Strona · s. 6strona oryginału ↗
KOMU ZAWADIŁ „PAN POŁKOWNIK”?
Слово Просвіти, №12 за 2004 рік
Słowo „towarzysz” — nasze, swojskie, domowe, rodzime. Przypomnijmy sobie dzieciństwo, szkołę, wojsko, pracę zespołową. Chłopcy między sobą nazywali przyjaciół, kolegów, towarzyszy. Na wiejskich zebraniach, zgromadzeniach czy zabawach do ludzi zwykle zwracano się: szanowna gromado, szanowne towarzystwo, albo po prostu — towarzysze. W siczowych, niżowych i innych kozackich formacjach przyjęło się zwracać według subordynacji: panie pułkowniku, panie setniku, panie hetmanie itd., podkreślając jego przynależność do starszyzny. Wśród kozackiej ogółu było prościej: pane bracie, pane druhu, panie towarzyszu. Takim zwrotem podkreślano przyjacielską równość między rozmówcami. ...Historycznie tak się złożyło, że socjaliści, komuniści, marksiści-leninowcy do partyjnego porozumiewania się między sobą zamiast przydawek grzecznościowych przyjęli słowo „towarzysz”. W ich partyjnym kręgu może to i było uzasadnione, gdyby nie pewne niuanse: raziło w uszy, gdy chłopka Maria Diemczenko zwracała się do najwyższej osoby w partii: „Towarzyszu Stalin!”. Albo jak dziwnie było czytać korespondencję Roosevelta i Churchilla ze Stalinem, gdy ci nazywali go „panem”... Naprawdę, cóż było koleżeńskiego między chłopką a sekretarzem generalnym? Cóż było i co jest koleżeńskiego między zwykłym żołnierzem a generałem? ...Kto i dlaczego przeszkodził w użyciu szacownego, koleżeńskiego zwrotu „panie towarzyszu”? Kto i dlaczego przeszkodził lirycznemu, patriotycznemu i serdecznemu „panie pułkowniku mój niebieskooki”? Kto i dlaczego?..
z
OBURZAM SIĘ!
Iwan KŁOCZKO, m. Czernihów
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
