Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

Ciąg dalszy artykułu «Ostatni talizman», s. 1

O ostatni amulet

Слово Просвіти, №13 за 2012 рік

Dokończenie. Początek na str. 1. …Idziemy na cmentarz do drogich grobów i zwracamy się nie ojczystym słowem, lecz zdradzieckim, kukułczym. I modlimy się nie po ukraińsku, a w języku Rosji. Czy usłyszą nas dusze przodków? Czy nie przewrócą się w grobie? Czy zrozumieją nas nasze dzieci i wnuki? Co powiemy, kiedy zapytają: „A co wy zrobiliście, żeby zachować państwowość naszego języka? Czyżbyście nie myśleli o nas?..”. Jak odpowiedzieć? Znowu będziecie kłamać, szukać przebiegłego słowa, lecz dzieci poczują wasze zakłopotanie. Przemilczą to, ale wy przeczytacie w ich oczach swoją hańbę i gorzki wyrzut. Jak z tym żyć? A umierać? I zostawiać swoich potomków niechronionych przed krwawymi wojnami w Afganistanie, w Azji Środkowej, na Północnym Kaukazie. Wtedy przeklniecie dzień i godzinę, kiedy skusiliście się na portfel, podło milcząc, nie występując w obronie państwowości ojczystego języka, siedząc cicho w swoim kącie. Dzisiaj z ekranów telewizyjnych rosyjskojęzyczna powódź zalała nasze społeczeństwo, a obca nam władza otworzyła obcemu językowi zieloną ulicę. I to jeszcze nie wszystko. Moskwa mobilizuje wszystkie środki, żeby nie wypuścić naszego kraju ze swojej sfery: mocno trzyma w swoich rękach Ukraińską Cerkiew Prawosławną (UCP), nie pozwala w naszych świątyniach odprawiać nabożeństw w języku ukraińskim, a jedynie w starocerkiewnosłowiańskim (czy rosyjskim). Jak do tego doszło? Kiedy nasza cerkiew dostała się pod władzę Moskwy? Oto nieco z historii. Za czasów Piotra I Ukraina stała się własnością Rosji — UCP również straciła swoją odrębność: podlegała Synodowi Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej, który był podległy samowładcom Rosji. Lata 1917—1918. Sobór Lokalny RCP przywrócił tytuł patriarchy, pod którego berłem pozostała Ukraińska Cerkiew Prawosławna. W 1991 roku Ukraina stała się niepodległa, więc i Cerkiew powinna być niezależna od Rosji, jak na całym świecie: każdy naród prowadzi nabożeństwa w języku narodu tytularnego. Lecz rozbrzmiało imperialne, agresywne: „Jaką autokefalię? Niepodległość ukraińskiej cerkwi?!”. I poruszyło się niedemokratyczne na poziomie genetycznym, zasyczało totalitarne: „Nie puszczać!..”. W maju 1992 r. zwolennicy Kremla z metropolitą Nikodemem (Rusnakiem) potajemnie, nawet nie powiadomiwszy metropolity UCP Patriarchatu Kijowskiego, zwołali prorosyjskich duchownych w Charkowie na sobór archijerejski, gdzie wybrali zwierzchnika Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej metropolitę Wołodymyra (Sabodana) pod berłem Patriarchatu Moskiewskiego. Ten wybór był bezpośrednim naruszeniem Statutu, ponieważ metropolita Wołodymyr nie był ukraińskim archijerejem. Od tamtej pory Cerkiew Chrystusowa na Ukrainie jest rozdzielona na dwie konfesje — Patriarchat Kijowski i Moskiewski, co niesie wielkie zagrożenie nie tylko dla duchowej niezależności narodu ukraińskiego, ale i dla bezpieczeństwa narodowego Ukrainy. I każdego dnia wzmagają się zakusy na naszą samodzielność ze strony północnego sąsiada. Głowa Cerkwi Prawosławnej Rosji Kirił Gundiajew rozwinął aktywną działalność, propagując swój projekt „Russkij mir”, którego istotę można zrozumieć z jego słów: „Mnie Kijew nie

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn