Strona · s. 14strona oryginału ↗
OŁEKSANDR POLAKOW: «STAROŚĆ TO NOWA WOLNOŚĆ»
Слово Просвіти, №13 за 2011 рік
— Ołeksandrze Anatolijowyczu, proszę opowiedzieć o seminarium i o tym, co zapamiętał Pan z izraelskiego doświadczenia w opiece nad osobami starszymi? — Seminarium na temat: „Pomoc osobom starszym” odbywało się w mieście Hajfa w międzynarodowym centrum szkoleniowym im. Goldy Meir. Gerontolodzy i geriatrzy z Serbii, Mołdawii, Gruzji, Ameryki, Albanii dowiedzieli się, jak w praktyce zorganizowany jest izraelski system ochrony zdrowia dla osób starszych, jak odnosi się on do ubezpieczeń medycznych. Poziom życia w Izraelu jest wysoki, ale kiedy włącza się ich radio, od razu słyszy się o problemach: do transmisji na żywo dzwonią osoby starsze ze swoimi kłopotami. Mimo to istnieje tam zrozumienie, wsparcie ze strony państwa, co pozwala ludziom w podeszłym wieku czuć się komfortowo w społeczeństwie. W Izraelu z reguły młodzi ludzie w wieku 20—30 lat otrzymują mieszkanie na kredyt, dlatego nie ma konfliktów o lokale, które należą do osób w podeszłym wieku. A w Kijowie na mieszkanie osoby starszej liczą dzieci, wnuki, bracia i siostry. W Izraelu osoby starsze wykorzystują własne mieszkanie jako sposób rozliczenia za usługi geriatryczne, które świadczy im państwo. I ani razu nie było takich przykrych przypadków, żeby emerytowi zabrano mieszkanie i nie zapewniono mu należnych usług w zakresie utrzymania i obsługi. W Izraelu dobrze zorganizowane są stacjonarne miejsca spotkań osób starszych w ciągu dnia: przychodzą tu zarówno na leczenie, jak i na treningi oraz spotkania towarzyskie. Domy dla osób starszych są ustrukturyzowane, podzielone na sektory: wszystko zależy od tego, czy emeryt może sam się obsługiwać, czy potrzebuje opieki pielęgniarki. Miejscowi gerontolodzy badali, jakie czynniki sprzyjają długowieczności. Jednym z istotnych czynników, obok właściwości genetycznych, jest adekwatne otoczenie społeczne, zaangażowanie w aktywność społeczną, poczucie bycia potrzebnym. W rozmowach o racjonalnym odżywianiu, fizjoterapii, obciążeniach fizycznych trochę zapomnieliśmy o tym czynniku. Społeczeństwo izraelskie jest nastawione na kooperację na wszystkich poziomach — od rodziny po klinikę. Stara się, aby osoba starsza żyła w rodzinie, ale gdy nie ma takiej możliwości, to wszystkie kwestie związane z jej zamieszkaniem rozwiązuje się optymalnie dla niej, dla społeczeństwa i dla krewnych. Wszyscy potrzebują wakacji: i rodzice, i dzieci, czyli oprócz wzajemnej pomocy potrzebny jest też wzajemny odpoczynek. — Czy stosunek do osób starszych w Izraelu różni się od naszego? — Jest przyjazny, działają tam specjalne programy państwowe mające na celu budowanie wzajemnego zrozumienia między pokoleniami. Osoby starsze zaprasza się na spotkania z dziećmi w szkołach i przedszkolach. Istnieje wiele programów, których celem jest poprawa stosunku do osób starszych. Konflikt pokoleń zawsze istniał i będzie istniał, ale tam z wyrozumiałością podchodzą do osób starszych i starają się złagodzić sytuację związaną ze starzeniem się narodu, która występuje we wszystkich krajach. Choć nie warto twierdzić, że w Izraelu osobom starszym jest dobrze, a na Ukrainie — zupełnie źle. Tam jest wyraźna trajektoria zmian, a u nas — niestabilność w wielu sektorach gospodarki państwowej. — To prawda, że wraz z rozwojem cywilizacji zwiększa się liczba osób z chorobą Alzheimera? — Tak. Rzecz w tym, że wcześniej do tej choroby po prostu nie dożywano, gdyż częściej objawia się ona w starszym wieku. Dość znaczny odsetek chorych na Alzheimera jest po 75. roku życia. Do tej pory nie jest dokładnie znana przyczyna choroby. Czynniki genetyczne i dziedziczne mają kardynalne znaczenie, a wpływa też odżywianie: dodatki do żywności, konserwanty stwarzają sprzyjające warunki do powstania choroby. Im bardziej naturalne jedzenie, tym mniejsze prawdopodobieństwo, że