Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

TAJEMNE STAJE SIĘ JAWNYM

Слово Просвіти, №14 за 2007 рік

nie zaczerpniętą z niczego innego – wnikliwy i myślący widz zobaczył i usłyszał wiele poważnych, jaskrawych, niezwykłych rzeczy, zjawisk i problemów. Przede wszystkim trafił do królestwa wspaniałej muzyki Wielkiego Maestra – czułej i lirycznej, smutnej, wesołej, tragicznej… Po raz pierwszy zobaczył i usłyszał samego Artystę – głębokiego myśliciela i pałającego namiętnością, marzycielskiego i małomównego, uczciwego i przyzwoitego, oddanego swojej poetyckiej muzie… Wydaje się, że wyobrażenia widzów o jedności zewnętrznego wyglądu M. Berezowskiego (nawiasem mówiąc, jego portret się nie zachował, podobnie jak większa część jego spuścizny, obrócona w popiół lub rozproszona po całym świecie) i jego wewnętrznego świata w pełni pokrywają się z pracą reżysera M. Fediuka i grą aktora I. Horodeckiego. Wszystkie cnoty głównego bohatera filmu telewizyjnego szczególnie wyraźnie błyszczą na tle okrutnej epoki panowania Katarzyny II. Swawolę, oszustwa, zdrady, przekupstwa, intrygi, prześladowania, jawne i tajne zakazy oraz rozprawy – tych nie wszystkich wymienionych metod rządów samowładczyni i jej faworytów mistrzowsko odtworzyli znakomici aktorzy naszej kinematografii: O. Sumska (księżna Tarakanowa), O. Drach (Kyryło Rozumowski), L. Żurakiwska (Katarzyna II), W. Borysiuk (Fonwizin), O. Boroch (Kamila) i inni. Przed oczami bezstronnego widza przesuwają się obrazy zbrodni skierowanych przeciwko M. Berezowskiemu, pognanemu w beznadziejną sytuację, jego pobratymcom i zwolennikom, a także przeciwko całemu ukraińskiemu narodowi. Rosyjskiemu caratowi wystarczyły trzy lata, aby fizycznie zniszczyć Maksyma Berezowskiego, któremu klaskała cała Italia połowy XVIII wieku, ponieważ najwyższe autorytety artystyczne tego kraju uznały jego potężny talent i nadały mu wysoki Maksym Berezowski (aktor I. Horodecki) ...zwanie akademika (wtedy nie miał nawet 30 lat!). Carycy i jej kamaryli tacy ludzie jak M. Berezowski, myślący, samodzielni, tym bardziej genialni, przeszkadzali w popełnianiu czarnych uczynków, gdyż swoją edukacją i kulturą podkreślali dzikość i ciemnotę swoich zwierzchników. Zamordowanie wielkiego Człowieka zbiegło się z ostatecznym zniesieniem hetmanatu na Lewobrzeżnej Ukrainie (1764 r.) i odsunięciem od spraw jej ostatniego hetmana Kiryła Razumowskiego, z całkowitym zniszczeniem Siczy Zaporoskiej (1775 r.), likwidacją ukraińskiej administracji (1781 r.), ukraińskiego kozactwa (1783 r.)… Oprócz wszystkiego, co zobaczył, w „Tajemnicy maestro” uważny i czujny telewidz usłyszał mocne dzwony alarmowe o wielkich zagrożeniach i niebezpieczeństwach dla istnienia ukraińskiej kultury i państwowości dziś i w przyszłości. Co nie jest bezpodstawne. „W ZWĘŻONYCH — ZBIEGOWISKO DROBIAZGÓW”. L. KOSTENKO Ku wielkiemu żalowi, nieprzygotowani, powierzchowni, obojętni i uprzedzeni telewidzowie odnieśli się do „Tajemnicy maestro” zgodnie ze swoimi gustami, przekonaniami i poziomem rozwoju. Pierwsi, nie pojąwszy kolizji filmu, przełączyli na inny kanał. Drudzy także znaleźli inny program, bo nie chcieli obciążać swojej główki rzekomo dawnymi i nieaktualnymi problemami społecznymi. Trzecich nie obchodzi wszystko, co ukraińskie — język, kultura, historia. Czwarci nastawieni są na antyukraińską czarnuchę — a la bузину. Niektórzy „znawcy” swoimi gadaninami o nie­dynamiczności, niewidowiskowości i szarości telefilmu zakrywają własną duchową nagość i swój artystyczno-estetyczny daltonizm. Czy film ma wady? Oczywiście, że ma. Ale dlaczego brak szerokiej zapowiedzi filmu, mała liczba jaskrawych czołówek, niedostateczna liczba zbliżeń i inne nieistotne braki mają przesłaniać zalety w ogólnie solidnej pracy? To pytanie retoryczne. Jednak na nie trzeba udzielić uzasadnionej odpowiedzi, która tkwi w wielu płaszczyznach, przede wszystkim, jak wiadomo, w nikłym finansowaniu tego drogiego, wielowymiarowego projektu. Oczywiście, gdyby pieniędzy było więcej, to i oczywistych wpadek by nie było, a serii byłoby nie cztery (!!!), lecz 344, a przynajmniej chociaż 44… KTO ZATEM U NAS JEST GOTOW PODNIEŚĆ Z KOLAN PRZEMYSŁ KINOWY? Czy może zmienić na lepsze stan rzeczy w tej branży jeden, choćby wybitny scenariusz filmu telewizyjnego „Tajemnica maestra”, którego autorami są P. Mowczan, J. Obżelan, L. Mużuk? Czy naprawdę dziś wystarczy wysiłków jednej stacji telewizyjnej TRK, która emitowała ten film, aby rozwijać najbardziej dostępną formę sztuki — kino? Jak długo możliwości Wytwórni Filmowej im. O. Dowżenki będą pracować na wizerunek sąsiedniego państwa, a nie Ukrainy, która ma wielu utalentowanych ludzi w produkcji filmowej? Kiedy ukraińska sztuka filmowa pozbędzie się żebractwa i będzie miała szczęście oraz możliwość pokazać własnymi środkami tak genialnych klasyków ukraińskiego baroku muzycznego, jak M. Berezowski, D. Bortniański, A. Wedel i wielu innych, jak robi to na przykład nasz chór „Kijów” pod kierownictwem Mykoły Hobdycza? Gdzie są współcześni Hałszki Hulewyczówny, Symirenkowie, Tereszczenkowie, Chanenkowie, Czykalenkowie i inni mecenasi, którym droga jest Ukraina, jej przeszłość, teraźniejszość i przyszłość? Dlaczego wreszcie przywódcy naszego państwa nie dbają o to, co najważniejsze — o wszechstronne utwierdzenie ukraińskich wartości duchowych na własnej ziemi?! Na zdjęciach — sceny z filmu „Tajemnica maestra”.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn