Strona · s. 1strona oryginału ↗
Ukraiński język rosyjski? — Nie, atak na państwowy język ukraiński!
Слово Просвіти, №14–15 за 2021 рік
4 kwietnia w programie „Wzgliad s Bankowoj” kanału telewizyjnego „Dom” rzeczniczka prezydenta Ukrainy Julia Mendel wystąpiła z przemyśleniami, które wzburzyły opinię publiczną. „Rosja nie jest monopolistą na język rosyjski. I czas już dawno, byśmy sami zdemonopolizowali język rosyjski. I głośno oświadczyli, że na Ukrainie istnieje ukraiński język rosyjski” – powiedziała Julia Mendel. Oto kilka cytatów z jej wystąpienia, które są najszerzej dyskutowane w sieciach (cytujemy w języku oryginału): – „Ot priniatogo w razgar predwybornoj gonki 2019 goda zakona o jazykie wsia strana tak i nie zagoworila na ukrainskom”. – „Ukrainie nużno podniatsia nad tiemoj jazyka i podumat o tom, kak splotit obszczestwo”. – „Ukraiński powinien być chroniony i dzisiaj jest chroniony. Ale chronieni powinni być także obywatele. I nieważne, jakiego języka używają w życiu codziennym. Przecież największą wartością jest człowiek”. – „Rosja nie jest monopolistą na język rosyjski. I czas już dawno, byśmy sami zdemonopolizowali język rosyjski. I powiedzieli głośno, że na Ukrainie istnieje ukraiński język rosyjski”. Redakcja gazety „Słowo Proświty” drukuje dziś opinie dziennikarzy, działaczy społecznych, polityków, którzy zareagowali na te niejednoznaczne oświadczenia rzeczniczki prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, publikując je, w szczególności, w sieci społecznościowej Facebook. „Zieloni” dążą do wyprowadzenia kwestii rozszerzenia przestrzeni używania języka państwowego poza blok spraw bezpieczeństwa narodowego. I jest to bardzo niebezpieczna droga. Ustawa językowa nie została przyjęta po to, żeby wszyscy zaczęli mówić po ukraińsku!.. Sens jest w czym innym – w przestrzeni publicznej państwo, które zwie się Ukraina, ma jeden język państwowy – ukraiński, ma dominować właśnie on, ukraiński, a nie „jakiś inny”. Mendel mówi, że obecnie język ukraiński jest chroniony, ale to kłamstwo. Ustawa nawet jeszcze w pełni nie weszła w życie, ale już jest aktywnie sabotowana przez różnorakich drobnych kolonizatorów, którzy mocno uczepili się swojego dominującego statusu. Ponadto wrogowie Ukrainy spośród tych samych „sług” stale deklarują zamiary jej zniszczenia. Usunięcie sankcji za złośliwe naruszenia to faktycznie zabicie ustawy jako takiej. Dalej zamieni się ona w deklarację dobrych chęci. Ochrona obywateli? Jakich? Tych, którzy odmawiają używania ukraińskiego? Przecież oni u nas są bardzo nawet chronieni. Na Ukrainie można w pełni się realizować, dobrze zarabiać, mieć autorytet, w ogóle nie używając języka ukraińskiego! Uwierzcie – mieszkam właśnie w takim mieście, gdzie to przychodzi z łatwością... Najbardziej niechronioną kategorią ludności na Ukrainie wciąż pozostają ukraińskojęzyczni Ukraińcy... Bycie ukraińskojęzycznym Ukraińcem na wielkich obszarach naszego państwa jest banalnie nieopłacalne: być „russkim”, „ch*chłem”, „miestnym”, „ukrAincem”, a co najważniejsze „russkojazycznym” – jakoś bardziej perspektywicznie. Jeśli w ogóle zacząłem o jakimś tam programie na kanale „Dom”, to warto powiedzieć też o tym, że ten kanał sam w sobie jest absurdalny. Władza ukraińska wykorzystuje go, by się usprawiedliwiać i opowiadać o swoim przywiązaniu do języka rosyjskiego. To gra po stronie „russkogo mira”... Działalność poza granicami zdrowego rozsądku... Jeśli chodzi o „grupę docelową”, to ludziom, którzy mają zamiar mieszkać w wolnej Ukrainie, potrzebny jest, obrazowo mówiąc, nie „Dom”, a „Dim” (ukr. dom), a ci, którzy pragną odgrodzić się od języka ukraińskiego, członkami ukraińskiej wspólnoty nie zostaną! A jakiekolwiek „osobliwe statusy” i specjalne warunki będą tylko przybliżać ich do Rosji. Rosyjskie pole kulturowe jest na śmierć wlutowane w polityczne! Nam nie są potrzebni ludzie, w głowach których żyją rosyjskie narracje i roi się nienawiść do Ukrainy i wszystkiego, co ukraińskie! Już nie wspomnę o posiadaniu przez wielu z nich rosyjskich paszportów... Niestety, wielka część „nasielenia”, która mieszkając na okupowanych terytoriach, przeszła „szkołę rosyjskiego faszyzmu”, nie nadaje się do integracji z ukraińskim polem kulturowo-politycznym, a wrogo nastawionych elementów nam tutaj i bez nich wystarcza! Serhij BRAGAR Na najwyższym szczeblu państwowym Awakow i Mendel mówią o jakimś ukraińskim języku rosyjskim. Jest to tak absurdalne po siedmiu latach wojny z wrogiem, który właściwie pod sztandarem zachowania russkojazycznych na Ukrainie niszczy naszą teraźniejszość i przyszłość, że aż obrzydliwie to komentować. Przez siedem lat, jeśli już zdecydowałeś się być po stronie Ukrainy, przez siedem długich lat czyżby ten, kto nie znał ukraińskiego, nie mógł się go nauczyć? Kombinują i kombinują. Kręcą i kręcą. Wciąż szukają jakiegoś usprawiedliwienia dla swojego lenistwa i głupoty. Jeśli przyjmiemy tezy, które narzucają Awakow-Mendel i grupa blogerów-liderów opinii, to jaki sens w ogóle ma wojna o niepodległość? Możesz nie lubić i nie rozumieć języka ukraińskiego, ale nie rozumieć, że „russkij jazyk”, jego tolerowanie i państwowe wsparcie w jakiejkolwiek formie – to po prostu pułapka. Albo głupota. Albo gotowość do zdrady. Wiktor LESZYK Dokończenie na str. 2 MYCHAJŁO SŁABOSZPYCKYJ NADIIA NAUMOWA IWAN CHŁANTA
s. 2 · strona oryginału ↗
Zakończenie. Początek na str. 1. Wymówka po to, aby dalej ignorować język ukraiński na Ukrainie. O „ukraińskim rosyjskim”. Nie będę powtarzać oczywistych rzeczy, natomiast proponuję spojrzeć na światowe doświadczenie dwujęzyczności/wielojęzyczności, które jest wykorzystywane jako „argument” przez zwolenników dwujęzyczności na Ukrainie. Oczywiste jest, że dzisiaj otwarcie występować za oficjalną dwujęzycznością na Ukrainie nie odważają się nawet otwarcie moskiewskie siły (co jest naszym osiągnięciem), ale faktycznie mówią właśnie o tym. Dwujęzyczne/wielojęzyczne kraje dzielą się na trzy grupy: 1. Dwujęzyczne lub wielojęzyczne kraje, gdzie nie ma własnego języka narodowego. Na przykład Kanada. Kraj stworzony przez przesiedleńców na nowym miejscu. 2. Dwujęzyczne lub wielojęzyczne kraje, gdzie jest kilka państwowotwórczych etnosów. Na przykład Belgia. Ten kraj jest podzielony na dwa regiony według cech językowo-etnicznych. We Flandrii i Walonii nie ma po prostu swoich języków, mają one swoje regionalne parlamenty i rządy. W Belgii nie ma ogólnokrajowych mediów i partii — wszystkie są sztywno przywiązane do tej czy innej wspólnoty językowej. Belgowie żartują, że istnieją tylko dwie wspólne dla nich wszystkich instytucje – to król i reprezentacja piłkarska. 3. Kraje postkolonialne, które zachowały oficjalny status języka imperialnego. Na przykład Irlandia czy Białoruś. To już bardziej podobne do naszego przypadku. I jaki jest rezultat? Jest on znany – pełna dominacja języka byłej metropolii i zagrożony status własnego języka narodowego. I to wszystko w warunkach deklarowanej językowej „równouprawnienia”. „Ukraińskiego rosyjskiego” języka nie ma. Istnieje język rosyjski. I uparty brak chęci niektórych urzędników państwowych do posługiwania się ukraińskim. Andrij ILLENKO. Nie ma żadnego „ukraińskiego rosyjskiego”: jest ukraiński i jest rosyjski. Myśleć, że absurdalnymi mantrami o „ukraińskim rosyjskim” można zmienić doktrynę Putina o ochronie rosyjskojęzycznych na całym świecie, jest co najmniej lekkomyślne. Uważać, że tymi samymi mantrami można wzmocnić ukraińską różnorodność kulturową – jest bezsensowne. Bo ta różnorodność i tak ma miejsce, a język rosyjski zajmuje w niej należne i – powiedzmy szczerze – daleko nie ostatnie miejsce. Sądzić, że możemy wzbogacić język rosyjski czymś wyjątkowym, jest dziwne i błędne: chyba że udoskonalić surżyk. Ukraina – to nie Rosja, mamy swój język, który powinniśmy wzmacniać i wzbogacać. A ukraińsko-rosyjski surżyk, jako przejaw wpływu rosyjskiego na ukraiński oraz represjonowanego położenia tego ostatniego w Imperium Rosyjskim i ZSRR, wzbogacenia nie potrzebuje. Przeciwnie, każdy wykształcony człowiek powinien uciekać od niego jak najdalej. Politycy w tym również. Czyżby kogoś niepokoiły laury Azarowa z jego „azarówką”. Zatem eksportowy potencjał idei o „ukraińskim rosyjskim” jest martwy: Putina na to nie kupisz. A oto wewnętrzna cena promowania tej idei już nie tylko przez szefa MSW Awakowa, ale i przez przedstawicieli biura Prezydenta, jak Mendel, będzie nadzwyczaj wysoka: nowe koło sprowokowanej przez władzę pogardy dla ukraińskiego, rewizja ustawodawstwa językowego i nowy zwrot wewnętrznej niestabilności. Dlaczego niestabilności? Bo naturalnym rezultatem tematu o „ukraińskim rosyjskim”, który wrzuciła w społeczeństwo władza, jest powrót do politycznego porządku dziennego dyskusji o drugim języku państwowym – rosyjskim. A jakże, to przecież już nie rosyjski, to nasz, „ukraiński rosyjski”! Ale i to Putina nie zatrzyma: on nienawidzi nie języka ukraińskiego, on nienawidzi Ukraińskiej Niepodległości i ludzi, którzy są jej nosicielami. Nie zważając na język ich komunikacji. Dlatego wzywam władzę, aby zajęła się czymś bardziej produktywnym. Na przykład zapoznaniem się z Ustawą Ukrainy o stosowaniu języka ukraińskiego jako państwowego oraz artykułem 10 Konstytucji Ukrainy – tam wszystko o wszystkich językach jest już napisane. Wiaczesław KYRYŁENKO. Władzo, goń precz dwójkowiczów i watników, którzy wślizgnęli się w wasze szeregi! Istnieją pewni obywatele, którzy „pedałują” kwestię anulowania kar za naruszenie Ustawy „O zapewnieniu funkcjonowania języka ukraińskiego jako państwowego”. Po pierwsze. Wam, niepoważani, władza jest przeciwwskazana, a wasza nieznajomość historii zagraża bezpieczeństwu narodowemu Ukrainy. Myślę, że i władzy wystarczy rozumu, aby nie wspierać tych maniakalnych urojeń. Pora, aby poszczególni deputowani, którzy rozpowszechniają takie „inicjatywy”, byli rozpatrywani pod kątem prawomocności ich stanowiska w komisji etyki. Ta nieświadoma „armija” powinna rozumieć, że do Rady Najwyższej Ukrainy bronić języka ukraińskiego wyjdą wszystkie siły narodowo-demokratyczne. Należy nazwać wszystkich ukrainofobów, aby ich krewni, znajomi, koledzy partyjni zaczęli uczyć ich rozumu i zmusili do wyskoczenia z watanych walonek. A za ich wataną postawę wręczać medale moskiewskich pachołków — wszystkim „chętnym” rozhuśtywać spokój na Ukrainie. Antynominacja „Moskiewski pachołek” została wprowadzona przez Towarzystwo „Proświta” im. T. H. Szewczenki! I pierwszym wyróżnionym kilka lat temu jest minister Awakow, niezdolny opanować języka państwowego, chociaż jest to obowiązkiem urzędnika państwowego. Mykoła HOŁOMSZA. Znowu zaczęły się ataki na „Ustawę o języku”. Kwestia języka — to kwestia bezpieczeństwa narodowego. Nic więcej, nic mniej. Dlatego że język formuje środowisko informacyjne. I jeśli mówisz po rosyjsku, to czytasz po rosyjsku, oglądasz filmy po rosyjsku, pobierasz YouTube po rosyjsku. A we współczesnym świecie kluczowa wojna — to informacyjna. Wojna o mózgi. A język określa to, jak myślisz. I o czym myślisz. A kto określa środowisko informacyjne w rosyjskojęzycznym świecie? Zgadniecie z trzech razy? I możecie ile chcecie mówić, że wy też jesteście właścicielami marki „mówię po rosyjsku”, ale to nie ma żadnego znaczenia. Dlatego że sensy w rosyjskojęzycznym środowisku formuje Rosja. I zawsze będzie formować. Ma ona więcej zasobów. Oto i wszystko. I jeśli pozostajecie w rosyjskojęzycznym środowisku, to pozostajecie pod wpływem Rosji. Jakimi byście mądrymi myślami się nie pocieszali. Ile byście się nie cieszyli, że to my założyliśmy Moskwę. Może i my. Ale na własną głowę. Kiedyś Indianie także nakarmili głodnych przesiedleńców z Europy. Dobrem to dla nich nie skończyło się. I dla nas nie skończy się, jeśli pozwolimy wykorzystać naszą próżność i zaciągnąć nas z powrotem do języka rosyjskiego. Bo teraz monopolistyczną pozycję na rynku języka rosyjskiego ma Moskwa. Dlatego tak ważne jest wyrwanie się z pola informacyjnego języka rosyjskiego. Dlatego że nie można walczyć z Rosją i słuchać rosyjskich wiadomości. Nie można walczyć z ruskim mirem i żyć sensami ruskiego miru. Dlatego że tam formują swój porządek dzienny. I bardzo często antyukraiński. I antyzachodni. Propagując inne wartości. Które mogą doprowadzić tylko do ruskiego miru, a nie do cywilizacji. I ludzie, czyste karty, zwłaszcza dzieci, po prostu chłoną to. I nie rozumieją, dlaczego nie można mówić „wojna domowa”, dlaczego we współczesnym świecie ważne jest walczyć z rasizmem i tolerancja – to nie puste słowo. I stają się tym magnesem, który utrzymuje Ukrainę w łapach ruskiego miru. Nowe pokolenie, dla którego wojna 2014 roku to już historia, a Majdan — daleka historia, nie będą rozumieć, dlaczegoż nie możemy stać się braćmi znów. Oni nie czuli tego bólu i, słuchając Rosjan, będą przyjmować ich stanowisko. Stanowisko przeszłości. Ale zawinięte w piękną otoczkę mistrzów propagandy i marketingu.
Właśnie dlatego ważne jest, aby dzień po dniu coraz więcej ludzi przechodziło na język ukraiński. Uczyło się angielskiego. Unikało sensów ruskiego miru i nie stawało się niewolnikami rosyjskiej propagandy. I jeśli za tysiąc lat będziemy mieli ukraiński język angielski i będziemy spierać się z Londynem, kto ma lepszy akcent, wtedy można będzie wrócić do tematu języka rosyjskiego. I tak, znowu i znowu. Użytkowników języka rosyjskiego nikt w żaden sposób nie ogranicza. Mówi to użytkownik. I tak, od razu w kraju nie wydarzył się cud i wszyscy nie zaczęli mówić po ukraińsku. Ale cudów nie ma. To stopniowy proces. Cudów w ogóle nie ma, czas już się tego nauczyć. Nie ma prostego rozwiązania, które od razu doprowadzi do celu. Serhij FURSA Pełnomocnik ds. ochrony języka państwowego oświadcza: Zgodnie z artykułem 10 Konstytucji Ukrainy, jedynym językiem państwowym na Ukrainie jest ukraiński. Podkreślił to na antenie kanału telewizyjnego „Pryamiy” Pełnomocnik ds. ochrony języka państwowego Taras Kremiń, komentując oświadczenie rzeczniczki Prezydenta w sprawie „ukraińskiego języka rosyjskiego”. Pełnomocnik przypomniał, że trzy tygodnie temu Wołodymyr Zełenski na forum „Ukraina 30” powiedział, że w naszym kraju językiem państwowym jest jeden – ukraiński, i dla niego muszą być stworzone najlepsze warunki. „Jeśli kontynuować jego słowa, to musi być implementowana i efektywnie działać Ustawa o języku. Zatem do końca roku, jak to określono w strategii działań rządu na 2021 rok, musi pojawić się państwowy program rozwoju i opanowania języka ukraińskiego. Jednocześnie mamy dzisiaj słowa rzeczniczki prezydenta. U mnie powstaje proste pytanie: my teraz na kogo się orientujemy?” – powiedział. „Nie podzielam takich oświadczeń i uważam je za takie, które nie mają żadnych perspektyw. Artykułem 10 Konstytucji Ukrainy, której w tym roku mija 25 lat, określono, że jedynym państwowym na Ukrainie jest ukraiński” – podkreślił Taras Kremiń. Pełnomocnik uważa, że kwestię języka na Ukrainie trzeba zamknąć raz na zawsze. „Mamy Ustawę „O zapewnieniu funkcjonowania języka ukraińskiego jako państwowego”, jest system edukacji, jest władza państwowa, która powinna sprzyjać rozwojowi i funkcjonowaniu języka ukraińskiego jako państwowego. W końcu mamy zagrożenia zewnętrzne, na które trzeba zwracać uwagę” – zaznaczył Taras Kremiń. Pełnomocnik podkreślił, że obecnie Ukraina musi efektywnie zajmować się państwową polityką językową, jednocześnie tworząc lepsze warunki także dla ochrony informacyjnej. „Pamiętajmy: ochrona języka – to także ochrona interesów narodowych, podstaw ustroju konstytucyjnego”. Biuro prasowe Pełnomocnika ds. ochrony języka państwowego W wiosenno-burzowym powietrzu, oprócz wirusów, zawisły niepokojące pytania. Czy będzie wojna z Rosją? Trwa ona siedem lat z rzędu. Po prostu niektórzy tego nie widzą, czy raczej nie chcą widzieć. Czy Rosja chce prawdziwej wojny z Ukrainą? Tak. I daleko nie tylko Putin. Czy Rosja jest gotowa na taką wojnę? Całkowicie. Czy potrzebna jej taka wojna? Tak. Nienawiści i drwin Zachodu nie godzi się wybaczać. Stopień gotowości Anglosasów do pomagania Ukrainie należy sprawdzić. Z kosztownym balastem DNR/ŁNR trzeba coś postanowić. Podupadły ranking trzeba podnosić. Puste zbiorniki wodne na Krymie trzeba napełniać. Nastroje protestacyjne wewnątrz kraju trzeba odwracać. Zatrzymać ofensywę na piątą rosyjską kolumnę na Ukrainie trzeba, póki nie jest za późno. Dla politycznych targów z Europą pozostał ostatni argument. Bezhołowiem na Ukrainie warto skorzystać. A także – przytłumioną reakcją na możliwe znaczne ofiary w czasie zagubienia z powodu pandemii COVID… A teraz pytanie główne: czy Ukraina jest gotowa obronić się przed takim strasznym wrogiem? Władza – nie. Armia – w połowie. Ale to wcale nie jest wyrok dla sytuacji, jeśli przypomnieć wielkiego znawcę wojen Napoleona: „Siły wojskowe są niewystarczające do ratowania kraju, ale gdy broni go naród, jest on niezwyciężony”. Tylko to egzystencjalne pytanie rozstrzygnie, czy pójdą oni wojną na Ukrainę i jaki będzie jej rezultat. Ile złowieszczych sił, zewnętrznych i wewnętrznych, jawnych i ukrytych, niestrudzenie wypróbowuje naszą odporność – państwową, narodową, mentalną, duchową, fizyczną – a my, mimo wszystko, żyjemy... i idziemy dalej na przekór okrutnym wiatrom i wiatrakom epoki – naprzeciw swojej świętej Wiośnie! Myrosław DOCZYNEC
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
