Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 6strona oryginału ↗

«NASZA MŁODZIEŻ NIE MA JĘZYKOWEJ ODPORNOŚCI»

Слово Просвіти, №14 за 2011 рік

Larysa MASENKO, profesor Narodowego Uniwersytetu Kijowsko-Mohylańskiej Akademii Z przedstawionego zbioru wypowiedzi widzimy różne podejście młodych ludzi — rówieśników ukraińskiej państwowości — do swojego kraju i do swojego miejsca w nim. Przeważa jednak optymizm, ponieważ młodym ludziom właściwe jest oczekiwanie lepszej przyszłości. Oczywiście, taka przyszłość nie należy do obojętnych, lecz do tych, którzy przejawiają aktywną postawę życiową, kierując się zasadą „Ukraina zaczyna się od ciebie!” Lecz przykro uderza co innego — postawa młodych ludzi w wyborze języka komunikacji. Nadzieje na zmianę sytuacji językowej w zrusyfikowanych miastach wiążemy bowiem przede wszystkim z upowszechnieniem komunikacji po ukraińsku w środowiskach młodzieżowych. Z historii odrodzenia innych narodów wiadomo, że rozszerzeniu sfer używania własnego języka narodowego sprzyja pojawienie się w zasymilowanych miastach aktywnych grup młodych ludzi, którzy swoim zasadniczym zachowaniem językowym potwierdzają prawo języka narodowego, uciskanego w okresie kolonialnym, do dominujących pozycji we własnym państwie. Podobne procesy zachodziły także w miejskich środowiskach Ukrainy w okresie ukrainizacji lat 20., lecz wkrótce przerwał je bolszewicki terror. Natomiast przytoczone wywiady świadczą o braku u naszej młodzieży tak ważnej dla zmiany sytuacji językowej cechy, jaką jest odporność językowa. Zdecydowana większość ankietowanych młodych ludzi przechodzi w rozmowie z języka ukraińskiego na rosyjski, dostosowując się do rozmówcy: „Rozmawiam tym językiem, który mój rozmówca lepiej rozumie”; „w codziennym życiu rozmawiam po rosyjsku, jednak na studiach — wyłącznie po ukraińsku”; „z tymi znajomymi i przyjaciółmi, którzy przywykli do rosyjskiego, rozmawiam po rosyjsku”, „dla mnie nie ma wielkiego znaczenia, jakim językiem się porozumiewać, w różnych sytuacjach dostosowuję się do innych, aby wszyscy wyraźnie rozumieli, o czym mowa”. Oczywiście, błędne wyobrażenie o potrzebie tolerancji w zachowaniu językowym wpajają młodym ludziom nasze środki masowego przekazu, zwłaszcza kanały telewizyjne, których właścicielem jest nie burżuazja narodowa, lecz kompradorska. Ponadto także w szkołach i wyższych uczelniach daleko nie wszyscy pedagodzy należą do świadomej części ukraińskiego społeczeństwa, na co wskazują także niektóre z przytoczonych wywiadów oraz eseje studenckie opublikowane w moich „Szkicach z socjolingwistyki” (K., 2010). Równocześnie pojawienie się takich społecznych organizacji młodzieżowych, jak „Nie bądź obojętny!”, „Odwet”, „Braterstwo studenckie” i podobnych, które przywiązują wielką wagę do zadania derusyfikacji i wyzywająco demonstrują odporność językową we wszystkich akcjach protestacyjnych, dają nadzieję na przyszłe przezwyciężenie postkolonialnej zależności kraju od Rosji.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn