Strona · s. 12strona oryginału ↗
ALFABET ZNANYCH IMION
Слово Просвіти, №14 за 2007 рік
Prawdziwy bestseller ukraińskiego zielarstwa — książka „Od rośliny do człowieka”
Jewhen CYMBALUK, obwód rówieński
W końcu nie chodzi tylko o dziurawiec, który nazywany jest „ziołem na 99 chorób”. Chodzi o każdy leczniczy kwiatek, łodyżkę, korzonek i ich wzajemne dążenie do człowieka. I właśnie taką aksjomat wprowadzili fundatorzy ludowego uzdrawiania na Wołyniu Mychajło i Iwan Nosalowie, a ich naukowo-praktyczny dorobek dotyczący roślin leczniczych stał się prawdziwym, unikalnym zjawiskiem w badaniu i stosowaniu skarbów z leczniczego skarbca przyrody. Część tego dorobku kształtowała się na terenach dubieńskich, wszak Nosalowie — ojciec i syn — przez długi czas mieszkali w mieście Dubno. W szczególności Mychajło Andrijowycz był duchownym tutejszej cerkwi św. Eliasza, a Iwan Mychajłowycz uczył się w Gimnazjum Dubieńskim. Wdzięczni rodacy-potomkowie czczą pamięć o sławnych zielarzach. Niedawno odsłonięto tablicę pamiątkową na fasadzie kolegium medycznego (autor — artysta i rzeźbiarz Mykoła Tymczak). Uroczystość kontynuowano podczas przesłuchań naukowo-krajoznawczych „Od rośliny do człowieka” w Zamku Dubieńskim. Mychajłowi Andrijowyczowi dane było przeżyć na tym świecie 64 lata, z czego cztery dziesiątki lat fundator ludowego uzdrawiania na Wołyniu był duchownym na Chełmszczyźnie, Mohylewszczyźnie i Wołyniu. Jego rodowód wywodzi się ze wsi Rozłopy w guberni lubelskiej (obecnie to Polska). Urodził się w ukraińskiej chłopskiej rodzinie prawosławnej 12 kwietnia 1886 roku. Uczył się w Warszawie w seminarium duchownym. W 1911 roku otrzymał święcenia kapłańskie i parafię we wsi Olchowiec w powiecie chełmskim. Z początkiem I wojny światowej rodzina Nosalów zmuszona była ewakuować się w głąb Rosji (obwód mohylewski), gdzie do 1922 roku Mychajło Nosal był duchownym i jednocześnie wytrwale zajmował się badaniem, zbieraniem i suszeniem roślin leczniczych, tworząc odpowiednie wiejskie spółdzielnie z suszarniami. Po przeprowadzce na Wołyń przez długi czas odprawiał nabożeństwa w cerkwi św. Eliasza w Dubnie, a w lutym 1935 roku został mianowany proboszczem cerkwi Zaśnięcia Matki Bożej w Równem. Rodzina zamieszkała w domu niedaleko świątyni. Ta chatka, choć stara, zachowała się do dziś. Ówcześni parafianie (a było ich niemało) z głębokim ciepłem i wdzięcznością wspominają duchownego i jego rodzinę. Wszak po pomoc zwracały się do niego setki mieszkańców Równego i nikt z nich nie pozostał bez uwagi. A był on także wnikliwym nauczycielem. Znajdował czas, by z uczniami pojechać do Poczajowa, wyjść na obrzeża miasta, aby nauczyć ich zbierać lecznicze zioła. Przeżył ciężkie wojenne lata czterdzieste, służąc cerkwi i ludziom. A jego ostatnim schronieniem po śmierci w 1950 roku stał się cmentarz na obrzeżach wsi Tiutkowicze. Mychajło Nosal wraz z żoną Kateryną dali życie czworgu dzieciom. Jedynym, który podchwycił świecę ojcowskich dążeń, był Iwan. Zdobył odpowiednie wyższe wykształcenie: w 1939 roku ukończył wydział rolniczo-leśny Politechniki Lwowskiej. Na tej uczelni, nawiasem mówiąc, student obronił na ocenę celującą pracę dyplomową na temat „Popularne wśród ludności rośliny lecznicze województwa wołyńskiego”. A przedtem Iwan Nosal ukończył Gimnazjum Dubieńskie. Często ojciec zabierał syna „na łono natury”, gdzie przyszły kontynuator rodzinnych tradycji zanurzał się w tajemnicę leczniczego świata. W związku z tym Iwan Mychajłowycz nie raz zauważał, że „zanurzał się w krainę przyrody, trzymając się sutanny ojca”. Po ukończeniu instytutu intensywnie zajmował się działalnością naukowo-badawczą, kontynuując badanie właściwości leczniczych ziół. On Iwan Nosal najbardziej cenił te godziny, które spędzał wśród przyrody, kochał każdy kwiatek i łodyżkę, odkrywał tajemnicę przyrody swoim przyjaciołom, jak na przykład pisarzowi Jewhenowi Szmorhunowi (zdjęcie z 1987 roku)
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
