Strona · s. 3strona oryginału ↗
JĘZYK JEST JEDEN
Слово Просвіти, №12 за 2008 рік
— Cała dokumentacja przewidziana jest wyłącznie w języku państwowym, w tym także paszporty. Oznacza to, że w paszporcie obywatela Ukrainy wreszcie zniknie niezrozumiałe dublowanie w języku rosyjskim. Dlaczego tak było do tej pory? — Tylko dlatego, że ustawę o paszporcie przyjmowała w parlamencie ówczesna większość — grupa 239, postsowieccy nomenklaturowcy w Radzie Najwyższej. Nas, deputowanych z Ruchu, przedstawicieli sił narodowo-demokratycznych, było zaledwie 110. Dlatego większość przyjęła cały szereg ustaw, w których kwestie językowe zostały wykreślone. Dotyczyło to sfery edukacyjnej i informacyjnej. Choć ostrzegaliśmy, że stanie się to wielkim problemem. Przyjęcie ustawy o języku jeszcze przed Konstytucją z 1996 roku dawno uczyniłoby społeczeństwo integralnym. Nie byłoby Siewierodoniecków — tych regionalnych prób zmiany mapy językowej. — To wtedy, gdy w Doniecku, Ługańsku czy gdzie indziej przyjmuje się uchwały władz lokalnych o tak zwanym regionalnym języku urzędowym. — Nowy projekt ustawy stawia kropkę we wszystkich separatystycznych dążeniach, w wymyślonych terminach dotyczących „urzędowego” języka. Już dawno dawaliśmy wyjaśnienia znanych prawników, filologów i innych specjalistów w sprawie języka urzędowego. Urzędowy — to właśnie państwowy język. — Jednak w nurcie demokratycznych europejskich tradycji w części 2 artykułu 8 ustawy „O językach” organom władzy zaproponowano stosowanie w swojej pracy, obok państwowego, także języka którejś z mniejszości narodowych, która stanowi większość na danym terytorium. Jakie może być to terytorium? Bez wątpienia nie obwód, bo na Ukrainie nie ma ani jednego obwodu, ani jednego regionu (z wyjątkiem Autonomii Krymskiej), gdzie Ukraińcy nie stanowiliby większości populacji, przeważającej czy nie tak znacznej, ale jednak większości. Zatem może to być na poziomie rejonu, miasta, wsi? — Tak, nawet w obwodzie donieckim większość populacji to Ukraińcy, choć zrusyfikowani. I tą ustawą przyczynilibyśmy się do narodowej samoidentyfikacji Ukraińców, aby ludzie poczuli, że są Ukraińcami, aby zbliżyli się do rodzimych źródeł językowych. Tak kwestia językowa uczyniłaby ukraiński naród naprawdę jednolitym, integralnym. Przyjęcie ustawy nie zaostrzy kwestii narodowej. Oczywiście ci, którzy nie chcą państwa ukraińskiego, którzy liczą na jego rozpad, którzy chcieliby jakichś szczególnych „kosowarów”, jak w Siewierodoniecku — będą protestować przeciwko przyjęciu nowej ustawy. Ale jeśli projekt ustawy stanie się ustawą, to położy kres wszelkim manipulacjom, będzie zbliżał naród, a nie rozdzielał. — Ustawa o języku państwowym przewiduje (cz. 1 art. 3), że „nie dopuszcza się używania słów obraźliwych wobec rasy, narodowości, zawodu, kategorii społecznej, grupy wiekowej, płci, języka, przekonań religijnych, politycznych i innych przekonań obywateli, używania niecenzuralnych słów i wyrażeń”. Zatem chodzi o takie kategorie jak moralność, czystość języka? — To po to, abyśmy zachowywali czystość języka, abyśmy go nie zniekształcali, a tworzyli atmosferę, która wykrystalizuje język. Bo zaśmiecony język to zaśmiecona świadomość. Trzeba przezwyciężyć „syndrom Tarapunki”. Nie nazywam go „syndromem Serdiuczki”, bo syndrom Tarapunki uformował się jeszcze w czasach sowieckich, aby wyśmiać Małorusina. I proces trwa. W niepodległym państwie jest to niedopuszczalne. Musimy formować blok ustaw, które dają możliwość językowi ukraińskiemu rozwijać się, a nie zwijać. Wtedy odzyskamy wszystko: i przestrzeń informacyjną, i książkową, i wszystkie inne. Rozmawiał Petro ANTONENKO
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
