Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 9strona oryginału ↗

NAUCZYMY WŁADZĘ KOCHAĆ UKRAINĘ

Слово Просвіти, №12 за 2011 рік

Wasyl NOWORYNSKYJ, m. Kramatorsk, obwód doniecki. W 197. rocznicę urodzin wielkiego syna Ukrainy Tarasa Hryhorowycza Szewczenki w mieście Kramatorsk, przy pomniku wzniesionym mu z inicjatywy patriotów-prośwician przez władze miasta na 10. rocznicę Niepodległości Ukrainy, odbył się liczny wiec obywateli. Świąteczne uroczystości zorganizowały władze lokalne wraz z miejskim zarządem oświaty i wydziałem kultury miasta. Na święto Tarasa przyszło wielu uczniów kramatorskich szkół, obecni byli studenci miejscowych uczelni wyższych. Być może po raz pierwszy przyszli ludzie w różnym wieku. Radowało to serce i pojawiała się nadzieja, że prędzej czy później nasz naród na Wschodzie i Zachodzie, na Północy i Południu — w całym naszym kraju — wyrwie się z objęć obojętności i niepamięci wobec swojej duchowej przeszłości — jedynej Ukraińskiej Cerkwi, jedynego ojczystego języka, wobec swojej prawdziwej, nieponiżanej historii. O te święte dla każdego Ukraińca narodowe świętości walczył i w męczarniach oddał swoje pełne poświęcenia życie Duchowy Geniusz, Prorok Ukrainy Taras Szewczenko. Świąteczne przemówienie w państwowym języku ukraińskim wygłosił mer miasta Hennadij Kostiukow. Wraz z Hennadijem Kostiukowem, Wiktorem Pankowem i obywatelami miasta władze złożyły kwiaty pod pomnikiem utalentowanego poety, malarza, działacza społecznego Ukrainy. Nad miejskim placem przy ratuszu, nad nowym skwerem imienia Tarasa Szewczenki uroczyście rozbrzmiewał Hymn Państwowy Ukrainy. Jak świadczą ostatnie donieckie wiadomości, uczczenie pamięci Ukraińskiego Geniusza Tarasa Szewczenki przy pomnikach jego imienia odbyło się w dwóch miastach Doniecczyzny — w Doniecku i Kramatorsku. Dla przemysłowego Kramatorska to wielki zaszczyt. I jesteśmy wdzięczni władzy, że wreszcie usłyszała swoich Ukraińców. Lecz niepokoi duszę, dlaczego takie świąteczne uroczystości oficjalnie nie odbyły się przy pomnikach Tarasa w innych miastach i osiedlach naszego kraju, powiedzmy, w Słowiańsku, gdzie on, dumny i majestatyczny, stoi już ponad dwie dekady? Dlaczego nie odbywają się uroczystości upamiętniające ojca ukraińskiego narodu w innych miastach naszego wschodniego regionu — Gorłówce, Mariupolu, Konstantynówce, Artemiwsku, Drużkiwce i innych ośrodkach przemysłowych? Czy może w tych miastach nie ma pomników Wielkiego Ukraińca, więc nie ma kogo czcić?.. Niedawno, 25 lutego, Ukraina czciła pamięć innej, nie mniej wybitnej postaci historycznej — 140 lat od dnia urodzin sławnej córki Ukrainy, Łesi Ukrainki. Szkoda, że władza często nie zauważa tych przełomowych dla niepodległej i wolnej Ukrainy dat. Zamiast tego wszyscy państwowi urzędnicy od nauki i kultury zajęci są ważniejszą dla nich sprawą — szaloną walką z rodzicami i społeczeństwem regionu Wschodniego o likwidację ukraińskich szkół według programu obcego Ukrainie nieszczęsnego ministra oświaty i nauki pana Tabacznyka. Bez wahania i wątpliwości trzeba podkreślić: władzom lokalnym czas zwrócić się twarzą do przedstawicieli opozycyjnych ukraińskich partii i organizacji społecznych, a nie polegać jedynie na przedstawicielach poszczególnych partii, którzy w interesie politycznej korupcji i koniunktury wysługują się władzy i szkodzą narodowi Ukrainy. Sam fakt, że władza nie zaprosiła przedstawicieli patriotycznych ukraińskich partii i organizacji społecznych do udziału w organizacji i świętowaniu narodowego święta Ukraińców — ukraińskiej szewczenkiany na szczeblu lokalnym — określa miejsce w społeczeństwie obecnej władzy. Przecież niedawna likwidacja z powodów politycznych Rady Społecznej przy Radzie Miejskiej w Kramatorsku, zamknięcie jedynej niezależnej demokratycznej rosyjskojęzycznej gazety w mieście (i być może jedynej w obwodzie donieckim, która chętnie drukowała patriotyczne artykuły także po ukraińsku) „Obszcze-Żytije” — to droga donikąd. Głęboko niepokoi społeczeństwo ślepa polityczna ograniczoność kierownictwa władz lokalnych w kwestiach wolności słowa i moralności społecznej. Odmowa władz wobec Kramatorskiej Eparchii Kościoła Greckokatolickiego w sprawie wydzielenia ziemi pod budowę greckokatolickiej świątyni dla wiernych grekokatolików (a grekokatolików na Ukrainie nie jest mniej niż prawosławnych i nic, poza działalnością UKP Patriarchatu Moskiewskiego na korzyść Moskwy i szkodę Ukrainie, nie dzieli ich od prawosławnych!), ostro negatywna… Zatem na koniec chcemy życzyć władzy, by była ukraińska nie tylko w dniach szewczenkowskich. A my, ukraińscy patrioci, nauczymy ją kochać Ukrainę. Bondjuczna, Mykoła Pszenycznyj, Wasyl Basaraba, Mykoła Ottow. Z ich ust płynęły rozważania o istocie słowa Szewczenki. Aktualny temat wypełniania testamentów Szewczenki poruszyła na święcie przewodnicząca Rówieńskiej obwodowej organizacji Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki Switłana Nikolina. Ze szczególnym uniesieniem rozbrzmiewały utwory Kobziarza w wykonaniu zasłużonego artysty Ukrainy Ołeksija Zaworotniego, jednego z najaktywniejszych popularyzatorów poezji Kobziarza. Apogeum uroczystości stało się przekazanie szewczenkowskiej sztafety. Jest ona symboliczna, ale w ciągu roku z pewnością będzie wypełniana szeregiem nowych działań na znak szacunku dla Wielkiego Tarasa. Witalij Karpenko. Mykoła TABORYT. Buldożer w dziennikarstwie — właśnie tak nazywali towarzysze-koledzy Witalija Karpenkę, o czym opowiedział w jednym z wywiadów prasowych, a potem także na wieczorze z okazji jego 70-lecia. Tę samą charakterystykę odnajdujemy także w zaprezentowanej przez jubilata kolejnej książce „Lekcje przebytych dróg”. A przyczyną takiej oceny stała się, jego zdaniem, energiczność i pisarski talent. Gatunkowo „Lekcje…” to wspomnienia. Z wysokości przeżytych lat autor próbuje ogarnąć swoją przeszłość, przypomnieć najciekawsze fakty swojego życia, ocenić te niełatwe czasy i wyznaczyć swoje miejsce w nich. W. Karpenko — dziennikarz, który przeszedł długą drogę od gazety rejonowej do szefa popularnej gazety miejskiej pod koniec ubiegłego wieku, ma o czym opowiadać. Jego pokoleniu (a urodził się w marcu 1941 r.), które ujrzało świat w przededniu lub w trakcie II wojny światowej, przyszło przełknąć niejedną łyżkę goryczy i zaznać zła. Być może wtedy już zakładała się w charakterze Karpenki nieodparta ciągota do wędrówek. I upór w pokonywaniu życiowych trudności. Urodził się w Kijowie, ale już po miesiącu czy dwóch matka z niemowlęciem (ojciec zaginął bez wieści na wojnie) jedzie do teściowej na Czerkaszczyznę. Potem jakiś czas będą żyli na Tarnopolszczyźnie, aż do momentu werbunku na południe — na Mikołajowszczyznę. Właśnie tutaj, ze szkolnej ławy trafia do rejonowej „Socjalistycznej” w Śniegurewce, potem będzie praca w komsomole, obwodowa gazeta młodzieżowa, uniwersytet (zaocznie), Wyższa Szkoła Partyjna w Moskwie, praca instruktora sektora prasy w KC Komunistycznej Partii Ukrainy. To ta trampolina, z której W. P. Karpenko trafia na fotel redaktora gazety „Wieczorny Kijów”. Zespół „Wieczorki” na czele z Karpenką rzucił się w wir społeczno-politycznych wydarzeń pieriestrojki. W tamtym czasie gazeta stała się epicentrum demokratycznych przemian nie tylko w stolicy Ukrainy. Na jej łamach początkowo nieśmiało, a potem coraz bardziej otwarcie dziennikarze i korespondenci zaczęli mówić o problemach miejskiego życia, moralności społecznej, naszej historii, nie ustępując prasie Moskwy i Leningradu. Nie zapominajmy, że Kijów jeszcze przez długi czas pozostawał rezerwatem breżniewizmu, więc wprowadzone do obiegu czytelniczego tematy o katastrofie czarnobylskiej, kompartii- Delegacja Rówieńskiej Organizacji Obwodowej Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy oraz Rówieńskiej Organizacji Obwodowej Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki przy pomniku Kobziarza w pobliżu wsi Pidłużżia w rejonie dubieńskim. Tutaj od dawna i do dziś bije źródło, z którego w 1846 roku gasił pragnienie Taras Szewczenko podczas ekspedycji na Wołyń.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn