Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

Hybrydowe pisarstwo

Слово Просвіти, №13 за 2017 рік

Halyna PAHUTIAK. Zbierając się po raz pierwszy w tym roku na spotkanie z czytelnikami, czuję, jak bardzo nie chcę naruszać wewnętrznej ciszy, bez której nigdy nie zdołałabym spełnić się jako pisarka. Nie potrafię przełamać tej dziwnej sytuacji, która zaistniała w ukraińskiej przestrzeni książkowej: musisz wychodzić do ludzi, bo o tobie zapomną. Nie ma znaczenia, co piszesz, jak piszesz. Najważniejsze — jak się prezentujesz publiczności i jak zarabia na tym wydawnictwo. A tutaj — konkurencja, cyniczna i bezlitosna, bo można z każdego ścieku zrobić bestseller, inwestując w to pieniądze. I najczęściej właśnie z niego robią bestsellery. Gabriel García Márquez wstawał codziennie o 5 rano. Przed nim leżało 500 arkuszy czystego papieru, które zapisywał, darł, gniótł w ciągu 5—6 godzin pracy. Współczesny autor budzi się z głową ciężką od kaca w hotelu, bo trasy promocyjne zajmują mu cały rok, szuka w Internecie, kto tam o nim co napisał, i jedzie na pierwsze spotkanie. Nawet jeśli nie zażywa tego trunku, w jego głowie jest tak samo pusto, jak w tej skacowanej. Sekret sukcesu — mieć wśród przyjaciół ludzi mediów, protektora na poziomie Firtasza, własny zespół muzyczny, leksykon postmodernizmu do paneli dyskusyjnych i leksykon Ałłoczki-ludożerczyni dla prostej publiczności, a także od czasu do czasu demonstrować swoją polityczną głupotę na całą Ukrainę (to ostatnie to już skutek sukcesu). Ufając czasowi, który wszystko osądzi według naszych czynów, kłamiemy. Na miejscu przerobionego materiału pojawi się świeży, jeszcze bardziej hybrydowy, a poprzedni utrwali się w gipsowych formach szczęk paplaczy od literatury jako „kanon”. Zasoby na kanon pochodzą z tego samego źródła, co zasoby na wsparcie hybrydowej literatury: kupowanie naukowców, okna Overtona w krytyce i liberalne (prorosyjskie) media. Wszystko, co nie wpisuje się w „kanon” hybrydowości, uważają apologeci hybrydowości, to socrealizm. Kłamstwo jest tak oczywiste, jak i bezczelne, i obliczone nie na rozumnych, myślących ludzi, a na nieoświeconą młodzież. Ta młodzież może uczyć się i w Harvardzie, i w Mohylance, to nie ratuje przed nieoświeceniem. Wiedza — to nie mądrość. Rozumny nie będzie spierał się z głupim o gusta i nie będzie próbował z nim konkurować, bo przegra. Szlachetny Rzymianin Andrij Sodomora nie będzie występował w lwowskim cyrku. On jest przyjacielem Horacego, a nie koniem Kaliguli. Tak samo szlachetny lwowiak Ihor Kałyneć czy uchodźca Wasyl Hołoborodko nie będą zbierać okruchów ze stołu Administracji Prezydenta i ich książek nie kupią na lwowskim targowisku, które kiedyś było Forum Książki, ministrowie i wszelka drobota, która dawno sprzedała duszę diabłu. Po tym będziemy patrzeć, co jest literaturą, a co jest pokraką maszyny do szycia i stołu anatomicznego, w większości przeróbką (plagiatem) z nieprzetłumaczonych u nas literatur innych narodów. Albo po prostu grafomańskimi łzami, za które może i nie płacą dużo, ale wydawnictwa, które specjalizują się w trzeciorzędnych światowych bestsellerach, dyktują popyt. Istnieje niezmienna stała: powiedz mi, co czytasz, a będę wiedział, czy warto się z tobą przyjaźnić. Doktorantki wydziału filologicznego zaczytują się Lyuko Dashwar, bo ona bardziej odpowiada ich intelektowi niż „Dom na górze” Wałerija Szewczuka. Kiedy karmić mózg fast foodem, on deformuje się i zmniejsza w objętości. Tutaj już czas nie pomoże. Ukrsuczlit i inne jemu podobne suczlity pracują na debilizację populacji i bardzo dobrze im się to udaje póki co wespół z systemem edukacji, który też staje się hybrydowy zamiast stać się postępowym. Hybrydowa literatura nigdy nie stanie się narodową, i to, być może, jej główna cecha. Ba, ona jest jej największym i najbardziej zajadłym wrogiem, bo wyklucza jakikolwiek altruizm.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn