Strona · s. 14strona oryginału ↗
SEKRETY TWÓRCZEJ DŁUGOWIECZNOŚCI
Слово Просвіти, №14 за 2008 рік
Zespół Donieckiego Akademickiego Ukraińskiego Teatru Muzyczno-Dramatycznego obchodził 80-lecie istnienia. Z okazji jubileuszu oraz za znaczący wkład w sprawę ukraińskiego odrodzenia narodowego, rozwój i wzmocnienie państwa ukraińskiego, artysta teatru Mychajło Iwanowycz Bondarenko został odznaczony medalem Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki „Budowniczy Ukrainy”. Uznanie osiągnięć wybitnego mistrza ukraińskiej sceny jest wyznacznikiem działalności całego zespołu, gdyż teatr już dawno stał się prawdziwym centrum kultury narodowej w rosyjskojęzycznym regionie. Po ukończeniu instytutu Mykoła Bondarenko trafił do teatru muzyczno-dramatycznego w Artemiwśku w obwodzie donieckim, a w 1957 roku zaczął pracować w Donieckim Ukraińskim Teatrze Muzyczno-Dramatycznym. „Właśnie tutaj nastąpiło ukształtowanie i formowanie mojego kunsztu zawodowego. Wszedłem do zespołu prosto z marszu. Ledwo przyjechałem do teatru, zawołano mnie do gabinetu głównego reżysera, gdzie od razu wręczono mi sztukę „Szelmenko-lokaj”, ubrano w kostium i… na scenę. Aktor grający rolę Kapitana zachorował i musiałem go zastąpić. Tak niespodziewane było moje pierwsze wyjście na scenę teatru muzyczno-dramatycznego”. NAUCZYCIEL „Przykładem i nauczycielem był dla mnie ludowy artysta ZSRR O. I. Serdiuk, który wymagająco podchodził do zawodu i przyuczał mnie do samodzielnej pracy nad tworzeniem postaci scenicznej. Mówił, że aktor zawsze powinien pracować nad sobą, niezależnie od doświadczenia i stażu pracy. Stałych ćwiczeń wymagają głos, dykcja, plastyka, uwaga sceniczna oraz mowa. Sekretem zachowania formy aktorskiej i zdolności twórczych jest ciągła praca nad sobą, samodyscyplina i samodoskonalenie”. WYCHOWUJEMY WIDZA „Jestem aktorem ukraińskiego teatru, a on, oprócz zagranicznej klasyki i współczesnych sztuk, przede wszystkim powinien nieść swoim widzom dramaturgię ukraińską. O moim rodzinnym teatrze z dumą mówię: „Jestem dumny z tego, że pracuję w tym zespole”. Przez 50 lat Doniecki Teatr Muzyczno-Dramatyczny bardzo się zmienił: pozytywne zmiany czuć wszędzie — od organizacyjnych kwestii po twórczość. Nasze inscenizacje często są wyróżniane na festiwalach, w tym międzynarodowych, z powodzeniem występujemy na gościnnych występach. A co najważniejsze — kochają nas widzowie. Obłożenie widowni przez 10 lat wynosi ponad 80%. Obierając kurs na rozwój ukraińskiej sztuki teatralnej w trudnym rosyjskojęzycznym regionie, teatr nie zszedł z tej drogi. Wszystkie bajki i spektakle dla uczniów są tylko po ukraińsku — tak wychowujemy swojego widza. I dzisiaj już dorosła publiczność nie zauważa, w jakim języku rozmawiają aktorzy. Być może dla zachodnich czy centralnych regionów nie jest to osiągnięcie, ale dla Donbasu to znaczący przełom”. WDZIĘCZNOŚĆ „Teatr zawsze był, jest i będzie jedną z najbardziej dostępnych form dialogu z publicznością. Jeśli na scenie jest aktor opętany twórczą ideą, to nikt na sali nie pozostaje obojętny. Siłą swojego talentu zmusza do śmiechu i płaczu, współodczuwania i myślenia. A kiedy mu się to udaje, widzowie są wdzięczni za taki spektakl. Dla mnie, jak i dla każdego artysty, teatr jest duchową i zawodową potrzebą emocjonalnego kontaktu z widzem, potrzebą oddania części swojego „ja”, dotknięcia duszy każdego widza, aby to, co zobaczył, zmieniło coś w jego świadomości. Współczesny teatr ma wielu konkurentów: kino, telewizję, internet. Ale w każdych czasach człowiek potrzebuje ciepła duszy, szczerego kontaktu, duchowego oczyszczenia, które może dać tylko teatr, dlatego zawsze mamy pełne sale. Dzisiejszy widz różni się od wczorajszego swoim doświadczeniem i wiedzą, trudno go zaskoczyć, nie toleruje fałszu, przerysowania, ale jest szczery i życzliwy”. Przygotowała Marija CZORNOBROWA Zdjęcia Wiaczesława PASZCZUKA. Kwestie dobra i zła są aktualne w każdych czasach, zawsze aktualne nie tylko dla młodzieży czy dzieci. Przez wszystkie wydania za życia Iwan Jakowycz szlifował i uzupełniał niemal każdą pieśń, dodawał przedmowy i wyjaśnienia. Chciał, aby poemat „Lis Mykyta” dotarł do Naddnieprzańskiej podrosyjskiej Ukrainy, co, w jego słusznym przekonaniu, miało jednoczyć ukraiński lud. Dlatego Franko ściśle współpracował z Woronym i Kononenką, którzy poprawiali poemat w języku wschodnioukraińskim. Pisze o tym mój ojciec — syn Iwana Franki — w fundamentalnej pracy naukowej, którą nazwał krytyczną analizą poematu Iwana Franki „Lis Mykyta”. Badając cechy językowe utworu, porównując z analogicznymi wariantami wierszowanymi i prozatorskimi w innych literaturach, argumentowanie potwierdza całkowitą oryginalność „Lisa Mykyty” Franki, zbudowanego na przekazach wielu pokoleń o relacjach i współistnieniu ludzi oraz zwierząt na ukraińskim gruncie narodowym. Te badania naukowe Tarasa Franki do dziś są najbardziej gruntowne i jestem głęboko wdzięczny reżyserowi, szanownemu Wołodymyrowi Kmetykowi, który szeroko wykorzystał ten materiał podczas tworzenia filmu. Mój ojciec uważał, że szczytowym poematem Iwana Franki obok „Mojżesza” jest „Lis Mykyta”. Obejrzenie filmu animowanego potwierdza tę opinię. Artystyczne przedstawienie czarnej przyrody Karpat i Przedkarpacia, odtworzone z ukraińskim humorem obrazy akcji oraz udane przedstawienie postaci, uzupełnione przez scenarzystę pewnymi innowacjami, zachwyca widza. W filmie słychać miękką galicyjską wymowę. Szczególną zasługą twórców filmu jest wykorzystanie języka trzeciego wydania poematu Iwana Franki za jego życia, które sam uważał za najdoskonalsze. Wspaniałym uzupełnieniem filmu jest wydanie poematu nakładem głównego reżysera i scenarzysty filmu Wołodymyra Kmetyka z ilustracjami artysty Eduarda Kyrycza do animacji. Dziwi, że do tej pory żaden z centralnych ukraińskich kanałów telewizyjnych nie pokazał tego filmu. Film nie tylko wywołuje emocjonalny zachwyt, jest pouczający, jednoczy naród ukraiński, jak cała twórczość Iwana Franki. Kandydatami do przyznania pierwszej państwowej międzynarodowej nagrody im. Iwana Franki, która jest ustanawiana zgodnie z Dekretem Prezydenta z 27 sierpnia 2006 roku, powinni zostać twórcy filmu animowanego „Lis Mykyta”. Bajka wigilijna 1884 r. Oto rodzina moja! Oto moja ojczyzna, Wszystkie moje cierpienia, moja przyszłość, sława: Dniestr, Dniepr i Don, Beskidy i Kaukaz, Oto, synowie moi, mój cudowny raj — dla was! Kochajcie, kochajcie go! Los przeznaczenia się wypełni, I szybko władza obca przepadnie z tego pola! Nie stanie tych, co dziś na was zniewagę zsyłają, I zniknie siła ich, jak mgły nocne przemijają.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
