Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

Modlitwa za Ukrainę

Слово Просвіти, №13 за 2017 рік

Koncert muzyki ukraińskiej pod takim tytułem odbył się w Centrum Artystyczno-Koncertowym im. I. Kozłowskiego Narodowej Operetki Ukrainy. Poświęcono go 175. rocznicy urodzin Mykoły Łysenki. W koncercie wzięli udział młodzi ukraińscy artyści oraz goście z zagranicy. Eduard OWCHARENKO Zdjęcie autora „Dzisiaj obchodzimy jubileusz wybitnego ukraińskiego kompozytora, założyciela ukraińskiej muzyki klasycznej, pianisty, dyrygenta, pedagoga, zbieracza folkloru pieśniarskiego, działacza społecznego Mykoły Witalijowycza Łysenki” — zaznaczyła, otwierając wieczór, reżyser Centrum Kozłowskiego Tetiana Zozula. Artysta, który poświęcił ponad pół wieku działalności kompozytorskiej, pisząc ponad tysiąc oryginalnych utworów, nigdy nie otrzymywał za tę pracę wynagrodzenia materialnego. Wiele czasu M. Łysenko poświęcał na prywatne lekcje i nauczanie muzyki w Instytucie Panien Szlachetnie Urodzonych. I tylko nocami mógł zajmować się ulubionym zajęciem — pisaniem muzyki. Paradoks, ale najpopularniejszy utwór kompozytora — opera „Natalka Połtawka”, w zasadzie nie jest utworem autorskim w czystej postaci. Przed wersją Łysenki istniało kilka wariantów tej ludowej operetki. Kilka fragmentów muzycznych skomponował sam autor sztuki — Iwan Kotlarewski, wykorzystywano pieśni Marusi Czuraj (w szczególności słynne „Wieją wiatry”). Mykoła Witalijowycz mówił: „Ułożyłem i uporządkowałem klawir”. Wybrał najpopularniejsze ukraińskie melodie, uzupełnił utwór rozbudowaną uwerturą i stworzył klawir fortepianowy. Do dziś nie wiadomo, czy Romana CZEREMSZYŃSKA, współzałożycielka, dyrektor Etnograficzno-Pamięciowego Muzeum Wołodymyra Hnatiuka, członkini NTSh, NSKU, NSZhU, Tarnopolszczyzna Życie i twórczość wielkiego ukraińskiego kompozytora Mykoły Łysenki ściśle splotły się z historią i kulturą Ukrainy Zachodniej, z losami wielu wybitnych działaczy Ukrainy. W latach 1885—1886 odbyły się pamiętne dla Mykoły Łysenki spotkania z Iwanem Franką, który odwiedził kompozytora podczas swojego przyjazdu do Kijowa. Łysenko zapisał z głosu Franki niemało galicyjskich pieśni ludowych i najlepsze z nich umieścił w swoim zbiorniku. Podczas drugiego przyjazdu pisarza do Kijowa kompozytor zapoznał go z operą „Taras Bulba”. Spotkania te zapoczątkowały szczerą przyjaźń dwóch wybitnych działaczy ukraińskiej kultury, dwóch wielkich synów Ukrainy. O wrażeniach ze spotkań z kompozytorem pisarz napisał w jednym ze swoich artykułów: „Łysenkę słusznie i bezsprzecznie należy uważać za twórcę ukraińskiej opery. Jego wielka opera „Taras Bulba” jest już prawie ukończona, ale dotąd nie wystawiona. Jej poszczególne rozdziały, których miałem okazję wysłuchać, robią niezwykle silne wrażenie”. sam Łysenko orkiestrował tę operę. W swojej operze „Taras Bulba” kompozytor na czołowym miejscu postawił tragedię Tarasa i Andrija o rozdarciu osobowości i sztucznym starciu dwóch narodów. Starycki i Łysenko stworzyli pierwszą ukraińską operę o bohaterze narodowym. Właśnie dlatego autorzy zmienili finał i nie „zabijali” swojego Tarasa. A w latach 30. przed Lewkiem Rewuckim, Borysem Latoszyńskim i Maksymem Rylskim radziecka cenzura postawiła zadanie: zmienić finał, doprowadzając operę do pierwowzoru Gogola, kiedy Bulba jest palony. Dlatego obecnie istnieje kilka wariantów tej opery. Koncert rozpoczął się jednym z ostatnich utworów Mykoły Łysenki „Elegią”, którą poświęcił Tarasowi Szewczence. Ten unikalny utwór w wykonaniu laureatek międzynarodowych konkursów Oleny Turinej (skrzypce) oraz Weroniki Kamenskiej (fortepian) brzmiał w Centrum Kozłowskiego po raz pierwszy. Również w koncercie wzięli udział młodzi ukraińscy wykonawcy Tetiana Hawryłenko, Olena Zachoża, Olena Dobrowolska, Julija Ryssak-Tkaczenko, Wiktorija Dżohan, Julija Zujewa, Darja Nowyćka, Olena Malczyk, artysta Narodowego Akademickiego Teatru Dramatycznego im. I. Franki Wołodymyr Zbarazśkyj. Do udziału w koncercie zaproszono solistę Narodowej Opery Mołdawii, artystę ludowego tego kraju Walerija Cojocaru. Właśnie na taki głos, jak u tego śpiewaka, kompozytor Gheorghe Mustea stworzył historyczną operę „Alexandru Lăpușneanu”. Za ten utwór kompozytor otrzymał Nagrodę Państwową Mołdawii, jako wybitne zjawisko mołdawskiej kultury ludowej. A pan Walerij wykonał arię Lăpușneanu z tej opery oraz mołdawską pieśń „W cieniu starego orzecha” (muz. I. Fernic, sł. O. Dinescu). Również gość z Mołdawii wykonał ukrai-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn