Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

UCHWAŁA Rady Głównej Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” w sprawie bezpieczeństwa humanitarnego Ukrainy

Слово Просвіти, №13 за 2017 рік

Organizm narodowy Ukrainy jest dotknięty ciężką chorobą, spowodowaną długotrwałą moskiewską niewolą, którą uporczywie znów narzuca się nam na różne sposoby — od okupacji terytorium Ukrainy po fizyczną eksterminację Ukraińców, co jest bezpośrednim świadectwem ludobójstwa narodu ukraińskiego. Obecna rusyfikacja to kontynuacja kolonizacji Ukrainy w formie bardziej wyrafinowanej, niż miało to miejsce za czasów imperium sowieckiego. Dziesiątki stacji radiowych i telewizyjnych, milionowe nakłady rosyjskich gazet (od „Wiestiej”, „Siewodnia”, „Fakty”, „Raboczaja gazieta”, „Izwiestija”, „Komsomolskaja prawda”, „Moskowskij komsomolec” po różne krzyżówki, horoskopy i poradniki), bezgraniczna liczba rosyjskich książek, wydawanych w szczególności także na Ukrainie, mają na celu stłamszenie ukraińskiego organizmu narodowego, rozbicie jego integralności, zdezorientowanie, sparaliżowanie woli narodu do samoobrony i samorozwoju, co jest jedyne możliwe w granicach własnego państwa, które ma charakter umowny, nominatywny, a nie merytoryczny. Dla merytorycznego wypełnienia niezbędne są pierwszoplanowe wysiłki na rzecz dekolonizacji Ukrainy we wszystkich jej sferach narodowych: od zmiany ustawodawstwa językowego po „własną prawdę i siłę”, według formuły T. H. Szewczenki. W wyniku tak zwanych „demokratycznych” przemian Ukraińców pozbawiono prawa do środków produkcji, do swoich złóż i kopalin, do własnych gruntów, do ojczystej ziemi, z której nędzą, bezrobociem, brakiem perspektyw nas wypierają. Ukraińskie ziemie już nie należą do ukraińskiego rolnika. Latyfundyści kompradorscy zawładnęli całym obszarem ukraińskich czarnoziemów. Ukraińska wieś degraduje, ubożeje, wyludnia się, wymiera… Niszczona jest cała rolnicza infrastruktura wiejska: zamykane są szkoły, brakuje placówek medycznych i kulturalnych. Co roku z mapy Ukrainy znika około 20 wsi. Wieś, która w każdych czasach naszej historii była głównym czynnikiem samoodtwarzalności narodu ukraińskiego, zawsze jako pierwsza przyjmowała na siebie ciosy ukrainofobów. Ci, którzy planowali i realizowali niszczenie Ukrainy jako państwa i Ukraińców jako narodu, wyraźnie uświadamiali sobie konsekwencje, gdy doprowadzali do bankructwa nasze dochodowe przedsiębiorstwa, wycinali na złom wyposażenie zakładów przemysłu przetwórczego, w szczególności cukrowni, przetwórni konserw, piekarni, zamykali kompleksy tuczu, centra selekcyjne. W ten sposób pozbawiano nas wiecznie odradzającego się pierwiastka narodowego, dzięki któremu naród ukraiński przetrwał przez kilka stuleci moskiewskiej niewoli. I ten cios w wieś, w ukraińskość, jest znacznie niebezpieczniejszy niż działania wojenne na wschodzie Ukrainy, gdzie, właściwie, za przyzwoleniem rosyjskim kolonizatorom przez 25 lat ukraińskiej niepodległości byliśmy pozbawieni jakichkolwiek praw, byliśmy gorszej kategorii zarówno na Ługańszczyźnie, jak i na Doniecczyźnie, a nasz język ukraiński wypchnięto na margines… Syndromy naszej choroby są dobrze znane, tak jak znane są granice degradacji. Ale znane są również recepty na zapobieganie kolapsowi ukraińskiego organizmu. I my, proświcianie, wielokrotnie wyrażaliśmy je w apelach, petycjach do władz, w żądaniach na wszystkich majdanach Ukrainy. Bo to nasz obowiązek, obowiązek tych, którzy należą do kohorty budzicieli narodu, prośwician, którzy w przyszłym roku będą obchodzić datę powstania organizacji „Proświta”, która przez półtora wieku zrobiła więcej niż wszystkie partie polityczne. Dlatego kwestie odrodzenia kulturowego, pełnowartościowego funkcjonowania języka ukraińskiego, odnowienia pełnoformatowej ukraińskiej przestrzeni informacyjnej, opracowania i wdrożenia w życie programu rozwoju języka ukraińskiego, wsparcia programu państwowego „Ukraińska książka”, rozszerzenia ukraińskiej sieci księgarskiej, uchwalenia nowej ustawy o ukraińskim języku państwowym, rozwoju edukacji narodowej, zakazu funkcjonowania rosyjskojęzycznych kanałów telewizyjnych i radiowych, tworzenia programów edukacyjnych poświęconych historii Ukrainy, jej bohaterskiej przeszłości, ostro stają przed ukraińskim społeczeństwem. „Proświta” jako organizacja i każdy proświcianin muszą zintensyfikować swoją działalność w różnych dziedzinach życia społeczno-politycznego kraju. Przede wszystkim dotyczy to uchwalenia ustawy o ukraińskim języku państwowym. Biorąc pod uwagę to, że żyjemy w społeczeństwie informacyjnym, a możliwości Ukraińców jako rdzennego narodu tytularnego są ograniczone (spójrzmy prawdzie w oczy), trzeba nauczyć się wykorzystywać wszelkie media do propagowania ukraińskiej idei narodowej, demaskować propagandę „Ruskiego miru” i działalność jego piątej kolumny na Ukrainie. Proświcianie, którzy są powołani do stania na straży wartości narodowych, ukraińskiej państwowości, nie mogą milczeć także wtedy, gdy widzą ukrytą antyukraińską działalność naszych władz. Trzeba podwoić naszą proświcianą pracę z wojskowymi, młodzieżą studencką i szkolną. Żądać od władz uznania edukacji i nauki za najważniejsze priorytety w realizacji Strategii zrównoważonego rozwoju „Ukraina-2020”, zaliczając je do „wektora rozwoju” oraz do dziesiątki pierwszorzędnych zadań modernizacji kraju; zwiększyć finansowanie edukacji, zabezpieczenie materialno-techniczne i dydaktyczne, kierując na jej potrzeby nie mniej niż 7% PKB, umożliwiając stopniowe wejście Ukrainy do 50 najlepszych krajów świata (według wskaźników jakości edukacji PISA). W ciągu ostatnich lat wydatki na edukację podstawową, średnią i zawodową na Ukrainie stale spadały — do 4,3% PKB w 2014 r., 3,7% — w 2016 r.; sprzyjać zachowaniu i doskonaleniu sieci placówek przedszkolnych, znacznie zwiększając wskaźniki objęcia dzieci wychowaniem publicznym zgodnie z potrzebami (rok szkolny 2015—2016 — 56%); zapewnić równe prawa do zdobycia edukacji przedszkolnej jako podstawowego składnika systemu edukacji ustawicznej. Edukacja przedszkolna musi stać się dostępna i bezpłatna; „nowa ukraińska szkoła” musi kształtować się na jakościowej edukacji i charakteryzować się 3 głównymi zasadami: 1) jakościowe nauczanie; 2) jakościowe środki nauczania; 3) jakościowe środowisko społeczno-kulturowe; nie dopuścić do ruiny kształcenia zawodowo-technicznego, przekazując nie tylko odpowiedzialność lokalnym organom władzy i samorządowi społecznemu, ale także należycie finansowo i zasobowo ją zabezpieczając, umożliwiając ogólnopaństwowe widzenie korelacji rynków pracy i edukacji zawodowej na Ukrainie, jej adaptację zgodnie z wymogami rynku, potrzebami człowieka, narodu, gospodarki narodowej i polityki społecznej; zatrzymać likwidację pozaszkolnych placówek oświatowych, co jest sprzeczne z podstawowymi zasadami polityki państwowej (art. 9 Ustawy Ukrainy „O edukacji pozaszkolnej”) i stwarza skrajnie niekorzystne warunki dla fizycznego, kulturowego, intelektualnego rozwoju dzieci i młodzieży; zapewnić wykonanie Ustawy „O działalności naukowej i naukowo-technicznej” przede wszystkim w części finansowania nauki — 1,7%. (W ciągu ostatnich 5 lat wskaźnik ten nigdy realnie nie przekraczał 0,47%. W Europie wynosi on 3%, w Izraelu, Szwecji — 4%, USA — 4,5%, Japonii — 7%. Obecnie wydatki państwa ukraińskiego na naukę stanowią około 0,16%!); konieczne jest zwiększenie finansowania nauki do 3% PKB i zoptymalizowanie wykorzystania środków, ochrona własności intelektualnej, stymulowanie działalności innowacyjnej, podniesienie prestiżu i statusu społecznego uczonego, zatrzymanie migracji (w tak katastrofalnych skalach!) potencjału intelektualnego narodu; nie dopuścić do naukowo-technicznej kontrrewolucji, ataku władców i oligarchii politycznej na naukę, którą zawsze starano się wykorzystywać na Ukrainie do ideologicznej obsługi. Należy wychodzić z założenia, że nauka potrzebna jest przede wszystkim narodowi, bez niej państwo staje się półkolonialne. Wypchnięcie nauki z priorytetów państwowych, spadek jej prestiżu jako atrakcyjnego rodzaju życiowej aktywności, szczególnie dla utalentowanej młodzieży, stało się przyczyną problemów ekonomicznych i społecznych, rozpadu szkół naukowych, uniemożliwiło odnowienie personelu naukowego; 3. zatrzymać zgubną dla bezpieczeństwa narodowego tendencję do zmniejszania zamówień państwowych w szkołach wyższych, nie ignorować w tym zakresie doświadczeń najlepszych systemów i praktyk edukacyjnych, nie dopuszczając do nieodwracalnej utraty kapitału ludzkiego (na początku ubiegłego roku akademickiego do zagranicznych uczelni wstąpiło 60 tysięcy Ukraińców). W czasach wojny nieuzasadnione, marnotrawne i niesprawiedliwe są wydatki z budżetu państwa na finansowanie 5 partii parlamentarnych (2016 r. — 391 mln hrywien, 2017 r. — 442 mln hrywien; milionowe pensje wysokich urzędników państwowego „Naftohazu”, Narodowego Banku, Ukrzaliznyci i wielu innych, podczas gdy w 2016 roku średnia pensja w kraju wynosiła 5188 hrywien, a wśród pracowników naukowych — 4352 hrywny. Edukacja na wszystkich poziomach pod względem treści i formy musi być narodowa. Wychowanie od wczesnego dzieciństwa i przez całe życie w duchu miłości, szacunku do Ukrainy, rodziców, tradycji i zwyczajów ludowych, języka państwowego, własnej historii, kultury narodowej, ojczystej przyrody, symboli duchowych i wartości narodu ukraińskiego — to najważniejsze strategiczne zadanie polityki edukacyjnej; uchylić ustawę Ukrainy „O zasadach państwowej polityki językowej” („ustawa Ka-Ka”), która zignorowała normy Konstytucji Ukrainy (art. 10) oraz orzeczenie Sądu Konstytucyjnego z 1999 r. w sprawie statusu państwowego języka ukraińskiego. Język edukacji, wbrew interesom narodowym i Konstytucji Ukrainy, nie może być nadal określany artykułem 20 wspomnianej wyżej antyukraińskiej „ustawy”, która niszczy jedność państwową, polityczną i duchową oraz tożsamość narodową; uchwalić nową ustawę Ukrainy „O ukraińskim języku państwowym”, która skonsoliduje społeczeństwo i wzmocni ukraińską państwowość, jakościowo zmieni całą politykę językową w edukacji oraz nauce i technice; konieczne jest udoskonalenie i wzmocnienie nauczania państwowego języka ukraińskiego w szkołach, w których uczą się dzieci mniejszości narodowych, aktywne wykorzystywanie systemu pogłębionego studiowania przez nie języka i literatury ukraińskiej, w szczególności kosztem języka rosyjskiego, którego jako drugiego języka obcego uczy się obecnie w 23—25% szkół Ukrainy; rozszerzyć ukraińską przestrzeń językowo-kulturową w systemie szkolnictwa wyższego, który nadal ulega rusyfikacji, w tym na poziomie uniwersytetów, które otrzymały status „narodowego”, zwłaszcza prywatnych uczelni, wychowując przyszłą zdenacjonalizowaną inteligencję, co hamuje postęp ku jedności narodu politycznego; jakościowo udoskonalić (zgodnie ze światowym i europejskim doświadczeniem) koncepcje i treść histo-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn