Strona · s. 15strona oryginału ↗
Hawaje w ukraińskich współrzędnych
Слово Просвіти, №13 за 2012 рік
Dzisiaj fotografowanie to rzecz powszednia, wszak sprzęt cyfrowy jest lekki i łatwy w użyciu. Mimo to twórczość mistrzów fotografii jest wysoko ceniona. Hajdaj zdobył popularność jako mistrz uwieczniający zwykłych Ukraińców. Dwie linie fabularne. Bohaterowie są od siebie dalecy, pracują w różnych sferach, ale zgodnie z prawem kompozycji w finale się przecinają: Ihor Hajdaj w swoim atelier fotografuje rodzinę Bohomolców. W dotknięciu palących problemów przejawiał się społeczny temperament reżysera, wyrażony językiem kinematograficznym, językiem dokumentu i artystycznego uogólnienia. Trzydziestominutowy film „Hajdamaka” Romana Sinczuka (absolwenta warsztatu Jarosława Łanczaka) właśnie ujrzał światło dzienne w zjednoczeniu „Debiut” w studiu filmowym im. O. Dowżenki. Jest to ekranizacja opowiadania Wałeriana Pidmohylnego według scenariusza, który napisał Łeonid Czerewatenko. W opowiadaniu odkrywa się świat wewnętrzny młodzieńca, zwykłego gimnazjalisty, który przeżywa bolesne rozczarowanie — zarówno w sobie, jak i w ludziach, którzy, jak mu się wydaje, go ignorują. Takie ostre napięcia psychiczne są znane wielu osobom. Ołeś — tak nazywa się chłopak — cierpi na kompleks niższości, nie wyrósł na przystojniaka, jest chudy i niezgrabny. Nie widzi wyjścia z tego stanu duszy i w końcu postanawia skończyć z życiem. I jest ku temu okazja — pójść do czynnej armii, do hajdamaków z przekonaniem, że tam go zabiją. Taras KOWALSKI, Kijów. Zatem film „Dziennik zakrapiany rumem” (2011 r., reżyser Bruce Robinson). Jest to ekranizacja autobiograficznego utworu pod tym samym tytułem autorstwa Huntera S. Thompsona, autora nowel i przedwyborczych artykułów-opowiadań z czasów prezydentów Kennedy'ego i Nixona w USA. Film opowiada o Portoryko w 1960 roku. Państwo wyspiarskie znajduje się pod bokiem USA: stamtąd przyjechała masa turystów, wojskowych, gospodarzy i gazeciarzy. Miejscowi mieszkańcy to „statyści”, którym wskazuje się ich miejsce brutalnym słowem lub bronią. „To schizofreniczny kraj: dwa języki…”, — mówi kolega do głównego bohatera. A ten (w wykonaniu Johnny'ego Deppa) przekonuje się o otaczających go wołających sprzecznościach, tak podobnych do jego wewnętrznego stanu „dziennika zakrapianego rumem” (ciągłego upojenia). Następny film — „Spadkobiercy” (2011 r., reżyser Alexander Payne). Aktor George Clooney pod koniec filmu przyznaje: my, wielka rodzina, potomkowie hawajskiej księżniczki, „nawet hawajskiego nie znamy”, mówimy po angielsku i ryzykujemy sprzedaż rodzinnego spadku — ostatniego nienaruszonego kawałka ziemi na Hawajach. Do tych rozmyślań i wyznań bohatera filmu popchnęła powolna śmierć żony, która po urazie zapadła w stan śpiączki i została odłączona od systemów podtrzymywania życia (zgodnie z jej własnym testamentem). Ale zdarzają się filmy, w których o Ukrainie mówi się wprost. Pisząc te spostrzeżenia, przypadkowo obejrzałem film austriackiego reżysera Götza Spielmanna „Rewanż” (2008 r.). Scenariusz kręci się wokół prostytutki Tamary (aktorka Iryna Potapenko), która porozumiewa się wyłącznie po rosyjsku i niemiecku. Ta młoda kobieta w decydującym momencie. Pomimo powszechnego przekonania, że „kino to fikcja, która nie wpływa bezpośrednio na otaczające życie”, czasami chce się polemizować. Zwłaszcza wtedy, gdy szczególnie wyraźnie występują obce paralele. Oto niedawno w Kijowskim Domu Kina obejrzałem dwa filmy z Wielkiej Brytanii i USA: jakże przypomniały o Ukrainie! Swoją drogą, podobne pokazy filmowe odbywają się w Kijowskim Domu Kina w każdą niedzielę. Ich organizatorem i niezmiennym komentatorem jest dyrektor programowy Międzynarodowego Festiwalu Filmowego „Krok”, filmoznawca, sekretarz Związku Kinematografistów Ukrainy Alik Szpyliuk. W języku rosyjskim (zauważcie: nie angielskim czy francuskim) w sposób nienachalny i z fachową wiedzą prowadzi widzów ścieżkami sztuki filmowej. Prostytutka Tamara (aktorka Iryna Potapenko) z filmu „Rewanż”
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