człowiek zachoruje. — Być może wraz ze wzrostem liczby samotnych osób w podeszłym wieku warto zastanowić się nad liczbą domów dla ich utrzymania? — Na Ukrainie niewystarczająca jest liczba i jakość domów dla osób starszych. Problemy zaczynają się już od tego, że w ustawach nie jest jasno zapisane, co oznacza „osoba samotnie zamieszkująca”. Formalnie krewnych ma, a praktycznie jest ona wszystkim obojętna. Przez co człowiek długo nie może trafić do takiej placówki, jak dom dla osób starszych. W krajach zachodnich jest wiele prywatnych domów dla osób w podeszłym wieku, które są ciekawe tym, że każdy czuje się tam bardzo komfortowo: wstawia wygodne meble i żyje jak we własnym mieszkaniu. Warto byłoby i nam przejąć takie doświadczenie. — Może warto zacząć rozwiązywanie problemu osób starszych od systemu ochrony zdrowia? — Przez lata niepodległości zmieniło się 15 ministrów ochrony zdrowia Ukrainy! Urzędnik państwowy przy całej swojej genialności nie może zrealizować żadnego planu rozwoju, gdyż zanim upora się z papierami, już inni pukają do drzwi z żądaniem opuszczenia stanowiska. Taka sytuacja jest po prostu niedopuszczalna, nie dajemy szansy na pełnowartościową realizację, wykwalifikowaną pracę, znalezienie słabych punktów w strukturze ochrony zdrowia. — Często osoby starsze mówią: „Będę dożywać wieku na łonie natury”. Czym spowodowane jest takie pragnienie? Największy luksus to luksus ludzkiego kontaktu. — Dla zdrowia lepiej żyć w warunkach wiejskich, gdzie człowiek czuje się swobodniej. Na łono natury, gdy odpowiada to światu wewnętrznemu, ciągnie w każdym wieku. Długowieczni mówią, że nie pojadą do miasta „do klatki”, bo na łonie natury mają wolność. Choć ma znaczenie, na ile życie na łonie natury odpowiada potrzebom człowieka: jeśli całe życie mieszkał w mieście, a pewnego dnia zabrać go na wieś — może to mieć negatywny efekt. Latem wielu emerytów mieszkających w miastach jeździ na działkę, pracuje w ogrodzie. Dzisiejszy Kijów zamieniono w jeden wielki plac budowy, a osoba starsza głęboko przeżywa zmiany: oto skwerek zburzono, gdzie rano spacerowała, oto zamiast ulubionej księgarni postawiono butik. Emocjonalne osoby starsze popadają w konflikty i cierpią z tego powodu. — Ołeksandrze Anatolijowyczu, czy badano, jak wybrany zawód wpływa na długowieczność? — Wiadomo mi, że najwyższy ranking długowieczności jest wśród zawodów twórczych, w szczególności u dyrygentów orkiestr, dyrygentów, duchownych. Ludzie, którzy są społecznie potrzebni, żyją dłużej. Dlatego te zawody, które pozwalają człowiekowi odczuwać swoją niezbędność, sprzyjają długowieczności. Wielu długowiecznych jest też wśród polityków, nawet se... Życie to droga, ale jest ona tak różna: początkowo to szalona autostrada, po której pędzimy z prędkością wiatru, a potem — ścieżka, po której powoli błądzimy w rozmyślaniach i wspomnieniach. I jak przekroczyć tę granicę od autostrady do ścieżki, żeby nie stoczyć się w przepaść, żeby nie zostać na poboczu społeczeństwa? Jak powitać wiek emerytalny z jego osobliwościami i trudnościami, jak przygotować się do starości, o tym wszystkim opowiada gość „Słowa Proświty” Ołeksandr POLAKOW — doktor nauk medycznych, kierownik laboratorium rehabilitacji zawodowo-pracowniczej w Instytucie Gerontologii NAMN Ukrainy im. D. F. Czebotariowa. Opowie on naszym czytelnikom, dlaczego na świecie zwiększa się liczba osób starszych z chorobą Alzheimera, a także o pojęciu „udane starzenie się” itp. W Instytucie Gerontologii Ołeksandr Polakow pracuje jeszcze od 1981 roku. Niedawno wrócił z międzynarodowego seminarium geriatrycznego, które odbywało się w Izraelu i na którym omawiano problemy starzenia się współczesnego człowieka. Zatem opowie on o izraelskim systemie ochrony zdrowia i wsparciu państwowym dla osób starszych, które warto byłoby przejąć także nam.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
