Strona · s. 12strona oryginału ↗
Jakby drogocenny skarb
Слово Просвіти, №13 за 2008 рік
„Życie duchowe jest jej podstawą” — tak wysoko określał ojczystą mowę wybitny poeta Maksym Rylski. Właśnie te słowa stały się tytułem zbioru artykułów i wypowiedzi o języku klasyka literatury ukraińskiej XX wieku, który opracowali kulturolodzy Nila Pidpała i Olha Makarenko. We wstępie do zbioru laureat Narodowej Nagrody Ukrainy im. T. Szewczenki, przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” Pawło Mowczan pisze o Maksymie Rylskim jako o poecie wyszukanego stylu, subtelnym znawcy języka, człowieku o encyklopedycznej wiedzy: „Jasność i prostota to główne cechy poetyckiego pisarstwa Rylskiego. Poeta rozumiał, że początkiem wszystkich początków jest nieskazitelna znajomość języka. I uczył się go, opanowywał go, klasyfikował (w słownikach), uważnie słuchał, chłonął go. Współmierność słowa i przedmiotu była dla niego głównym artystyczno-estetycznym zadaniem. Poczucie świata poety było adekwatne do jego języka”. Maksym Tadejowycz przez całe życie walczył o czystość języka ukraińskiego, wzywał, by pielęgnować go jak młodą latorośl winorośli. A także by być świadomymi i hojnymi sercem nosicielami i strażnikami języka ukraińskiego, przekazywać go następnym pokoleniom jak najdroższy skarb.
Przypomnijmy więc sobie choćby niektóre wypowiedzi wybitnego mistrza słowa o języku ukraińskim. Niech one jeszcze raz przypomną nam o potrzebie częstszego zaglądania do słownika, by – jak ziarno do siewu – dobierać najwartościowsze, najdoskonalsze słowa, które stałyby się w naszych ustach jasnym wyrazem naszej duszy, myśli, uczuć i dążeń. Przysłuchajmy się zatem myślom i radom Maksyma Rylskiego.
Język to nie tylko narzędzie myśli, ale także jeden z jej czynników. „O języku”
Język to potężne narzędzie zarówno nauczania szkolnego, jak i naukowej oraz publicystycznej myśli, zarówno sztuki oratorskiej, jak i twórczości poetyckiej, korespondencji służbowej, rokowań dyplomatycznych itd. Nie tylko poeta, prozaik, dramaturg, ale także fizyk czy matematyk koniecznie musi mieć do swojej dyspozycji bogaty, elastyczny, precyzyjny i wyrazisty aparat językowy. „Słownik a pytania kultury języka”
Język musi być współczesny, tak. Ale to bynajmniej nie znaczy, że ma stracić swój narodowy koloryt. Jesteśmy dumni z naszego pięknego języka, kochamy go – i musimy o niego dbać, bo jest narzędziem ludzkiej myśli, bo jest skrzydłami naszej pieśni. „Skrzydła naszej pieśni”
Jeden naród powinien mieć jeden literacki język, który żywi się wszystkimi źródłami języka ludowego i, z kolei, wpływa na praktykę językową wszystkich warstw społeczeństwa. „Cenna i ciekawa książka”
Nowe życie domaga się nowego słowa. „Nowe życie”
Nauczać języka to przede wszystkim zaszczepiać miłość do języka. Jest to możliwe, oczywiście, tylko wtedy, gdy taka miłość ogrzeje serce samego nauczyciela. „Przyjaciołom-nauczycielom”
Jakby drogocenny skarb
Ojczyste słowo strzegliśmy.
„Pieśń o tęsknocie i szczęściu”
Przygotowała Nina GNATIUK
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
