Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

GLOBALIZACJĘ TRZEBA ROZUMIEĆ, A NIE SIĘ JEJ BAĆ

Слово Просвіти, №15 за 2004 рік

Zatroszczy się o to obcy kapitał, nie chcąc mieć potężnego konkurenta i stracić nadzysków. Opanowując nowe rynki i źródła zasobów na obcych terytoriach, oligarchiczny kapitał potężnych państw musi być gotowy na to, że prędzej czy później wolny naród nie zechce za grosze pracować na utrzymanie sytego dobrobytu obcych. Dlatego jedyne, co nieco hamuje gwałtowny wzrost obcego oligarchicznego kapitału, to ogromne wydatki na przełamanie naturalnego oporu narodów wobec nowej kolonizacji, która rzadko wiąże się z utratą suwerenności, a jeśli już, to tylko na pewien czas. TELEWIZOR ZOMBUJE W idealnym przypadku słabszy naród powinien postrzegać obcy oligarchiczny kapitał jako inwestora-dobroczyńcę, nie wiedząc o jego prawdziwych zamiarach, obojętnie lub wrogo odnosić się do idei państwowości narodowej i mieć wstręt do działalności politycznej. Aby to osiągnąć, wielki oligarchiczny kapitał kupuje środki masowego przekazu, prywatyzuje przestrzeń informacyjną i prowadzi celowe oddziaływanie informacyjne — współczesną wojnę informacyjną. Czym jest wojna informacyjna, trudno wyjaśnić na podstawie zwykłych wyobrażeń. Nie ma tu jasno określonego przeciwnika, realny agresor przedstawia się jako dobroczyńca i przyjaciel, ale zdradza go podwyższone zainteresowanie ofiarą. Tej wojny nikt nie wypowiada, lecz gdy jest w rozkwicie, niektórzy obywatele zaczynają czuć, że coś jest nie tak — dziwnie zmienia się treść programów telewizyjnych i gazet, ulicznych rozmów. Większość nie podejrzewa niczego, tradycyjnie złorzecząc na formalną władzę i nie dostrzegając realnych przyczyn swojej biedy. „Wojna informacyjna” jest nieco niepoprawnym terminem, bo raczej przypomina polowanie na wszystkich i wszystko, gdzie ofiarą automatycznie staje się słabszy i niedoinformowany. Nie bez powodu popularne jest powiedzenie: kto posiada informację, ten posiada świat. O tym, jakimi środkami prowadzona jest wojna informacyjna, można mówić wiele. Człowiekowi trudno ogarnąć lot fantazji jej technologów i strategów, a także wysokość ich honorariów. Ale to też niepotrzebne, wszak jeden w wojnie informacyjnej nie jest wojownikiem, a jedynie uczestnikiem, obiektem. Aby zmienić się w zombie, czasami wystarczy przesiadywać wieczory przed telewizorem, czytać wszystko jak leci i słuchać cudzych rozmów. Ale warto przynajmniej znać punkty bólowe człowieka i społeczeństwa, które razi wojna informacyjna, i co ona z nami robi. W dobie panowania wielkiego kapitału nikt nie będzie dawał nam za darmo informacji, która czyniłaby nas pewnymi własnych sił. Taką informację każdy naród musi tworzyć dla siebie sam, a cudzą — starannie przesiewać. Wydając nam obcy język, zwyczaje, sposób życia i duchowość za lepsze światowe wzorce, czynią nas podobnymi do innych i zazdrosnymi o cudze: swoje wydaje się gorsze. Wzorce zawsze ujawniają narodowe pochodzenie silnych stron — trzeba tylko nie po prostu przyjmować informację, a próbować analizować. BIDA NAUCZY? Wszystko obliczone jest na to, abyśmy lepiej postrzegali obcego oligarchę niż własnego producenta; obcy język i kulturę (przy okazji też państwo) — lepiej niż własne. Powinniśmy pragnąć przekształcić się w sterowanych technologiami informacyjnymi średnich Europejczyków czy Amerykanów, czy Rosjan — tylko nie być świadomymi Ukraińcami. Świadomych Ukraińców wojna informacyjna będzie przedstawiać jako wrogów, faszystów, krwiożerczych nacjonalistów. Będą nam mówić o bratnich narodach i międzynarodowej współpracy — i ani słowa o tym, że świat jest areną zmagań, w których prawa do sukcesu nikt nie daruje i z nikim się nie dzieli. Będą nam kłamać o międzynarodowej pomocy, która nigdy nie bywa bezinteresowna, jeszcze od czasów, gdy rozdawano trojańskie konie. Każdy naród powinien liczyć tylko na własne siły i bardzo uważnie przyglądać się światu. Swoje bezpieczeństwo, w tym również informacyjne, możemy zagwarantować tylko my sami. Najciekawszym jest to, że w wojnie informacyjnej struktury państwowe, nawet jeśli są demokratyczne i patriotyczne, nie zawsze mogą nas ochronić, bo od razu stają się obiektem nacisku. Tylko zorganizowana społeczność może skutecznie przeciwdziałać temu rodzajowi agresji. Jeśli mieć finansowane przez naród, a nie przez międzynarodowe fundacje, organizacje społeczne, można mieć nadzieję na zwycięstwo we współczesnej wojnie informacyjnej. Środki samozachowawcze są proste — priorytet języka ukraińskiego, kultury i tradycyjnego ładu życia oraz gospodarowania. Jak potwierdza doświadczenie państw europejskich, jedynym sposobem samozachowania w czasie globalizacji jest obrona językowych, kulturowych i duchowych wartości narodu tytularnego, formowanie na tej podstawie własnego współczesnego społeczeństwa obywatelskiego, własnej gospodarki. Jednak nie wszyscy na Ukrainie to rozumieją, najwyraźniej stając się niewinnymi ofiarami współczesnej wojny informacyjnej. Wielu obłąkanych i zniechęconych woli być skolonizowanymi i biednymi niż ukrainizowanymi. Pozostaje mieć nadzieję, że z Ukraińcami stanie się to, co opisuje się w znanej bajce dla dzieci pod tytułem „Bida nauczy”. Wołodymyr FERENC, m. Iwano-Frankiwsk

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn