Strona · s. 11strona oryginału ↗
Reakcja na Janukowycza czy na Juszczenkę — sprawa drugorzędna…
Слово Просвіти, №12 за 2007 рік
prawidłowości. Ktoś ze znanych powiedział, że człowiek zawsze znajdzie argument, by gdzieś pozostać, a nie stamtąd odejść. Człowiek nie chce zmian. W duszy jest konserwatywny i tradycyjny. Kiedy ekspert widzi znane nazwisko, a obok nieznane, to na poziomie podświadomości woli znane. Być może w tym jest sens. Z drugiej strony pojawiły się okazałe książki wydawnictwa «Machaon» o smokach i starożytnym Egipcie. I tu już są zastrzeżenia, na które warto zwrócić uwagę. Zarzuca się, że te książki nie są ukraińskim produktem intelektualnym. Rzekomo są zrobione według amerykańskich wzorców i jeszcze wydrukowane w Chinach… Wiem, jak odpowiadać na podobne zarzuty. Po pierwsze, w dzisiejszym zglobalizowanym świecie nie ma nic złego w tym, że japońska «mazda» jeździ ukraińskimi drogami, a jeśli ją jeszcze «montują» gdzieś w Użhorodzie, a pieniądze trafiają do naszego budżetu. Po drugie, te książki są właściwie nowością na światowym rynku. Na ostatnich targach książki we Frankfurcie widziałem, jak te same książki, tylko w innym języku, prezentowali potężni włoscy i hiszpańscy wydawcy. Oznacza to, że ukraiński mały czytelnik ma możliwość zapoznania się z dziełem literackim równocześnie z małym Francuzem, Hiszpanem czy Włochem. Czy to nie jest ważne? I nie warto się straszyć procesami globalizacyjnymi… To, że książki drukowano w Chinach, także łatwo wyjaśnić. Tam jest taniej. A do tego bez zachę-
Autor dąży do wyjaśnienia istoty współczesnej epoki, którą zwykle nazywa się postmodernizmem. W czym odmienność modernizmu od postmodernizmu, jakie przemiany dokonały się w kulturze, czym jest człowiek duchowy i ekonomiczny oraz jakie miejsce zajmuje w systemie współczesnej kultury, jakie perspektywy humanizmu w obecnej sytuacji informacyjnej, dlaczego naszą cywilizację słusznie można nazwać finansową, jakie perspektywy humanizmu w dalszym rozwoju Ukrainy, czym jest przeciętna świadomość itd. Autora niepokoi problem duchowości współczesnego ukraińskiego człowieka, o którego rozważaniach podzieli się z czytelnikami.
Aby zrozumieć współczesność, trzeba uświadomić sobie fakt, że ludzkość znalazła się w innym wymiarze duchowym. Obrazowo można to przedstawić jako „trzecią naturę” życia ludzi-
Wszystko jest proste. Przecież to branża usługowa. Niech więc rozwija się na zasadach konkurencji. — Tak się składa, że mimo pewnych osiągnięć w krajowym biznesie książkowym każdego roku przepowiada się apokalipsę dla książki ukraińskiej… — Dlaczego? Kto przepowiada? Rzecz w czym innym… Oto przeprowadziliśmy wspólną akcję z kanałem „1+1” „Książka roku idzie do polityków”. I ucieszyło mnie zdanie jednego gracza politycznego, który w państwie uchodzi za czynnik antyukraiński. Pan Azarow powiedział to, co ja od dawna powtarzam w swoich publikacjach. Mykole Janowyczowi zadano pytanie: którą książkę on popiera — ukraińską czy rosyjską? Azarow odpowiedział niemal tak samo jak Rodyk: „Rosyjska książka to pieniądze obywateli ukraińskich, które idą do rosyjskiego budżetu. Produkcja ukraińska to pieniądze, które zostają u nas. Więc którą książkę mam popierać, jeśli nie ukraińską?” Bardzo miło, jeśli politycy wreszcie zrozumieją, że krajowa książka to bardzo wielkie pieniądze i realna możliwość łatania dziur budżetowych. Główny problem z rozpowszechnianiem ukraińskiej książki, mówiąc wprost, to sprzedaż. Półki księgarń znajdują się pod kontrolą naszego rosyjskiego konkurenta. A konkurent nie jest zainteresowany zapraszaniem kogokolwiek na swoje powierzchnie handlowe. Nic dziwnego: wszystko ni: pierwsza natura — natura, która jest kolebką życia wszystkiego, także człowieka; druga natura — kultura, w której ukształtowały się wszystkie podstawowe determinanty życia duchowego współczesnej cywilizacji, a której kryzys stał się warunkiem przemiany człowieka — od „mikrokosmosu” do „człowieka ekonomicznego”, „czynnika”, „zasobu” i wreszcie trzecia natura — „postczłowiek”. Ta ostatnia powstaje w warunkach nowych wartości, które stały się wynikiem pragmatyzacji życia. Ono przekształciło się z możliwości w rzeczywistość poprzez totalność wartości czyli pieniędzy. Cywilizacja, w której dziś toczą się główne wydarzenia samego bytu człowieka, jest nie tylko postindustrialna, informacyjna, ekonomiczna, technologiczna itd., lecz także finansowa. To ona właśnie stała się głównym warunkiem szybkich i już nieodwracalnych przemian człowieka, kardynalnego systemu zmian w jego postrzeganiu świata, rozumieniu sensu życia i własnego przeznaczenia. Jeśli pod kryzysem duchowości rozumieć nostalgiczne cechy… z podręcznikiem ekonomii. Ukraińscy politycy wreszcie powinni zrozumieć, że u nas — językiem Światowej Organizacji Handlu — mamy do czynienia z nieuczciwym dumpingiem. Notabene ta sama organizacja zaleca swoim członkom, które doświadczają podobnej agresji ze strony sąsiadów, ograniczanie importu poprzez cła lub kontyngenty. To, co chciał zrobić Wiaczesław Kyrylenko, a nie zdążył. — A czy Panu nie wydaje się naiwne, że Pan to rozumie, ja to rozumiem, a nasi politycy nijak nie mogą pojąć prostej arytmetyki… — Sugeruje Pan, że istnieją inne schematy, które lobbują interesy rosyjskiego biznesu książkowego… — Nie wykluczam tego. Za biznesem książkowym północnego sąsiada stoją potężne postacie. Mianowicie rosyjski związek książkowy kieruje Stiepaszyn — były premier i obecny przewodniczący Izby Rachunkowej. To wszystko poważni i wpływowi ludzie, którzy mają szybki dostęp do naszych urzędników w celu „polubownych rozmów”. Oni nie zapisują się na spotkanie, tak jak my z Panem. Działa znacznie prostszy schemat. Być może przez pana Czornomyrdina. Nie wykluczam, że może się to dziać właśnie tak. Inaczej dlaczego ci, którzy tak gorąco troszczą się o skarbiec budżetowy, nie chcą go zasilać? — Pytanie retoryczne… Kostiantynie, jaka jest Pana zdaniem przyczyna, że nasza telewizja tak bezwładnie odnosi się do ukraińskiej książki dzisiejszej… obecni przedstawiciele „humanizmu oświeceniowego”, to nie mają nic wspólnego z tempem rozwoju współczesnego świata. W najlepszym razie to „znamiona” utopijnych teorii o „jasnej przyszłości”, a w najgorszym — już niczym nieuzasadniony archaizm. Gorszy, bo ten archaizm jest wojowniczy, destabilizujący, orientuje się na świadomość potoczną i dalej nastawia ją na mityczne nadzieje oraz destrukcyjną dla współczesnego życia postawę życiową. Przecież „człowiek ekonomiczny” to nie ucieleśnienie dobroczynności, lecz podmiot działający, nosiciel racjonalności jako konsekwentnego dążenia do świadomie i z góry postawionego celu. On jest „racjonalnym egoistą”, dla którego zdolność do życia stopniowo sprowadza się po prostu do działalności, a aktywność pobudzana jest nie tyle jego bezpośrednimi potrzebami, ile tymi, które wiążą się z stosunkami społecznymi i postrzeganiem rozumowym. Mówiąc językiem etyki — to człowiek bez wartości.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
