Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 15strona oryginału ↗

OKSANA STEBELSKA: „CZĘSTO PIEŚŃ SAMA NADAJE TON, PODPOWIADA INTONACJE…”

Слово Просвіти, №12 за 2011 рік

— Na scenie „Ukraińskie barwy” jesteście dwanaście lat. A jak wszystko się zaczynało? — O początkach zawsze przyjemnie się wspomina. Kiedyś muzycy po prostu zbierali się w akademiku, urządzali przyjacielskie wieczorne spotkania, grali, improwizowali… Z czasem pojawił się pomysł stworzenia zespołu. Głównym zadaniem było zaprezentowanie różnostylowej muzyki ukraińskiej. Od samego początku naszej działalności w swoim repertuarze wykorzystywaliśmy wiele klasycznych utworów ukraińskich kompozytorów i, oczywiście, materiału folklorystycznego. Wymyślaliśmy ciekawe eksperymenty, miksowaliśmy muzykę ukraińską z różnymi stylami muzycznymi. Jedne z pierwszych naszych występów odbyły się w Ameryce, w szczególności na uniwersytetach Yale i Harvarda. Program koncertowy zaczynaliśmy od klasyki, folku, dochodząc do różnych współczesnych stylów, po to, aby podczas jednego koncertu można było poczuć artystyczną atmosferę, przekazać to, co dzieje się w określonej warstwie muzycznej u nas, na Ukrainie. Odpowiednio i nazwa „Ukraińskie barwy” została wymyślona po to, aby popularyzować różnobarwną muzykę ukraińską, żeby od razu kojarzyła się z Ukrainą. — Wykonujecie dawną muzykę cerkiewną, folklorystyczną, klasyczną, estradową (neofolk, jazz…). Kwartet to optymalny skład do wcielenia różnostylowego repertuaru? — Początkowo mieliśmy trio — skrzypce, bandurę i cymbały, ale to ograniczało wykonywanie różnobarwnego repertuaru. Była to bardziej dawna muzyka cerkiewna i folklorystyczna. Stopniowo zaczęliśmy wykorzystywać też klarnet. A od 2000 roku zaczęliśmy myśleć o tym, że trzeba zmienić skład, od tamtej pory w zespole są dwoje skrzypiec, klarnet i akordeon. Nasz trzon to czterech muzyków, w takim składzie możemy wykonywać wiele muzyki napisanej na kwartet smyczkowy, ponieważ przekładamy ją, aranżujemy po swojemu i brzmi ona jaśniej, bo na przykład bajan daje wypełnienie fakturalne. Utwory zyskują nowe brzmienie. Robimy aranżacje, tworzymy koncepcję utworu lub jego główną formę, a żeby wzmocnić muzyczną wyrazistość, często zapraszamy przyjaciół-muzyków. Kwartet się zmieniał, przez lata życie ludzi układało się różnie. Tak, jeden z naszych muzyków po długotrwałych występach zdecydował się zostać na stałe w Ameryce, zabrał tam swoją rodzinę. Były też inne sytuacje, ale najważniejsze jest to, że z przyjściem każdego nowego muzyka zespół się odnawia, pojawia się świeża barwa. Oczywiście potrzeba czasu, żeby się zgrać, przyzwyczaić, wejść w atmosferę, ale to wszystko jest życie i trzeba iść dalej… — Czy macie preferencje w wyborze utworów? — O muzyce trudno coś mówić, często określony program, stylistyka dyktuje wybór takich czy innych utworów. Było tak, że mieliśmy zamówienie na czysto klasyczny program francuski. I graliśmy „Carmen” Bizeta we własnej aranżacji. Jeśli mówić o utworach folklorystycznych, to nie miałam jeszcze okazji sięgać do śpiewników i książek, bo bardzo dużo pamiętam z dzieciństwa. Pochodzę z obwodu lwowskiego i u nas wszystkie święta były wypełnione śpiewami, muzyką, zabawą, zwłaszcza w okresie cykli bożonarodzeniowych i wielkanocnych. Dlatego mamy bardzo dużo ciekawego materiału: hajiwek, kolęd, szczedriwek… A jeśli chodzi o utwory autorskie, to wykonujemy dzieła M. Łeontowycza, M. Skoryka, W. Barwińskiego, B. Janiwskiego i innych. Bardzo dawno w naszym repertuarze jest utwór M. Skoryka „Taniec z poematu symfonicznego »Huculski tryptyk«”, który bardzo lubię. Chociaż repertuar często się odnawia, to ten utwór nadal wykorzystujemy, bo reprezentuje on współczesną szkołę huculską, z jej folklorystycznymi, etnicznymi elementami. Czasami zwracają się do nas kompozytorzy i sami proponują swoje utwory. Na przykład wykonujemy „Bożonarodzeniową balladę”, którą napisali autorzy z obwodu lwowskiego. Nie mogę powiedzieć o jakichś priorytetach, podoba nam się ładna, profesjonalna, jakościowa muzyka. Zwłaszcza kiedy grasz folk, potem kładziesz nuty repertuaru klasycznego i po prostu topniejesz z rozkoszy (uśmiecha się). Styl i kierunek nie mają znaczenia, najważniejszy jest końcowy rezultat. — Podzielcie się sekretami „przygotowania” oryginalnych miksów. Czy ukraińska pieśń sama „podpowiada”, z czym można ją połączyć? Słyszeliście miks ukraińskiej pieśni ludowej i najlepszych wzorców amerykańskiej klasyki jazzowej, czy porywający rock-and-roll na bajanie, przy którym po prostu nie można usiedzieć w miejscu?.. Zespół „Ukraińskie barwy” może zaprezentować jeszcze nie taką wirtuozerię. Wokalno-instrumentalny kwartet złożony z klarnetu (Roman Kuka), dwojga skrzypiec (Oksana Stebelska, Wiaczesław Fiłonow) i bajanu (Mychajło Kaszuk) za każdym razem zadziwia swoich fanów zarówno na Ukrainie, jak i za granicą, profesjonalnym kunsztem wykonawczym i niespodziewanymi eksperymentami muzycznymi. Niedawno miałam okazję nie tylko nacieszyć się różnobarwnym programem koncertowym zespołu w Narodowej Filharmonii Ukrainy, ale także porozmawiać z inspiratorką i kierownikiem zespołu Oksaną STEBELSKĄ. — Jeśli z jakiegoś utworu etnicznego robisz określoną kompozycję, aranżację, opracowanie, to starasz się wykorzystać maksymalną liczbę środków wykonawczych, zastosować określone techniki wokalno-instrumentalne, modulacje, żeby wszystko to brzmiało jak niepowtarzalny utwór. Na przykład „Huculska zbyranka”, w której pokazujemy cały melodyzm, wirtuozerię, które reprezentuje właśnie ten region. A jeśli mówić o miksach, to często pieśń nadaje ton, podpowiada określone intonacje… Kiedyś po prostu śpiewając łemkowską pieśń „Jak ja siano grabiłam zielone”, ciągnęło nas gdzieś w stronę quickstepa. Eksperymenty bywają różne. Najważniejsze — jeśli bierzesz się za eksperymenty, to muszą to robić profesjonaliści, którzy rozumieją, w jakim stylu występują zwroty harmoniczne, jaka jest struktura rytmiczna. Tworząc miksy, nie zmieniamy melodii, robimy to w określonych granicach, możemy harmonicznie komplikować, czyli są zasady, których przestrzegamy, a jest pewna przestrzeń, w której można improwizować.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn