Strona · s. 8strona oryginału ↗
POETA ODRESTAUROWAŁ WOŁYŃSKIE IKONY
Слово Просвіти, №12 за 2004 рік
HISTORIA Redakcja naszego tygodnika otrzymała od swoich czytelników wiele ciekawych materiałów do „Szewczenkiany”, których publikację będziemy kontynuować także w kolejnych numerach tygodnika. W tych dniach społeczeństwo obchodzi 190. rocznicę urodzin (9.03.1814 r.) oraz czci pamięć genialnego ukraińskiego poety Tarasa Szewczenki. SIŁA SŁOWA FESTIWAL Inf. „SP” z …zapomni się haniebny dawny czas, I ożyje dobra sława, Sława Ukrainy. Genialność Tarasa Szewczenki jako artysty objawiła się w tym, że jako pierwszy dostrzegł i żarliwie, na cały świat, obwieścił w swojej poezji o zakończeniu formowania się z ukraińskiej „narodowości” (po prostu etnosu) ukraińskiego „narodu” (samodzielnego etnosu) i wezwał Ukraińców (zarówno prostych ludzi, jak i elitę) do zakończenia tego wyższego stopnia etnicznego rozwoju: Nie pomijajcie ani tytułu, Ani tejże przecinka… Uświadommy to sobie. I wtedy zobaczymy w nim nie tylko swojego Wielkiego Kobziarza, ale i przenikliwego narodowo-demokratycznego działacza społeczno-politycznego. Tak pozbędziemy się dawnych radzieckich ideologemów o nim jako o jakimś internacjonaliście-rewolucjoniście, a zarazem odrzucimy próby współczesnych nowo objawionych „mitotwórców”, którzy interpretują go jedynie jako żywiołowego buntownika, głosiciela państwowo nieustrukturyzowanej utopijnej Kwestia pobytu Szewczenki na Wołyniu pozostawała przez długi czas dyskusyjna. Ale odnaleziony zapis w inwentarzowej księdze przycerkiewnej wsi Sekuń w rejonie starowyżewskim, jak również zebrane przez uczonych wspomnienia-przekazy naocznych świadków, są dość przekonującymi argumentami. W „Opisie mienia cerkiewnego” z 1806 roku, naprzeciw „Obrazu Matki Bożej za Ołtarzem” odnotowano: „W 1846 roku obraz ten odrestaurowany przez przejezdnego malarza Tarasija Szewczenkę”. W połowie XVI wieku wieś należała do królowej Bony, po jej śmierci — do króla Zygmunta II. Podarował on Sekuń zbiegowi politycznemu z Moskwy, księciu Andrzejowi Kurbskiemu, a ten — swojemu słudze Iwanowi Kolimecie. Po śmierci tego ostatniego wieś przypadła jego bratu Michałowi. To on zbudował tu pierwszą drewnianą cerkiew. Kiedy dokładnie — w historii nie zachowała się dokładna data. Naukowcy uważają, że były to lata 1572—1588. Świątynię poświęcono ku czci archanioła Michała. We wrześniu 1846 roku Taras Szewczenko otrzymał od Tymczasowej Komisji polecenie wyjazdu w różne miejsca guberni kijowskiej, podolskiej i wołyńskiej w celu zbierania ludowych podań, pieśni, dokumentów o znaczeniu historycznym, obejrzenia i naszkicowania starożytnych mogił… We wsi Werbka w rejonie kowelskim uwagę przykuł dawny obraz Świętego Mikołaja, który znajdował się w miejscowej świątyni i w ludzie słynął z cudów. Od ciągłej wilgoci i kilkusetletniej starości bardzo pociemniał, a na dłoniach farba całkowicie się starła. Szewczence zlecono odnowienie obrazu — domalowanie dłoni świętemu. I zrobił to. Z Werbki droga prowadziła do Sekunia. Mijał październik 1846 roku. Wtedy proboszczem w cerkwi św. Michała, gdzie przechowywano starodawny obraz Matki Bożej, był młody ksiądz Ilia Musijewycz. Najwyraźniej poprosił on artystę o odrestaurowanie ikony. Jak opowiedział archiwista Archiwum Państwowego Obwodu Wołyńskiego Wołodymyr Rożko, profesor honorowy Wołyńskiego Uniwersytetu Państwowego imienia Łesi Ukrainki, Szewczenko nie tylko odnowił ją, ale domalował ozdoby, charakterystyczne dla ukraińskiej kobiety — korale. Świątynia znajdowała się w stanie awaryjnym. Dlatego w 1868 roku w innym miejscu, przy drodze, zbudowano nową świątynię. A w 1893 roku dawną cerkiew przeniesiono na nowy cmentarz i poświęcono ku czci świętego Hioba Poczajowskiego. Tutaj zabrano archiwum cerkiewne, różny inwentarz i dawny obraz Matki Bożej. A na miejscu zburzonej świątyni zbudowano szkołę. Istnieją wzmianki o jeszcze jednej, nadołtarzowej ikonie z dawnej kaplicy wsi Turyczany w powiecie włodzimierskim, którą rzekomo namalował Szewczenko. Lecz, jak zapewnia Wołodymyr Rożko, krwawe wydarzenia II wojny światowej oraz powojenne akty wandalizmu zatarły wszelkie jej ślady.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
