Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

Każdy ma swoje wspomnienia…

Слово Просвіти, №13 за 2012 рік

Zoja SZAŁIWSKA, m. Konotop, obwód sumski. Początek lat 50. Uczyłam się w początkowych klasach wiejskiej szkoły na Mikołajowszczyźnie. Pierwsze zetknięcie z wierszami Kobziarza: zapamiętuję je łatwo. Pewnego razu w naszym domu pojawił się gość, partyjny organizator sowchozu. Jego syn, Wołodymyr, uczył się ze mną w jednej klasie. Ów gadatliwy gość opowiadał różne przygody, wspominał Drohobycz, gdzie wcześniej pracował. Wtedy po raz pierwszy usłyszałam od niego słowo „banderowiec”: „A u nich w domach portrety Szewczenki, tacy nacjonaliści”. Pod koniec lat 60., studiując na uniwersytecie w Charkowie, często chodziłam do pomnika Kobziarza, byłam poruszona jego pięknem i wielkością. Wkrótce dowiedziałam się o prześladowaniach studentów, którzy przyszli pod pomnik 22 maja. Było to niezrozumiałe i dziwne… Po raz pierwszy byłam na grobie Tarasa Szewczenki w latach 80., kiedy brałam udział w pracy seminarium w zakładzie preparatów medycznych w Czerkasach. Gościnni gospodarze zorganizowali nam wycieczkę do Kaniowa i podarowali każdemu „Kobziarza”. Z wyjazdu pozostały niezapomniane wrażenia. W latach 90. w Sankt Petersburgu uczył się mój syn. Chciałam, żeby nie zapominał o swoich narodowych korzeniach, więc szukałam ukraińskiego towarzystwa. Zadzwoniłam do Tetiany Łebedyńskiej. Wiele dobrych słów słyszałam o tej niestrudzonej kobiecie, kandydatce nauk filozoficznych, członkini Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy, która skupia Ukraińców w Petersburgu. Od razu zapytała, czy dawno jestem w mieście, co zdążyłam zwiedzić. Z entuzjazmem dzieliłam się wrażeniami. „A widziała pani nasz pomnik Kobziarza, a na cmentarzu smoleńskim pani była? — zapytała pani Tetiana. — Tak to wy wszyscy, wszędzie zdążycie pobyć, a o miejscach szewczenkowskich zapominacie…” Zrobiło mi się wstyd. Pojechałam do pomnika, potem na Smoleńskie. Na kamieniu, w miejscu pochówku poety, paliła się zapalona przez kogoś świeca. Położyłam bukiet białych róż. Zmierzchało, padał gęsty, płatami śnieg. Było bardzo smutno… Kilka lat temu początek marca musiałam spędzić na łóżku szpitalnym. Ledwo szemrało radio, opowiadali o Szewczence. Przysłuchiwała się, podnosząc się, także moja sąsiadka, sucha, drobna babcia, która miała daleko ponad 80 lat. „A ja wiele jego wierszy znałam, tak chciałam się uczyć, ale do szkoły chodzić nie było dane, bo dzieciństwo moje rozdeptał bolszewicki but”. I ona ze łzami w oczach opowiadała o rozkułaczeniu i zsyłce rodziców oraz starszego brata na Sybir, tułaczce w służbie u obcych, ciężkim kalectwie, Hołodomorze. Trochę uspokoiwszy się, babcia Hanna cały wieczór czytała nam „Katerynę”. Byłam poruszona… Oczywiście, także czytelnicy mają jakieś wspomnienia związane z imieniem Tarasa Szewczenki. Podzielcie się. Członkowie Komitetu nagrody im. I. Ohijenki

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn