Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 11strona oryginału ↗

Z ciężkim grzechem na duszy…

Слово Просвіти, №12 за 2012 рік

Wiaczesław WINOHRADOW, osiedle typu miejskiego Wielki Burluk, obwód charkowski Moja opowieść o dalekim kuzynie mojego ojca, Serhiju Hawryłowiczu Żydkowie, urodzonym w 1925 roku, rodem ze wsi Proletarka w rejonie wielkoburluckim obwodu charkowskiego, w młodości sierżancie NKWD. Jest ona bardzo dramatyczna i pouczająca ze względu na nasze cierniste dawne dzieje, a los tego wuja został okaleczony przez udział w sprzecznych wydarzeniach historii Ukrainy. Teraz wuja już nie ma, bo się zapił. Najpierw pijał po kryjomu, a kiedy pierestrojka doprowadziła ZSRR do rozpadu, zaczął chodzić po ulicach na lekkim rauszu, i nierzadko wieśniacy słyszeli od niego rozpaczliwe okrzyki po rosyjsku: „Ludzie! Przepraszam! Moje ręce są we krwi!” Krewnym i przyjaciołom opowiadał, że wkrótce po zakończeniu II wojny światowej należał do specjalnej grupy NKWD, która na obecnym terenie obwodu iwano-frankowskiego podawała się za bojówkę UPA. Ta specgrupa napadała na odległe galicyjskie wsie i chutory. Jak mówił, dowódcy stawiali przed nim takie główne zadania wobec różnych grup zachodnioukraińskiego „kontyngentu”: dokonywać rozprawy nad rodzinami członków OUN (Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów), nazywając ich „podsowieckimi” i „moskiewskimi zaprzańcami”; gwałcić kobiety, których mężowie zostali zmobilizowani do armii radzieckiej; rabować i szkodzić gospodarstwom zwykłych chłopów. Mój wuj w NKWD stał się rosyjskojęzyczny, chociaż podczas „działalności” w roli „leśników” wszyscy członkowie grupy musieli mówić wyłącznie miejscową gwarą ukraińską, tego ich specjalnie uczono. Pewnego razu opowiedział: „Przychodziło nam zabijać nawet zemlaków z Sowieckiej Ukrainy. Ved’ prawdziwi nacjonaliści nie uważali za potrzebne dotykać lekarzy i nauczycieli, których komuniści siłą kierowali tam do pracy. Pewnie nie wszyscy zgadzali się być komsorgami czy partorgami albo ich poglądy czymś się różniły… Nie wiem, przełożeni nas specjalnie nie wtajemniczali, ale dostawaliśmy konkretne zlecenia na takiego a takiego, mieszkającego pod takim a takim adresem nauczyciela albo lekarza, czy felczera rodem z Charkowszczyzny lub Czerkaszczyzny, i spróbuj nie wykonać… Wykonywaliśmy…”. Kiedy po raz pierwszy to usłyszałem, przeszły mnie ciarki po plecach. Myślałem: czyżby to była prawda? A inni, jak ja, zaczynali współczuć wujowi, mówiąc, że nic dziwnego, że pije, biedak. A potem zaczęła mi się wkradać myśl, czy wuj Serhij czegoś nie zmyśla specjalnie, żeby wzbudzić współczucie? Ale nie, pijacy tak nie kłamią. Zresztą z książek dowiedziałem się później, że takie specgrupy NKWD były bardzo rozpowszechnionym zjawiskiem. Tysiące grup pseudopartyzantów i ich „bojowników” nieustannie brały na swoje dusze ciężkie grzechy, rozprawiając się z ludnością cywilną z zaciekłością maniaków. I wszystko po to, aby radziecka propaganda wewnątrz Ukrainy i na arenie międzynarodowej miała przykłady „zwierstw burżuazyjnych nacjonalistów — wrogów pracującego narodu”?! I jak ci wykonawcy otwarcie zbrodniczych rozkazów w ogóle nie oszaleli?! Co do kierownictwa, to wątpliwości nie ma — to chorzy psychicznie ułomni ludzie, szalone, opętane zbrodniarze, których powinien sądzić Trybunał Norymberski albo jakiś inny trybunał. A oni tymczasem otrzymywali kolejne i nadzwyczajne stopnie, ordery i medale za to, że ich podwładni, zastraszeni i zastraszeni małorusini, zręcznie udawali nacjonalistów… Albo może wuj Serhij nie za dobrze udawał, skoro pozostał tylko sierżantem i zarazem zachował resztki sumienia, które zalewał gorzałką? O tym nie zdążył mi szczegółowo opowiedzieć… Ale od tego czasu wiem na pewno, kto był prawdziwym obrońcą narodu ukraińskiego, a kto jego katem i wyzyskiwaczem. Chcę, aby u naszych współobywateli, których głowy są zaśmiecone antyukraińską propagandą, wreszcie spadła łuska z oczu. Naszymi prawdziwymi wrogami są ci, którzy wciąż obrzucają błotem OUN–UPA.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn