Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

POŚWIĘCONE «HISTORII MAŁOROSJI»

Слово Просвіти, №12 за 2004 рік

Imię naszego sławnego rodaka Mykoły Andrijowicza Markiewicza jaśnieje jak gwiazda na firmamencie Ukrainy. To jemu Taras Szewczenko poświęcił wiersz „M. Markiewiczowi”, nazywając go Banduristą; to jego bogata twórcza spuścizna stała się podstawą do pisania historycznych i literackich dzieł przez Michajła Hruszewskiego, Dmytra Bahalija, Dmytra Doroszenkę, Iwana Franki… Wpływ jego „Ukraińskich melodii” i „Historii Małorosji” odczuwalny jest w utworach Kobzarza — „Tryzna”, „Hajdamacy”, „Perebendia”, „Do Osnowjanenki” i in. Istotnie, był onprekursorem Kobzarza, dokonawszy tytanicznej pracy odtworzenia prawdziwej historii Ukrainy i duchowej spuścizny ukraińskiego narodu. Miał pełne prawo powiedzieć: „W swoich 48 latach przeżyłem stulecie…” — zostawiając nam swoją 5-tomową „Historię Małorosji”, zbiory poezji i pieśni, prace historyczne i folklorystyczne, wielotomowy materiał archiwalny. Mykoła Andrijowicz Markiewicz urodził się 7 lutego 1804 roku we wsi Dunajec na Hluchowszczyźnie w rodzinie ziemianina A. I. Markiewicza, należącego do starożytnego kozacko-starszyznowego rodu Markowiczów (Markiewiczów). Uczył się w pensjonacie przy Petersburskim Głównym Instytucie Pedagogicznym, gdzie poznał L. Puszkina, O. Puszkina, W. Żukowskiego, M. Glinkę, K. Rylejewa i innych znanych osobistości. Trzy lata służył w Kurlandzkim pułku, gdzie znienawidził arakczejewszczyznę i nieudolnych wojskowych dowódców. „Wstąpiwszy do służby, straciłem wiele czasu na naukę, — pisał Markiewicz do W. Żukowskiego, — ale w służbie stałem się poetą”. Od 1824 roku, po przejściu w stan spoczynku, mieszkał w Moskwie, a od 1830 roku — w Dunajcu i innych rodzinnych majątkach. Dużo podróżował po Ukrainie, poznając życie i obyczaje ludu, jego zwyczaje oraz twórczość pieśniowo-muzyczną. Zmarł 9 czerwca 1860 r. we wsi Turowiec. Z okazji 200. rocznicy urodzin wybitnego historyka, etnografa, poety i kompozytora w kijowskim Wydawniczym Domu „In Iure” pod ogólną redakcją akademika NAN Ukrainy Ju. S. Szemszuczenki wydano dwutomowe wydanie „Historii Małorosji” Mykoły Markiewicza, która po raz pierwszy została opublikowana w Moskwie w latach 1842–1843. Cieszy, że akademik Ju. S. Szemszuczenko wiele zrobił również dla odrodzenia imion naszych sławnych rodaków W. I. Tumańskiego, M. P. Wasylenki i popularyzacji ich dorobku twórczego. Obecne wznowienie cennego zabytku ukraińskiej historiografii i myśli społeczno-politycznej XIX wieku, którego prezentacja odbyła się z okazji 200-lecia jubileuszu M. A. Markiewicza na Hłuchowskim Uniwersytecie Pedagogicznym, jest prawdziwym prezentem dla naukowców, nauczycieli, studentów i wszystkich, którzy interesują się historią Ukrainy. z Mykoła HUREC

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn