Strona · s. 9strona oryginału ↗
Etiudy filozoficzno-pedagogiczne
Слово Просвіти, №14 за 2017 рік
porozumiewają się jakąś mieszaniną, a ściślej mówiąc — surżykiem, a na dodatek zauważają, dlaczego, powiadają, nie rozmawiam tak jak oni”. Tę pracę twórczą „Najlepsze wspomnienie dzieciństwa” napisała uczennica jednej z połtawskich szkół, była mieszkanka Ługańska, albo, jak mówią oficjalnie, osoba tymczasowo przemieszczona. Jak widzimy, jej świat duchowy jest na zawsze związany z rodzinnym krajem, otoczeniem, gdzie się urodziła i dorastała. Ani ewakuować, ani tymczasowo przesiedlić lub zastąpić innym, tego co najdroższe po prostu nie sposób. Na tym właśnie polega tragizm, znaczne duchowe, psychologiczne próby dziesiątek tysięcy dzieci, uczniów, którzy zmuszeni są wyjechać z obwodów ługańskiego i donieckiego. Wydaje się, że właśnie oni są największymi ofiarami tymczasowej okupacji ukraińskich ziem. Dzieciństwo i młodość przede wszystkim potrzebują autentyczności i prawdomówności, czyli ogromnego humanizmu rodzinnego kraju. Pionierskie pierniki Dzisiaj znowu córka w sklepie poprosiła: „Tato, kup pierników”. Fiodor udawał, że nie dosłyszał i z jakiegoś powodu głośniej niż trzeba powiedział: „Zważcie nam ciastka, o te, najdroższe. Pół kilograma”. Córka wzięła paczkę z ciastkami. W drodze do domu milczeli. Fiodor znowu wspominał pierniki z internatowego dzieciństwa. Były zupełnie niepodobne do dzisiejszych. Jakieś jasnobrązowe w kolorze i ledwo-ledwo słodkie, a twarde-najtwardsze, bo żeby rozgryźć, trzeba wodą namoczyć. Z jakiej mąki zrobione, w smaku trudno określić, bo wtedy, na początku lat sześćdziesiątych, do żytniego chleba dodawano zmielony groch i kukurydzę. W trzeciej klasie on tak i nie skosztował żadnym piernikiem, chociaż w szkole z internatem dawali je codziennie na podwieczorek, trzy godziny po zawsze postnym obiedzie, kiedy jeść chciało się najbardziej. Rozkładał je dyżurny z listą w rękach. I Fiodor już wiedział, że piernika on nie skosztuje, bo znowu ukarany zgodnie z decyzją rady ich trzeciej klasy, czyli wybranego przez kolektyw organu samorządu, gdzie decydujące prawo głosu należało do wychowawczyni Wiktorii Mitrofanowny. Ona też określiła, wręczając listę dyżurnemu, kto jest pozbawiony jedynych łakoci ich sierocego dzieciństwa. Za jakąkolwiek winę lub, jak mówiono, naruszenie zasad socjalistycznego sposobu życia radzieckiego pioniera, piernik należało zjeść temu, kto pierwszy donosił wychowawczyni o winie kolegi z klasy: nie w porę pościelone łóżko, niewyprasowany pionierski krawat, otrzymaną dwójkę czy uwagę na lekcji, niezakręcony w porę kran, spóźnienie na apel lub kolejne ustawianie się. Jego sąsiad z ławki Serhijko znowu z dumnym wyglądem przeliczał swoje pierniki i, zadowolony uśmiechając się, mówił: „Dzisiaj aż sześć”. Przezywali go nawet z jakiegoś powodu Szostaką, albo Klepaczem, bo w uczniowskim żargonie donieść o jakimś naruszeniu oznaczało „naklepać”… „Znowu ciastek kupili, a o piernikach zapomnieli?” — to już żona nie złośliwie. Córka, rozumiejąc, spojrzała na ojca: „W sklepie powiedzieli, że jutro przywiozą. Prawda, tato?”. Niedawny sen Etiuda Tej nocy znowu sen jakiś niezwykły, nawet fantastyczny. Jak gdybym nie był profesorem i nie doktorem nauk filologicznych, a znowu asystentem-początkującym, jak ponad trzydzieści lat temu. Otóż składam tekst wykładu kierownikowi katedry, a ten spojrzał i mówi: „Nawet czytać nie będę, bo nie tym rozmiarem wydrukowano, nie według tej formy, która przeze mnie została zatwierdzona! A jeszcze możemy podjąć decyzję, że nie tylko publikacje wasze za 2016 rok uznać za nieważne, ale i życie na Połtawszczyźnie. O tak!” — Dlaczego? — pytam. — Bo nie odpowiadają profilowi… — Gdzież taką decyzję podejmiecie? Przecież życie i słowo rodzinne — to Dar Boży. — Na posiedzeniu biura komitetu obwodowego komsomołu! Gdzież indziej? — Co, znowu sekretarzujecie, czyli nie tylko kierujecie, ale i kierujecie oraz inspirujecie? A znaczek ten gdzie się podział? — My teraz szczególnymi znakami jesteśmy naznaczeni, jednak nie każdemu daje się prawo je rozpoznać. Taki oto sen przywidział się, wybacz Panie.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
