Strona · s. 5strona oryginału ↗
Świadectwo moralności
Слово Просвіти, №13 за 2017 рік
W królewskim wolnym mieście Drohobycz, jak nazywano je jeszcze w 1928 roku, aby uzyskać prawo do pracy, trzeba było mieć od magistratu Świadectwo moralności. Tak, tak, zaświadczenie o tym, że mieszkaniec miasta nie jest podejrzewany o nic moralnie nagannego i jest godnym obywatelem. Świadectwo sporządzano na specjalnym formularzu i wyglądało ono biurokratycznie. I można uwierzyć, że ten skromny, a jednak ważny dokument jego posiadacz nie kupił od urzędnika, i że gdyby przypadkiem miał kłopoty z policją albo, na przykład, nadużywał alkoholu, nikt by mu takiego nie wystawił, możecie być pewni. Wiosną tego roku dzięki pani Orysi z domu Modryckich udało mi się zajrzeć tam, gdzie historycy rzadko zaglądają: w życie drohobyckiego rzemieślnika, a właściwie jednego człowieka, co zdarza się jeszcze rzadziej. Bez żadnego blichtru polityki czy patriotyzmu, historia jednego godnego życia jest typowa i zarazem nietypowa, a nawet trochę gotycka. Historia sukcesu osiągniętego pracą, a nie mrocznymi interesami w mieście ogarniętym gorączką naftową.
Antoni Modrycki, syn Teodora i Anny Modryckiej, grekokatolik, urodził się w 1893 roku. W wieku 15 lat poszedł na ucznia do stolarza Iwana Urbanowicza, czyli najpierw zapewne zamiatał wióry i podawał narzędzia. Do sukcesu pozostało mu 25 lat. Przez trzy lata był uczniem, o czym otrzymał dokument, a potem przez dwa lata uczył się w szkole przemysłowej. Otrzymał bardzo ładny dyplom z kolorowymi winietami. Następnie wrócił do swojego mistrza i pracował jako czeladnik aż do 1921 roku, zdobył dobre referencje, zdał egzaminy. Ta tradycja właściwie sięgała jeszcze średniowiecza. Przez stulecia kształtował się sposób zdobywania zawodu. Tą samą drogą przeszedł także Iwan Urbanowicz, który miał własny warsztat stolarski. Antoni Modrycki pochodził z rodziny starszego majstra przy drohobyckiej solankowej warzelni, z rodziny zamożnych przedmieszczan, w której było jeszcze dwóch synów. Nie wiadomo, dlaczego wybrał zawód, który wymagał tylu lat nauki. W chwili otrzymania Świadectwa moralności Antoni miał już własną rodzinę i chciał założyć warsztat stolarski, w którym wytwarzałby okna, drzwi i meble. Pracowało u niego 5 robotników. Warto dodać, że dla Pierwszego Gimnazjum Ukraińskiego w Drohobyczu, które powstało za pieniądze Ukraińców, wykonał całą stolarkę. Być może ona przetrwała do dziś. Ale to jeszcze nie wszystko. Antoni Modrycki zajął się zakładem pogrzebowym. Najpierw wytwarzał trumny, a potem został właścicielem pierwszego ukraińskiego zakładu pogrzebowego w Drohobyczu, czyli zajmował się organizacją pogrzebów od A do Z. Sprowadzał z Warszawy akcesoria: metalowe ozdoby, ubrania, obuwie, okucia, i miał własny karawan zaprzężony w cztery konie, z przeszklonymi bokami. Oczywiście jego usług używali przede wszystkim Ukraińcy. Swój do swego po swoje, jak to się mówi. W ogłoszeniu prasowym zakład pogrzebowy nazywano „Eternitas”, choć rodzina jest przekonana, że istniała inna nazwa – „Solemnis”. Jego bratanek wspomina, że wujek potrafił siedzieć na przyjęciu, ale gdy przychodził do niego klient, natychmiast wstawał, gotów przystąpić do swoich zawodowych obowiązków. Oczywiście wraz z przyjściem bolszewików odpadła potrzeba wystawnych kondukt, i Antoni utrzymywał już tylko warsztat stolarski. Jednak tak czy inaczej swoją niestrudzoną pracą położył podwaliny dobrobytu dla następnych pokoleń. Jego syn Aleksander, który pracował jako kierowca, wytwarzał trumny po śmierci ojca, w latach powojennych. Kiedy patrzy się na dzisiejszych rodziców, którzy kupują dzieciom dyplomy, niewiele wartych na rynku pracy, bo nieuzbrojonych w wiedzę i umiejętności, niewolno pomyśleć, jak mądrzy i przezorni byli dawni rodzice. A jak harmonijnie współistniały te wszystkie cechy rzemieślników, jak rywalizowali o klientów, starając się świadczyć lepsze usługi, a w razie utraty żywiciela rodziny dawni konkurenci wspierali jego rodzinę i pomagali mu zdobyć zawód. Każdy z nich zasługiwał na Świadectwo moralności. Nie ma uczciwszej hierarchii niż zawodowa, bo tam każdy zajmuje takie miejsce, na jakie zasługuje. Właściwie tak powinno być, ale nie jest. Przynajmniej oto przykład cnót człowieka, który sam siebie stworzył.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
