Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

Krym, Donbas i inne kłopoty

Слово Просвіти, №13 за 2017 рік

Kiedy zajęto Krym i sfałszowano referendum, a dowódcy wojskowi na Donbasie oddali swoje oddziały wraz z bronią, i rozpoczęła się wojna z Rosją, przypomniałam sobie historię okupacji Galicji w 1939 roku. Wtedy także sfałszowano referendum, ludzi zaganiano do lokali wyborczych, a wkrótce rozpoczęła się czystka. Nasunęło mi się logiczne pytanie: jeśli nasze jednostki wojskowe, których pilnowaliśmy przez miesiąc, nie wpuszczając ich na Majdan, zachowają się tak samo wobec garstki separatystów, to czy u nas nie będzie tego samego? Never say never. Technologie terroru ograniczają fundamentalne prawa człowieka, manipulują instynktami, dlatego opierać się im mogą tylko nieliczni. Najważniejsze to nie dopuścić do samego terroru, nie ugrzęznąć w nim. W 1941 roku trzy tysiące więźniów z Przemyśla enkawudziści prowadzili do Dobromila. Mogli ocalić się, gdyby rozbiegli się, ale powiedziano im, że prowadzą ich do pracy. Wszystkich zamordowano i wrzucono do kopalni soli. Inna kolumna więźniów szła z Gródka. „Dokąd nas prowadzą?” — zapytał ktoś. „Na śmierć”, — odpowiedział konwojent. I wszyscy rzucili się do ucieczki. Nikt z mieszkańców Donbasu nie wyobrażał sobie, że będzie siedział w piwnicach, chowając się przed ostrzałem. Nie znali historii, nie wiedzieli, że najazd wojsk obcego państwa przyniesie ze sobą mародерство, przemoc i głód, że ich synów będą zabijać, a córki zhańbią. Ci, którzy rozumieli niebezpieczeństwo, uciekli od razu. Ci zaś, którzy zostali, to — statyści terroru. (Dziś doniosę na sąsiada, żeby jutro on nie doniósł na mnie.) Albo zostają rozstrzelani za opór. Zdradzeni przez armię, władzę, utożsamiają tę zdradę z Ukrainą. „Co mi dała wasza Ukraina?” — wrzeszczy lwowianka stojąca w kolejce. Czy połtawianka, czy tarnopolanka. Są wszędzie. Gotowi pokłonić się każdemu mordercy, jeśli ten obieca, że nie będzie zabijał, tylko weźmie do pracy. Bardzo przykro to słyszeć. Jeszcze przykrzej uświadomić sobie, że bynajmniej nie patrioci Galicji powstrzymują nadejście wojny na tę ziemię, której przemysł w latach niepodległości całkowicie zniszczono, a ludzi wypędzono na zarobki. To część strategii moskiewskiego potwora — uśpić czujność, zachęcić do oddania terytoriów zainfekowanych rusyfikacją i sowieckością wrogowi, a potem zjeść Ukrainę po kawałku. Czy nasi galicyjscy separatyści myślą, że Polska zabierze ich pod swoje skrzydła? A co, jeśli zorganizować referendum w sprawie przyłączenia? Ilu z nich zagłosowałoby za tym dobrowolnie? Nawet nie pod presją, chyba że nadzór sprawowałby moskiewski kurator? Wielu. Wyobraziwszy sobie wszystkie uroki życia w Unii Europejskiej. Tylko zdrajców tam nikt nie przyjmie. A Zakarpacie, gdzie szczęśliwie czują się zarówno promoskiewscy, jak i prowęgierscy separatyści? Tam bardzo aktywnie działało KGB, a teraz FSB, i większość cerkwi Patriarchatu Moskiewskiego. Sympatyków Ukrainy jest tam nie tak wielu, jak by nam się chciało. Na to przez dziesięciolecia pracowali agenci Kremla. Zatem ktoś przygotowuje nam bardzo wielkie kłopoty, istnieje taki scenariusz. Scenariusz z 1939 roku przygotowywali moskwofile już w XIX wieku, i ile głów zepsuto, rzekomo oświeconych, lecz niemądrych. Nawet nie wyobrażamy sobie, jak to jest żyć na terytorium terroru, gdzie role są wyraźnie rozdzielone: jesteś albo katem, albo ofiarą. Dla wielu na razie potencjalnie. Wcale nie chcę obrazić Galicjan, chcę jedynie ostrzec, że terror rozprzestrzenia się jak zaraza i że obecnie chroni nas przed nim jedynie nasi żołnierze i poczucie honoru. I całą Europę. Przed terrorem, a nie przed tymi, którzy żyją pod nim – bezprawnymi, bezbronnymi lub oszukanymi. Trzeba przygotowywać się do powrotu okupowanych ziem, aby ci ludzie wiedzieli, że za zbrodnie będą musieli odpowiadać zgodnie z prawem. I że trzeba przybliżać deokupację, a nie tylko czekać na przyjście wyzwolicieli. Jeśli wyrzekniemy się Krymu i Donbasu, będzie to znacznie większą stratą niż długotrwałe niwelowanie różnic między regionami, które mniej więcej w równym stopniu znajdowały się pod komunistycznym terrorem. To kapitulacja i przegrana wojna. Deokupacja oznacza nie tylko przywrócenie granicy, lecz także dekomunizację i ukrainizację, i do tego trzeba także przygotować mieszkańców Donbasu i Krymu. Niech to nie będzie dla nich niespodzianką. Trzeba przygotować ludzi, którzy będą pracować tam w państwowych strukturach władzy, oświaty i kultury. Władza przy tym postępuje lekkomyślnie, nie rozróżniając, kto chory, a kto jeszcze zdrowy. Jej nieadekwatność, być może, wcale nie jest nieadekwatnością – to po prostu prymitywny instynkt przetrwania i rozmnażania. Ale to już inny temat.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn