Strona · s. 5strona oryginału ↗
Jubileusz patrioty
Слово Просвіти, №14 за 2007 рік
25 marca tego roku w miasteczku Bohorodczany na Iwano-Frankiwszczyźnie odbyły się uroczystości poświęcone 95. rocznicy urodzin rodaka tego kraju, Bohatera Ukrainy Oleksy Hirnyka.
…o O. Hirniku. Wycieczkę po izbie pamięci poprowadziła regionalistka O. T. Parchusia. Następnie w bibliotece rejonowej odbył się „okrągły stół”, na którym zwrócono uwagę na odważny czyn Oleksy Hirnyka oraz na współczesne problemy sytuacji języka ukraińskiego i duchowości. Wieczorem w Domu Kultury odbyła się uroczysta akademia (posiedzenie), na której przemawiali przewodniczący Iwano-Frankiwskiej Obwodowej Administracji Państwowej (ODA) Roman Tkacz, posłowie Jewhen Hirnyk i Jurij Hnatkewycz, autor książki o Oleksie Hirniku, lekarz i regionalista Myhajło Iszczenko oraz przewodniczący Karpackiego Bractwa UPA O. Wołodymyrskyj. Pokazano fragmenty dokumentu, który niedawno można było obejrzeć na kanale „5 kanale”, odbył się też piękny koncert. Ponadto wybrzmiewały wiersze i fragmenty utworów literackich o Oleksie Hirniku znanych i mniej znanych autorów. Tutaj chciałbym wyrazić swój stosunek do tego rodzaju twórczości.
…na Ukrainie w latach 20.–40. XX wieku. Na każdym zdjęciu, w każdym obrazie widnieje niemy, rozpaczliwy krzyk ludzi, skazanych na straszliwą śmierć. Wymierały całymi rodzinami, po wsiach jeździły furmanki, na których leżały pozbawione koloru, spuchnięte trupy; żywi pozostawali tylko ci, którzy mogli cokolwiek zjeść, a jedzono wszystko: trawę, skórę z butów, zgniłe ziemniaki, spleśniałe ziarno i… ludzi. Po kolei występują przedstawiciele społeczności, i w głosie każdego z nich słychać ból, bo zapewne nie ma wśród nas rodzin, których ta straszna tragedia by nie dotknęła… Pod koniec spotkania pokazano fragmenty filmów Olesia Janczuka „Żyć zabroniono” oraz „Hołodomor 33 r.”, w których już bardzo starzy dziadkowie i babcie opowiadają o tym, co przeżyli w tamtych latach. Ich twarze są już pokryte zmarszczkami, wiele w swoim życiu widzieli, lecz gdy wspominają GŁÓD, w ich oczach błyszczą łzy… „Wojna jest straszna, a głód jeszcze straszniejszy…” — cicho mówi starusieńka babcia ze Słobożanszczyzny, to samo powtarzają inni, i oni — świadkowie tragedii — znają cenę tych słów…
Książka Michajła Iszczenka jest artystyczno-dokumentalna, wystradana i wyboleana, autor zbadał każdy fakt, epizod, szczegół. Jest ona od początku do końca prawdziwa, przejmująca i poruszająca… I oto pojawili się epigoni. Piszą o tym, że rzekomo Oleksa Hirnyk przed aktem samospalenia odwiedził Muzeum T. H. Szewczenki, chodził jego salami, a dopiero potem poszedł do grobu i wkrótce dokonał tego rozpaczliwego czynu. A wiersze? Czysta banalność, naciągane rymy „kalina—Ukraina”, „kalinowy krzew”. Moim zdaniem trzeba bardzo ostrożnie podchodzić do przedstawiania wizerunku tego bohaterskiego człowieka, który, jak powiedział Jewhen Hirnyk, postanowił sam powstać przeciwko tyranii, ocalić honor narodu…
Następnego dnia byliśmy w Kaluszu. Byliśmy na posesji Oleksy Hirnyka, przechodziliśmy ulicą, która nosi jego imię. Oglądaliśmy letnią kuchnię, gdzie na strychu pisał swoje ulotki. Odwiedziliśmy grób Oleksy
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
