Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

“Być bardzo popularnym w systemie radzieckim — to niebezpieczne. Niebezpieczni “znikali”. Petrusenko — nie jest wyjątkiem…” Walerijan Rewucki TRZY PUŁAPKI DLA OKSANY PETRUSENKO

Слово Просвіти, №15 за 2004 рік

Niedawno w kijowskim miejskim Domu Nauczyciela odbył się wieczór pamięci legendarnej Oksany Petrusenko. Przed słuchaczami odkryło się wiele dramatycznych stron z życia niezapomnianej Oksany. Smutno brzmiały unikalne nagrania śpiewaczki, dokonane w latach 30. minionego stulecia. Arie i duety z oper, w których swego czasu z wyjątkowym sukcesem występowała wybitna artystka, wykonali soliści Opery Narodowej Switłana Hodlewska (sopran) i artysta ludowy Ukrainy Stepan Ficycz (tenor), akompaniowała na fortepianie koncertmistrz Opery Narodowej Switłana Orluk. stworzyła jasną galerię scenicznych postaci. Tam przychyliła do siebie wielbicieli sztuki operowej niepowtarzalnymi Aidą, Toską, Turandot (w operach o tych samych tytułach G. Verdiego, G. Pucciniego), Lizą, Tatianą, Oksaną (“Dama pikowa”, “Eugeniusz Oniegin”, “Trzewiczki” P. Czajkowskiego), Marfą, Militrysą, Kupawo (“Carska narzeczona”, “Bajka o carze Sałtanie”, “Śnieżynka” M. Rimskiego-Korsakowa), czarowała tamtejszą publiczność ukraińskimi pieśniami ludowymi i romansami. W 1934 roku Oksana Petrusenko została solistką Kijowskiego Państwowego Akademickiego Teatru Opery i Baletu. Jej głos wybuchł wulkanem, wstrząsnął społecznością stolicy, wokół niego skrzyżowały się miecze życzliwych i wrogów. Nawet nie domyślała się, że przyjechała do Kijowa, by rozbłysnąć oślepiającą gwiazdą na wszechzwiązkowej orbicie wokalnej — i przedwcześnie umrzeć, podko- Rozpocznę od wpisu w jej dzienniku z dnia 9 listopada 1934 roku: “Dzisiaj była generalna próba “Zaporożca”. Potem było omówienie. Jaki dobry, czarujący człowiek A. Ch. (Andrij Chwyla — M. K.)! Nie bał się powiedzieć, że ja i głosem, i (jako) aktorka jestem lepsza od M. I. (Marii Iwaniwny Łytwynenko-Wolhemut — M. K.). Nasi się pogubili — nie spodziewali się”. Zastępca naczelnika zarządu do spraw sztuki USRR Andrij Ananiowycz Chwyla pochwalił nie wieloletnią autorytatywną primadonnę opery, a przybyłą z prowincji śpiewaczkę (!) — i Maria Iwaniwna zataiła w sercu urazę. Także nie polubili jej Zoja Hajdaj, Hałyna Mańkiwska, Ołeksandr Korobejczenko… Unikalny dar wokalny i wybitny talent aktorski świadomie ignorowali główny dyrygent teatru Arij Pazowski, główny reżyser Josyp Łapycki. Ze słów Niny Iwaniwny Skorobahatko: “… Do mnie nie raz docierały niepokojące telefony z prośbą, abym nie zostawiała samej Oksany Andrijiwny po spektaklach, towarzyszyła jej aż do samego domu (mieszkała ona wtedy na Striłeckiej). Ja jej nic nie mówiłam o tych złowieszczych telefonach…” Sprawa tutaj nie tylko w nienawiści do śpiewaczki artystycznych kierowników opery i ambitnych śpiewaków — zapachniało donosami, zastraszaniem, a nawet… rozprawą. Dziennik, 26 marca 1935 roku: “Znienawidziła grupa niegodziwców mnie za mój dar sceniczny i wokalny — moja praca, moje sukcesy spać im nie dają. Lecz jeśli już przegapili moje wchodzenie.., trudno z powrotem odciągnąć — zbyt jasną jednostką jestem w oczach społeczności. A kopią dół pode mną mocno. Mnie trudno sprzątnąć…” “Sprzątnąć” w tamte dni nie odważyli się, bo Oksaną Petrusenko opiekowali się autorytatywni przywódcy partyjni Panas Lubczenko, Andrij Chwyla — i z pierwszej pułapki wyślizgnęła się stosunkowo łatwo, kwitując to stresem. Trwały przygotowania do dekady sztuki ukraińskiej w Moskwie. Robiono wszystko, żeby Oksana Andrijiwna tam nie pojechała, — obu “carów” teatru nie zadowalała interpretacja Oksany Andrijiwny partii Kupawy w “Śnieżynce”. Lecz podczas generalnych prób spektakli tak zachwyciła członków partii i rządu wokalnym i scenicznym kunsztem, że wpisano ją na listę uczestników i jednogłośnie uchwalono, że w premierach “Natalki Połtawki” i “Śnieżynki” na scenie Teatru Wielkiego śpiewać będzie ona. I — na przekór podstępom — Oksana Andrijiwna odniosła w Moskwie triumf, oszołomiła najbardziej wybrednych moskiewskich krytyków muzycznych Natalką, Odarką, wyjątkowo Natalka (“Natalka Połtawka” M. Łysenki) Oksana Petrusenko po koncercie solowym w 1926 roku

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn