Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

Tragedia jednej miłości

Слово Просвіти, №12 за 2012 рік

Wydarzyło się to we wsi Liczkowce, koło Husiatyna na Tarnopolszczyźnie. Poeta Tymon Zaborowski nie miał możliwości połączyć się z ukochaną dziewczyną. Pięć lat dręczyły jego serce przeżycia i cierpienia moralne, w końcu wrażliwy młodzieniec nie wytrzymał ich i popełnił samobójstwo, rzucając się w burzliwe fale Zbrucza… zarazem Juliusza Korzeniowskiego, Franciszka Kowalskiego, Jana Kazimierza Ordynca, którzy z czasem rzeczywiście stali się wybitnymi pisarzami. Przyjaźnił się ze Spirydionem Ostaszewskim, autorem ukraińskich bajek. Ich przyjaźń i psotne wybryki opisał Franciszek Kowalski w poemacie „Tymonek”, gdzie próbował wywyższyć nieprzeciętną poetycką naturę Tymona (poszczególne części tego utworu opublikowano w czasopiśmie „Ateneum”, 1843—1847). Do 1817 roku poeta mieszkał w Krzemieńcu, później przeprowadził się do Warszawy, pracował jako urzędnik i redagował czasopismo „Ćwiczenia Naukowe”, lecz w 1819 roku powrócił do swojego majątku w Liczkowcach, pośród Miodoborów. Od 1817 roku drukuje w periodykach swoje artykuły, przekłady (w szczególności przetłumaczył z francuskiego tragedię Woltera „Tankred”), wiersze, poematy, rok później w periodyku ujrzał światło dzienne stworzony na krzemienieckich wrażeniach poemat „Parnas we śnie”. Dużo pracuje nad „rycerskim” poematem „Zdobycie Kijowa”, u podstaw którego położono epizod z kroniki Galla Anonima o zajęciu w XI w. stolicy Rusi Kijowskiej przez Bolesława Chrobrego, poszczególne pieśni z tego utworu zostały opublikowane w periodykach. W latach 1822—1824 napisał poemat „Bojan” (opublikowany w 1823 roku w czasopiśmie „Ateneum”, nieukończony), dramaty „Bohdan Chmielnicki”, „Umwit”, „Tajemnica, albo Borys i Milwina”, ujrzały one światło dzienne po śmierci autora. Zdaniem badaczki jego spuścizny Marii Danilewiczowej (monografia „Tymon Zaborowski, życie i twórczość”, Warszawa, 1933), największą sławę poecie przyniósł poemat „Dumy podolskie za czasów panowania tureckiego”, który pojawił się we lwowskim almanachu „Haliczanin” (1830, t. 2). W nim wysławia obrońców rodzinnej ziemi przed tureckimi najeźdźcami, opisuje niepowtarzalne piękno Podola, w szczególności Miodoborów, wprowadza postać lirnika Tymofija. W maju 1823 roku, na jednym z przyjęć u swojego przyjaciela, pisarza Stanisława Starzyńskiego, poeta zobaczył prostą wiejską dziewczynę i zakochał się w niej. Jej imię pozostało nieznane, w jego utworach i listach figuruje pod imieniem „Alzira” — bohaterka tra-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn