Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 2strona oryginału ↗

«Czyja to ziemia?..»

Слово Просвіти, №14 за 2017 рік

Kateryna MOTRYCZ. Ciąg dalszy. Początek w nr 13 z 2017 roku. Wlałam w te słowa o rodzinnej ziemi może zbyt wiele uczuć i uwielbienia, bo boję się o nią, naszą rodzimą i jedyną. U mnie, w odróżnieniu od mojej przyjaciółki, już dawno w duszy zagościł strach — ciemny, kudłaty. Boję się, żeby ona, nasza rodzima ziemia, nie stała się towarem w rękach zręcznych i chciwych, nie stała się własnością handlarzy, ludzi niegodziwych i niepatriotycznych, którzy póki co siedzą w swoich kryjówkach i czekają, aż to, co już faktycznie uczynili swoją własnością, pozwolą im zalegalizować. Że wagarowicze-ustawodawcy jednak zbiorą się w ten fatalny dzień i dwieście dwadzieścia sześć przycisków zostanie naciśniętych na ich korzyść. I oni w mig staną się obszarnikami, wielkimi właścicielami ziemskimi z licznymi poddanymi, których również zdołają sobie przywłaszczyć. Boję się, żeby na sprzedaż naszych żyznych ziem nie zbiegło się pieniężne „arbajterstwo”, nie przyciągnęło na nasze czarnoziemy cystern z chemią, nie zalało ich nią i nie wycisnęło z niej wszystkich soków, całego próchnicy, całkowicie przeobrażając strukturę gleb, świata roślinnego, świata owadów, zwierząt, ptaków, które po prostu od tego skonają. Boję się potępienia, gniewu naszych potomków, którzy może będą mądrzejsi, bardziej patriotyczni i szczęśliwsi niż my, i żeby nie przeklęli nas, niemądrych, niedbałych, z mentalnością motyli jednodniówek, którzy zostawili im tak zniszczony i zmarnowany spadek, otrzymawszy go błogosławionym od swoich przodków. Boję się, żeby nowy właściciel-cudzoziemiec czy swój janczar, któremu wszystko jedno, nie przekształcił naszych czarnoziemów w prywatne wysypiska śmieci, krematoria, doły pogrzebowe dla chemii i odpadów radioaktywnych. I kto mu, dzikusowi-jaskiniowcowi, zabroni to robić na własnej ziemi? Czyż już nie jęczą ukraińskie wsie od takich biznesmenów-barbarzyńców, którzy zatruli gleby, stawy, studnie i powietrze swoimi przedsiębiorstwami, biznesowym barbarzyństwem, z czego oni mają zysk, a naród — choroby, masowe śmierci i zatrute życie. Już nawet trudnią się prywatni asenizatorzy, którzy opróżniają swoje cysterny w pobliżu wsi. U nich świadomość i hamulce moralne pozostają jaskiniowe i pchają się bezkarnie, zaciśniętą kamienicą w dłoniach, mniejsza o to, że ciało ich pojemnika porusza się w drogich autach. Boję się, żeby znieważona ziemia nie obraziła się na nas i nie odpowiedziała jeszcze bardziej niszczycielskim bumerangiem: zmianami klimatu, do których genetycznie nie przywykli Ukraińcy, jeszcze bardziej chorobotwórczymi pestycydowymi owocami, wyczerpującymi suchymi wiatrami i upałami czy niekończącymi się deszczami. Żeby nie zechciała uwolnić się od nas. (Zajmując się w ostatnich latach ziemią, nieoczekiwanie odkryłam zdumiewającą jej zdolność: ona wyrzuca z siebie niepotrzebne rzeczy. I ty gdzieś na ścieżce, w trawie czy na grządce nagle znajdujesz kamień, którego wczoraj nie było, kawałek szkła czy glinianego garnka). Ziemia wyrzuca to, co nieorganiczne dla niej, co narusza jej wewnętrzną harmonię. Daj Boże, żeby i nas ona, za nasze niemądre do niej podejście, nie odebrała jak odłamek skorup czy plastikowe naczynie. Ale ten mój strach ma jeszcze starszego brata. Jest większy i ważniejszy. Boję się, żeby sprzedaż ziemi i przyjście do naszych wsi nowych panów nie zrodziło nowego poddaństwa i nowego niewolnictwa. Ukraińscy wieśniacy przez lata niepodległości jeszcze nie uwolnili się od kołchozowego „raju”, od chamskich dyktatorów przewodniczących kołchozów, rozwydrzonych, przeklinających brygadzistów, krzykliwych przodowniczek, nie poczuli się wolnymi, samowystarczalnymi ludźmi. System narzucony przez północnego despotę — poddaństwo, kołchozy — gdzie człowiek był uprzedmiotowiony, bez paszportu, wszelkich praw i wolności (jeszcze i mojego pokolenia nie wypuszczali z kołchozu w wolne życie bez zgody tępego naczelniczka. Mnie, która skończyłam szkołę ze złotym medalem i wstąpiłam na Kijowski Uniwersytet Państwowy na wydział dziennikarstwa, przewodniczący rady wiejskiej nie chciał wydać zgody i drążył mnie: „Oto twój ojciec pracuje w kuźni jako kowal i ty byś kontynuowała jego dzieło. Po co masz wyjeżdżać ze wsi?”). Taki tępy despotyzm zrodził w naszych ludziach strach przed władzą. Jeszcze nie oczyściły się nowe pokolenia z tej dziedziczności, a już wykluł się z tego samego jaja smoka nowy wszystkożerny despota. On „pożera” wszystkimi paszczami naraz, miażdży zębami, mieli szczękami, u niego pojawiły się dodatkowe gruczoły wydzielania wewnętrznego i wydłużyło się jelito. U niego kurzy odruch — zagarniać pod siebie i odbytnica, która wymaga ciągłego, nieprzerwanego napełniania. Przez niego na Ukrainie tak śmierdzi ekskrementami… Bardzo się boję, żeby naród, nie wyprostowawszy się z kołchozowego niewolnictwa, nie wpadł w niewolę nowożytnych baronów i paniczyków, na straży których niestrudzenie będzie stał kupiony, a nawet sprywatyzowany cerber — system sądowniczy, który nigdzie i nigdy nie obroni prostego człowieka, chętnie rzuci go za kraty, żeby nie przeszkadzał, nie narzekał i nie plątał się pod nogami pieniężnego „pana życia”. Boję się, żeby przyjście do naszych wsi takich gospodarzy, którzy bezlitośnie będą wyciskać z ziemi wszystkie soki, nie dobiło tej warstwy kultury narodowej, która jeszcze gdzieniegdzie tli się. Kołchozowy sowietyzm już ją zrujnował, ten ogrom pieśni, przysłów, powiedzeń, które tworzyła wieś. Stały się one bogatą kulturą narodową. I te pieśni ludowe, które jeszcze tlą się w naszej kulturze pieśniarskiej, wypływają z minionych i przedminionych stuleci. Wymieńcie choć jeden pieśniarski majstersztyk z ostatnich 50—100 lat, który narodziłby się na wsi i stałby się ludowym. Który można by postawić obok „I tudy hora, i siudy druha”, „Misiac na nebi”, „Oj, hore tij czajci, czajeczci nebozi”. Z tymi kozackimi, pańszczyźnianymi, sierocymi, wdowimi, czumackimi, hajdamackimi, wyrobniczymi, rekrutskimi, strzeleckimi, z których można odczytywać historię Ukrainy. Wieś oniemiała, ją zgięto, wyrodzono, pozbawiono głosu i śpiewu. Ona dawno już nie śpiewa tak, jak kiedyś śpiewała na weselach, chrzcinach, parapetówkach i zaręczynach. Jej pieśniarski duch zapadł w śpiączkę, ona niezmiennie wyprawia wszystkie dominujące wydarzenia tak, jak wyprawiała, ale najedzona siedzi przy stołach, które uginają się od jadła, gwarzy o nowych potrawach, chorobach, przeklina złodziejską władzę, ale nie śpiewa. Nie śpiewa, jak kiedyś! Kiedy chutory rywalizowały wieczorami przy księżycu i gwiazdach, kto kogo przęśpiewa i kto zna więcej pieśni. Nawet poddaństwo zrodziło swoje pieśni. A obecnie przejedzona, przepracowana, zmęczona i… zdegradowana. Modli się przeważnie w cerkwiach moskiewskiego patriarchatu, bo „to nasza cerkiew i tak było zawsze”, ze śmieszną wymową modli się za „swoich krewniaków”, modli się za „władzę i wojsko”, nawet nie podejrzewając, że to za Putina i Cyryla oraz za tych, którzy zabijają ich synów. Taka ona jest obecnie — wieś, gotowa przyjąć każdą przemoc i każdego nowego gospodarza, nawet nie próbując dać mu jakiejś krytycznej oceny. We wsiach już dawno przyjęła się najemnicza fraza „robię na właściciela”. Ale jest w tym i pewien pozytyw: wieśniacy upewnili się, że nie można kraść, jak w kołchozie, nie można wchodzić w posiadłości „właściciela”, bo można wyjść kaleką albo w ogóle nie wyjść. Profesja dawnych kołchozowych objazdowych, którzy pilnowali, żeby nawet dzieci nie zbierały na polu kłosów, okrutnie bili ludzi, wlekli po ściernisku dzieci, odnowiła się w okrutniejszym wariancie. (Tak wlókł po ściernisku moją pięcioletnią siostrę i jego zatrzymała matka z kosą w rękach). Tych, którzy nie tylko będą wlec za nogi dzieci i dorosłych po ściernisku, ale i spokojnie wystrzelą w nich, bo to, powiadają, prywatna własność, będzie więcej, niż możemy sobie wyobrazić. I matek z kosami w rękach też wystarczy. I w wielu ukraińskich wsiach te procesy już wystartowały, chociaż oficjalnej sprzedaży ziemi jeszcze nie było. Było smutno i boleśnie, kiedy lat 7—8 temu przyjechałam do rodziny na wieś i rozmawiałam z naszą krewną. Ona jakoś pokornie, bogobojnie i jednocześnie radośnie opowiadała, że pracuje u nowego właściciela, i to „nie byle jakiego”, a Francuza, który, okazuje się, już dawno rządzi na naszych czarnoziemach. Uprawia buraki i wywozi je gdzieś za granicę. Szczodrze zalewa naszą ziemię chemią, „aż pole śmierdzi i nadychasz się jej tak, że w gardle piecze i wątroba boli”. Mówiła z pokorą, nie jak ta, która z dziada-pradziada zajmuje się ziemią, a jak bezprawny najemnik. Chwaliła się, że odważyła się na „odważny czyn”: poprosiła Francuza o przywiezienie takiej czapki, jak u niego, dla wnuka. Mój strach nie jest bezpodstawny. Bo tych ludzi, mentalnie niewolnych, którzy nie uwolnili się jeszcze od kołchozowego niewolnictwa, zbyt łatwo zagnać w nowe. I ich śmiałość dalej niż poprosić właściciela o „czapkę” nie pójdzie. I to będzie nowy ciężki cios w naród. Nieogłoszony feudalizm nie tylko puka do drzwi, ale dawno je uchylił, powaliwszy Ukraińców przerażającymi taryfami, za którymi kryją się nadzyski wczorajszych szulerów-reketerów, a dzisiejszych władców nie tylko gigantycznych gałęzi przemysłu, koncernów, ale regionów z milionami podległych półniewolników. W Donbasie już wszystko niby jest rozstrzygnięte. I naród (który niby tylko grał w statystowaniu w tym krwawym spektaklu, kiedy „właściciele” zorganizowali tę rzeź, pod „fajną” nazwą ATO, z wyjściem na DRL—ŁRL, a obecnie nieoczekiwanie dla siebie stracili nad nimi kontrolę i powoli zbierają plony ze swojego zasiewu) dziękuje za pomoc, upokarzające zestawy żywnościowe, które mu dają. Dziękuje ze łzami w oczach. On nie chce włączać myślenia i analizować, dlaczego odebrano mu to, do czego ma prawo, a teraz go podkarmiają, żeby nie umarł, jak bezdomnych włóczęgów czy żebraków. On przecież zna z nazwiska inspiratorów, przewodników i sponsorów tego Apokalipsy szachterskiego kraju pod kodową nazwą „ruska wiosna”. Zna cały stołeczny Kijów ich z nazwiska i drży od tych imion nawet Temida z wyłupionymi oczami, stroni od nich cała mantijna brać i nawet nie zbliża się do nich: zakodowana, jak alkoholik, zgięta, a gdzieniegdzie i klęcząca. Ich imiona wyryte są na tych skałach ogólnonarodowego gniewu i nienawiści, nad którymi stoi jedno słowo: „Przeklęci”. Władza zaś „z altruistycznych pobudek” pozwala im dalej połykać Ukrainę, nawet oddaje na własność rezerwaty. Tylko mądra i wieczna Ukraina wie, że zadławią się, jak zadławiła się nią cała reszta, która nie znała miary… Daj Boże, żeby w naszych wsiach nie stało się to, co stało się w Donbasie. Żeby na zmianę chamskim przewodniczącym kołchozów, rozwydrzonym brygadzistom i złodziejskim magazynierom nie przyszli okrutni właściciele ziemi i nie zagonili wieśniaków do nowych rezerwatów. Żeby nie zrujnowali odwiecznego kosmosu bytu tej części narodu, która odpowiada przed Stwórcą za ziemię. To, że cudzoziemcy, właściciele ziemi (jak to strasznie brzmi), i cudzoziemcy swoi znęcą się nad nią i zmarnują ją, nie ma żadnych wątpliwości. Może ktoś z tego będzie miał zysk (jak mieli z węgla, który wozili z okupowanych terytoriów), czyjeś ręce dobrze nagrzeją się i w tych pieniężnych potokach, które popłyną z naszej ziemi, ale nie Ukraińcy i nie ukraińskie wsie. Dla przybłędów i handlarzy ona jest tylko towarem, a dla nas — świętą, rodzimą, jedyną. Bo do nas ona przeszła od naszych przodków niezniszczona i nie zgładzona. Bo tylko

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn