Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

«WOŁODIE W TOWARZYSTWIE NAZYWALIŚMY JAWOREM»

Слово Просвіти, №12 за 2008 рік

Ulana HLIBCZUK Oleksa Riznyk, pisarz, działacz społeczny: „Z Jaworiwskim poznaliśmy się w Odessie. Wtedy Wołodia nie miał mieszkania, więc zaproponowałem, żeby przychylił głowę u mnie. To była taka niewielka półpiwniczna kawalerka ze schodami głęboko w dół, symboliczna jak na tamte czasy. Wtedy po raz pierwszy zobaczyłem, jak Jaworiwski pisze... Do nas co wieczór przychodzili pisarze. Borys Neczerda, Wałentyn Moroz... Wszyscy byliśmy filologami. „Filfak odeski cud z cudów, co wybierał, kuł, rodził przyszłe nasze jakobiństwo...” Piękne były czasy. My, towarzystwo, przysięgliśmy wszędzie rozmawiać tylko w języku ukraińskim. I dotrzymywaliśmy naszej przysięgi. Dochodziło nawet do drobnostek. Pamiętam, jak spieraliśmy się swego czasu z Mykołą Winhranowskim. Wróciłem wtedy z obozu mordowskiego i stałem się takim już Ukraińcem-neofitą. I mówię Mykole: „Dlaczego Winhranowski, a nie Winhraniwski?”. I stawiałem mu za przykład Jaworiwskiego. Mówiąc, że ma poprawne nazwisko. Nawiasem mówiąc, Wołodię w towarzystwie nazywaliśmy Jaworem. Kiedy skończyły się studia, los rozrzucił nas po wszystkich kątach. Jaworiwski znalazł się w sławnym Zaporożu, pracował w gazecie. Czytałem jego artykuły. Jak on pięknie pisał: i o inteligencji, i o wsi... A ile potem listów otrzymywał! Mnie aż samemu ciekawie się zrobiło: co to za miasto takie — Zaporoże? I pojechałem do Wołodi w gości. Wchodzę do redakcji, pytam, gdzie gabinet Wołodymyra Jaworiwskiego. A w odpowiedzi: „Czego? A, tak eto wy pro ukrainca sprasziwajetie...”. Wszyscy tam nazywali go Ukraińcem, dlatego że był wierny naszej studenckiej przysiędze. I cały czas obserwowałem Wołodię, jego wzrost. I bardzo się cieszę, że dorósł do tej sceny, do Rady Najwyższej, do wysokich stopni...”. Mykoła Rybnyj, pisarz: „Wolałbym napisać wielką powieść o Wołodymyrze Jaworiwskim, aniżeli w pięć minut powiedzieć składnie o jego wielkim talencie. Ale regulamin to regulamin. Dlatego ograniczę się do kilku tez. Kiedy człowiek osiąga takie wyżyny, mimowolnie zastanawia się: co w życiu jest najważniejsze? I czuje się szczęśliwy i pewny, kiedy myśli o przyjaciołach. Istnieje nauka fizjonomistyka, którą powinni doskonale władać i pisarze, i politycy. Czterdzieści lat temu nawet mi się nie śniło, że taka nauka istnieje, ale kiedy zobaczyłem Wołodymyra, to coś mi podpowiedziało: to nie tylko ziomek, ale i przyjaciel na całe życie. Niejednokrotnie bywałem w jego rodzinnej wsi i dla siebie odnotowałem, czym różni się jego rodzina od innych. Chyba tym, że tam nigdy nie upadają na duchu i stale obecne jest poczucie humoru. A poza tym Wołodymyr Jaworiwski ma cenny dar: umie słuchać człowieka. Kiedyś mieszkaliśmy i pracowaliśmy w Irpieniu. Wołodymyr pisał powieść o ludowej artystce Katerynie Biłokur. Odwiedził nas Iwan Mykołajczuk. I wydawałoby się, że podczas spotkania Wołodymyr powinien opowiadać o swoim warsztacie twórczym, o wtedy jeszcze mało znanej artystce... A on milczał, ponieważ słuchał Mykołajczuka. Po prostu poczuł, że aktorowi potrzebny jest nie tyle rozmówca, co słuchacz. Iwan Mykołajczuk mówił godzinę, dwie... I o koniach, i o kinie, a Wołodymyr słuchał i ani razu nie przerwał. I kiedy odprowadziliśmy Iwana, zobaczyliśmy, że jest szczęśliwy, bo go wysłuchano...”. W przerwach między występami muzycznymi a szczerymi słowami 14 marca w Ukraińskim Domu odbył się wieczór twórczy pisarza i działacza politycznego Wołodymyra Jaworiwskiego. Uroczystość przebiegła bez pompy. Pan Jaworiwski już w pierwszych słowach zapewnił, że zaplanował ten wieczór „nie tylko po to, aby przypomnieć, że pozostaję pisarzem, ale i po to, by nie dopuścić na tę scenę ani jednego słowa fałszu i ani jednego słowa oficjałki. Tutaj nie będzie przedstawicieli władzy...”. I rzeczywiście, na scenę chyba tylko uroczyście wniesiono bukiety od Prezydenta Ukrainy i Premiera. A o pisarzu i polityku mówili przyjaciele, z którymi życie przecięło się w młodych latach.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn