Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 12strona oryginału ↗

BEZGRANICZNY TALENT HRYHORIJA HARKUSZY

Слово Просвіти, №13 за 2011 рік

Ludowy Artysta Ukrainy Hryhorij Harkusza to postać znacząca w akademickiej sztuce muzycznej. Jego potężny i głęboki baryton już od 45 lat oczarowuje Ukraińców, a niewyczerpana energia twórcza i niepohamowane pragnienie śpiewu inspirują artystę do nowych osiągnięć artystycznych. Czego warte są same występy koncertowe tego wybitnego wokalisty, które gromadzą pełne sale słuchaczy nie tylko na Ukrainie i w krajach obszaru poradzieckiego, ale także w USA, Kanadzie, Finlandii, Norwegii, Jugosławii, Bułgarii, Czechach, Słowacji, Polsce, Wietnamie i Iraku. A dziś Hryhorij Jakymowycz przygotowuje się do swojego jubileuszowego koncertu. I jakoś nawet nie chce się wierzyć, że w kwietniu tego roku skończy już 70 lat. — Wspominam swoje młodzieńcze lata i wydaje mi się, że to było zaledwie wczoraj — dzieli się przemyśleniami o przeszłości Hryhorij Harkusza. Oglądając jego fotografie, zwracam uwagę na tę, gdzie młody chłopak dumnie stoi z bajanem… — Widzicie, jakim byłem w wieku 20 lat — z uśmiechem wyjaśnia Hryhorij Jakymowycz. — To podczas nauki w Dniepropetrowskiej Szkole Muzycznej w klasie bajanu. — A dlaczego nie wokal? — Śpiewać zawsze lubiłem, ale nigdy nie traktowałem tego poważnie. Dlatego uczyłem się w szkole muzycznej jako „instrumentalista”. Ale kochałem pieśń, którą wykonywałem dla duszy przy własnym akompaniamencie na bajanie. Pewnego razu usłyszeli mnie dyrygenci chóralni i poradzili brać lekcje wokalu. Właśnie dzięki nim uświadomiłem sobie całą głębię swoich zdolności wokalnych. Chociaż w tamtym czasie nie stało się to moją najważniejszą sprawą, ponieważ dyplom otrzymałem jako bajanista-solista i artysta orkiestry instrumentów ludowych. Ostatecznie określić się ze swoją artystyczną przyszłością pomógł mi znany śpiewak, solista Teatru Wielkiego w Moskwie Ołeksij Iwanow, który przyjeżdżał z solowym koncertem do Dniepropetrowska. Przesłuchawszy mnie, poradził składać egzaminy wstępne właśnie na wydział wokalny Konserwatorium Moskiewskiego i nie pomylił się. Wkrótce stałem się pierwszym chłopakiem z Dniepropetrowszczyzny, któremu było dane wstąpić do słynnej uczelni wyższej Białokamiennej. Chociaż bez przygód wtedy się nie obyło. — Jakich dokładnie? — Spóźniłem się na egzaminy wstępne, ponieważ pomyliłem ich daty. Zwracam się do sekretarza wydziału wokalnego o pomoc, a ona mówi mi, że już wszyscy profesorowie rozjechali się odpoczywać. Proszę, żeby mnie choć ktoś przesłuchał, abym wiedział, czy przyjeżdżać w przyszłym roku, czy nie… A tu jakby opatrzność — naprzeciw idzie dziekan wydziału wokalnego, zauważywszy mnie, zapytał: „Skąd jesteś?”. Ja mu w odpowiedzi — z Ukrainy. Wtedy on, długo nie myśląc, zrobił dla mnie osobne przesłuchanie. Wszak ukraińskich śpiewaków w Moskwie ceniono. — I jakie były wyniki przesłuchania? — Pomyślne dla mnie, bo tego dnia byłem w bardzo dobrej formie, głos płynął jak nigdy. Pamiętam, jak rektor Ołeksandr Swiesznikow poprosił mnie o wykonanie arii z opery A. Borodina „Kniaź Igor”. Stała się ona „przepustką” do szeregów studenckich Konserwatorium Moskiewskiego. Tamte lata nauki okazały się najciekawszymi w życiu. Jak dziś pamiętam swój debiut na scenie Studia Operowego konserwatorium, gdzie mnie, studentowi II roku, przypadła okazja wykonać do- Zdjęcie W. Larina trudną partię Eugeniusza Oniegina z opery o tym samym tytule wielkiego rosyjskiego kompozytora P. I. Czajkowskiego. Po spektaklu podszedł do mnie sam Siergiej Jakowlewicz Lemieszew — solista Teatru Bolszoj, znany liryczny tenor, niezrównany wykonawca partii Leńskiego, który wówczas zajmował także stanowisko kierownika artystycznego Studia Operowego przy Konserwatorium Moskiewskim, i mocno ściskając moją dłoń, szczerze pogratulował i życzył dalszych sukcesów twórczych. Dla mnie, młodego śpiewaka, był to doprawdy wspaniały znak. Zaznaczę, że tylko kilka osób z całej uczelni (wśród nich byłem i ja) otrzymywało przez pięć lat studiów podwyższone stypendium za dobre warunki wokalne i sukcesy w nauce, które nasz ówczesny rektor wyprosił u rządu. A na IV roku konserwatorium udało mi się obok takich mistrzów, jak Mykoła Ohrenycz, Bułat Menżelkijew, Jelena Obrazcowa oraz Tamara Siniawska, przejść wszechzwiązkowe eliminacje do udziału w najbardziej prestiżowym IV Międzynarodowym Konkursie im. P. I. Czajkowskiego. — Ale nawet po tych sukcesach nie rozstał się Pan z rodzinną Ukrainą… — Po ukończeniu Konserwatorium Moskiewskiego przyjechałem do Kijowa, gdzie przeszedłem przesłuchanie do Kijowskiej Filharmonii Państwowej, która później otrzymała status Narodowej. Ponad 40 lat oddałem scenie filharmonicznej. W tym okresie przyszło mi objechać z programami koncertowymi niemal całą Ukrainę. — Wiem, że kiedyś podczas występu od potężnej siły Pana głosu potłukły się żyrandole w sali. Ten przypadek odnotowano nawet w „Antologii współczesnej ukraińskiej estrady”, zaznaczając, że obecnie na naszej estradzie, pod względem warunków głosowych, nawet w przybliżeniu nie ma Hryhorijów Harkuszów… — Tak, to było, zdaje się, na Sumszczyźnie w przepełnionej sali szkoły muzycznej, gdzie śpiewałem romans M. Łysenki „Bezgraniczne pole” do wiersza I. Franki. Emocje i uczucia przepełniały mnie, a głos tak lekko i pięknie płynął, że na szczycie swojego uniesienia z niezrównaną mocą wziąłem podczas kulminacyjnego momentu górną nutę „sol”… W ułamku sekundy usłyszałem straszny trzask szkła — to spadł z sufitu i rozpadł się na małe kawałeczki plafon. Na szczęście wisiał w przejściu, gdzie nie było słuchaczy, dlatego nikt z obecnych nie ucierpiał! — Jest Pan jednym z niewielu śpiewaków, w programie koncertów którego czołowe miejsce zajmują pieśni II wojny światowej. Skąd takie pragnienie śpiewania dla weteranów? — Mój ojciec przeszedł całą wojnę jako karabinowy i te frontowe pieśni, które on, mając piękny baryton, śpiewał nam w domu, na zawsze pozostały w mojej pamięci. Dlatego uważam za swój obowiązek co roku podczas wielkiego święta Dnia Zwycięstwa z własnej inicjatywy organizować na cześć weteranów uroczyste koncerty solowe nie tylko w filharmonii, ale i w innych salach stolicy. Przecież ci ludzie to prawdziwi bohaterowie! Zasługują na uwagę i szacunek nie tylko raz w roku. Zawsze miło mi witać naszych wyzwolicieli w ten świąteczny dzień, darując im muzykę, przy której ożywają niezapomniane chwile ich młodości. Oprócz tego udało mi się nagrać i wydać płytę kompaktową, poświęconą 65. rocznicy Wielkiego Zwycięstwa, do której weszły najsłynniejsze pieśni o tematyce wojennej. — Ale to nie pierwsze i nie ostatnie nagrania utworów wokalnych w Pana wykonaniu… — Jeszcze w latach 90. w Moskwie wyszły płyty z nagranymi przeze mnie ukraińskimi pieśniami, a także rosyjskimi romansami. Wtedy 3 tysiące egzemplarzy rozeszło się błyskawicznie. Już na początku lat 2000. w Kijowie nagrałem płytę kompaktową „Moja Ukraino”, do której weszły arcydzieła kompozytorów-pieśniarzy I. Pokłada, O. Biłasza, I. Szamo i innych. Pamiętam, jak kiedyś zadzwonili do mnie z Administracji Prezydenta i poprosili o 50 płyt dla Leonida Kuczmy. Wybierając się z oficjalną wizytą do Izraela, chciał uradować ukraińską diasporę rodzimymi ukraińskimi pieśniami w moim wykonaniu. Mówią, że mu się to udało… — Jak scharakteryzuje Pan obecną politykę państwa wobec rozwoju sztuki narodowej? — Bardzo bym chciał, żeby władza poświęcała więcej uwagi właśnie akademickiej sztuce muzycznej, bo dzisiaj ma możliwość śpiewać i grać tylko ten, kto ma ogromne pieniądze, za które może wynajmować niemało kosztujące sale koncertowe i sceny, kupować drogi czas antenowy w radiu i telewizji oraz głośno się reklamować. Z jakiegoś powodu nie czuć znaczącego wsparcia ze strony Ministerstwa Kultury w organizacji koncertów i innych wydarzeń artystycznych na szczeblu państwowym, popularyzacji muzyki klasycznej w radiu i telewizji. Dlatego dzisiaj jestem zmuszony samodzielnie szukać pieniędzy na to, żeby nagrać i wydać niezapomniane pieśni Płatona Majborody, Ołeksandra Biłasza i Ihora Szamo. Zwracałem się o pomoc do znanych polityków i biznesmenów, ale nikt z nich nawet palcem nie kiwnął. A tu jeszcze zbliża się wieczór jubileuszowy, który sam muszę zorganizować, płacąc za wszystko z własnej kieszeni. Ale to nie zatrzymuje mnie, nawet przeciwnie, dodaje więcej sił i entuzjazmu po to, by pokonując przeszkody, tworzyć dalej dla ludzi. — Będziemy mieć nadzieję, że Pana bezgraniczny talent i głos jeszcze długo będzie radował koneserów sztuki! Rozmawiała kandydat nauk o sztuce Ołeksandra TYMOSZCZUK KROPLIE NA OKNIE Szybciej wydostawajmy się z jamy Historia życia — same dramaty… Lecz nie zwalajmy wszystkiego na srogi czas, A szybciej wydostawajmy się z jamy, Dopóki nieprzyjaciel nie zasypał nas. Największy smutek Życie gorzkie słowa mówi O krzywdzie, chytrości, szeregu zdrad… Lecz największy nasz smutek — Gdy idzie na brata brat. Mistrz Ludzka umiejętność — dźwięk monet I jeszcze z epitetem kwiecistym… Najbardziej przyciąga mnie, Gdy mówią — „mistrz”.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn