Strona · s. 10strona oryginału ↗
GŁOSY MINIONYCH WIEKÓW
Слово Просвіти, №15 за 2004 рік
Bardzo zainteresował mnie artykuł „Wołyńskie spotkania”, wydrukowany w numerze 8 (228) „Słowa Proświty” z 19—25 lutego 2004 roku. Jego autorka, członkini NSPU Ołena Łeontowycz, dzieliła się wrażeniami z podróży po kraju Łesi Ukrainki i, w szczególności, opowiedziała, że w zbiorach laboratorium naukowo-badawczego Uniwersytetu Wołyńskiego znajduje się unikatowa płyta z autentycznym głosem Łesi Ukrainki, przekazana tam z osobistej kolekcji profesora Ołeksandra Rysaka. Pozwólcie podzielić się swoimi przemyśleniami w tej sprawie. Zdecydowana większość obecnych nauczycieli historii nie może wykorzystywać na lekcjach pomocniczych środków nauczania, czyli nagrań wideo i audio, a słuchanie na lekcji historii Ukrainy muzyki napisanej w okresie, który jest omawiany, czy oglądanie odpowiedniego materiału wideo wzmacnia efekt edukacyjny. Kiedyś szkoły zapewniały szeroki arsenał pomocniczych pomocy metodycznych, przede wszystkim materiałów ideologicznych. W gabinecie nauczyciela historii były płyty gramofonowe z nagraniami głosów Lenina, „ludowych komisarzy”, Stalina, edukacyjne materiały wideo były udźwiękowione patriotyczną muzyką „sowieckiego chowu” lat 20.—40. oraz pieśniami o Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej. Dlaczego więc ukraińskie Ministerstwo Oświaty, powołane do zajmowania się takimi kwestiami, nie jest w stanie zorganizować wydania kilku zbiorów z nagraniami przemówień polityków, naukowców, literatów, występów zespołów śpiewaczych i muzycznych Ukrainy i w taki swoisty sposób uformować tło historyczne XX wieku? Na przełomie XIX i XX wieku w środowisku ukraińskiej i rosyjskiej inteligencji przyjęte było nagrywanie głosów na fonograf. Dzięki temu dotarły do nas pieśni w wykonaniu Łesi Ukrainki, Sołomiji Kruszelnyckiej, filozoficzne rozważania Lwa Tołstoja. Tylko gdzie są te nagrania i czy każdy chętny może je usłyszeć? 1 stycznia 2003 roku na antenie ukraińskiej sekcji radia „BBC” zabrzmiał głos Stepana Bandery. Jak się okazało, transmitowano fragment jego wystąpienia — jedynego, który zachował się w nagraniu dźwiękowym. Czy nie warto, aby uczniowie mogli usłyszeć myśli tego wybitnego ideologa narodowowyzwoleńczej walki Ukrainy? I czy naprawdę nie zachowały się głosy M. Hruszewskiego, W. Wynnyczenki, S. Petlury, R. Szuchewycza, poetów doby „rozstrzelanego Odrodzenia”? Muszą gdzieś znajdować się także te nagrania dźwiękowe, które robiono w dobie niemieckiej okupacji w Komisariacie Rzeszy „Ukraina”, wszak Niemcy rozwinęli wtedy szeroką działalność propagandową poprzez prasę i radio, na wszelkie sposoby sprzyjali odrodzeniu ukraińskojęzycznej opery, teatru, śpiewu chóralnego itp. (niechby i realizując swoje okrutne plany budowy „porządku światowego”). Na przykład wiemy o pracy stacji radiowych we Lwowie, Winnicy, Kijowie. Ale co nam wiadomo o treści programów, w szczególności ukraińskojęzycznych, które transmitowały? Dzisiaj powrotem ukraińskich głosów z mroku przeszłości zajmują się, niestety, tylko entuzjaści. Lecz to za mało. Dla wychowania patrioty, a nie „kosmopolity”, wydanie zbiorów z ukraińskiej historii tego typu jest koniecznie potrzebne, gdyż czas ucieka. Wołodymyr KOWALCZUK, aspirant Instytutu Archeografii Ukraińskiej i Źródłoznawstwa NAN Ukrainy. ŚMIEJMY SIĘ
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
