Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

POEZJE I POEZJA TECHNIKI

Слово Просвіти, №13 за 2005 рік

NA MAJDANIE Na majdanie koło cerkwi rewolucja idzie. Pawło Tyczyna Nas straszono: czarna siła Zwycięży wszystko i wszystkich… Czarna siła nie zgubiła, Przestrachu pokonać nie zdołał. Będzie prawy ten, kto górny, Nie podnieść się z kolan… Nie, panowie, wszystko to kłamstwa, W sercu — wolności przedzwon. Przytulaj się ty do mnie, Żeby stać do końca. Pomarańczowe sztandary, Pomarańczowe serca. My — naród, my — dumni ludzie, Zdjęcie Hanny Oborskiej Urodził się Borys Spisarenko piątego dnia kwietnia 1935 roku w m. Kijów. Ciekawostką jest, że talent literata odkrył w nim nauczyciel matematyki, jego wychowawca klasowy. Pewnego razu nauczyciel poprosił wtedy jeszcze piątoklasistę Borysa o napisanie wiersza do gazetki szkolnej, której był redaktorem. Borys błyskotliwie poradził sobie z tym zadaniem — ułożył akrostych. Po tym koledzy z klasy zaczęli dokuczać mu „poetą”, a nauczyciele — śledzić rozwój talentu. Faktycznie, wychowywał Borysa starszy brat, który skłaniał go do czytania. I Borys chodził po bibliotekach, poznawał wiele nowego i ciekawego. Jako rezultat — literacka koncepcja jego utworów. Jednak twórczość literacka — nie jedyne hobby pisarza. W latach szkolnych dla Borysa nie istniało żadne skomplikowane zadanie z geometrii. Zauważywszy talent Borysa do matematyki, starszy brat po ukończeniu szkoły wziął go za rękę i siłą pociągnął do instytutu budowlanego. Tak rozwiało się marzenie poety o wstąpieniu na Moskiewski Uniwersytet na wydział dziennikarstwa, i kończy on wykształcenie inżynierskie. Zajmując się projektami naukowymi w dziedzinie budownictwa, jednocześnie śpiewa w chórze Petra Honczarowa, uczy się u wielu wielkich ukraińskich artystów: J. Hładuszewskiej, H. Fominej, K. Żerbinej, W. Nardehy i innych. Twórczość literacka Borysa Dmytrowycza przeplata się z działalnością inżynieryjno-budowlaną, której oddał prawie całe swoje życie. To niemało budynków mieszkalnych i produkcyjnych, obiektów specjalnych w Kijowie, na Wołyniu, Dniepropietrowszczyźnie i Winnicczyźnie, a także projekty inżynieryjne, z których jeden — mobilny kombajn do zbioru plonów. Jak wiadomo, na Ukrainie podczas zbioru plonów ponad 30 procent ziarna pozostaje w ziemi. Nowinka B. Spisarenki jest unikalna właśnie tym, że ratuje każdą kruszynę plonów. Oprócz tego, kombajn jest pełną przeciwwagą dla amerykańskiego „Johna Deere’a”, którego waga przekracza 30 ton, podczas gdy mobilny waży 2—3 tony. Do tego „John Deere” wymaga wielkich dodatkowych kosztów na zakup specjalnego paliwa i poszczególnych części do naprawy i odnowienia. Jednak unikalność tak bezcennego wynalazku państwo choć zauważyło i oficjalnie przyjęło, to w rzeczywistości kombajn pozostał jedynie projektem na papierze: go póki co tak i nie skonstruowano. To przygnębiło autora, lecz nie złamało. Kontynuuje on pracę zarówno nad nowymi projektami, jak i na niwie literackiej. Jednak mało kto wie, że B. Spisarenko jest jeszcze nie lada śpiewakiem. Pewnego razu na wieczorze literackim, poświęconym twórczości Hryhorija Kosynki, miał wykonać własną pieśń „Czerwona wola” przy akompaniamencie kompozytora P. Majborody. Ale ten na wieczór nie zjawił się, najwyraźniej obawiając się ówczesnej władzy, która nie dopuszczała demokratycznych wypowiedzi o represjonowanych w latach 30. pisarzach. Wtedy Borys sam wyszedł na scenę i zaśpiewał. Szczere słowa, niegasnący ogień w jego oczach zmusiły drgnąć obecnych w sali, za co droga w dalsze życie artystyczne była mu na długo zamknięta. B. Spisarenko nie zalicza siebie ani do artystów, ani do analityków, bo, rzekomo, z natury jest artystą, jednak wykształcenie inżynierskie obudziło potrzebę myślenia analitycznego. A w ogóle uważa, że jeśli poeta jest pozbawiony ingerencji prawej półkuli, to jego utworów nie będą czytać, bo brakować w nich będzie uczuć duszy. Miłość do geometrii wyrobiła u poety miłość do smukłego piękna między mnogością a ludzką wyobraźnią. Mnogość przychodzi we śnie. Mogą to być gwiazdy, ludzie, poeci… A wyobraźnia jest z nami na jawie. Takie przekonania poety są filozoficzne, dlatego można z pewnością powiedzieć, że jest on jeszcze filozofem. Razem z miłością do literatury rośnie zainteresowanie poety kobzarstwem. Coraz silniej wabiły go cienkie struny kobzy, a muzyka, która spod nich wypływała, „zmuszała zejść z pieca i wziąć się za pług”. Do muzyki kobzy powstawały nowe obrazy. I coraz częściej kładły się na papier. Taka skłonność do kobzarstwa, która nasuwała wspomnienia o Szewczence, skłoniła do stworzenia przez niego Kobziarskiej Świetlicy w Ukraińskim Domu. Od tamtej pory poeta opiekuje się nią oraz innymi programami literacko-artystycznymi. I właśnie, w znacznej mierze, dzięki B. Spisarence kobzarstwo stało się usankcjonowane w naszych czasach. Jak wiemy, kobzarstwo jest nieodłączną częścią kozactwa, które pragnie odnowić nieobojętna dusza poety. Przyznano mu kozacki stopień pułkownika, zostaje członkiem Rady Starszyzn — międzynarodowego stowarzyszenia kozactwa. B. Spisarenko nie zatrzymuje się i marzy o zdobyciu nowych szczytów. Na przykład, idea stworzenia szkół dżur… Pisarz jest twardo przekonany, że Ukraina stanie się prawdziwym państwem tylko po powrocie do kozackiego ładu, a dżury — to przyszłość Ukrainy. Obecnie B. Spisarenko pracuje jako kierownik działu kultury Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” w Kijowie. Społecznie kieruje stowarzyszeniem literacko-artystycznym, które zapoczątkował w 1999 roku. Wtedy było to stowarzyszenie literackie „Witryła”, które pracowało w Ukraińskim Domu narodowego kompleksu „Ekspocentr Ukrainy”. Lecz niespodziewanie kierownictwo Ukraińskiego Domu oświadczyło, że brak środków na zapewnienie dalszego istnienia tego stowarzyszenia. I wtedy, dzięki aktywnemu wsparciu i staraniom Borysa Dmytrowycza, przy wsparciu Przewodniczącego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta”, deputowanego ludowego Ukrainy P. Mowczana, to stowarzyszenie wznowiło swoją pracę, znowuż na zasadach dobrowolnych, ale już w towarzystwie „Proświta” i zaczęło nazywać się „Proświtańskie źródła”. Borys Dmytrowycz ma nadzieję na lepszy los Ukrainy, wierzy w jej wzniesienie. W niepokojące listopadowo-grudniowe dni 2004 roku był na majdanie razem z młodzieżą i twardo wierzył, że ukraiński naród zwycięży. Z pewnością można powiedzieć, że z odczuwania świata Borys Dmytrowycz — to poeta, z zawodu — inżynier-budowlaniec, a z prostych ludzkich cech — wielki patriota, prawdziwy syn ukraińskiego narodu. Natalia SZULHA, uczennica 11-B klasy Średniej Szkoły nr 297 rejonu Światoszyńskiego m. Kijowa, członek rzeczywisty Małej Akademii Nauk „Badacz” Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” i redakcja „Słowa Proświty” szczerze gratulują Borysowi Dmytrowyczowi SPISARENCE jubileuszu i życzą twórczego natchnienia.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn