku numerach tego i następnego roku); dyskusje o problemach przemian literackich i literackiej młodzieży lat 30.; ankietę krytyków dotyczącą najlepszej książki poetyckiej i prozatorskiej roku; wiele innych ciekawych materiałów literackokrytycznych, artystycznych, politologicznych, regionalnych itp., sporo różnorodnych informacji, a na łamach czasopisma pojawią się znane i nowe nazwiska.
Indeks »Słowa i czasu« pozostaje ten sam: 74423, cena również: 80 tys. karbowańców za numer. Ale szukajcie nas w dodatkowych spisach katalogu.
Wierzymy, że sprawy »Siczy«, jak i w ogóle ukraińskiej kultury, języka, ukraińskiej inteligencji, budzą nadzieję, tylko jednak, jak mówiło się na i Kor Wdysy, trzeba się jednoczyć, trzeba być razem i działać. Nie płaczmy, Ukraińcy.
Witalij DONCZYK
Wiadomo, że proces zmiany wiary czy obrzędu zawsze negatywnie wpływa na człowieka. Każdy ma swoją miarę. Chodzi też o to, że człowiek, który zmienił obrząd, nadal żyje i spotyka się w tym samym otoczeniu, które emanuje energetyką już obcą dla tej jednostki. A odżywianie się właśnie tą energią sięga 30657 od całej podaży. Można sobie wyobrazić, jak ten energetyczny głód wpływa na taką osobę. Inaczej jest, jeśli człowiek przeprowadził się do regionu, gdzie musi żyć i spotykać się z ludźmi nowego obrządku. Wtedy proces przystosowania przebiega łatwiej, choć nie bez problemów. Od nie ochrzczonych w ogóle nie wymaga się niczego, ale mimo to brak nowej energii też wpływa, w większym stopniu – na sferę codzienną (niepowodzenia w życiu, w pracy...). Tak więc zerwanie dawnych kanałów związku z Kosmosem nie przechodzi bez śladu. Wszystko to nie byłoby poważnym doświadczeniem (czego tylko nie trzeba przeżyć w życiu, a nasz naród jest cierpliwy), gdyby nie tragiczne skutki takich chorób. Rzecz w tym, że często prowadzą one do śmiertelnego finału lub do amputacji odpowiednich ORGANÓW. Dlatego astrolodzy biją na alarm. Nasz materialistyczny świat lekceważy duszę, nie uznaje jej pierwszeństwa nad ciałem, nie chce rozumieć roli Kosmicznych energii (bo nie można ich namacalnie dotknąć, trudno je zmierzyć), a za to płaci człowiek. Jednak nie samym chlebem i kiełbasą powinien żyć człowiek.
Astrolodzy nie wzywają do głodu (powłoka materialna, ciało potrzebuje fizycznej energii), ale dopóki miarą życia będzie kiełbasa – lepszej bez chorób – życia nikomu nie uda się osiągnąć.
Astrolog Walerij
MOSKOWCZENKO
- чн ся
о ще пн ння НН
Wasyl KLICZAK
W środku miesiąca lipca, kiedy nieznośnie piecze,
Nie usłyszysz, jak drzwi skrzypną –
i coś niepostrzeżenie ucieka,
jak nasza młodość...
A upał
ciężko płynie obok nas.
Pamiętajmy o drodze dalekiej,
o drodze, która jest dłuższa niż czas, o drodze stromej i szerokiej,
ona jest w nas jedna-jedyna.
Więc niech żadna dokuczliwa przestroga nie wyrwie strzemion spod nóg!
Trzymajmy się razem za ręce:
Nas mało. Garstka nas na szlaku!
Czekają nas radosne katusze,
czekają chwile szare.
Czeka straszna niewiadoma
w nadchodzących dniach i miesiącach. Czyż naprawdę tak długo walczyliśmy, żeby nie pokonać tego strachu, który przenika nas każdego dnia
7
п нн нний ння
0 нн но
ванн
ПЕРЕ
RODZINNE RELIKWIE
28 listopada R
Kościelny statut zaleca spożywanie w tym czasie pokarmów przyrządzonych na oleju. We wtorki, czwartki i dni wolne, a po święcie świętego Mikołaja, 19 grudnia, tylko w soboty i niedziele można przyrządzać potrawy rybne.
Od 2 stycznia do Wigilii (6 stycznia) zaleca się spożywać WYŁĄCZNIE suchy (niepłynny) pokarm.
«Post – najmilsza, najbardziej Bogu miła rzecz!» Te słowa wypowiedział ukraiński filozof i pisarz Hryhorij Sawycz Skoworoda 330 lat temu. Lecz większość naszych rodaków, którzy przez długi czas byli odłączeni od Kościoła, jeszcze nie poznali na sobie dobroczynnego wpływu chrześcijańskiego postu, nie zaznali radości ze zwycięstwa nad sobą, z obecności Ducha Niebieskiego.
Chrześcijański post, uwalniając ciało od żużli, jeszcze oczyszcza i wywyższa ducha, napełnia duszę miłością, skłania do miłosierdzia i dobra. Kiedyś posty sławiły się wielkimi dobrodziejstwami możnych i bogatych tego świata: tak ratowali swoje dusze.
Jak dorosły człowiek wyrasta z dziecka i młodzieńca, tak post chrześcijański nakłada się na prastare ograniczenia w jedzeniu, prastare posty, uwarunkowane połączeniem potrzeb ludzkiego organizmu z możliwościami przyrody. Gospodarczy, codzienny, obrzędowy kalendarz naszych przodków
отих 0
а пора
» з
черазо зако! че ж
Założyciel – Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki
ре Ра Р
лі фе
ї
и У , зе б ск знані -еи і - ре і -
СЯ ть;
М і Пн РО - п і го.
Redaktor naczelny Pawło Mowczan. Kolegium redakcyjne: Orest Badzio, Jarema Hojan, Anatolij Żurawski, Anatolij Pohribnyj, Ołeksandr Ponomariw, Iwan Toszczuk
різ
если таз вію
- Р и
нвннненіию злам о ооо
шеажжньнсонииви пе зражит оно
Adres „Słowa Proświty”: zaułek Muzejny 8, Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, tel. 294-41-21
Indeks 30617
Wydrukowano
...opierał się na sprawdzonej czasem wiedzy poprzednich pokoleń (a może i cywilizacji): na magii, obserwacji, wierze, i gwarantował im harmonię ciała, rozumu i ducha. Kiedy odpoczywała ziemia, człowiek odpoczywał od pracy na niej. Słońce oddalało się od planety, zmniejszała się ilość energii, ale zmniejszały się też i potrzeby. Natomiast zimą człowiek zajmował się przede wszystkim innym rodzajem działalności: przekazywał wiedzę młodzieży, tworzył własny epos, opowiadał bajki, porozumiewał się ze swoimi bogami za pomocą magicznych i obrzędowych działań, śpiewał pieśni (kolędy, Melanka, wiosenne pieśni). A to wymagało nie tak silnych mięśni, jak jasnego umysłu i wysokiego ducha, co osiągano dzięki ograniczeniom w jedzeniu. Równocześnie mogło się odtwarzać i pomnażać wszystko, co służyło człowiekowi za pożywienie: bydło, drób. W ten sposób w przyrodzie utrzymywała się równowaga niezbędna do życia.
Każda praca, przede wszystkim przy ziemi, była uszlachetniona dawnymi wierzeniami, które dotarły do nas w formie obrzędów, zwyczajów, przesądów. Początek każdej sprawy wymagał szczególnego, oświeconego stanu duszy, który osiąga się postem i modlitwą. Jeśli zwrócimy się do kalendarza postów, zauważymy, że większe i mniejsze posty chrześcijańskie poprzedzają najważniejsze prace przy ziemi: Wielki Post – wiosenne, piotrowy – żniwa.
W. nnyi y p nia navan
PERE
oo PROSWITY
ŻE – połan
ROZPOCZĄŁ SIĘ BOŻONARODZENIOWY
t- BIU PR
nn - czy
Ach, niech to diabli. Zniknął. Pomyślisz czasem – na próżno się niepokoimy, jakby to był wiek,
jak ten dwudziesty wiek, szalony,
który pędzi do swojej granicy.
My zaś, jakby zniewoleni,
z niepokojem w każdej duszy wpatrujemy się w dziwne kontury, które prześwitują przez nasze dni.
Kim jesteśmy?!
Czyż to w tym winne,
że topnieją jak wosk granice wszystkich naszych trosk i emocji,
czystych pragnień i cierpień. I nic dziwnego, że nadal jesteśmy splątani w kręgu pytań,
które nas oblegają i dręczą,
wszystko nakłaniają do działania,
które, choć w dziesiątce nie zaangażują, trzymają jak liść na wodzie,
scalają łagodnym słowem, które nas ogarnia ciepłem.
I nawet okruchy miłości wystarczają nie tylko dla obojga...
...raną ja
Filipówka poprzedza wielką Misterię! Uwielbienie tego, co daje życie fizyczne, czyli Słońca. Tego, Kto daje życie duchowe, czyli Zbawiciela Jezusa Chrystusa! Podkreśla się, że dojrzała ludzkość świętuje Boże Narodzenie, ale różnie je rozumiejąc, w różnych ipostazach wyrażając to nowe, co się rodzi. Niższy stopień rozwoju wielbi niższą istotę człowieka, ciało, wyższy wyższą, Boską.
Rozwój techniki i technologii coraz bardziej odłącza człowieka od przyrody. Zapomnieliśmy, czym jest czcigodne, wzniosłe nastawienie do pracy, która bardzo często jest nie tylko ciężką koniecznością, ale, zapewne, każdy z własnego doświadczenia wie, że nie w miarę napychając żołądek, znacznie obniżamy możliwości intelektualne i twórcze.
Dawni ikonopisarze i malarze cerkwi, zanim przystępowali do pracy, długo pościli i modlili się. Post powinien także poprzedzać spowiedź i najważniejsze chrześcijańskie święta. Ograniczenie jedzenia zmniejsza nadmierną aktywność, agresywność fizycznej istoty w człowieku, daje mu zatem możliwość bardziej przejęcia się wyższym, duchowym, Boskim.
Nieskończony łańcuch okrutnych, bo stłumionych ziemskich namiętności częściowo puszcza człowieka, i on próbuje, choćby odrobinę, niezrównanej słodkiej wolności, równowagi, jasności. Do tego, by przyłączyć się w pełni, zdoła dotrzeć jedynie całkowicie uwolniona dusza.
252001, Kijów-1, Ukraińskie Towarzystwo Proświta
Zam. 0)65 04 i
Z gotowych fotoform w kombinacie «Prasa Ukrainy»
Tłumaczenie maszynowe