Strona · s. 1strona oryginału ↗
Wyspa Krym
Слово Просвіти, №13 за 2014 рік
ków, bez przesady. Wytrzymałem. Nie dlatego, że byłem tak silny albo zatwardziałym „banderowcem”, lecz dlatego, że obok byli ludzie: Rosjanie, Żydzi. Krymskich Tatarów wtedy jeszcze nie było, zaczęli się pojawiać po 1985 roku. Ci ludzie z rozumieniem odnosili się do mojej sytuacji i po ludzku mnie wspierali. Do dziś z wdzięcznością wspominam swojego wicedyrektora, nauczycielkę języka i literatury rosyjskiej, Zofię Naumiwnę Kozulinę. Była to mądra kobieta i wspaniały pedagog. Pewnie dzięki niej trochę nauczyłem się rzemiosła nauczycielskiego i zacząłem rozumieć krymskich Rosjan. Kiedy z woli przypadku trafiłem do pracy w Państwowym Uniwersytecie Simferopolskim im. M. Frunzego jako asystent katedry literatury ukraińskiej, to znów jestem wdzięczny kierowniczce katedry Kateryni Sydorywnie Pokotyło i dziekanowi wydziału filologicznego Jewhenowi Semenowyczowi Reguszewskiemu. Ci dwoje ludzi zrobili wszystko, abym czuł się „swoim wśród obcych”. A kontakty z różnymi ludźmi na uniwersytecie jeszcze raz przekonały mnie, że wykładowcy w większości są tolerancyjni i z czysto ludzkim współczuciem odnosili się do ukrainistów, którzy na Krymie zawsze byli marginesem. Okres Niepodległości, a ja byłem na Krymie 19 sierpnia, 24 sierpnia i 1 grudnia 1991 roku, ponieważ już się ożeniłem z krymską dziewczyną, był najcięższym okresem w moim życiu. Ukraińskie władze nic nie zrobiły, aby ludzie na Krymie poczuli, że są potrzebni nowej władzy. Oddano Krym na pastwę krymskich bandytów. Tak było i tego nie ukryjesz. Dlatego prorosyjskie nastroje na Krymie to nie tylko historyczna tradycja, są one także uwarunkowane przestępczą bezodpowiedzialnością ukraińskiej władzy. Lecz w tej sytuacji, z jej pseudoreferendum i przewidywalnym wynikiem, ludzie znów mnie zaskoczyli. Tak się złożyło, że w Saках, gdzie mieszkaliśmy z żoną, gdzie pochowani są dziadek, ojciec, rodzony wuj i ciotka mojej żony, pozostała jedna rodzina, z którą łączyły nas wspólne wspomnienia o krymskiej młodości z jej życiem w akademikach. Tym bardziej że ich córka jest moją chrześnicą. W zeszłą niedzielę zadzwoniłem do nich, żeby zapytać o sytuację… W odpowiedzi usłyszałem histeryczny krzyk znajomej: „Jaka sytuacja?! Przyjdą tu banderowcy i wszystko zabiorą!”. Na moje pytanie, kto powiedział jej taką bzdurę, jeszcze ostrzejszy pisk: „Jaka bzdura?! Przyjdą wasi i wszystko, co nasze, stanie się wasze!”… Zrozumiałem, że nie warto już mówić, i wyłączyłem komórkę. Zrozumiałem też, że tej rodziny w kręgu moich znajomych już nie ma. Przykre było także to, że moja kума jest Ukrainką z Charkowszczyzny, właściwie nie Ukrainką, lecz chochlušką, z którą zawsze rozmawialiśmy po ukraińsku. Ale to jeszcze nie wszystko. Do mojej żony zadzwonili sąsiedzi, młode małżeństwo krymskich Rosjan, mężczyznę kiedyś uczyłem w szkole, którzy doglądają naszego krymskiego mieszkania, ponieważ teściowa, złamawszy nogę, mieszka u nas już drugi rok. „U nas wszystko w porządku. Głosowaliśmy za Rosją. Nasi pojechali do Moskwy. Marijko, wszystko będzie dobrze. Chcą nas skłócić, ale politykom się to nie uda”. Mimo całej światopoglądowej chaotyczności tego, co powiedziała sąsiadka, szanuję jej wybór, ale jestem wdzięczny za jej człowieczeństwo. To jest najważniejsze, co sprawdza się w krytycznych sytuacjach. I to najważniejsze przekonuje mnie, że wyspa Krym nie jest bezpowrotnie utraconą ziemią dla Ukrainy. Nawet w tej „patowej” sytuacji, którą teraz wszyscy przeżywamy…
DIALOG PAWŁA MOWCZANA I JURIJA BURIAKA
10-11 ARTYSTA-MALARZ Z KREMENCZUKA
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
