Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

Nowo utworzona komórka działa

Слово Просвіти, №13 за 2014 рік

Josyp DECOWŚKYJ, przewodniczący komitetu organizacyjnego ds. przygotowania Zgromadzenia Założycielskiego, kierownik laboratorium agromenedżmentu Zaleszczyckiego Agrokoledżu im. J. Chrapływego. W ubiegłym roku ukraińscy proświcianie uczcili 145. rocznicę założenia macierzystej „Proświty”. Zatem dla większości regionów Ukrainy miniony rok stał się okresem wzrostu aktywności towarzystwa o tak sławnych tradycjach. Na szczególną uwagę zasługuje praca krzemienieckich prośwician, którzy obchodzili od razu dwa jubileusze: ogólnoukraińskiego towarzystwa oraz 95-lecie założenia krzemienieckiej „Proświty”. Słuchając opowieści przewodniczącej zrzeszenia rejonowego Lilii Sledzińskiej o pracy ich komórek, muzeum, biblioteki, studia literackiego „Łomykamiń”, zachwycasz się patriotyzmem i niestrudzonością tych ludzi. Czortkowscy proświcianie zorganizowali „oświeceniowy” majdan. Jego główna reżyserka Chrystyna Jaremczuk udanie wplotła w wieniec ludowej czci wspomnienia o założycielach czortkowskiej „Proświty”, ich duchowym mentorze Ołeksandrze Barwińskim. Przyjemna wieść nadeszła od naszych sąsiadów z Borszczowa. Ich zrzeszenie „Proświta” uznano za najlepsze. Zachwycamy się energią i intelektem lidera borszczowskich prośwician Petra Dowhoszyi. Dowiedziawszy się od nas o zamiarze uczczenia pamięci naszego krajana z Sińkowa ks. Spyrydona Hankewycza we wsi Celijów w rejonie husiatyńskim, zaproponował on włączenie jego oraz dziennikarzy „Hałyćkoho wisnyka” do tej grupy. Nasza wspólna podróż była udana. Szacunek celijowian dla ks. Hankewycza potwierdziła różnorodność jesiennych kwiatów, posadzonych na jego grobie. Nawyk pracy dla ludzi i w imię ukraińskiej idei narodowej przejęli od swojego słynnego dziadka jego wnukowie — Iwan, Roman, Jewhen i Zenon Chrapływi. Cieszą osiągnięcia wychowanków z rejonu zaleszczyckiego. Z okazji jubileuszu „Proświty” myszkowianin, a obecnie mieszkaniec Równego Mychajło Borejko, podarował zaleszczyckiemu muzeum krajoznawczemu literaturę o tematyce historycznej. Wśród podarowanych są książki wydawnictwa Rówieńskiej Miejskiej „Proświty”, w szczególności monografia Marietty Szahinian „Taras Szewczenko”, powieść historyczna polskiego pisarza Jerzego Andrzejewskiego, w tłumaczeniu z języka polskiego naszego krajana Jewhena Rosłyćkiego, „Noce ukraińskie, czyli Rodowód geniusza”. Płodna praca tego wydawnictwa realizowana jest pod kierownictwem naszego ziomka. Szczególnie zadowolony jest on z wyników współpracy z miejscowym pisarzem Swiatosławem Praskiem — wydaniem jego powieści-trylogii „Zdobyć, albo nie być” na cześć 100-lecia generała UPA Romana Szuchewycza. Pod jego kierownictwem jako inżyniera-projektanta w mieście Równem założono skwer „Proświty”, a na cześć jubileuszu autora Kobziarza minionej jesieni posadzono 200 młodych dębów. Prawdziwym kronikarzem „Proświty” w rodzinnej wsi Błyszczanka jest Mychajło Sopywnyk. Autor opisuje heroiczne karty z życia swoich ziomków. Do studiowania historii prośwician przydatny jest jego artykuł „Proświta hartowała patriotów” („SP”, nr 44 z 2013 r.). W naszym rejonie ważną pracę wykonali pracownicy sieci bibliotecznej. Właśnie dzięki ich zestawieniom tematycznym młodzież studencka dowiaduje się o wspaniałej przeszłości prośwician. Olha Bodnar, kierowniczka sińkowskiej biblioteki, potwierdziła nasze wcześniejsze wnioski o pochodzeniu rodziny kapłańskiej Hankewyczów ze wsi Sińków. W kapłańskiej rodzinie Ołeksija Hankewycza i Justyny z Hołowackich wychowano trzech księży — Hryhorija, Spyrydona oraz Izydora. Ojciec Hryhorij to założyciel sińkowskiej „Proświty”. Z jego inicjatywy 15 grudnia 1891 roku przeprowadzono Zgromadzenie Założycielskie, które zapoczątkowało historię miejscowego towarzystwa prośwician. Materiały od Olhi Bodnar pomogły nam odpowiedzieć na dyskusyjne pytanie: dlaczego młode małżeństwo Stefanii i Wasyla Chrapływych przybyło do rejonu zaleszczyckiego, do wsi Worwulynci? Zrozumiałe, ojcu Stefanii, ks. Spyrydonowi, bliski i miły był nasz słoneczny kraj, kraj Seretu i Dniestru. W okresie wygasania działalności „Proświty” jej treść wypełniali ci, którzy przywykli pracować dla dobra Ojczyzny z powołania serca. Jednym z nich jest Mychajło Sopyluk, autor książki „Na przełomie wieków…”. Oba jej wydania zasiliły nasze biblioteki, wzbogaciły proświcianową skarbnicę źródeł. Przytoczony przykład oraz wiele innych patriotycznych inicjatyw w zespole koledżu agrarnego im. prof. J. Chrapływego dały logiczne podłoże do wznowienia pracy „Proświty”. 12 lutego 2014 r. odbyło się Zgromadzenie Założycielskie, które podjęło decyzję o utworzeniu na bazie koledżu pierwotnej komórki „Proświty”. „Nie spodziewałam się, że tyle osób wyrazi chęć połączenia doświadczenia, intelektu, sił w tej organizacji społecznej” — podkreśliła członkini Komitetu Organizacyjnego ds. przygotowania Zgromadzenia Założycielskiego Nadija Jemczuk. Uczestnicy zebrania omówili kluczowe rozdziały Statutu WUT „Proświta”, Regulaminu jego pierwotnej komórki. Wśród priorytetowych kierunków pracy jest współpraca ze studenckimi, uczniowskimi organizacjami różnych placówek oświatowych, wspieranie przygotowania doświadczonych specjalistów-agrarzystów, a także przyciąganie do utworzonej Komórki obywateli, którym nie są obojętne idee prośwician. Profesor Jewhen Chrapływy, którego imię nosi nasz koledż, był członkiem organów zarządzających sieci prośwician, wybierano go do komitetów jubileuszowych „Proświty”. Stosunek J. Chrapływego do Towarzystwa „Proświta” jest jasno określony w autorskim artykule „Proświta i Silsśkyj Hospodar”. „Matką wszystkich naszych instytucji jest nasza „Proświta”. Niosła ona światło nauki i wiedzy w lud. Uczyła... Fragment ze Zgromadzenia Założycielskiego komórki prośwician Wp NUBiP Ukrainy „Zaleszczycki Agrarny Koledż im. J. Chrapływego”

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn