Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

Test na przywództwo

Слово Просвіти, №13 за 2014 рік

Łarysa KOPAN, pisarka, dyrektor „Wydawnictwa Uniwersyteckiego PULSARY”. Bóg daje człowiekowi życie ziemskie wraz z możliwością godnego jego przeżycia. A pomocnymi drogowskazami są ku temu Dziesięć Bożych Przykazań. Kiedy jednak ziemscy władcy decydują, że te Przykazania nie są dla nich, a raj dla siebie zbudują tu i teraz kosztem milczących i bezprawnych „niewolników owych niemych” — powstaje Majdan jako pokojowa akcja obywatelskiego nieposłuszeństwa, jako dążenie do obrony własnej ludzkiej godności. Tylko że zachłanni przywódcy nie znoszą nieposłuszeństwa plebsu, są głusi na wezwania rozumu. Ich żargonowi współbrzmi przekonująca siła pałki i język karabinu snajperskiego. Tak oto starodawne kijowskie wzgórza i ulice w grudniu 2013 i na początku 2014 roku zrosiły się krwią romantyków, którzy jeszcze wierzyli w ludzką zdolność do porozumienia, do zrozumienia. Ponad setka zabitych, ponad tysiąc okaleczonych, do których śmierć przychodzi jeszcze dzisiaj, i miliony rozczarowanych władzą. Straszne fakty, straszne słowa, które nie stają się bardziej akceptowalne przez codzienne, co minutowe ich wspominanie. Ból po stracie bliskiej osoby nie maleje od uświadomienia sobie, że taki sam smutek spotkał setki innych rodzin. Ale ja nie o psychologii bólu. Ja o fenomenie dojrzewania sytuacji, kiedy majdany, morderstwa, wojny stają się możliwe. Dziennikarze opublikowali fragment rozmowy telefonicznej Angeli Merkel z Obamą, w której rzekomo padły słowa Merkel: „Wołodymyr postradał zmysły”… Chodzi o jej ocenę rozpoczętej przez Putina okupacji Krymu. Nawet jeśli takie słowa nie zostały wypowiedziane, czyż nie nasuwała się wam podobna myśl zarówno o początku wojny Rosji z „młodszym bratem”, jak i o rozkazie naszego byłego prezydenta, by strzelać do swoich własnych ludzi? A niepohamowane dążenie do bogactwa — czyż nie jest to oznaka zaburzeń psychicznych u człowieka? Psychicznie chorych nie dopuszcza się do kuchenek gazowych z obawy przed nieszczęściem. A czyż kierownik państwa nie powinien być pod stałym nadzorem psychiatrów, a nie tylko terapeutów? Gdzie ta bariera, która nie pozwoli choremu szefowi zebrać swojej „sali nr 6”. Historia hojnie demonstruje związek wodzostwa i psychopatii („obłąkany” Hitler, krwawy Torquemada, car Iwan Groźny, „ojciec wszystkich czasów i narodów” Józef Stalin — listę dokończcie sami), co w ustach poety Wołodymyra Wysockiego przetopiło się w formułę: „Prawdziwych szalonych jest mało, dlatego nie ma liderów”. Co zatem ma stać się przestrogą przed przekształceniem „obłędu” w „politykę”? Jak uniemożliwić sytuację, w której obwieszony regaliłami psychopata rządzi państwem, a utalentowani, zdrowi ludzie siedzą w szpitalach psychiatrycznych? Gdzie ta dźwignia, za pomocą której ludzie, zauważywszy wyraźnie niezdrowe skłonności kierownika, mogą w porę zastąpić go, nie czekając, aż kumple z sali nr 6 „dla korzyści” i „dla interesu” zamienią każde okno w posiadłości w kratę z wężem, z którego, nieważne co, byleby sprawnie kapało. A żeby ktoś nie wpadł na pomysł przeszkadzania w „zbiorach miodu”, zorganizują daleko nie „zabawne wojska”. Powiecie, że jest Prawo, Konstytucja, Sprawiedliwość… I prawdę powiecie. Ależ nie zadziałało Prawo na Ukrainie. Nie zadziałało ono i w Rosji. U nas wybuchł Majdan, jak wybucha kipiący kocioł od wysokiego ciśnienia, spowodowany nieadekwatnością prezydenta, zdemoralizowanym mechanizmem państwowym, sprzedajnymi sądami i kieszonkową prokuraturą. Pamiętacie, jak od detonacji wybuchały stare pociski w składach w Nowo-Bohdaniwce? Tak właśnie wybuchać będą majdany w Rosji, przyczyny bowiem na naszych terenach są takie same („…postradał zmysły”). A czy można uniknąć krwawych katastrof, spowodowanych czysto „ludzkimi” cechami pierwszej osoby, postawionej niby z dobrej woli wyborcy na szczycie państwowej piramidy? Być może nam, tak wykształconym i postępowym, warto wrócić do studiowania ustroju pierwotnego? Pod innym kątem przyjrzeć się Prawu Zwyczajowemu? Tradycyjne zaklęcie: „nasze prawa są dobre, trzeba je tylko wykonywać” brzmi, jak na dzisiaj, niezbyt przekonująco. Bo, jak mówią: „nie czas i nie miejsce” na takie stwierdzenie. Ale na co już z pewnością czas — to opracować i ogłosić Prawo, krótkie jak uderzenie gongu, i tak samo zrozumiałe, Prawo, które nie pozwoli niegodnemu człowiekowi pozostawać na Olimpie, choćby jak wygodnie się tam umościł. A co najważniejsze, wypisać receptę na zapobieganie chorobie, jak to robią specjaliści od chorób nowotworowych. I potrzebują tej recepty nie tylko w naszym państwie. Powiecie, a kto to zrobi? Kto odważy się dodać do istniejących na świecie Praw jeszcze jedno, choćby na dwa-trzy zdania, Prawo, które zagwarantuje obecność w dyspozytorni państwa, przy pulpicie ideologicznym i zbrojeniowym, człowieka mądrego, który ponad wszystko będzie stawiał interesy ogółu. A co najważniejsze — osoby adekwatnej. Dla tysięcy ludzi związanych z fizyką jądrową i energetyką atomową obowiązkowe są kwartalne badania lekarskie z komisjami psychiatrycznymi włącznie („Eksploatacja cyklotronów, betatronów, akceleratorów liniowych i innych instalacji przyspieszających” pkt 35, bazy normatywnej „Wykaz prac o podwyższonym niebezpieczeństwie”). A dla pierwszej osoby w państwie?.. Oczywiście, niełatwo opracować, a co najważniejsze, wdrożyć takie Prawo. Ale potrzeba jest oczywista. Całkiem możliwe, że ten autor-prawnik zyska sławę Giordano Bruno. Ważne tylko, żeby go przedwcześnie nie spalili.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn