Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

DWA SKRZYDŁA UKRAIŃSKIEJ MENTALNOŚCI

Слово Просвіти, №13 за 2005 рік

Ambasador Wielkiej Brytanii pan Roland Smith, który reprezentował jej interesy w Państwie Ukraińskim do 2002 roku, jak sam mówił, uczył się języka ukraińskiego, czyli języka kraju przyjmującego, przez całe dwa lata. Taki wymóg jest obowiązkowym warunkiem normatywnym. Świadczy to nie tylko o wysokim poziomie inteligencji danej osoby i jej szacunku dla Ukrainy, ale także o powadze przygotowania dyplomaty do wypełnienia jego wysokiej misji. Na przykład bez pośrednictwa posługuje się językiem ukraińskim ambasador Republiki Kazachstanu na Ukrainie pan Raviel Cherdabajew. Takich przykładów jest wiele. Niestety, wielu przedstawicieli narodu rosyjskiego (nie mówiąc już o ich dyplomatach), którzy przez lata mieszkają na Ukrainie, a niektórzy z nich nawet się tu urodzili, nie uważają za potrzebne podjąć wysiłku, by poznać język ukraiński, mimo że zobowiązuje do tego artykuł Konstytucji. Język ukraiński jest jednym z potężnych skrzydeł mentalności Narodu Tytularnego w składzie Narodu Ukraińskiego i może rozwijać się najskuteczniej i najowocniej wyłącznie na terenie Ukrainy, a nie gdzie indziej. Tymczasem język rosyjski ma swoją podstawową bazę nie na Ukrainie, lecz w sąsiednim państwie, Rosji, białoruski – naturalnie – na Białorusi, bułgarski – w Bułgarii, grecki – w Grecji itd. Na co dzień spotykamy się z takimi okolicznościami, gdy przedstawiciele ludności rosyjskojęzycznej głośno mówią o rzekomych uciskach języka rosyjskiego. Artykuły rosyjskojęzycznej gazety „Russkij Mir” aż kipią od antyukraińskiego słownictwa. Tymczasem w Charkowie, Dniepropetrowsku, Zaporożu lokalne radio i telewizja prowadzą nadawanie w języku rosyjskim, ponieważ język ukraiński został po prostu bezwzględnie wyparty. Kultura i mentalność innego państwa wypierają język ukraiński. Szczególne okoliczności wprowadza działalność Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego – UKP PM. Ma on na ukraińskiej ziemi wielką siłę organizacyjną – zrzesza blisko 5200 wspólnot religijnych. We wschodnich obwodach są wspólnoty, które podlegają bezpośrednio Patriarchatowi Moskiewskiemu. Nabożeństwa w tych parafiach i kazania duchownych odbywają się w języku innego państwa. Front rosyjskiej ekspansji nie ogranicza się do języka. Jest on znacznie szerszy i bardziej rozległy. Obejmuje front gospodarki, gdzie szczególnie znaczące jest miejsce nacisku ze strony Rosji, na przykład w przemyśle gazowym, naftowym, metalurgii nieżelaznej, maszynowym, a nawet przetwórczym. Rosja dąży do tego, by trzymać Ukrainę, że tak powiem, na krótkiej smyczy, i już osiąga w tym wielkie sukcesy. Wydarzenia i fakty, które świadczą o rosyjskim czynniku na Ukrainie, układają się na kanwie historii, są problemami historii społecznej, miejscami stają się nurtem światopoglądu i ideowości, a dla wielu ludzi – składową częścią mentalności. Szczególnie znacząca i wyjątkowo ważna jest rola unikatowego humanitarnego „duetu” – historii Ukrainy i języka ukraińskiego w procesach społecznych, w życiu społeczno-politycznym w warunkach niepodległości. Język ukraiński i historia są zdolne do wypełnienia wspaniałej misji kształtowania u ludzi takich zasadniczych uczuć, jak patriotyzm, duma z Ojczyzny, obywatelski honor i odpowiedzialność wobec dzisiejszego i jutrzejszego dnia, światopogląd, zdolność do przemyślanego kształtowania dalszych kroków. Wyobrazić sobie patriotyzm obywateli Ukrainy poza tym fenomenalnym duetem jest po prostu niemożliwe. Petro PANCZENKO, doktor nauk historycznych, profesor z

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn