Zdjęcie H. Oborskiej GORĄCY TEMAT Ołeksandr Beriozkin, pracownik Narodowego Kijowsko-Peczerskiego Historyczno-Kulturowego Rezerwatu, którego spotkaliśmy na miejscu, uważa, że zamknięcie rezerwatu to „operacja specjalna” dyrektora: „Wszystko to, co opowiada nasz dyrektor Serhij Pawłowycz Kroleweć o stanie rezerwatu, który spowodował jego zamknięcie, jest skutkiem jego kierownictwa, wszak jest on dyrektorem od 10 lat. Wszystkie remonty przeprowadzano pod jego kierownictwem. Jeśli zrobiono tak, że sypie się tynk, to on musi za to odpowiadać. Uważam, że rezerwat znajduje się w takim stanie już nie od roku i jego zamknięcie to czysto polityczna akcja dyrektora generalnego, przy czym bardzo nierozsądna. Najpierw trzeba przeprowadzić ekspertyzę, udowodnić, że teren jest rzeczywiście niebezpieczny dla zwiedzających, a dopiero potem go zamykać. U nas zaś dopiero w poniedziałek ogłoszono, że od wtorku teren zamykają. Tak się nie robi. A teraz próbują znaleźć winnych. Dyrektor postępuje nieodpowiedzialnie, zachowuje się jak lokalny książę. Zamknęli centralną bramę, ale otworzyli boczne wejście i kto chce, ten chodzi. Jeśli to niebezpieczny teren, to rozumiem, że powinno tu być minimum ludzi. Ale, jak widzicie, w rezerwacie jest dość tłoczno. W ogóle rezerwat doprowadzono do żałosnego stanu. I cały czas – imitacja burzliwej działalności. Proszę podejść do południowej ściany, a zobaczycie, jak 3 lata temu przeprowadzano jej remont – kiedy żelazo, zebrane z jakichś wysypisk, przybito bezpośrednio do cegły. Widzieliście coś podobnego? Choć na remont tej ściany państwo wyasygnowało niemałe środki. W ubiegłym roku, według słów samego Serhija Pawłowycza, z budżetu dano nam na prace remontowe 2,7 mln hrywien, chociaż poważnych prac przez cały rok nie widziałem. Do tego dyrektor w istocie sprzyjał temu, by korpusy rezerwatu bezkarnie zajmowali przedstawiciele Patriarchatu Moskiewskiego – już 13 korpusów. Kiedy po zajęciu jednego z pomieszczeń
Tłumaczenie maszynowe
Od 5 kwietnia główna brama Narodowego Kijowsko-Peczerskiego Rezerwatu Historyczno-Kulturalnego została zamknięta przed kijowianami, a także gośćmi stolicy, pielgrzymami z wielu regionów, a nawet krajów. Okazało się, że rezerwat tymczasowo wstrzymał zwiedzanie terenu z powodu stanu zagrożenia awaryjnego wielu zabytków historycznych. Jednak w Zwiastowanie udało nam się dostać do górnej części Ławry, — boczne wejście pozostaje otwarte. Mimo mnóstwa zagrodzeń i napisów o niebezpieczeństwie, po rezerwacie chodzi niemało turystów i pątników. Oprócz tego, mimo że wycieczki są tutaj obecnie zabronione, półotwarty status rezerwatu w pełni wykorzystują „przewodnicy” z innych struktur komercyjnych. Tymczasem rezerwat codziennie traci od 6 tysięcy hrywien zarobku. zenie odmówiłem wchodzenia do niego przed dochodzeniem organów ścigania, on oskarżył mnie o to, że w korpusie zniknęły jakieś rzeczy, i żąda ode mnie przez sąd finansowego odszkodowania”. Tetiana Kułyk, główny architekt rezerwatu, udzieliła nam oficjalnego komentarza na temat tego, co się tutaj dzieje. — Rezerwat nie funkcjonuje na podstawie rozkazu o częściowym i tymczasowym wstrzymaniu jego działalności. Podczas okresu wiosennego rozmarzania i topnienia śniegów na terenie rezerwatu pojawiło się kilka zapadlisk, z gzymsów wielu budowli zaczęły odpadać elementy dekoracji i tynku. W związku z technicznym stanem terenu i budynków częściowo i tymczasowo wstrzymano działalność rezerwatu, związaną z obsługą zwiedzających i eksploatacją ekspozycji od 5 kwietnia 2005 roku. Część budowli jest w stanie awaryjnym, przy czym są one położone na trasie wycieczkowej. Jest to przede wszystkim Wielka Ławrska dzwonnica Soboru Uspieńskiego, na której rozpoczęło się odwarstwianie tynku (płaty o długości 50 centymetrów) 2 i 3 kondygnacji. Co więcej, na wysokości 90 metrów odwarstwił się tam miedziany arkusz pokrycia, akurat na szczycie dzwonnicy. W każdej chwili może on spaść, a trajektorii lotu nikt nie jest w stanie określić. Niebezpieczeństwo stanowi także mur oporowy górnej Ławry, który podtrzymuje taras widokowy. Już wcześniej zwracaliśmy na to uwagę, a w 2003 r. zamówiliśmy prace badawcze nad stanem tej budowli, ponieważ zaczęły pojawiać się tam zapadliska. Na 2004 r. środków nam nie przydzielono i, niestety, prac projektowych nie zakończyliśmy do dzisiaj. Po tej zimie na tarasie widokowym utworzyły się już znaczne zapadliska, otworzyły się (do 8 cm) pęknięcia betonowej nawierzchni. Mur zmienił konfigurację, stał się wklęsły. Niedawno pod murem stał pielgrzym i na niego spadła rykoszetem (na jego szczęście, w locie zahaczyła o rynnę) część cegły. Na Cerkwi Troickiej nadbramnej przy głównym wejściu też aktywnie odwarstwia się tynk, na celi (4 korpus) wschodni fronton znajduje się w stanie awaryjnym, jego wieńcząca część praktycznie nie istnieje… — Czy co roku ocieplenie stwarza rezerwatowi problemy? — To pierwszy raz. Bardzo trudna była zima. Głównym czynnikiem niszczącym był praktyczny brak słonecznych dni w ciągu okresu jesienno-zimowo-wiosennego. Od wilgoci i dużej ilości śniegu tynk namókł i w takim stanie przebywał długi czas na mrozie — około pół roku. A potem zaczęło się nagłe rozmarzanie i wysychanie. Skutek — od głównej części fasady odwarstwiały się płaty tynku. Oprócz tego, niedostateczne finansowanie. A my mamy ogromny kompleks — 120 zabytków. Nie możemy utrzymywać we właściwym stanie własnymi siłami tych obiektów. Możemy wykonywać tylko remonty kosmetyczne. Zakończenie na s. 3 „Proświta” idzie na VII zjazd str. 4—5 Tarasowa cerkiew str. 8 Ukraińskie kino — tak! str. 13 „Wolny, bo żywy!” Str. 15
Tłumaczenie maszynowe
Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony
Ostatni w czasie sondaż socjologiczny, przeprowadzony przez fundację „Demokratyczne Inicjatywy”, przyniósł wynik, jakiego nie było przez wszystkie lata Niepodległości: Prezydenta i Premiera popiera ponad połowa społeczeństwa. Fakt, który nie może nie cieszyć środowiska narodowo-demokratycznego, na którym opierali się obecni przywódcy państwa. Ale konkretne liczby tak samo nie mogą nie niepokoić: pierwsza osoba państwa ma drugi wynik: Julia Tymoszenko zebrała 54,2 procent sympatyków, a Wiktor Juszczenko — równo 54. 0,2 procenta — to niewiele, ale świadczy o tendencji, która się zarysowała: jeśli tak dalej pójdzie, Wiktor Juszczenko będzie tracił na popularności. Takie przypuszczenie potwierdza analogiczny sondaż, przeprowadzony przez jedno z najpopularniejszych wydań internetowych — „Ukraińską Prawdę”. Na pytanie do czytelników, komu by oni, gdyby mogli, dali nagrodę za najlepszą pracę w ciągu pierwszych miesięcy nowej władzy, nazwisko Premiera wskazało 43 procent respondentów, a Prezydenta — tylko 16 procent. Znamienne, że między nimi drugie miejsce z wynikiem 17 % zajęli ci, którzy odpowiedzieli: nikomu. Dojrzewa pewne rozczarowanie wśród zwolenników Wiktora Juszczenki skutkami rewolucji, na którą pokładano większe nadzieje, niż otrzymano. Dawnej władzy, która zaczęła dochodzić do siebie po porażce w wyborach i, nazywając siebie nową opozycją, zaczęła się grupować i naciskać na Juszczenkę na całym froncie, wyłapując go na najmniejszych potknięciach, nie bierzemy pod uwagę. Po to jest opozycja, żeby władza nie drzemała. Nawet szaleńczy element PR-owy o rzekomych prześladowaniach politycznych, nakręcony w Radzie Najwyższej z powodu wzięcia pod straż przewodniczącego Donieckiej Rady Obwodowej Borysa Kołesnikowa jako podejrzanego o przestępstwo kryminalne, dla wielu jest całkowicie zrozumiały. Jest dawna prawda: chcesz dowiedzieć się o przyczynie tego czy innego działania, znajdź odpowiedź na pytanie, komu to przynosi korzyść. Przecież nietrudno odgadnąć, że sedno nie tyle w samym Kołesnikowie, co w tym, kto będzie następny, jeśli pociągnąć za tę nitkę. Tym bardziej, że minister spraw wewnętrznych Jurij Łucenko, występując przed deputowanymi, przejrzyście zasugerował: Kołesnikow podejrzewany jest o czysto kryminalne przestępstwo, zarzuca mu się wymuszenie, a do odpowiedzialności zostaną pociągnięci także inni dość znani ludzie, powiązani z tymi przestępstwami, którzy, bez wątpienia, zainteresują deputowanych jeszcze bardziej. W kraju realizowana jest przedwyborcza obietnica Juszczenki, że bandyci będą siedzieć w więzieniach. Dlatego opozycjonistom nie pozostaje nic innego, jak kompromitować nową władzę z myślą o rewanżu w następnych wyborach parlamentarnych i jednocześnie ratować samych siebie. Te działania nie tylko nie mogą zaszkodzić autorytetowi Prezydenta, a wręcz przeciwnie, wzmacniają go. Tendencję spadku zaufania ukraińskiego ogółu do nowej władzy należy szukać przede wszystkim wśród swoich. Z tego środowiska wychodzą liczne, drobne, na pierwszy rzut oka, potknięcia, które, gromadząc się, mogą z czasem nabrać negatywnej masy krytycznej. Cóż to za potknięcia? Tutaj warto wymienić całkowicie konkretne fakty zarówno z dziedziny polityki wewnętrznej, jak i zagranicznej. PIERWSZY FAKT — kadrowa, za pozwoleniem, żonglerka. Nie zawsze na odpowiedzialne stanowiska we władzy wykonawczej mianowani są odpowiedzialni i uczciwi ludzie. Bo przy mianowaniu kierują się nie profesjonalnymi, nie państwowymi, nie narodowymi kryteriami, a korporacyjnymi, kwotowymi, własnymi lub w ogóle nie wiadomo jakimi interesami najbliższego otoczenia Prezydenta. Dlatego do kierownictwa rejonami, a nawet obwodami przychodzą nawet ci, którzy podczas wyścigu prezydenckiego wspierali prowładzowego kandydata. Stąd — liczne protesty-pikiety przeciwko nowym nominacjom pod pomarańczowo-rewolucyjnymi sztandarami. Właśnie pod naciskiem dołów zmuszeni byli podać się do dymisji pierwszy zastępca szefa Sekretariatu Prezydenta Kremin i przewodniczący obwodu chmielnickiego Ołujko, którzy posiedzieli w nowych fotelach, jak mówią w ludzie, bez roku tydzień. Na tym samym gruncie dochodzi do tarć w obwodach charkowskim, połtawskim, zaporoskim, sumskim. A jak rozumieć mianowanie zastępcą przewodniczącego Donieckiej Obwodowej Administracji Państwowej Jurija Chywrę, który zajmował to samo stanowisko w czasie, gdy Doniecką OAP kierował Wiktor Janukowycz? DRUGI FAKT. Zgodnie z ukraińskim ustawodawstwem deputowani Rady Najwyższej nie mogą jednocześnie zajmować stanowisk we władzy wykonawczej — trzeba wybierać jedno z dwóch. Minęło kilka miesięcy, ale jeszcze około 30 nowo mianowanych wysokich urzędników nie złożyło swoich mandatów deputowanych. Powstaje całkowicie naturalne pytanie: dlaczego nowa władza od pierwszych kroków łamie prawa? Czy dodaje taka sytuacja autorytetu nowej władzy? Czy nie rzuca cienia na Prezydenta? TRZECI FAKT. Podczas wyścigu prezydenckiego zarówno sam kandydat opozycyjny, jak i jego zwolennicy krytykowali ówczesny reżim za jego nieprzejrzystość, zamknięcie przed narodem, za wydawanie dekretów prezydenckich pod klauzulami „Nie do druku”, „Nie podlega publikacji”. Dochodząc do władzy, zwycięzcy, niestety, używają tych samych metod, które jeszcze niedawno poddawali ostrej krytyce. Teraz zamknięte dekrety podpisywane są imieniem Juszczenki, a nie Kuczmy. Takich dekretów obecni krytycy naliczają ponad 30. Używanie klauzuli „Nie podlega publikacji” jest naruszeniem artykułu 34 Konstytucji Ukrainy. Ograniczenie dostępu do informacji. „OKRĄGŁY STÓŁ” 8 kwietnia w Instytucie Europy Środkowej odbyło się posiedzenie „okrągłego stołu” „Polityka językowa na Ukrainie i doświadczenie światowe”. Instytut Europy Środkowej został utworzony w styczniu tego roku. Jego dyrektor Taras Kijak poinformował: „Planujemy uczynić „okrągłe stoły” Instytutu Europy Środkowej swoistą platformą do dyskusji specjalistów nad tematami najaktualniejszymi dla ukraińskiego społeczeństwa…”. Zatem, jak mogliśmy się przekonać, najaktualniejszym pytaniem dla ukraińskiego społeczeństwa jest problem polityki językowej. Nieprzypadkowo ten temat został przedstawiony jako pierwszy w zapoczątkowanej przez Instytut serii „okrągłych stołów”. Szczególnie aktualny jest on teraz, kiedy w porządku obrad Rady Najwyższej znajduje się już szereg projektów ustaw, niektóre — skierowane na rewizję statusu języka ukraińskiego jako państwowego: ich autorzy próbują przed przyszłymi wyborami rozegrać rezonansową kartę językową. W dyskusji nad problemem wzięli udział akademicy — Ołeksandr Czerednyczenko, Jarosław Jackiw; profesorowie — Pawło Hrycenko, Taras Kijak, Ołeksandr Taranenko; deputowani ludowi — Łewko Łukjanenko, Wasyl Bartkiw, Mykoła Sydorenko. Zaproszono do dyskusji także obecnych na „okrągłym stole” przedstawicieli mass mediów. Tym bardziej, że środki masowego przekazu są jednym z ważnych składników tworzenia przestrzeni językowej w państwie. Włączenie dziennikarzy bezpośrednio do dyskusji przyniosło pozytywne rezultaty. Praktycy, którzy codziennie pracują ze słowem i spotykają się z wieloma problemami, zdołali dodać do dyskusji wiele żywych, konkretnych faktów i udowodnić, że Ukraińcy nie potrzebują sztucznej dwujęzyczności.
Zdjęcie Hanny Oborskiej może być dopuszczalne, zgodnie z prawem, tylko „w interesach bezpieczeństwa narodowego, integralności terytorialnej lub porządku publicznego w celu zapobiegania zamieszkom lub przestępstwom, dla ochrony zdrowia ludności, dla ochrony reputacji lub praw innych osób, dla zapobiegania ujawnieniu informacji uzyskanych poufnie lub dla utrzymania autorytetu i bezstronności wymiaru sprawiedliwości”. O czym są wszystkie te dekrety, nie wiadomo, ale o jednym z nich stało się głośno (zob. strona http//jn.com.ua /events/rabinovich_902.html). Po co, pytam, utajniać odznaczenie lidera Wszechukraińskiego Kongresu Żydowskiego i Zjednoczonej Wspólnoty Żydowskiej Ukrainy Rabinowicza orderem „Za zasługi”? Czyżby zagrażało to bezpieczeństwu narodowemu, nawet pomimo odium postaci nagrodzonego, któremu jeszcze za czasów Kuczmy Służba Bezpieczeństwa próbowała zakazać wjazdu na Ukrainę? CZWARTY FAKT. W zeszłym tygodniu spiker parlamentu Wołodymyr Łytwyn, nie ukrywając irytacji, oświadczył, że posiada dowody śledzenia go oraz podsłuchiwania jego telefonów. Tego samego dnia na sesji została ogłoszona informacja o przeszukaniu w gabinecie jednego z deputowanych bez jego obecności. I to za nowej władzy! Kto i po co to robi? Choćby nie wiadomo kto to był, choćby nie wiadomo jakie były przyczyny tego haniebnego faktu, wszystko to rykoszetem uderza w Prezydenta. PIĄTY FAKT. Pomimo triumfalnej podróży naszego Prezydenta do USA, pomimo przyjaznej retoryki Busha, pomimo owacji i wstawania podczas wystąpienia Juszczenki na wspólnym posiedzeniu Kongresu i Senatu USA, niestety do konkretnych decyzji i umów sprawa nie doszła. Uważni obserwatorzy całą amerykańską butaforię tłumaczą tym, że ukraiński Prezydent mówił to, co chcieli usłyszeć od niego amerykański prezydent, senatorowie i kongresmeni. Prezydent Ukrainy wystąpił w roli petenta: anulujcie poprawkę Jacksona-Vanika wobec Ukrainy, nadajcie ukraińskiej gospodarce status rynkowy do jesieni 2005 roku, wesprzyjcie Ukrainę przy wstąpieniu do Światowej Organizacji Handlu i tym podobne. Wszystko słusznie, ale dlaczego nie proponować tego samego na równych prawach, a przyjmować rolę biednego krewnego? Cóż dziwić się, że w odpowiedzi są oklaski, a nie konkrety. Pragmatyczne USA będą zwlekać z rozwiązaniem tych kwestii tak długo, jak długo trzeba będzie utrzymywać Ukrainę w bezpośredniej zależności. Jeśli chodzi o biednego krewnego, to tutaj zademonstrowano szczodrą szerokość ukraińskiej natury: potrzebująca Ukraina postanowiła nadać Amerykanom ruch bezwizowy, czyli bez opłat za wizy, a bogate USA w zamian nie zrezygnowały z pobierania opłat za swoje wizy dla Ukraińców — czyż to nie paradoks? I nie ma co się dziwić, że ukraińska delegacja milcząco przełknęła upokorzenie ze strony Busha, który zrównał Ukrainę w planie demokratycznych przemian z Irakiem i Afganistanem. Jednak mowa teraz nie o tym, a o międzynarodowym skandalu w następstwie podpisania przez Juszczenkę wraz z Bushem wspólnego oświadczenia, w którym umówili się wzmacniać demokrację na Ukrainie i wspierać promowanie wolności w Iraku, na Białorusi i na Kubie. Czyżby doradcy naszego Prezydenta nie zauważyli ukrytej miny w tym oświadczeniu — ingerencji w sprawy wewnętrzne innych państw. Co więcej, Białoruś to nasza sąsiadka, a Kuba jest tradycyjnie przyjazna Ukrainie, przyjmuje i leczy nasze dzieci. W rezultacie — ostre oświadczenia Białorusi i Kuby, a ponadto oficjalna delegacja Kuby, która w tym czasie przebywała na Ukrainie, przerwała swoją wizytę. FAKT SZÓSTY. W prasie pojawiła się wiadomość, że w czeluściach Sekretariatu Prezydenta narodził się projekt dekretu „O ochronie praw obywateli do używania języka rosyjskiego i języków innych narodowości Ukrainy”. Został on wysłany do Gabinetu Ministrów, a stamtąd — do szeregu Ministerstw do uzgodnienia. Przedtem sekretarz Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy Petro Poroszenko obiecał „zatrzymać proces zamykania rosyjskich szkół na Ukrainie”(!?), przywrócić na uczelniach grupy z rosyjskim językiem nauczania, a także stworzyć kanał telewizyjny i stacje radiowe dla rosyjskojęzycznej ludności Ukrainy. Sądząc po tym, że Wiktor Juszczenko nie potrafił powiedzieć nic przekonującego w tej sprawie dziennikarzom na konferencji prasowej, można wyciągnąć wniosek, że w nowej władzy widoczne są silne tendencje ukrainofobiczne. Nie trzeba dodawać, że planowany krok niezwykle zaniepokoił Ukraińców — przedstawicieli narodu tytularnego, który zostanie sprowadzony do rangi mniejszości narodowej. To nie tylko naruszenie Konstytucji, moralności i zdrowego rozsądku, ale także wielkie zagrożenie dla istnienia języka ukraińskiego, a zatem dla istnienia samego narodu ukraińskiego. Jeśli Juszczenkę namówią do podpisania tego dekretu jako kroku do załagodzenia konfliktów językowych między regionami wschodnio-południowymi a centralno-zachodnimi, to w rezultacie otrzymamy coś zupełnie przeciwnego: jeszcze większy rozłam i wzburzenie całego kraju. To kwestia bezpieczeństwa narodowego i ukraińskiej perspektywy. Podpisując taki dekret, Juszczenko podpisze sobie własną hańbę na całe życie w oczach narodu ukraińskiego, który wybrał go na Prezydenta całej Ukrainy. Nie wymieniam nazwisk, Prezydentowi łatwiej będzie ustalić, kto go wystawia, jeśli wsłucha się w wyrażone racje. Ale że takie pomyłki i wpadki w pracy nie służą Ukrainie, sprawie ukraińskiej, narodowi ukraińskiemu, a nawet samemu ukraińskiemu Prezydentowi, nie budzi żadnych wątpliwości. Słowem, jest nad czym się zastanowić. I nie tylko zastanowić… Witalij KARPENKO. Po dyskusji uczestnicy „okrągłego stołu” przyjęli wspólne oświadczenie, w którym osobno podkreślono: „Polityka językowa na Ukrainie nie może być sferą politycznych spekulacji”. Radmiła KORŻ
Tłumaczenie maszynowe
AKTUALNIE 6 kwietnia, w przeddzień zaplanowanego przez Radę Najwyższą rozpatrzenia ponad 10 projektów ustaw o językach w Ukrainie, które w ostatnim czasie pojawiają się w postępującym tempie, frakcja Ukraińskiej Partii Ludowej ustami jej lidera Jurija Kostenki z trybuny parlamentarnej ogłosiła oświadczenie dotyczące prowokacji konfliktu społecznego w Ukrainie. Członkowie frakcji zwrócili się do Prezydenta Wiktora Juszczenki z żądaniem „pilnego zwołania Rady Bezpieczeństwa Narodowego i opracowania kompleksu działań w zakresie ochrony języka ukraińskiego”, a także wezwali wszystkich deputowanych ludowych, którzy wnieśli projekty ustaw o zmianie statusu języka ukraińskiego, aby „na zawsze skończyli z haniebną wojną przeciwko narodowi ukraińskiemu”. Aresztowanie przewodniczącego Rady Obwodowej w Doniecku pana Kołesnikowa i polityczne insynuacje wokół tego, a także inne okoliczności zmusiły do przeniesienia rozpatrzenia projektów ustaw o językach. Niemniej jednak ostrość problemu, w szczególności przez niejednoznaczne inicjatywy językowe nowej władzy dotyczące tak zwanej „ochrony języka rosyjskiego”, pozostaje. Mówili o tym na konferencji prasowej deputowani ludowi Jurij KOSTENKO oraz Pawło MOWCZAN. Jurij Kostenko uważa, że język ukraiński w niepodległym państwie stał się przedmiotem najbrudniejszych spekulacji politycznych i przetargów politycznych. „Przypomnijcie sobie choć jedną kampanię wyborczą, parlamentarną czy prezydencką, gdzie kwestia języka podlegałaby nie tylko rewizji, przeglądowi, ale stawała się przedmiotem najgorszych spekulacji politycznych” — wyraził się retorycznie, sprowadzając problem do syndromu polityczno-wyborczego. Z drugiej strony, „ten stan, w jakim znajduje się każdy Ukrainiec w państwie ukraińskim w odniesieniu do języka narodowego, jest haniebny. W zeszłym tygodniu byłem kilka dni na Krymie i nie usłyszałem ani jednego ukraińskiego słowa. Taka sama sytuacja jest w Doniecku, w Ługańsku, w większości regionów Ukrainy”. Natomiast ustawowa ochrona języków mniejszości narodowych w Ukrainie jest zapewniona od dawna: „Ustawa o językach w Ukrainie w artykule 3 wyraźnie wskazuje na to, że Ukraina stwarza warunki dla rozwoju i używania języków innych narodowości, w szczególności w pracy organów państwowych, społecznych, przedsiębiorstw, instytucji i organizacji, położonych w miejscach zamieszkania większości obywateli innych narodowości. To samo dotyczy kwestii edukacji, funkcjonowania placówek kultury. Czyli nie ma żadnej prawnej przeszkody w pełnowartościowym używaniu języków mniejszości narodowych. Karta, którą ratyfikowaliśmy, dotyczy 13 języków mniejszości narodowych — białoruskiego, bułgarskiego, gagauskiego, greckiego, żydowskiego, krymskotatarskiego, mołdawskiego, niemieckiego, polskiego, rosyjskiego, rumuńskiego, słowackiego oraz węgierskiego. Karta przewiduje, że państwo odpowiada za pełnowartościowe używanie języków mniejszości narodowych w miejscach ich zwartego zamieszkania. W tym celu państwo bierze na siebie zobowiązania dotyczące funkcjonowania organów władzy państwowej i samorządowej z użyciem języka mniejszości narodowej, kwestii edukacji, funkcjonowania władzy sądowniczej, kwestii dotyczących organów administracyjnych i publicznych, mediów”. Jednak zdaniem Jurija Kostenki główny problem polega na tym, że „aby w pełnym zakresie wykonać Ustawę o językach lub ustawę, którą ratyfikowaliśmy Europejską Kartę, według naszych przybliżonych obliczeń, potrzebujemy co najmniej 2 budżetów państwowych. I dzisiaj pytanie stoi tak: czy wypłacać emerytom emeryturę, a tym bardziej podwyższać ją, dawać pensję nauczycielowi, lekarzowi, pomagać rodzinom wielodzietnym, czy wszystkie środki budżetu państwowego kierować na to, aby w każdej wsi, gdzie mieszka mniejszość narodowa, była otwarta nowa szkoła z językiem mniejszości narodowej, dziecięce placówki oświatowe, uniwersytety, organy samorządowe. Bo funkcjonowanie 2 czy 3 języków — to wielkie... ZDJĘCIE: Przestępcy powinni siedzieć. Kijowska miejska administracja państwowa odmówiła przeprowadzenia akcji protestacyjnej zwolenników zatrzymanego przewodniczącego rady obwodowej w Doniecku Borysa Kołesnikowa na terenie Parku Maryjskiego. Z drugiej strony, żadne „rozpędzenie” pikietujących przez organy ścigania nie jest przewidywane. Przeciwnie, milicja kontroluje bezpieczeństwo mieszkańców miasteczka namiotowego. Możliwe, że miejska administracja państwowa poda do sądu działania tak zwanej „opozycji”. Na dzień dzisiejszy miasteczko liczy około 20 namiotów. Oprócz codziennych marszów do organów władzy państwowej, protestujący chodzą także do aresztu śledczego Łukjaniwskiego, gdzie przetrzymywany jest pan Kołesnikow. Między tym opozycja obiecuje przyjazd posiłków z Charkowa, Ługańska, Doniecka i Krymu, a Wiktor Janukowycz, jak wiemy, zadeklarował dalsze radykalne działania w obronie swojego stronnika, w szczególności blokowanie transportu i ogólnoukraiński strajk. Oczywiście, spekulacje polityczne i blef nowej opozycji wokół czysto kryminalnego zatrzymania pana Kołesnikowa w żaden sposób nie wpłyną na działania prokuratury, MSW i kierownictwa politycznego państwa. Tak, Premier Julia Tymoszenko oświadczyła, że zwolennicy Kołesnikowa mają prawo blokować magistrale, ale przestępcy powinni odpowiadać przed prawem. „Tylko sąd może wypowiadać się w kwestii legalności aresztu i oskarżeń wobec Kołesnikowa. Ale ja twardo wiem: ludzie, którzy zwłaszcza w ostatnich latach bezczelnie okradali nasz kraj, obowiązkowo muszą odpowiadać za to” — oświadczyła Julia Tymoszenko.
Rezultatem wizyty Wiktora Juszczenki w USA stało się ogłoszenie przez niego 8 kroków Ukrainy i USA naprzeciw siebie. Przede wszystkim Wiktor Juszczenko zwrócił się do amerykańskich parlamentarzystów z prośbą o uchylenie poprawki Jacksona-Vanika dla Ukrainy, ponieważ „odmowa uznania za ukraińską gospodarką statusu rynkowego jest anachronizmem”. Ponadto Prezydent Ukrainy wezwał w najbliższych miesiącach do poparcia wstąpienia kraju do Światowej Organizacji Handlu. „Już do listopada tego roku Ukraina ma stać się członkiem WTO” — powiedział. Następna kwestia to wsparcie ze strony USA dla programów budowy nowego schronienia nad zniszczonym reaktorem Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. Pomoc finansowa, ogromne wydatki państwowe. I te brudne polityczne spekulacje, które tworzą się dzisiaj w ukraińskim społeczeństwie i w parlamencie, faktycznie mają na celu jedynie rozłupanie Ukrainy według podziału językowego. Dlatego naszym zadaniem jest po pierwsze zachować konstytucyjny status języka ukraińskiego, po drugie — z roku na rok przewidywać w budżecie przeznaczanie coraz większej ilości środków zarówno na rozwój języka ukraińskiego, jak i języków mniejszości narodowych. A to, co dzisiaj się dzieje, to próba ponownego doprowadzenia do sytuacji konfrontacji obywatelskiej” — oświadczył przewodniczący Ukraińskiej Partii Ludowej. Pawło Mowczan przeanalizował politykę językową na Ukrainie i ocenił projekty ustaw wniesione pod obrady Rady Najwyższej: „Mogę wam pokazać szereg publikacji, poczynając od „Język państwowy — język oficjalny”, kiedy my, towarzystwo „Proświta”, tłumaczyliśmy wielu osobom, przeprowadzając międzynarodową konferencję, czym jest język oficjalny, a czym język państwowy. Udowodniliśmy, że są to identyczne pojęcia, aby zakończyć spekulacje, ale mija kilka lat i znów w sali sesyjnej pojawia się temat oficjalności i państwowości języka. Pod obrady Rady Najwyższej złożono szereg projektów ustaw. Grupują się one na 3 części. Jedna to projekty ustaw Moroza, Bahrajewa, Gorbaczowa, Krugłowa, gdzie językowi rosyjskiemu nadaje się status oficjalnego. W 1999 r. zwracaliśmy się do Sądu Konstytucyjnego i na nasze żądanie wydał on interpretację 10 artykułu Konstytucji Ukrainy, że językiem państwowym na całym terytorium Ukrainy i dla wszystkich jest wyłącznie język ukraiński, potrzebna i dla nauki ukraińskich studentów na amerykańskich uniwersytetach: „Chcemy, aby na amerykańskich uniwersytetach co roku przez następne 5 lat uczyły się według specjalnych programów po 2 tysiące ukraińskich studentów”. RZĄD WALCZY ZE SPEKULANTAMI 9 kwietnia odbyło się posiedzenie Rządu, podczas którego omawiano sytuację na krajowym rynku mięsa i produktów naftowych. Julia Tymoszenko zaznaczyła, że w tym tygodniu Rząd podpisał memorandum z producentami mięsa drobiowego o obniżeniu od 15 kwietnia cen hurtowych na ten towar o 15 % oraz ograniczeniu rentowności w handlu detalicznym do 10 procent. Oprócz tego Gabinet Ministrów udzielił pożyczki budżetowej Państwowemu Komitetowi Rezerw w wysokości 500 mln hrywien na zakupy mięsa, którego interwencje na rynku pozwolą obniżyć ceny. Jeśli chodzi o rynek produktów naftowych, Premier oskarżyła właścicieli ukraińskich przedsiębiorstw rafineryjnych o „zmowę kartelową” i oświadczyła, że Rząd będzie sztywno kontrolować poziom rentowności rafinerii, odbierając nadzysk i karząc naruszających przepisy. Według słów Julii Tymoszenko monopol na rynku produktów naftowych istnieje język. W zeszłym roku zwróciliśmy się do Sądu Konstytucyjnego, aby wyjaśnił, co to jest język oficjalny, a co to jest państwowy. I potwierdził, że są to identyczne pojęcia. Zatem ta grupa ustaw, złożonych przez Moroza, Bahrajewa, Krugłowa i Gorbaczowa, jest odrzucana automatycznie, ponieważ są one naruszeniem Konstytucji oraz orzeczeń Sądu Konstytucyjnego z 1999 r. i 2004 r. Drugi blok projektów ustaw został złożony pod obrady Rady Najwyższej przez Myronenkę i Czernoweckiego, członka frakcji „Nasza Ukraina”. Te projekty ustaw przewidują nadanie równego statusu językowi ukraińskiemu i rosyjskiemu. Trzeci blok projektów ustaw jest bardziej przebiegły i zawoalowany. Jego autorzy to Carow, Poroszenko, Szufrycz, Suchyj. Zrobili to w taki sposób, aby języki mniejszości narodowych były w równym stopniu zaangażowane, jak państwowy, ale ze szczególnym statusem języka rosyjskiego. To znów jest sprzeczne z Konstytucją. Zarząd Prawny RN, któremu przewodniczy Marczuk, wydał odpowiednią decyzję. Co więcej, w 3 bloku projektów ustaw powtarza się to, co zawarto w Europejskiej Karcie Języków Regionalnych lub Mniejszościowych. Jak wiemy, ta Karta została nam narzucona i przyjęta z naruszeniem wszystkich procedur. Łytwyn powoływał się wyłącznie na Kuczmę i Medwedczuka, że to ich żądanie. Ile wspomniano wtedy języków, tyle zarejestrowano. To naruszenie samych zasad Karty, która ma chronić języki zagrożone. Językowi rumuńskiemu, rosyjskiemu i innym nic nie zagraża, ponieważ rozwijają się one na swoich terytoriach państwowych. Także w Karcie jest zasada, aby te języki nie zmniejszały pola użycia i funkcjonowania języka państwowego. Ta zasada również została naruszona. Mam ogromną stertę listów od naszych obywateli. Chcę zacytować list od jednego emeryta, apel do Prezydenta: „Panie Prezydencie, wybieraliśmy Pana nie po to, żeby Pan nam podniósł emerytury czy pensje. Wybieraliśmy Pana po to, żeby Pan obronił naród ukraiński przed zniszczeniem, przed rusyfikacją, żeby Ukraina była ukraińska. My, Ukraińcy, którzy Pana wybieraliśmy, jesteśmy gotowi jeść chleb i wodę, bylebyśmy na swojej odwiecznej ziemi czuli się gospodarzami, a nie niewolnikami!” Takich krzyków, które przyszły ze wschodu i przychodzą codziennie, jest bardzo dużo — od czasu, gdy pojawił się projekt dekretu Prezydenta o nadaniu szczególnego statusu językowi rosyjskiemu, który w korytarzach władzy jest już opracowywany”. jako rezultat porozumień naftowych oligarchów. Premier poinformowała, że od przyszłego poniedziałku będzie prowadzony monitoring cen ustalanych w hurtowniach produktów naftowych i na stacjach paliw. Mimo że Rząd zwiększył cło na import rosyjskich produktów naftowych o 20 dolarów za tonę, Premier twierdzi, że nie jest to przyczyna wzrostu cen paliwa na Ukrainie. Taka sytuacja powinna być „wygładzana przez handlarzy ropą kosztem zmniejszenia rentowności, jak to jest przyjęte na całym świecie”. Gabinet Ministrów przyjął również szereg decyzji o charakterze socjalnym — o podniesieniu wynagrodzeń dla pracowników oświaty, naukowców, medyków i pracowników kultury o 10,7 % od 1 kwietnia oraz o 6,9 % od 1 lipca. Według słów Premier jest to dopiero pierwszy krok w podnoszeniu wynagrodzeń pracowników sfery budżetowej. Rząd ponadto zatwierdził tryb przyznawania i wypłaty zasiłku z tytułu urodzenia dziecka. Rodzice tych dzieci, które urodziły się po 31 marca, będą otrzymywać zasiłek w wysokości 8,5 tysiąca hrywien wyłącznie w formie pieniężnej. Przy tym 3 tysiące 384 hrywny zostaną wypłacone od razu po urodzeniu dziecka, a po 426 hrywien miesięcznie przez rok. GORĄCY TEMAT
Tłumaczenie maszynowe
Zakończenie. Początek na s. 1. — W ubiegłym roku, jak oświadczył dyrektor rezerwatu, przyznano państwu ponad 2,5 mln hrywien. — Na taką liczbę obiektów to niewiele. Po drugie, środki te miały przeznaczenie celowe, czyli szły na renowację kilku obiektów, w szczególności na renowację wieży Onufrego, cel rzemieślniczych, Cerkwi Zbawiciela, warsztatu, cel i dzwonnicy Soboru Uspieńskiego. — Czy wszystkie te obiekty zostały odrestaurowane? — Nie. Rzecz w tym, że kosztorys jednego obiektu może sięgać kilku milionów. Podczas budowy Soboru Uspieńskiego w 2001 roku rozpoczęto prace nad renowacją obiektów Górnej Ławry, ale nie zostały one zakończone, a obiekty pozostały zakonserwowane, ponieważ przez kilka lat nie było finansowania. W ubiegłym roku kontynuowaliśmy prace renowacyjne. — Co roku jakieś problemy z obiektami. Czy ktoś odpowiada za jakość prac i materiałów, czy przeprowadzane są przetargi? — Na dzwonnicy Soboru Uspieńskiego prace renowacyjne prowadzono 10 lat temu. A trzeba przynajmniej przeprowadzać przeglądy co roku. Ponadto renowacja dzwonnicy również była niedokończona. Zrobiono tylko fasadę. Finansowanie ustało i na tym wszystko się skończyło. To jest nasz najstraszniejszy problem. Jeśli rozpoczyna się renowacja, to nie powinna być przerywana, ponieważ konserwacja zabytku prowadzi do jego jeszcze większej ruiny. Wieża Onufrego stoi w remoncie od ponad 15 lat. — Po co więc remontować, żeby potem konserwować? — Wykorzystanie środków w ciągu jednego roku jest niemożliwe. U nas prace są sezonowe. Nie możemy pracować zimą. A plany i budżet zatwierdzane są co roku. W jednym roku przyznają środki, potem w ogóle o nas zapominają. Rozpoczynają prace przy innych zabytkach, ponieważ tam jest stan awaryjny. A zabytki wymagają stałej opieki. — Czy widzi pan sens istnienia rezerwatu w takim stanie? Czy praca pracowników rezerwatu jest efektywna? — Pracownicy rezerwatu wykonują swoje obowiązki bardzo rzetelnie. Mamy część naukową, która zajmuje się badaniem zabytków. Mamy organizację wystaw, zbiory, część wycieczkową. Prowadzenie prac renowacyjnych jest bezpośrednio związane z finansowaniem. Środki zawsze przesyłane są nam pod koniec roku i jesteśmy zmuszeni wykorzystywać je, zaczynając gdzieś od sierpnia, nie w tych warunkach pogodowych, które są optymalne. I w tym roku obiecywano nam przyznać środki dopiero pod koniec lata. Zanim przeprowadzimy przetargi, praca zacznie się jesienią. To również wpływa na efektywność prac. Gdyby renowację robić bez przerwy, to wyszłaby znacznie taniej. — Kiedy więc rezerwat będzie w bezpiecznym stanie? — Już dogadujemy się z alpinistami budowlanymi, którzy mają usunąć wszystkie awaryjne odcinki na obiektach, a wtedy rozpocznie się renowacja. Alpiniści obiecują nam, że zrobią to w tydzień, ale oczywiście, jeśli będzie finansowanie, którego na razie nie ma. Ale nie możemy zabronić wiernym odwiedzania świątyń, dlatego boczne wejście jest otwarte. Stronę przygotował Ołeksandr SOŁONEC.
Tłumaczenie maszynowe
Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony
Zdjęcie H. Oborskiej twarde przekonanie o samowystarczalności i szacunku do samego siebie, to i ludzie na świecie nas, Ukraińców, będą szanować i poważać. W wystąpieniach wielu delegatów wysuwano żądanie wobec organów władzy lokalnej, aby otworzyć w Żytomierzu „Dom Ukraiński”. Na nową kadencję przewodniczącym Żytomierskiej Obwodowej „Proświty” wybrano Swiatosława Wasylczuka, wybrano również radę obwodową, komisję kontrolno-rewizyjną oraz delegatów na VII zjazd „Proświty”. Delegaci konferencji przyjęli szereg uchwał. Na podstawie analizy wystąpień na konferencji sprawozdawczo-wyborczej Żytomierskiej „Proświty” można wyciągnąć wniosek, że ukraińskość jednoczy się i konsoliduje — aby bronić swoich praw konstytucyjnych i zdobyczy Pomarańczowej Rewolucji. Delegaci popierają zgodne z prawem działania organów ścigania. Jeśli chodzi o Żytomierskie Zjednoczenie Obwodowe „Proświta”, to trzeba będzie dużo pracować nad rozszerzeniem sieci placówek proświtańskich na bazie wyższych i średnich specjalnych uczelni. Aktywniej należy prowadzić pracę kulturalno-oświatową w jednostkach wojskowych, które stacjonują na terenie obwodu. Mykoła NESTERCZUK Na zdjęciu: Mykoła Nesterczuk nagradza dyplomem przewodniczącego Żytomierskiego Zjednoczenia Obwodowego „Proświta” Swiatosława Wasylczuka.
Tłumaczenie maszynowe
5 kwietnia w pomieszczeniach Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy odbyło się wręczenie Międzynarodowej ukraińsko-niemieckiej pozarządowej nagrody literackiej imienia Olesia Honczara. Ta nagroda — jedyna na Ukrainie zagraniczna nagroda dla młodych — została założona przez niemieckich mecenasów Tetianę Kusztewską (pisarkę, dramaturg filmową, docent slawistyki) oraz Diedera Karrenberga (przedsiębiorcę). Celem założycieli nagrody jest odkrywanie młodych talentów w dziedzinie języka i literatury ukraińskiej oraz ich wspieranie. Tegoroczni laureaci: Anastasija Dobrowolska, Iwan Pidhirny oraz Maryna Pawłenko — w nominacji „Proza”, Antonina Tymczenko — w nominacji „Poezja”, Tetiana Sahajdak — w nominacji „Literaturoznawstwo” oraz Dmytro Drozdowśkyj — w nominacji „Publicystyka”. Nagroda zachęcająca w dziedzinie publicystyki przypadła naszej koleżance — Katerynie Tarczewskiej. Laureatów powitali żona pisarza Wałentyna Danyliwna Honczar oraz przewodniczący jury — poeta Iwan Dracz, którzy wręczyli nagrody pieniężne. Wołodymyr Jaworiwśkyj, Wałentyna Honczar i Anatolij Pohribny nagradzają zwycięzców
Tłumaczenie maszynowe
SPRAWOZDANIA I WYBORY. Praca organizacyjna była i jest jednym z najważniejszych czynników żywotności Towarzystwa „Proświta”. Szczególna rola przypada stałej więzi służbowej ogniwa podstawowego z kierownictwem zjednoczeń rejonowych, miejskich i obwodowych. Kiedy działa zgrany system, ludzie, uduchowieni ogólnonarodową ideą, rozwiązują problemy oświatowe. Ten systemowy wewnątrzorganizacyjny związek realizowany jest poprzez kierowników zjednoczeń. Od ich energii, wytrwałości i inicjatywy zależy sukces ogólnej ukraińskiej sprawy. O organizacyjnym wzmocnieniu struktur „Proświty” toczyła się rzeczowa rozmowa 7 kwietnia br. na kolejnej sprawozdawczo-wyborczej konferencji Żytomierskiego Obwodowego Zjednoczenia „Proświta”. Ze sprawozdaniem z działalności Żytomierskiej „Proświty” za minione 4 lata wystąpił przewodniczący Swiatosław Wasylczuk. W referacie akcentowano uwagę na organizacji przez zjednoczenie obwodowe różnorodnych przedsięwzięć na rzecz utwierdzenia języka ukraińskiego jako państwowego, wspominano o udziale w przeprowadzaniu świąt ogólnonarodowych itp. Osobno odnotowano pracę agitacyjną i oświatową podczas wyborów Prezydenta Ukrainy, udział członków „Proświty” w Pomarańczowej Rewolucji. Samokrytycznie powiedziano o niewystarczalności pracy organizacyjno-oświatowej w obwodzie. Wystąpienia delegatów, zwłaszcza z rejonów, były wypełnione faktami o konkretnych dokonaniach członków „Proświty”. Na przykład przewodnicząca Żytomierskiego Zjednoczenia Rejonowego Wałentyna Kowalczuk podzieliła się doświadczeniem w zakresie rozbudowy zjednoczenia rejonowego, wzmacniania struktur „Proświty”. Tylko w ostatnim roku w rejonie utworzono i zarejestrowano 10 podstawowych ogniw „Proświty”. Aktywność i energia kierownika zjednoczenia udziela się ludziom, a członkowie „Proświty” w rejonie są zadowoleni z tego, że wnoszą swój wkład w ogólnonarodową sprawę. Wszystkie przedsięwzięcia, które prowadzi zjednoczenie rejonowe, skierowane są na to, aby wychowywać w ludziach poczucie godności narodowej i dumy z rodzinnej Ukrainy. Nawiasem mówiąc, ciekawą inicjatywą zjednoczenia rejonowego jest współpraca z przewoźnikami. Na wszystkich trasach rejonu w salonach autobusów rozbrzmiewać będzie ukraińska pieśń i muzyka. Przewodniczący Berdyczowskiego Zjednoczenia Petro Kostiuk podzielił się doświadczeniem współpracy z organami lokalnej władzy wykonawczej w kwestii utwierdzenia i funkcjonowania ukraińskiego języka państwowego we wszystkich sferach życia społecznego na terenie rejonu. To jeszcze raz potwierdziło, że trzeba mądrze wykorzystywać środki społecznego wpływu na władzę dla dobra ukraińskiej sprawy. W wystąpieniach delegatów z Żytomierskiego Uniwersytetu Pedagogicznego im. I. Franki mowa była o wzmocnieniu pracy narodowo-oświatowej i wychowawczej wśród młodzieży. Zwłaszcza poprzez przeprowadzanie przedsięwzięć literacko-artystycznych, poświęconych wielkim synom i córkom Ukrainy: T. Szewczence, Łesi Ukraince, I. France, I. Ohijence, M. Rylskiemu i innym. Właśnie takie przedsięwzięcia wychowują w młodzieży poczucie godności narodowej i dumy z narodu ukraińskiego, z naszej historii. Młodzież musi zawsze pamiętać, że Ukraina jest ponad wszystko i we wszystkich sprawach na pierwszym miejscu musi być Ukrainiec! I kiedy zostanie uformowane
Tłumaczenie maszynowe
Zdjęcie O. Wakulenki PROPOZYCJE Wydawałoby się, rzecz zrozumiała — misja „Proświty” jest wszystkim znana. Ale zapytajcie o to prośwician i zwolenników organizacji! Przez piętnaście lat zdarzało mi się rozmawiać z wieloma i każdy na swój sposób widział rolę „Proświty”, broniąc swojego punktu widzenia siłą przekonania. Z tego powodu dawno już nie dyskutuję na ten temat, który w środowisku proświciańskim stał się tabu jako niewygodny i zbyt skomplikowany, zdolny zaszkodzić spokojowi i zgodzie towarzystwa ludzi o podobnych poglądach. Chociaż współczesna światowa teoria działalności społecznej przewiduje ciągłe uściślanie formuły misji organizacji jako podstawy zarządzania i adekwatnego reagowania na zmiany społeczne oraz potrzeby. Według współczesnych wyobrażeń proces zarządzania jest codziennym rozwiązywaniem sytuacji konfliktowych w polu statutowych zainteresowań. Krótka formuła misji organizacji powinna wisieć na drzwiach biura, aby wszyscy, którzy wchodzą, wiedzieli, do kogo się zwracają i na jaką pomoc mogą liczyć. Zrozumiałe, że wszyscy członkowie organizacji i aparat najemny powinni jednakowo rozumieć i przyjmować misję, chociaż każdy może mieć własne wizje dróg jej osiągnięcia. Bez tego współczesna organizacja nie może być aktywną siłą, wszak potrzebne jest dokładne rozumienie roli organizacji przez społeczeństwo, w tym przez zwolenników i mecenasów. W obecnych realiach „Proświta” będzie mogła pozostać „Proświtą”, jeśli jej misja będzie cały czas aktualizowana, zarządzanie — nowoczesne, a pożytek konkretny dla każdego Ukraińca. Tylko konkretny Ukrainiec powinien utrzymywać swoją organizację za konkretne dzieło i w nadziei na przyszły pożytek. Zbyt wielkie nadzieje na pomoc państwa są nieuzasadnione z wielu przyczyn, także przez niebezpieczeństwo skrępowania inicjatywy i czynnika opozycyjności. Mamy przykład upaństwowienia działalności organizacji społecznych za dawnego systemu. Współpraca z władzą powinna być bardzo ostrożna i dobrze zapisana w Statucie. Czas na poważne unowocześnienie Statutu „Proświty” — jedno z głównych zadań przyszłego zjazdu. Komisja statutowa musi dobrze popracować nad propozycjami od organizacji oddolnych, zwłaszcza przy udoskonalaniu formuły misji „Proświty”, która powinna być prosta i zrozumiała dla wszystkich. Problem nie jest prosty, wszak za misję nierzadko przyjmuje się jeden, a nawet dziesięć celów, oprócz tego szeroki krąg zainteresowań przeszkadza w koncentracji, a koncentracja jest niezbędna. Czasu mało, lecz dla sukcesu sprawy warto zapoznać aktyw proświciański z projektem zmian do Statutu w ostatecznej redakcji. Ważne, aby propozycje poprawy, zwłaszcza formuła misji organizacji, zostały przyjęte konsensusem uczestników zjazdu i przedstawicieli organizacji obwodowych. Uczyni to „Proświtę” silną nowoczesną organizacją, do spraw której poczuje się przynależne całe aktywne ukraiństwo. Potrzebna jest nowoczesna szkoła działalności społecznej jako drogowskaz dla krajowych organizacji ze szczególnym zarządzaniem i systemem przygotowania funkcjonariuszy oraz wolontariuszy. Potrzebna jest nie po prostu efektywna działalność społeczna, a praca wyższego poziomu kwalifikacyjnego wzorca XXI wieku. Gdyby było wszechstronne wsparcie Ukraińców, warto pomyśleć o założeniu „Instytutu „Proświty” i autentycznej działalności społecznej”. Dawno jestem przekonany, że dla idei realizacji państwowości narodowej zgubne są poszukiwania łatwej drogi tworzenia organizacji społecznych według wzorca zagranicznego i za pieniądze obcych fundacji. Dla ukraińskiego odrodzenia potrzebne są ultranowoczesne, finansowane przez naród, autentyczne organizacje społeczne. Od rozwiązania tej kwestii zależy wszystko — niezależność polityki, samodzielność oraz informacyjna ochrona państwa, narodowe wartości demokratyczne i konkurencyjność Ukrainy. „Proświta” powinna wziąć na siebie trud strzeżenia zdrowia i zdrowej odporności narodu w niełatwym czasie nieustającej globalizacji jako organizacja skoncentrowanego intelektu społecznego, zdolna błyskawicznie reagować na wydarzenia i widzieć dalekie perspektywy, pracując każdego dnia dla każdego Ukraińca. Wołodymyr FERENC, m. Iwano-Frankiwsk
Tłumaczenie maszynowe
5 kwietnia odbył się wieczór twórczy Borysa Spisarenki, poświęcony 70-leciu pisarza i działacza Proświty. Złożyć życzenia jubilatowi przyszło wielu ludzi, z których każdy koniecznie chciał powiedzieć choć kilka słów o tym, jak utalentowanym pisarzem i dobrym głową rodziny jest pan Borys. Potwierdzeniem tego ostatniego stał się występ wnuczek Borysa Spisarenki — Sołomiji i Roksołany — z wierszami dziadka, napisanymi dla dzieci. Przekonująco brzmiały poezje i pieśni do słów jubilata w wykonaniu Zoi i Wiktora Lisowołów, chóru „Wysznewyj dzwin”, poezodeklamacje Łarysy Choroleć, występy kobziarzy Witalija Moroza i Wasyla Łytwyna. Atrakcją koncertu stał się pokaz modeli Ołeksandry Teliżenko, którą swego czasu odkrył kijowianom jubilat, urządzając „Kobzarską świetlicę” w Ukraińskim Domu, gdzie też odbywało się wydarzenie. Wieczór prowadził Petro Zasenko. Borysowi Spisarence na tym wieczorze wręczono honorowy dyplom od Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy oraz wiele kwiatów, a przewodniczący „Proświty” — medal i nagrodę pieniężną. Ale największym znakiem talentu i serdeczności naszego kolegi był cudowny świąteczny nastrój, który pozostał na długo. Maria KRYSZTOPA Na zdjęciu: Borys Spisarenko ze starszą siostrą Marią. W obecnych realiach „Proświta” będzie mogła pozostać „Proświtą”, jeśli jej misja będzie cały czas aktualizowana, zarządzanie — nowoczesne, a pożytek konkretny dla każdego Ukraińca.
Tłumaczenie maszynowe
KONFERENCJE SPRAWOZDAWCZE
Niemal jesiennie szary Ługańsk witał delegatów konferencji sprawozdawczo-wyborczej obwodowego zjednoczenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki, która odbyła się tutaj 26 marca, zdecydowanym nastrojem miejscowych proświtian. Wiadomo, że oni, tak jak proświtianie wszystkich obwodów Południa i Wschodu Ukrainy, pracują w niesprzyjających, a często ekstremalnych warunkach. Nie mają odpowiednich pomieszczeń, nie są zaopatrzeni w telefony i faksy (jak, powiedzmy, we Lwowie czy w Iwano-Frankiwsku). Za prezydentury L. Kuczmy, a zwłaszcza podczas kampanii wyborczej W. Janukowycza, miejscowa władza nie tylko hamowała pracę obwodowej „Proświty”, ale często sprowadzała ją do zera. Mimo to organizacja oświatowa Ługańszczyzny wykonała znaczną pracę w zakresie patriotycznego wychowania ludności obwodu, w zakresie utwierdzenia języka ukraińskiego jako państwowego. Organizacja wzrosła liczebnie, w jej szeregi wstępuje nowe, patriotycznie nastawione uzupełnienie. Konferencja sprawozdawczo-wyborcza, której przewodniczył honorowy przewodniczący obwodowej „Proświty”, pierwszy laureat Ogólnoukraińskiej nagrody im. Borysa Hrinczenki Bohdan Pastuch, rozpoczęła się od wręczenia legitymacji nowym członkom „Proświty”. Ze sprawozdaniem wystąpił przewodniczący Ługańskiego zjednoczenia OUT „Proświta” im. Tarasa Szewczenki Wołodymyr Semystiaha. Po wysłuchaniu i omówieniu sprawozdania uczestnicy konferencji wyrazili szereg krytycznych uwag i rad, skierowanych na poprawę pracy organizacji obwodowej.
Konferencja jednogłośnie zatwierdziła pracę zarządu i jego przewodniczącego oraz powierzyła W. Semystiadze dalsze kierowanie organizacją obwodową. Na konferencji przyjęto uchwałę „O sytuacji społeczno-politycznej na Ługańszczyźnie”, odnotowano, że „głównym osiągnięciem sił narodowo-patriotycznych i przede wszystkim Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki stało się usunięcie antynarodowego, kryminalno-oligarchiczno-klanowego reżimu L. Kuczmy. Zwycięstwo Pomarańczowej rewolucji, na które pracowali także członkowie obwodowego zjednoczenia OUT „Proświta” im. Tarasa Szewczenki, gruntownie zmieniło ukraińskie społeczeństwo. Wybór kandydata ludowego Wiktora Juszczenki na stanowisko Prezydenta Ukrainy oraz mianowanie Julii Tymoszenko Premierem Ukrainy otworzyły perspektywy budowy narodowego, demokratycznego, prawnego, socjalnego państwa typu europejskiego, działającego członka światowej wspólnoty — Ukrainy”. Jednak sytuacja na Ługańszczyźnie wcale nie jest pocieszająca. Ukraińcy stanowią 57,9% ludności obwodu, a w języku ukraińskim uczy się tylko 9% dzieci. Spośród 60 szkół centrum obwodowego tylko trzy są z ukraińskim językiem nauczania (i to szkoły ukraińskojęzyczne tylko formalnie). Nie ma ani jednej ukraińskojęzycznej gazety obwodowej, czyli sytuacja jest gorsza niż w czasach radzieckich, kiedy w obwodzie były dwie — „Prapor peremohy” oraz „Mołodohwardijec”. Sztab wyborczy „Naszej Ukrainy” kierował Ołeksij Danyłow, który lekceważył aktywną pracę ługańskich proświtian i angażował do swojego sztabu ludzi dalekich od przekonań narodowo-patriotycznych. Skutkiem takiej działalności stał się o wiele mniejszy, niż mógł być, odsetek głosów wyborców na W. Juszczenkę. Teraz O. Danyłow został przewodniczącym Ługańskiej administracji obwodowej. Przedstawiał Danyłowa ługańszczanom pierwszy wicepremier Anatolij Kinach, przedstawiał w języku rosyjskim. Ługańscy Ukraińcy z oburzeniem pytają: „Kiedyż wreszcie usłyszymy od rządzących Ukrainą język ukraiński?”. A tu jeszcze sekretarz RBNiO P. Poroszenko wojowniczo broni języka rosyjskiego, zamierzając otwierać rosyjskojęzyczne grupy w wyższych uczelniach (lepiej by najpierw pootwierał tam grupy z ukraińskim językiem nauczania!). A dalej sekretarz stanu Ukrainy O. Zinczenko przygotował „Ukaz Prezydenta Ukrainy”, którym zobowiązuje urzędników wszystkich rang do komunikowania się z rosyjskojęzycznymi obywatelami w języku rosyjskim (i jako zbycie — „językami innych narodowości”). A kiedyż, pytają ługańszczanie (i razem z nimi cała Ukraina), będzie ukaz, którym zmuszą ługańskich, donieckich, odeskich, charkowskich, konotopskich, a także kijowskich urzędników do odpowiadania w języku ukraińskim na ukraińskojęzyczne wnioski Ukraińców, czyli wykonywania art. 10 Konstytucji Ukrainy oraz Uchwały Sądu Konstytucyjnego Ukrainy z 14 grudnia 1999 roku? Czyżby Prezydent W. Juszczenko podpisał ten antyukraiński ukaz?! Jeśli na Ługańszczyźnie, Doniecczyźnie, w wielu innych obwodach szkół ukraińskojęzycznych jest kilkadziesiąt razy mniej niż rosyjskojęzycznych, to dokąd jeszcze dalej bronić języka rosyjskiego? Przedstawiciele wszystkich partii politycznych i organizacji społecznych oraz zjednoczeń, które wchodziły do koalicji „Siła narodu”, mają w swoich szeregach dość prawdziwych patriotów, profesjonalistów, porządnych i uczciwych ludzi. Ale O. Danyłow ich do swojego zespołu nie bierze. Trudno uwierzyć, że takie coś jest możliwe po zwycięstwie Pomarańczowej rewolucji: władając językiem ukraińskim, O. Danyłow demonstracyjnie ignoruje go. O tym, jakim kadrom daje pierwszeństwo nowo mianowany przewodniczący Ługańszczyzny, można przekonać się na przykładzie miasta Swatowe. W rejonie swatowskim Ukraińcy stanowią ponad 80%. Po uzyskaniu przez Ukrainę niepodległości swatowska „Proświta” przy wsparciu miejscowej władzy wprowadziła język ukraiński do kancelarii, do procesu nauczania i wychowania w szkołach oraz placówkach przedszkolnych. Imperialno-bolszewickie toponimy zostały zastąpione ukraińskimi: ulice Lenina, Swierdłowa, Artioma otrzymały nazwy odpowiednio Kasztanowa, Słobożańska, Ukraińskich Kozaków, prospekt Dzierżyńskiego stał się prospektem Szkolnym, a plac Sowiecki — placem Zgody. Ale w 2002 roku merem Swatowego został Jewhen Rybałko. Wprowadził w radzie miejskiej język rosyjski, odmówił komitetowi organizacyjnemu rady rejonowej ustawienia Znaku Pamięci ofiar Wielkiego Głodu na „Memoriale pamięci i żałoby”, przywrócił ulicom i prospektom nazwy Lenina, Swierdłowa itd. W lutym 2005 roku J. Rybałko został przewodniczącym Swatowskiej rejonowej administracji państwowej. Nie wierzycie? Sprawdźcie!
z
DOŁĄCZAJCIE SIĘ!
NOMINACJE I — soliści-wokaliści; II — zespoły taneczne; III — grupy muzyki współczesnej; IV — zespoły instrumentów ludowych; V — sztuki plastyczne.
KATEGORIE WIEKOWE 1 — 7—12 lat; 2 — 13—18 lat; 3 — 19—33 lata.
Jeśli dodać do już powiedzianego niezakłóconą działalność antyukraińskich sił, w szczególności wojaże N. Witrenko, która 20 marca 2005 (!) roku w wystąpieniu w telewizji obwodowej zapewniła ługańszczan: „Nie będzie ta banderowska dżuma (czyli wybrana przez ukraiński naród władza!) panować na naszej ziemi”, jeśli wziąć pod uwagę to, że nowa ukraińska władza do tej pory w żaden sposób nie wsparła znieważonych przedstawicieli rdzennego narodu na jego ojczystej ziemi, a dalej przypochlebia się różnym bazelukowsko-witrenkowskim blokom, to mimo woli nasuwa się pytanie, nie retoryczne: „Kiedy zostaną wcielone w życie ideały Pomarańczowej rewolucji?”. Przecież ukraiński naród już ogłosił swoje przebudzenie na cały świat. On nie będzie już tolerował zniewagi. Jest nas wielu i w żadnym wypadku nas nie pokonać!
Ołeksandr PONOMARIW, zastępca przewodniczącego OUT „Proświta” im. Tarasa Szewczenki
Komitet organizacyjny
REGULAMIN KONKURSU Głównym celem konkursu „Źródło talentów” jest wyłonienie utalentowanych wykonawców spośród amatorów ze wszystkich regionów Ukrainy oraz bliskiej i dalekiej zagranicy, popularyzacja ukraińskiej sztuki narodowej, wymiana i wzajemne wzbogacanie tradycji kulturowych Ukraińców z całego świata. TERMIN PRZEPROWADZENIA Konkurs odbywa się w mieście Donieck w dniach 20–22 maja 2005 r. (20, 21 maja – zawody finałowe, 22 maja – koncert galowy zwycięzców). Runda eliminacyjna przeprowadzana jest na podstawie materiałów wideo i audio. WARUNKI KONKURSU W pierwszych 4 kategoriach wykonywane są 2 utwory ukraińskie (dźwięk na żywo), w kategorii „Sztuki plastyczne” – autorzy wystawiają prace 20 maja 2005 roku w pomieszczeniu pałacu kultury. Do konkursu dopuszczane są prace wykonane dowolnymi technikami o tematyce ukraińskiej. Na okres trwania konkursu wyżywienie i zakwaterowanie uczestników jest bezpłatne. Zgłoszenia do udziału w konkursie przyjmowane są do 1 maja 2005 r. NAGRODY Ustanowiono po 3 nagrody w każdej kategorii i grupie wiekowej. Grand Prix przyznawane jest przez członków jury niezależnie od kategorii.
Tłumaczenie maszynowe
Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki, Doniecka Obwodowa Administracja Państwowa, wydział ds. rodziny i młodzieży Donieckiej Obwodowej Administracji Państwowej, Rada Miejska Doniecka w dniach od 20 do 22 maja 2005 r. organizują V Międzynarodowy Konkurs Pieśni, Tańca, Muzyki Ludowej i Sztuk Pięknych im. T. H. Szewczenki „ŹRÓDŁO TALENTÓW”, poświęcony 191. rocznicy urodzin Wielkiego Kobziarza. Konkurs przeprowadzany jest w 5 kategoriach w trzech grupach wiekowych. Zgłoszenia do udziału w konkursie prosimy przesyłać do dyrektora festiwalu Mykoły Wasyljowycza Prysiażniuka na adres: ul. Kujbyszewa 67, Pałac Kultury Metalurgów, m. Donieck, 83045. Otwarcie konkursu — 20 maja 2005 r. o godzinie 10:00 w Pałacu Kultury Donieckiego Zakładu Metalurgicznego, po nim zmagania solistów-wokalistów i zespołów muzyki popularnej. 21 maja — kontynuacja zmagań konkursowych. 22 maja, w dniu powtórnego pochówku Tarasa Szewczenki, od 12:00 do 12:45 — złożenie kwiatów pod pomnikiem Tarasa Szewczenki wraz z administracją obwodową i miejską oraz koncert „W rodzinie wolnej, nowej” przy pomniku z udziałem uczestników „Źródła talentów”. Od 15:00 do 17:30 odbędzie się koncert galowy i wręczenie nagród zwycięzcom. 22 maja 2005 r. od 13:00 do 14:00 planowane jest przeprowadzenie konferencji prasowej dla dziennikarzy. Zapraszamy miłośników sztuki ukraińskiej na wszystkie wydarzenia. Szczegółowe informacje można uzyskać pod numerami telefonów w Doniecku, Mykoła Prysiażniuk: 345-29-17 służbowy, 66-00-06 służbowy, 338-19-50 domowy, 8([kontakt ukryty] oraz Marija Olijnyk: 337-23-48 domowy, 8([kontakt ukryty]. Dla sponsorów. Środki prosimy przekazywać na adres: 83055 m. Donieck-55, ul. Uniwersytecka 24, OKPO — 23354278, rachunek bieżący nr 260051503472, MFO 334011, NIP 09334010 w DOF Ukrsocbanku. Komitet Organizacyjny. PREZENTACJA
Tłumaczenie maszynowe
Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki zaprezentowało naukowo-publicystyczny zbiór „Duchowa wielkość Ukrainy”, który ukazał się nakładem Centrum Wydawniczego „Proświta” zgodnie z Planem kompleksowych działań na rzecz rozwoju języka ukraińskiego. Imieniny książki odbyły się 12 kwietnia w Narodowym Związku Pisarzy Ukrainy. Jest to książka historyczna, która odpowiada na tak ważne dla każdego pytania: kim jesteśmy? Czyimi synami jesteśmy? Kim są nasi przodkowie? — nad którymi od dawna i do dziś zastanawiał się nie jeden filozof, poeta, naukowiec. Autorzy zbioru postawili sobie za cel ukazanie potężnego intelektualnego i duchowego potencjału narodu ukraińskiego, naświetlenie jego roli w historii świata, zapoznanie szerokiego ogółu z nieocenionym wkładem, jaki wnieśli Ukraińcy w kulturalny i naukowo-techniczny rozwój ludzkości. Osobliwością wydania są jego autorzy: studenci i młodzi naukowcy. Przedstawiono tu materiał faktograficzny dotyczący tak dawnych znalezisk, jak kamienne tabliczki z protosumerskimi pismami, które znaleziono pod Melitopolem w rezerwacie „Kamienna Mogiła”, „Księga Welesowa” — najstarsza kronika Ukraińców, zabytki kultury trypolskiej oraz wiele innych, nie mniej interesujących rzeczy, przekazanych czytelnikowi w przystępnej formie. Książka przyda się pedagogom, studentom, wszystkim, którzy kochają Ukrainę i potrafią za tymczasowym chaosem i problemami społecznymi dostrzec prawdziwą wielkość jej ducha. Switłana FESZCZENKO
Tłumaczenie maszynowe
Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony
— A to dlatego, od czego zaczęliśmy. Pomarańczowa rewolucja w świadomości wykładowców i naukowców naszego instytutu dokonała się jeszcze kilka lat temu, kiedy przeprowadziliśmy reorganizację naszych planów, procesu nauczania i treści dyscyplin, a także pewne zmiany w stosunku do studenta, który stał się koleżeński, partnerski. I dlatego, kiedy po ukończeniu studiów nasi studenci trafiają w realne warunki obowiązków redakcyjnych w obecnych mediach na Ukrainie, nierzadko wywołuje to u młodych specjalistów wewnętrzny sprzeciw… — A jeśli trafia za granicę? — Nasi studenci jeszcze na długo przed ukończeniem nauki dużo jeżdżą w ramach różnych programów do Niemiec, Włoch, Francji i innych krajów. Opowiadają, jak łatwo było im tam żyć i pracować. Na przykład nasza Nosowa Bohdana po powrocie z Włoch powiedziała: „Wszystko poznaje się w porównaniu. Poziom naszej edukacji bezsprzecznie wyprzedza to, co zobaczyłam w środowisku dziennikarskim na Zachodzie”. Nie jest tajemnicą, że nasi uczniowie Wołodymyr Wołodymyrowycz RIZUN, profesor, doktor nauk filologicznych, kierownik katedry teorii komunikacji masowej — dyrektor Instytutu Dziennikarstwa Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu imienia Tarasa Szewczenki. Oprócz tego Wołodymyr Wołodymyrowycz prowadzi specjalny cykl audycji w Radiu „Promiń”. rachuje Państwa instytut w planie przygotowania specjalistów? — Na tradycyjną strukturę mediów. Jednocześnie u nas od kilku lat z powodzeniem funkcjonuje oddział mediów elektronicznych. Uważam, że w najbliższych 20—30 latach gazetom i czasopismom żadne elektroniczne media nie stworzą poważnej konkurencji. Wiecie, czytanie wydań drukowanych to bardzo specyficzny proces, który odbywa się w szczególnych okolicznościach, kiedy człowiekowi nic nie przeszkadza myśleć, i nie można go porównywać z okolicznościami klikania komputerową myszką, kiedy na ekranie jedna sensacja czy propozycja wyprzedza drugą. Gazeta skłania homo sapiensa — człowieka myślącego — właśnie do niespiesznego, spokojnego, rozważnego myślenia, podczas gdy komputer i telewizor — do konsumpcji, „połykania” informacji i wykonywania funkcji. Tak więc niszę gazetowo-czasopiśmienniczą są w stanie wypełnić tylko gazety i czasopisma. — Nie w ostatniej kolejności również dlatego, że nośnik papierowy jest tysiąc razy tańszy od elektronicznego. Gazetę po przeczytaniu można w naukowej, badawczej sferze działalności człowieka. Możemy co najwyżej w warunkach laboratoryjnych wyodrębnić informację od podmiotu, jej nośnika. Przecież ze swojej natury słowo nie tylko informuje. Ono zawsze niesie w sobie pewne przekonania. Nie wierzę w to, że można zbudować wypowiedź lub tezę, za pomocą której dziennikarz będzie tylko informował… — …czyli przenosił wiadomości o pewnym wydarzeniu lub fakcie. — Rzecz w tym, że dla mnie fakt to również pojęcie subiektywne. — Właściciele mediów dawno (i bardzo subiektywnie) operują faktami, poprzez dziennikarzy wzywając czytelników do kupowania właśnie tego towaru i właśnie tej firmy, głosowania właśnie na tego kandydata itd… Jak Pan uwzględnia ten „fenomen” w wychowaniu dziennikarzy, do czego ich przekonuje? — Ja przekonuję dziennikarzy o tym, że realnie niemożliwe jest uniknięcie subiektywizacji faktu, a można jedynie zmniejszać presję subiektywnego nacisku na audytorium. Pro Zdjęcie G. Oborskiej fakty — to już nie problem. Problem — co dalej robić i jak organizować nasze życie na tle tych faktów. Jeśli czytelnicy wybrali właśnie tę gazetę, prenumerują ją i regularnie czytają, to całkiem słusznie uważają, że teraz czytelnik i gazeta to partnerzy, a zatem wymagają: powiedzcie, panowie dziennikarze, co z tymi faktami robić! — To właśnie to, czego życzyłby sobie każdy dziennikarz — mieć tak ufne relacje z czytelnikami. To wspaniale, kiedy czytelnik wymaga od dziennikarza rad: powiedz, co mam robić w tej sytuacji, którą nakreśliłeś w gazecie? Bo jeśli ty mi nie pomagasz, to po co mi twoja informacja? Tutaj poruszyliśmy najtrudniejsze pytania dziennikarstwa jako jednego z najważniejszych zjawisk społecznych. Bo pytamy siebie: dziennikarstwo to zjawisko samoistne? Tak, samoistne. Nie jest nauką? Tak, nie jest. Nie jest również polityką i nie jest pedagogiką. Chociaż wykorzystujemy coś i z nauki, i z polityki, i z pedagogiki… — Niemniej jednak dziennikarstwo istotnie wpływa na kształtowanie świadomości… — …przy czym nie będąc psychologią, ale wykorzystując metody wpływu psychologicznego, na przykład w PR-technologiach. I być może właśnie ten, kto najbardziej „robi PR”, ten najgłośniej krzyczy o tym, że dziennikarstwo powinno tylko informować. — Znowu jesteśmy zmuszeni wspomnieć tutaj o moralności… — Absolutnie! Niedawno przeprowadziłem w radiu audycję na żywo z hieromnachem ojcem Fiodorem, przewodniczącym wydziału synodalnego ds. pracy z młodzieżą Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego. Moralność definiuje on jako pozytywny wynik walki człowieka ze skutkami grzechu pierworodnego. A zatem zbudować idealne społeczeństwo na wycinku zasadniczo grzesznej kuli ziemskiej jest niemożliwe. Grzeszność to choroba genetyczna, charakterystyczna dla całej ludzkości, a zatem i problemy wszystkich ludzi oraz społeczeństw są jednakowe. Chyba że procesy demokratyczne i świadomość społeczna w różnych krajach rozwijają się w różnym tempie. A stąd i odpowiednie dziennikarstwo — lustro rozwoju społecznego. — A jak zdobywają praktyczne umiejętności Pańscy studenci? — Stworzyliśmy w instytucie różnorodność wydań edukacyjnych: gazety, czasopisma, wydania elektroniczne, programy telewizyjne i radiowe; radio studenckie w Internecie — to również nasz projekt; istnieje Miżinform — elektroniczna agencja informacyjna naszego instytutu, istnieją także warsztaty twórcze, korekta w systemie praktyk itd. Ostatecznie nasze wysiłki zostały zauważone na poziomie europejskim i otrzymaliśmy solidny grant na pracę nad dalszym udoskonaleniem struktury procesu nauczania. — Czy Pańscy absolwenci mają problemy ze znalezieniem pracy? — Jeśli wychodzić z tego, że oni wszyscy zostają w Kijowie, można uważać, że nie mają problemów ze znalezieniem pracy. I to przy tym, że w obwodach i rejonach Ukrainy odczuwalnie brakuje dziennikarzy. — Czego Pan, panie profesorze, chciałby na koniec życzyć czytelnikom i dziennikarzom naszego „Słowa Proświty”? — Dziennikarzom życzę siły woli, wysokiego ducha patriotycznego i poczucia braterstwa dziennikarskiego, ramienia kolegów i wzlotu myśli. Myśli inteligentnej i moralnej. A czytelnikom życzę, aby zawsze w życiu układało im się tak, żeby każdego wieczoru chcieli usiąść i poczytać gazetę. — Dziękuję Panu, panie profesorze, i życzę sukcesu.
fesjonalizm dziennikarza polega na umiejętności oczyszczania tekstu z tych nawarstwień, które deformują obiektywną informację. W ostatecznym rozrachunku wszystko zależy od tego systemu sensów, którym kieruje się dziennikarz, czyli od systemu motywacji i celów. Bo sens — jak uważają psycholodzy — to stosunek celu do motywu. Nasze dziennikarskie powołanie jest jasne: prowadzić ludzi do światła, do piękna, do prawdy. A zatem nasze myśli, cele i motywacje muszą być jasne i prawdziwe. Nawet wtedy, gdy słowo dziennikarza pełni funkcję propagowania, agitowania, przekonywania. — Czyli podtrzymuje Pan tezę, że dziennikarz ma prawo być proświcianinem? — Bez wątpienia! Dziennikarz właśnie takim powinien być — pozytywnym i moralnym proświcianinem. Chociaż wiadomo, że współczesne dziennikarstwo, budując swoje modele technologiczne, najczęściej nie zakłada oświecenia jako podstawy swojej działalności. Uważa się, że oświecenie to coś archaicznego, przeżytego, i że przeszkadza ono dziennikarstwu, a od dziennikarza wymaga się jedynie podawania „czystych” faktów… — Obywatele Ukrainy piszą do nas do „Słowa Proświty”, do naszego tradycyjnego działu „Wieczec Czytelniczy”, w istocie nie dając nam możliwości bycia „czystymi informatorami”. Bo zdobyć i opublikować informację o Rozmowę zapisał Jewhen HOLYBARD
Tłumaczenie maszynowe
EKSKLUZYW. Rozmowa ze znanym mistrzem ukraińskiego dziennikarstwa rozpoczęła się od pytania, które leży na powierzchni naszego dziennikarskiego fachu. — Panie Wołodymyrze, co uważa Pan dziś za najważniejsze w przygotowaniu dziennikarzy? — Wie Pan, chyba jednak najważniejsza dla dziennikarza jest przyzwoitość i moralność. Bolączką naszego ukraińskiego dziennikarstwa (a jest ono częścią naszego społeczeństwa), moim zdaniem, jest pewna, przede wszystkim społeczna, nieodpowiedzialność. Dziennikarstwo wciąż nie może podnieść się z kolan przez to, że dziennikarze pozwalają „łamać się przez kolano”. Błędna, zależna pozycja znacznej części społeczności dziennikarskiej jest od dawna znana. Zauważają to zarówno ci, którzy „łamią”, jak i ci, którzy „konsumują” dziennikarską produkcję. Dziennikarzom w znacznej mierze wciąż brakuje szacunku do samego siebie, pełnego szacunku stosunku do obowiązków natury moralnej, których wymaga ten szczególny zawód. — Jeśli moralność jest składnikiem zawodu, to czy można (i jak) „założyć” ten ważny element w istniejący system przygotowania zawodowego dziennikarza? — Otóż w tym rzecz, że założyć moralności w plan nauczania nijak nie można. My póki co dajemy dyplomy nie za moralność, a za fachowość. Podczas gdy przyzwoitość, uczciwość, odpowiedzialność — to już cechy portretu społecznego człowieka. W końcu nie tylko dziennikarze, ale i wszyscy obywatele (a zwłaszcza specjaliści zawodów społecznych — lekarze, prawnicy, nauczyciele, funkcjonariusze organów ścigania, sędziowie, urzędnicy państwowi) muszą być obowiązkowo uczciwi. W żadnej placówce edukacyjnej nie „przerabiają” niemoralnych na moralnych. To sprawa, można by rzec, intymna, osobista, sprawa rozwoju sumienia. Natomiast w wyższej uczelni dajemy nie tylko wiedzę fachową, ale i kształtujemy umiejętności zawodowe ciągłego samodoskonalenia, pracy nad sobą, a zatem dążymy do przyzwyczajenia studenta także do doskonalenia moralnego. — Jak widzimy, koło się zamknęło: główną rzeczą dla dziennikarza jest moralność, ale tej kategorii nie wprowadzono do programów nauczania i do odpowiedniej technologii przygotowania specjalisty, któremu ta moralność jest najbardziej potrzebna… — Na spowiedź grzeszny człowiek idzie ze swoim sumieniem do księdza. Natomiast u nas ta pozycja jest zapewniona całkiem przyzwoitymi świeckimi środkami. Jest zastępca dyrektora ds. wychowawczych, a także kuratorzy grup studenckich, którzy są ważnym ogniwem uniwersyteckiego procesu wychowawczego. — Wołodymyrze Wołodymyrowiczu, ilu specjalistów i jakich specjalności wypuszcza Instytut Dziennikarstwa KNU imienia T. Szewczenki? — Obecnie — około 200 specjalistów rocznie. Taka duża liczba — kosztem nauczania kontraktowego. Specjalności — dziennikarstwo oraz wydawnictwo i redagowanie. Na bazie tych dwóch specjalności — szereg specjalizacji: dziennikarstwo telewizyjne, dziennikarstwo prasowe, dziennikarstwo radiowe, dziennikarstwo międzynarodowe, redagowanie wydawnictw periodycznych i książkowych, wydawnictwa elektroniczne, zarządzanie środkami komunikacji masowej, reklama i public relations. — Na ile Pańscy absolwenci są gotowi pracować we współczesnej światowej przestrzeni medialnej? — Wie Pan, nie chcę tutaj zajmować się samochwalstwem, ale twardo wiem, że właśnie nasi absolwenci są wystarczająco przygotowani do pracy w światowej przestrzeni medialnej, nie oglądając się na żadne granice. Natomiast trudno im pracować w ukraińskiej przestrzeni medialno-informacyjnej. — Ciekawy zwrot. Ale dlaczego?! uczniowie pod względem poziomu wiedzy podstawowej czasem o dwa-trzy lata wyprzedzają uczniów USA, których nie bardzo obciąża się wiedzą, a dlatego długo szukają Ukrainy na mapie. My na Ukrainie od niedawna również staramy się mniej obciążać uczniów i studentów. Ale, proszę powiedzieć, kiedy jeszcze człowiek będzie miał możliwość zdobyć fundamentalne przygotowanie, jak nie w młodym wieku? — W krajach demokracji liberalnej inaczej rozmieszczono wymagania wobec pewnej części spektrum wiedzy. A jeśli chodzi o ukraińskie realia, to naszej młodzieży, moim zdaniem, brakuje tego, co kiedyś nazywano oczytaniem. — Tak, tonus wysoko wykształconego człowieka można nabyć i utrzymać tylko pod warunkiem, że ten człowiek dużo czyta. Moim zdaniem, w ostatnich latach ogólny poziom rozwoju i światopogląd naszej młodzieży zauważalnie obniża się kosztem zmniejszenia czasu czytania, które jest wypierane przez czas uwagi poświęcony telewizorowi i Internetowi. A kiedy literatura jest wypierana poza granice zainteresowań, wtedy gwałtownie spada poziom wykształcenia. To — aksjomat; a obecnie, niestety — także współczesna tendencja. — Współczesna tendencja szalonego rozwoju mediów elektronicznych tworzy pewien nacisk na nośniki papierowe — gazety i czasopisma, z pretensją do ich wyparcia z przestrzeni medialnej. Na jaką strukturę mediów w najbliższych 10 latach wyrzucić do kosza, a komputer?.. — Właśnie dlatego gazeta już dawno stała się obowiązkowym atrybutem codzienności, nawet ubioru i biurka, jest ona organicznie przynależna każdemu wnętrzu i miejscu przebywania człowieka, czego nie można powiedzieć o komputerze. A co najważniejsze: gazeta — to bodaj najbardziej demokratyczny przedmiot komunikacji i dyskusji, zarówno w masowej publiczności, jak i w sytuacji tête-à-tête. Komputer nigdy nie zastąpi gazety, tak jak kino nie zastąpi teatru. Gazeta — to nieodłączny element kultury masowej. — Wie Pan, panie Wołodymyrze, jeśli chodzi o masowość, to jestem pod wielkim wrażeniem Pana książki „Masy”. Moim zdaniem, to pierwsze szczere, uczciwe i systemowe naświetlenie oraz odkrycie istoty tego, co czasem nazywamy „tłumem”, a także relacji między mediami jako informatorami — z jednej strony, a konsumentami informacji — z drugiej. Nie zdziwię się, jeśli znajdą się obrażeni na Pana szczerość, zwłaszcza przez to, że nakłada Pan na dziennikarzy i media odpowiedzialność za brak pracy oświatowej, skierowanej na masy. Czy Pan naprawdę uważa, że doświadczony dziennikarz powinien być nie tylko informatorem, ale oświecicielem? — To bardzo skomplikowane pytanie. Funkcja informowania może istnieć w czystej postaci tylko w nau
Tłumaczenie maszynowe
Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony
Ostatnio w Kirowohradzie trwały aktywne studia genderowe. Początkowo kierowniczki kobiecych organizacji społecznych zaprosił Charkowski Ośrodek Badań Kobiecych, który prowadził seminarium „Ochrona praw człowieka i zapewnienie równości płci na Ukrainie poprzez doskonalenie praktyki sądowej”. Informacje o relacji między pojęciami „dyskryminacja” a „naruszenie praw kobiet”, o krajowych i międzynarodowych mechanizmach ochrony praw człowieka (w szczególności dotyczących procedury składania indywidualnych skarg do komitetów ONZ), można nazwać interesującymi i pożytecznymi, bez wątpienia zasługują one na dalsze rozpowszechnianie. Co prawda, koordynatorka programów młodzieżowych Ołena Koczemyrowska kieruje się ogólnoeuropejskimi interpretacjami historycznego aspektu tego zagadnienia (seminarium odbywało się przy wsparciu Biura Współpracy Szwajcarii na Ukrainie). Ponieważ opowieść o tym, że od zamierzchłych czasów pierwiastek męski wiązał się ze światłem, dniem, a żeński — z nocą, księżycem (po rosyjsku — luna), z punktu widzenia ukraińskiego dziedzictwa folklorystycznego nie wytrzymuje żadnej krytyki. Przecież u nas miesiąc (księżyc) to młody miesiąc, czyli mężczyzna, a kobieta — gospodyni — to słońce w domu. Z jakiegoś powodu europejska tradycja genderowa nie zwraca na to uwagi i finansując różnorodne instytucje oraz przedsięwzięcia, które propagują podejście genderowe (chodzi o równe prawa kobiet i mężczyzn, w tym także do własnej samorealizacji), ignoruje badanie czysto ukraińskiego dziedzictwa w tej kwestii, badanie naszych, narodowych ukraińskich stereotypów, które, rzecz jasna, również istnieją. My zaś ze swojej strony tak samo nie śpieszymy się, by to robić, naiwnie uważając, że ten temat nie należy do naszych priorytetów. A tymczasem badanie i odkrywanie mechanizmów naszych własnych stereotypów genderowych psychologicznie bardzo pomogłoby społeczeństwu, popchnęłoby do pozbycia się wielu kompleksów, do pełniejszej samorealizacji zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Tym bardziej, że w naszym obwodzie, wraz z trzema innymi — winnickim, połtawskim i tarnopolskim, realizuje się SPOŁECZEŃSTWO OBYWATELSKIE Dlaczego my, już nie pierwszy rok mówiąc o budowaniu społeczeństwa obywatelskiego, tak długo i ciężko do niego idziemy? Jedną z przyczyn, najwyraźniej, są trwałe stereotypy totalitarnej przeszłości, które niby wysokie ogrodzenie oddzielają wewnętrzny świat człowieka — emocjonalny, różnobarwny, żywy, od społecznego — w wyobrażeniu wielu szarego, oficjalnego, z każdej strony kontrolowanego. Do pokonania tych przeszkód potrzebna jest stała praca, wprowadzanie pewnych mechanizmów społecznych i technologii. Jedną z nich stał się opracowany i wdrożony przez Kirowohradzki Ośrodek Wspierania Inicjatyw Twórczych (kierownik — Ludmyła Stankewycz) innowacyjny model „Rozwój współpracy organizacji społecznych i państwowych instytucji kultury”, który później poparły zarówno Ministerstwo Kultury i Sztuki, jak i międzynarodowe fundacje charytatywne oraz regionalne organizacje pozarządowe. W ramach tego programu na Kirowohradczyźnie utworzono 20 punktów informacyjno-konsultacyjnych dla aktywistów społecznych na bazie rejonowych domów kultury i rejonowych bibliotek. Instytut socjokulturowego me- SPOJRZENIE Czy trzeba wyjaśniać, czym dla Ukraińców jest 9 marca? Jeszcze za czasów radzieckich władza starała się jak najciszej złożyć kwiaty pod pomnikami Kobziarza, aby nie zwracać uwagi opinii publicznej, nie tworzyć zbędnego zgiełku, który był jej zupełnie niepotrzebny. W pierwszych latach ukraińskiej niepodległości, kiedy u władzy pozostawali starzy kierownicy, zmieniła się retoryka, ale nie zmieniła się istota. Kiedy zaś reżim Kuczmy zaczął ujawniać swoje antynarodowe oblicze, władza tego dnia w ogóle starała się uniknąć jakiejkolwiek publiczności. Tym razem, wydawałoby się, wszystko miało być inaczej: wreszcie władza nasza, ukraińska. Po raz pierwszy od wielu lat, a nawet dziesięcioleci, mogłaby wspólnie z aktywistami organizacji społecznych uczcić ten poruszający, niezwykle ukraiński w W Szwecji, na przykład, 48 procent parlamentarzystów to kobiety. U nas — pięć. Czy należy wprowadzać kobiece kwoty na te stanowiska? (W Szwecji na poważnie dyskutuje się kwestię kobiecych kwot nawet w biznesie, a każda firma, zgodnie z tamtejszą ustawą, musi mieć oddzielny plan genderowy swojego rozwoju). Czy gotowe są na to nasze kobiety? (Ukraińska ustawa o gender została przyjęta na razie tylko w pierwszym czytaniu). Czy wystarczająco dużo jest wśród nich wyrazistych osobowości, liderek nie z punktu widzenia biznesowej celowości, a z punktu widzenia społecznej Gender to przede wszystkim równe prawa mężczyzn i kobiet, o których mowa może być tylko w formacjach industrialnych lub postindustrialnych i, bez wątpienia, w demokratycznym społeczeństwie.
Tłumaczenie maszynowe
Skarby muzeów Ukrainy w znacznym stopniu pozostają nieznane szerokiemu ogółowi, tym bardziej światowej opinii publicznej. Tę lukę postanowił wypełnić program „Muzea Ukrainy”. Został on zapoczątkowany jako ogólnoukraiński przez organizację społeczną Związek Wspierania Integracji i Inwestycji w gospodarkę Ukrainy. Program ma być realizowany do 2008 roku. W ramach programu wydawane jest czasopismo „Kultura. Historia. Tradycja”. Każdy jego numer poświęcony jest muzeom jednego obwodu. Prezentacja szóstego numeru czasopisma, poświęconego muzeom obwodu kirowohradzkiego, odbyła się w obwodowym Muzeum Sztuki. Nie jest tajemnicą, że w ostatnich latach z powodu braku finansowania zmniejszyła się liczba wydawnictw literatury historyczno-krajoznawczej i periodyków, prac naukowych, badań i opracowań poświęconych obiektom dziedzictwa kulturowego. Czasopismo, które śmiało nazwało siebie naukowo-popularnym, stawia sobie za cel wsparcie informacyjne dla muzealnictwa. Wiele muzeów (zwłaszcza niewielkich), uważanych za prowincjonalne, a mających jednak unikatowe eksponaty, po raz pierwszy od kilkudziesięciu lat zobaczyło drukiem bardziej lub mniej pełną informację o sobie (nawiasem mówiąc, połowa dziesięciotysięcznego nakładu wydania pozostaje w muzeach obwodu, pozostałe zaś są rozsyłane do wszystkich muzeów Ukrainy; na nie również zorganizowana jest prenumerata). Właśnie na kulturalno-historyczną samodzielność Ukrainy kładli nacisk podczas prezentacji przewodniczący rady wspierania muzealnictwa i ochrony dziedzictwa kulturowego programu Ołeksandr Czuwardynski oraz redaktor czasopisma Wołodymyr Pałamarczuk. Podobne prezentacje odbyły się już w obwodach lwowskim, donieckim, żytomierskim, sumskim, a osobny numer czasopisma poświęcono muzeom Perejasławia-Chmielnickiego oraz patriarsze tamtejszego muzealnictwa Mychajłowi Sikorskiemu. Pojawienie się takiego programu, który, według słów dyrektor obwodowego Muzeum Krajoznawczego Tamary Hrigoriewej, nie tylko w pełni wypełnia próżnię informacyjną w muzealnictwie, ale też pomoże wejściu naszych muzeów w ogólnoukraińską i światową przestrzeń kulturologiczną, to bezsprzecznie dobra sprawa. Tylko że i robić ją trzeba na odpowiednim poziomie, bo zdecydowana większość materiałów w czasopiśmie o charakterze informacyjnym (można byłoby chociaż podać bibliografię prac naukowych i opracowań istniejących dziś), wymaga lepszego designu i składu wydania. A także duża liczba osobistych zdjęć Ołeksandra Czuwardynskiego — to na tle eksponatów muzealnych, to samych muzeów, to z kolegami, to bez nich — świadczy o tym, że nad wydawnictwem pracuje bynajmniej nie zespół profesjonalistów. Ale to szczegóły. Byłoby bardzo dobrze, gdyby program chociaż częściowo zrealizował postawione zadania, a są to, oprócz zachowania i popularyzacji spuścizny muzealnej, także wdrożenie w działalność muzeów nowoczesnych technologii informacyjnych: jednolitego, ujednoliconego systemu komputerowej katalogizacji muzealnej; nowatorskie metody renowacji i konserwacji eksponatów muzealnych oraz wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie muzealnictwa i restytucji zabytków historii i kultury. Oczywiście przede wszystkim program wypełni swoją misję, jeśli zwróci uwagę państwa (nawiasem mówiąc, na prezentacji był także nowo mianowany przewodniczący Kirowohradzkiej obwodowej administracji państwowej Eduard Zejnałow, który obiecał bezawaryjną współpracę z pracownikami kultury) na bolesne problemy muzealnictwa, których rozwiązaniu w pewnym stopniu pomógłby Ustawa „O mecenacie”, gdyby została przyjęta.
Tłumaczenie maszynowe
Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału
realizowany jest projekt „Oleg”, aktywnie wspierany przez organizację społeczną „Mężczyźni na rzecz równych praw i możliwości” (kierownik Andrij Krywulak). Niestety, w ukraińskim społeczeństwie pojęcie gender, jak zauważali podczas posiedzenia „okrągłego stołu” zarówno kierownik projektu „Oleg” Wołodymyr Marceniuk, jak i ekspert Szwedzkiej Agencji Rozwoju Międzynarodowego Göran Nimmerström, często kojarzy się z feminizmem, przy czym czasami nie w jego najlepszych przejawach. Nawiasem mówiąc, jak podkreślano w wystąpieniach uczestników „okrągłego stołu”, stosunek do kobiety, przestrzeganie jej praw — to jedno z kryteriów demokratyczności społeczeństwa. Jak to wszystko osiągnąć? W postawie i działalności? I właściwie, czy kobiety będą chciały iść do polityki? Z tym pytaniem ściśle wiąże się problem relacji rodzinnych. Na przykład w Szwecji absolutnie naturalną, już niepodlegającą dyskusji kwestią jest obecność mężczyzny przy porodzie, korzystanie przez niego z prawa do urlopu na opiekę nad dzieckiem. Nie mniej niż jedna trzecia szwedzkich mężczyzn bierze udział w opiece nad chorym dzieckiem. W dużej mierze jest to kwestia kultury narodowej, tradycji i religii (w tym kontekście interesujące były rozważania rektora Kirowohradzkiego Instytutu Zarządzania Regionalnego i Ekonomii Ihora Dobrianskiego). Ale znaczącą rolę odgrywają także ogólne podejścia, szkolenia i dostęp do pełnej informacji. Ważność i użyteczność stworzonej w Kirowohradzie „Szkoły Taty” podkreślali naczelnik wydziału ds. rodziny i młodzieży Rady Miejskiej w Kirowohradzie Ludmyła Dorochina oraz kierownik centrum zdrowia reprodukcyjnego Mychajło Karpluk. ZNOWU GENDER W znacznej mierze właśnie o stereotypach (kobieta w polityce, kobieta w mediach) oraz ich przełamywaniu mowa była również na seminarium zorganizowanym w Kirowohradzie przez ukraińsko-szwedzki program „Olga i Oleg”. Zarówno w świecie zachodnim, jak i u nas istnieje mnóstwo stereotypów związanych właśnie z kobietą i mężczyzną, które przeszkadzają w normalnym biegu życia, są sprzeczne z logiką i obniżają efektywność oczekiwanego rezultatu. Jeśli mówić o stereotypach w mediach, to szwedzka dziennikarka zaprezentowała stronę popularnego czasopisma ze zdjęciami kobiet sukcesu, wpływowych kobiet. Wszystkie one zawzięcie się uśmiechały, zostały sfotografowane raczej jako sympatyczne, atrakcyjne kobiety, a nie jako osoby, z którymi kojarzą się jakieś perspektywy, w szczególności ekonomiczne. W przeciwieństwie do zdjęć mężczyzn, z reguły poważnych, skupionych, ze wzrokiem skierowanym w dal. Szwedzi nazywają to stereotypem, który pogłębia interpretację męskich i kobiecych podejść i może szkodzić sprawie. Z kolei kierownik sekcji mediów Andrij Krywulak zaprezentował stronę jednej z kirowohradzkich gazet, gdzie tak samo zamieszczono zdjęcia wpływowych i znanych ludzi. Była ona podobna do tablicy przodowników pracy z czasów radzieckich. To znaczy, że powinniśmy łamać nie tyle kobiece czy męskie stereotypy, co społeczne. Co więcej, kierownik centrum planowania rodziny Mychajło Karpluk jest przekonany, że dla nas aktualnym staje się inny problem: mężczyźni coraz wyraźniej się feminizują, czyli nabierają kobiecych cech, a kobiety — odwrotnie. Wszystko to wprowadza dysharmonię w relacje, tworzy błędne koło rozczarowań i niespełnionych oczekiwań.
Tłumaczenie maszynowe
Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału
nedżmentu (kierownik — Lew Abramow), który aktywnie wspiera realizację programu, przeprowadził szereg szkoleń dla działaczy społecznych, w szczególności dotyczących umiejętności pisania wniosków grantowych i poszukiwania organizacji donorskich. Program rozszerzył swoje granice i obecnie aktywnie działają w nim również Centrum Wsparcia Inicjatyw Społecznych i Kulturalnych (m. Dniepropetrowsk) oraz Centrum Sprzyjania Innowacjom Społecznym (m. Mikołajów), co stworzyło faktycznie Centralnoukraiński klaster projektów „Integracja lokalnych społeczności”. W toku pracy okazało się, że podobna idea jest realizowana w Polsce przez tamtejsze centrum lokalnej aktywności. Stopniowo dojrzała idea zorganizowania międzynarodowej konferencji „Integracja lokalnych społeczności — droga do zrównoważonego rozwoju”, która odbyła się pod koniec ubiegłego tygodnia w Kirowohradzie, a w której uczestniczyli goście z Polski — Olena Chotkiewicz, koordynatorka programowa związku centrów wsparcia lokalnej aktywności (m. Warszawa), oraz Maciej Żywno, trener ogólnopolskiego związku trenerów dla organizacji pozarządowych, ekspert sieci centrów wsparcia lokalnej aktywności. Doświadczenia Polaków okazały się niezwykle interesujące. Połączenie inicjatyw społecznych z bazą materialną jednego z systemów państwowych (w naszym przypadku placówek kultury) jest w Polsce niezwykle powszechne. Tam wykorzystuje się zasoby zarówno placówek edukacyjnych, jak i socjalnych. W Polsce działają szkoły animatorów społecznych (animator — ten, kto ożywia, faktycznie lider). Ten projekt realizowany jest z udziałem wielu krajów Europy. Cieszy, że w ostatnim czasie dołączyła do nich także Ukraina. W Polsce wiele inicjatyw centrów lokalnej aktywności (UAL) jest finansowanych przez organy samorządu terytorialnego. Dzięki ich pomocy organizowane są również masowe akcje, które pomagają rozwiązywać poważne problemy społeczne. Na przykład Orkiestra Świątecznej Pomocy, akcja, która stała się już tradycyjna i zbiera pieniądze na sprzęt medyczny dla dzieci. Ona,
faktycznie przekształciła się w ogólnonarodowe święto i każdorazowo zbiera blisko dziesięć milionów dolarów. Ta akcja jest swoistym antypodem naszej przymusowej filantropii, która jest prawdziwie wartościowa jedynie wtedy, gdy odbywa się legalnie i dobrowolnie. Niemal od dwóch lat obowiązuje tam ustawa, zgodnie z którą jeden procent podatku dochodowego, płaconego przez wszystkich, na życzenie obywatela jest przekazywany na konto określonej organizacji społecznej (zgodnie z oświadczeniem podatnika). Zjawisko to jest bardzo rozpowszechnione w świecie zachodnim (w Ameryce istnieją specjalne fundusze, które rozdzielają te środki), a w Europie Wschodniej także nabiera rozmachu. W pierwszym roku obowiązywania ustawy w Polsce, która, według słów Macieja Żywno, wciąż wymaga dopracowania, swój procent podatku na konta organizacji społecznych przekazywało zaledwie trzy procent obywateli. Ale ten ruch się rozszerza i umacnia. Taka czy inna forma finansowania inicjatyw społecznych jest bardzo potrzebna także Ukrainie.
Tłumaczenie maszynowe
Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału
...narodowym wszechświecie dzień. Właściwie o tym właśnie uzgodniliśmy z p.o. szefowej obwodowego zarządu kultury Natalią Owczarenko. Ale... nie doszło do tego. W tym roku, nota bene, pod pomnik Kobzarza w Kirowohradzie przyszło wielu ludzi — znacznie więcej niż, na przykład, w ubiegłym. Zebrali się tu studenci i wykładowcy uniwersytetu pedagogicznego, członkowie Ogólnoukraińskiego Związku Weteranów «Proświty», pisarze, artyści, aktorzy, pracownicy obwodowego instytutu podyplomowego kształcenia pedagogicznego, bibliotekarze, dziennikarze, przedstawiciele partyjnych organizacji — Wszechukraińskiej Partii «Batkiwszczyna», Kongresu Ukraińskich Nacjonalistów, Partii Socjalnej, URP «Sobor». Był to moment, gdy przewodniczący obwodowej administracji państwowej Eduard Zejnałow mógł po raz pierwszy publicznie spotkać się z narodowo-patriotyczną społecznością Kirowohradu, która w końcu stanowiła podstawę Pomarańczowej Rewolucji i na którą przede wszystkim powinien się opierać w swojej pracy. 9 marca wokół pomnika, jak nigdy dotąd, powiewały, pokojowo współistniejąc ze sobą, najrozmaitsze flagi — od czerwonej socjalistycznej po czerwono-czarną banderowską. Wszyscy występujący na improwizowanym wiecu (profesor Hryhorij Kłoczek, przewodniczący obwodowej organizacji Związku Pisarzy Ukrainy Wasyl Bondar, przewodniczący obwodowej organizacji URP «Sobor» Wiktor Kriukow, przewodniczący młodzieżowego Kongresu Socjalistycznego Andrij Palywoda, zastępca przewodniczącego obwodowej organizacji Wszechukraińskiej Partii «Batkiwszczyna» Wiktor Okaiewycz) byli zgodni w jednym: bez Szewczenki, bez jego słowa, jego ducha żadne pozytywne zmiany w naszym kraju nie byłyby możliwe; to z jego słowa, z jego «Najmiczki» i «Kateryny», wielokrotnie opłakiwanych w tysiącach ukraińskich chat, wyrósł Majdan. Z jego «Kaukazu» i «Hajdamaków». I to właśnie na tych, którzy wzięli ten kobzarski duch do swojego serca i którzy za wczorajszego reżimu pozostali na marginesie polityki i gospodarki, to właśnie na nich ma się opierać obecna władza. Jeśli ona tego nie zrobi, — będzie to jej fatalny błąd. Władze miejskie wraz z przedstawicielami Komunistycznej Partii złożyły kwiaty pod pomnik Szewczenki godzinę przed tym zebraniem, obwodowe — godzinę później…
z
Stronę przygotowała Switłana OREL, przewodnicząca kirowohradzkiej „Proświty”
Tłumaczenie maszynowe
Andrasz I. O., m. Irpień obwodu kijowskiego 100,00 Apteka nr 13, m. Pidhajce obwodu tarnopolskiego 50,00 Bałtazariwska Szkoła Ogólnokształcąca rejonu czaplińskiego obwodu chersońskiego 120,00 Bykoń S. F., m. Czernihów 20,00 But M. A., wieś Wichriwka rejonu dunajowieckiego obwodu chmielnickiego 25,00 Pracownicy i uczniowie Szkoły Ogólnokształcącej I stopnia w Popielnastem rejonu aleksandrowskiego obwodu kirowohradzkiego 127,40 Wołodymyreckie Rejonowe Stowarzyszenie Wszechukraińskie „Proświta”, m. Równe 910,00 Hojdyna T. I., m. Chersoń 1,00 Hołubec N. I. 10,00 Danyluk W. O., m. Trostianiec obwodu iwanofrankiwskiego 10,00 Dożdżanyk L. I., m. Dolyna obwodu iwanofrankiwskiego 265,00 Gimnazjum z internatem w Dolynie obwodu iwanofrankiwskiego (przez Zełeniaka) 200,00 Dromarecki A., wieś Lutiż rejonu wyszhorodzkiego obwodu kijowskiego 20,00 Dubowycz (bez imienia), m. Kijów 50,00 Żubrowycka Szkoła Ogólnokształcąca obwodu żytomierskiego (przez Urbanskiego W. H.) 140,00 Szkoła Ogólnokształcąca osiedla typu miejskiego Pidhajce obwodu tarnopolskiego (przez Szyroką L.) 207,00 Kowalenko E. B., m. Zdołbunów 20,00 Koler W. A. 50,00 Korpan J. J., m. Pidhajce obwodu tarnopolskiego 270,00 Korpysz W. M., wieś Czornoholowa rejonu wielkoberezieńskiego obwodu zakarpackiego 50,00 Korszaka O., m. Kijów 25,00 Kostopolska Rejonowa Administracja Państwowa, m. Równe (przez Weselowską L. M.) 184,00 Łotocka M. T., m. Borszczów obwodu tarnopolskiego 20,00 Lwowskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne „Nadsanie” 386,00 Maćko N. I. 10,00 Melnyczuk O., m. Kijów 50,00 Zilinski Wołodymyr 15,00 Taras Olha 50,00 Pszoniak Petro 5,00 Karfut Nestor 10,00 Dachowycz 5,00 Pawłyszyn Stepan 5,00 Sikora 5,00 Kozowyj 5,00 Mikołajowskie Kolegium Miejskie (przez Siczko S. M.) 280,69 Nechajewa T. I., m. Dniprorudne obwodu zaporoskiego 50,00 Nikonczuk Wałentyna, wieś Lisiwszczyna rejonu korosteńskiego obwodu żytomierskiego 100,00 Panczenko W., m. Kijów 50,00 Szkoła w Parniewie rejonu biłowodskiego obwodu ługańskiego 15,00 Fundusz Emerytalny, m. Pidhajce obwodu tarnopolskiego (przez Krawiec L. D.) 111,88 Pyskozub (bez imienia), wieś Markuszi rejonu chmielnickiego obwodu winnickiego 20,00 Pocztowa O. K., m. Równe 50,00 Prawosławni obywatele cerkwi Wprowadzenia do Świątyni Przenajświętszej Bogurodzicy, wieś Mszana obwodu lwowskiego 350,00 Pracownicy Pidhajieckiego WDK obwodu tarnopolskiego (przez Hudymę O. S.) 33,00 Pracownicy Pidhajieckiego Zarządu Pracy obwodu tarnopolskiego (przez Bandurę K. A.) 100,00 Przedsiębiorstwo prywatne „Azalia”, m. Dolyna obwodu iwanofrankiwskiego 100,00 Rodzina Sikorskich, m. Sewastopol 150,00 Sałko O. W., m. Kijów 50,00 Serdiuk A. F., m. Chmielnicki 100,00 Szkoła Średnia nr 2, m. Lwów (przez Nedzwecką M. M.) 677,00 Towarzystwo „Proświta”, m. Kołomyja obwodu iwanofrankiwskiego (przez Hłaholiuka W. P.) 100,00 Trykoz S. I., m. Kijów 50,00 Trofymluk Lidia oraz Hoj O. S., m. Tarnopol 20,00 Ukraiński Autokefaliczny Kościół Prawosławny, m. Pidhajce obwodu tarnopolskiego 372,00 Nauczyciele języka ukraińskiego i literatury szkoły specjalistycznej, m. Kijów 490,00 Szyjan I. M., wieś Medynia rejonu halickiego obwodu iwanofrankiwskiego 20,00 Szkoła we wsi Lytwyniw rejonu brzeżańskiego obwodu tarnopolskiego (przez Cwanyk O. T.) 92,08 Hapało 10,00 Czuchraj 10,00 Jachimiec 10,00 Kowalczyk Witalij 5,00 Buk Bohdan 10,00 Bunio 5,00 RAZEM: 150,00 Mostyska rejonowa organizacja „Memoriał” (obwód lwowski) m. Mostyska (przez Zilinskiego W. P.)
Tłumaczenie maszynowe
DOBROCZYNNOŚĆ Pawło DUBYNKA, m. Mariupol Wysokoszanowni pracownicy gazety „Słowo Proświty”! Jestem dawnym wielbicielem słowa Tarasa, a jego „Kobziarz”, tak samo jak księga ksiąg „Biblia”, jest u mnie zawsze pod ręką. Mnie, oczywiście, zawsze wzruszają owe dwie hrywny, o których wasza gazeta za każdym razem informuje, drukując nazwiska uczniów-ofiarodawców. Przy takim stanie rzeczy, zbierając dosłownie kopiejki, trudno nam będzie zbudować cerkiew Tarasa, ten Boży dom dla wszystkich ukraińskich wyznań. A jeśli już angażować uczniów, to byłoby bardzo słuszne, gdyby zbiórkę funduszy przeprowadzali także uczniowie wschodu Ukrainy, a nie tylko Prawobrzeża. To bardzo ważne, bo znowuż, chodzi nie o dwie hrywny, a o ofiarę serca i ukraińskiej świadomości. A póki co, podarowałem na tę ogólnonarodową sprawę 200 (dwieście) hrywien i zacząłem grać w Narodową loterię, żeby wygrać 100 000 hrywien i podarować na tę świętą budowę.
Tłumaczenie maszynowe
Wnosimy ten skromny wkład z nakazu serca!
Sulejmanowa Alla Oleksandriwna Szutenko Nadija Mychajliwna Kocubejnyk Tetiana Pawliwna Podkolzina Halina Iwaniwna Kowalczuk Liubow Eduardiwna
Klasa 6-A — 56 hrywien
Chytrowska Ludmyla Antoniwna Braclawska Julia Hawryluk Maria Hierasznenko Pawło Hraszczenko Switłana Ihołkina Kateryna Karandiuk Olha Karpenko Maria Korotajewski Lew Kostynyuk Anastasija Lewczenko Anastasija Manko Inna Mitkinych Wiktoria Morozowa Weronika Morozowa Anastasija Pryczyna Albert Sajenko Andrij Simak Jana Slepczenko Wsewołod Smirnowa Tetiana Szkriblak Lidija
Klasa 7-A — 25 hrywien Dechtiarenko Alina Myronenko Anna Szepitko Julia
Klasa 7-B — 135 hrywien
Kostarjewa Elwira Iwaniwna Asadowa Anna Badrytdinowa Anna Hilewska Iryna Zaruba Olha Kopyl Jewhenija Korszak Oleksandr Kosenko Kateryna Kostariew Artem Melnyczuk Lesia Panczenko Wiktoria Slipucha Alona Strzyżewska Polina Tomaszczuk Julia
Klasa 8-B — 35 hrywien Jefriemowa Olena Anatoliiwna Biezsmiertna Kateryna Bojczuk Nataliia Wojtenko Maria Kasatkin Danyło Kasap Olha Kraczcowa Alla Lubianski Jewhen Makawiejewa Hanna Myroniuk Oleksij Rohożyński Bohdan Rudenko Illja Starostin Myrosław Stadnyk Maksym Suchanicka Oleksandra Titow Włodymyr Parchomenko Daryna Pidorycz Julia Fesiuk Ruslana Chomiakowa Maria Chatuncew Jurij Chatuncewa Julia Juszczenko Anastasija Juszczenko Oleksij Jakowlew Andrij
Klasa 9-A — 54 hrywny Salko Olha Siedowa Maryna Palij Iolanta
Klasa 9-B — 67 hrywien Bojko Nataliia Klymenko Elina Kostenko Kateryna Kosmina Bohdana Kucherenko Maria Mazurik Oleksandr Myroszniczenko Oleksij Morozenko Olha Puszkarowa Kateryna Siemczak Maryna
Klasa 10-W — 63 hrywny Hawrylenko Oleksandr Jefymenko Olha Larionczewa Anastasija Melnyczuk Oleksandr Ogłoblin Serhij
Klasa 11-A — 10 hrywien Pachil Iryna
Dobrowolne ofiary „Na Cerkwę Kobzarewą”: MBF „Ukraińska Rodyna”, nr rach. 26045200145101 w Podilskiej filii AKB „Kijów”, MFO 320401, ZKPO 21709106
Tłumaczenie maszynowe
Akademicki Ja. P., m. Równe 30,00 Bojko S. A., m. Równe 20,00 Wyszniewska M. M., m. Równe 50,00 Hrediel Ołeksandra i Iwan, m. Równe 50,00 Hurin W. A., m. Równe 20,00 Hurin W. I., m. Równe 50,00 Hurin I. I., m. Równe 50,00 Hurin M. A., m. Równe 20,00 Dawydczuk Halina, m. Zdołbunów 10,00 Dżum W. P., m. Równe 10,00 Dżum J. J., m. Równe 10,00 Kondratenko T. M., wś Ujzdci, rejon zdołbunowski 20,00 Krawczuk O. M., wś Ujzdci, rejon zdołbunowski 20,00 Kraiewska H. D., wś Jasne, rejon hoszczański 50,00
Pachołiuk O. M., wś Ujzdci, rejon zdołbunowski 35,00 Pijar T. S., m. Równe 10,00 Protopowycz A. R., m. Równe 20,00 Rudiuk O. N., wś Werbeń, rejon demidowski 20,00 Semeryk Hanna, wś Dermań, rejon zdołbunowski 10,00 Strietowycz O. W., m. Równe 15,00 Fesyk L. M., m. Równe 5,00 Fesyk S. M., m. Równe 5,00 Szeretiuk M. P., wś Ujzdci, rejon zdołbunowski 15,00 Szeretiuk N. O., wś Ujzdci, rejon zdołbunowski 15,00
RAZEM: 560,00
ŁĄCZNIE NA RACHUNKU CERKWI TARASOWEJ — 633 501 hrywien 32 kop.
Tłumaczenie maszynowe
Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony
A jak milionów, wykupionych łzami, Dzień światła, szczęścia i wolności nadejdzie, To w dniu w nowej, wielkiej świątyni Ktoś dobrym słowem i mnie wspomni… Iwan Franko: „Borykać się — znaczy żyć” — te słowa Franki najlepiej charakteryzują jego życiowe credo. A także „na drodze postępu jesteśmy tylko kamieniarzami”, a także „kroczymy do nowej walki”, a także oczywiście „nie czas służyć Moskalowi, Lachowi… nam czas żyć dla Ukrainy”. Takim znają go ci, którzy cokolwiek o nim wiedzą. I rzeczywiście taki był: bojownikiem o sprawiedliwość narodową i społeczną, kamieniarzem „na drodze postępu”; w Galicji nazywano go słusznie Nauczycielem narodu. Był rzeczywiście człowiekiem wielkim rozumem, tytanicznym trudem, bezgraniczną miłością do narodu ukraińskiego i wiarą w to, że ten naród wkrótce zajmie należne mu miejsce „w kole narodów wolnych”. Lecz mimo to wszystko był też człowiekiem, człowiekiem wśród ludzi, człowiekiem o określonym charakterze, nawykach, pasjach, człowiekiem, który musiał zarabiać na chleb powszedni dla swojej rodziny… Był człowiekiem. „Niewielki, lecz silny mężczyzna. Wysokie czoło, szare, nieco chłodne oczy, energicznie zarysowana broda. Rudawe włosy niesfornie się wiją, wąsy sterczą. Skromnie ubrany, cichy i niepozorny, dopóki milczy” — tak opisał go M. Kocjubyński w referacie odczytanym w 1908 roku w czernihowskiej „Proświcie”. Niemal takim widzimy go i na portrecie pędzla Iwana Trusza: rudawe włosy, rudawa twarz (miał rudawe plamy także na rękach), spokojne spojrzenie nieco chorowitych oczu, haftowana koszula. Aby jakoś złagodzić rudość Franki, Truszowi trzeba było nawet zrobić tło z rudawymi plamami. „Silny mężczyzna” — to tylko na pierwszy rzut oka, bo w rzeczywistości był chorowity. Sam o tym pisał: „Mój ojciec … oddał mnie, dziecko słabowite i do pracy chłopskiej niezdolne, do szkoły”. Wzrok też miał słaby: charakterystyczne obramowanie oczu na niemal wszystkich portretach jest tego dowodem, zwłaszcza w wieku dojrzałym i starszym (zachowało się kilkadziesiąt fotografii i portretów za życia). Z powodu choroby oczu w 1879 roku został zwolniony ze służby wojskowej (oprócz politycznej niepewności). Wszyscy, którzy we wspomnieniach opisują wygląd Franki, nieodmiennie mówią o skromnym ubraniu i niezmiennej haftowanej koszuli, choć na niektórych zdjęciach ma on „panską koszulę z krawatem”. Małomówny, wręcz milczący w codziennym życiu, „kiedy zacznie mówić — zdziwi was, jak ta niewysoka postać rośnie i rośnie przed wami, jak w bajce. Zrobi wam się ciepło i jasno od światła jego oczu, a jego mowa wydaje się nie słowem, lecz stalą, która uderza o kamień i sypie iskrami” (M. Kocjubyński). Ta umiejętność czarowania słowem, jak magnes, przyciągała do niego galicyjską młodzież; zawsze był duszą towarzystwa, nawet młodsi nauczyciele Gimnazjum w Drohobyczu zabierali go na „wypoczynkowe spacery” za miasto, do lasu, nad rzekę, nie zwracając uwagi na pewną „niewychowanie”, chłopskość młodego Franki (za niewychowanie uważano w nim nieprzestrzeganie oficjalnego savoir-vivre’u, na co galicyjska inteligencja bardzo zwracała uwagę). K. Popowycz wspomina, że nie lubił „… spotykać się z jakimiś gośćmi … , przed którymi, jak mówił, „nie chce się paradować”; Franko, niezależnie od wszelkich próśb, perswazji i zasad przyzwoitości towarzyskiej, chwytał swój rondowy kapelusz i … pieszo ruszał do Lwowa …, zupełnie nie dbając o to, jakie wrażenie wywoła tak niezwykłe zachowanie…” Istotnie, nie zawsze liczył się z ówczesnymi normami zachowania, moralizatorstwem, zwłaszcza gdy uważał je za wytwór zgniłego mieszczaństwa. Mógł bez uprzedzenia przyjść w gości, mógł odwiedzić samotną wiejską nauczycielkę (Klementynę Popowycz), o której potem we wsi bóg wie co mogli mówić, mógł razem z żoną łowić ręcznie ryby, a potem przez całe miasteczko iść na wpół mokry i boso (to szokowało nawet dobrych znajomych). A mimo to był w centrum uwagi niemal każdego zachwytu dzieci i potępienia galicyjskich „wytwornych” pań i panien. Kiedy choroba unieruchomiła mu ręce, najbardziej poeta skarżył się na to, że nie może zajmować się wędkarstwem (pisali za niego ci, którym dyktował tekst). Nie palił, nie pił, choć pisał, że „z pijącymi pod stół nie podchodzę”; po prostu nie zadawał się z „pijącymi”. Nie miał pięknego głosu, choć śpiewał; z jego napiewu zapisano wiele pieśni ludowych. Muzykę ludową lubił, a dzieła galicyjskich kompozytorów uważał za zbyt „niemieckie czy kościelne” (nawiasem mówiąc, tak samo o galicyjskich kompozytorach wypowie się i M. Łysenko). Franko zaś nucił pewne melodie, a potem, jak wspomina W. Szurat, dobierał słowa pierwszego wiersza swojego wiersza, dalej — drugiego, dalej — całej strofy. Nucił lub pogwizdywał, chodząc. Jeśli tak dobierał słowa wierszy, to mógł nie zauważyć znajomych na ulicy, a w pokoju koniecznie chodził, zapewne odmierzając krokami rytm wiersza.
Tłumaczenie maszynowe
Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału
przez dziesięciolecia: ostro zerwał z M. Drahomanowem z powodu jego kosmopolityzmu i negatywnego stosunku do ukraińskiego ruchu wyzwoleńczego; przez Drahomanowa doszło też do zerwania z M. Pawlikiem; dochodziło do ostrego sporu z W. Szuratem, który pochwalił Franki za nowoczesne wiersze zbioru „Zwiędłe liście”, używając europejskiej nazwy nowoczesnej liryki – dekadentyzm; za to słowo poeta wybuchnął znanym wierszem-odpowiedzią „Dekadent”; w ostatnich latach życia między nim a B. Łepkim przebiegł czarny kot. Mimo tej „kolczystości” bardzo go jednak kochano; być może właśnie ona i niestandardowość przyciągały do niego młodzież, której zawsze właściwe jest kwestionowanie utrwalonych prawd. Szczególnie zaś podo
Książka nie była dla Franki jedynie potrzebą – była jednym z jego zamiłowań, któremu nie zdradzał aż do śmierci. Jeszcze podczas nauki w Drohobyckim gimnazjum zebrał pokaźną bibliotekę, a w dojrzałym wieku miał chyba najlepszą prywatną bibliotekę we Lwowie. Umiał zaczarowywać słowem, ale i słowo zaczarowywało jego: przeglądał biblioteki wszystkich swoich znajomych, poszukiwał starodruków w starych bibliotekach cerkiewnych. Pamiętają taki, niemal anegdotyczny, przypadek z jego życia: w dniu ślubu, tuż przed samym wyjściem do kościoła, okazało się, że brakuje pana młodego! Znaleziono go w bibliotece, w pożyczonym fraku, z bukietem ślubnym na lewej klapie; przepisywał jakiś cytat z ciekawej książki.
Tłumaczenie maszynowe
Organizacyjny Komitet miasta Kołomyja obwodu iwano-frankiwskiego w sprawie obchodów 150. rocznicy urodzin Iwana Jakowycza Franki kieruje ten apel do kierowników przedsiębiorstw wszystkich form własności, partii politycznych, organizacji społecznych, deputowanych Rady Najwyższej Ukrainy, organów władzy państwowej i samorządu lokalnego, obywateli Ukrainy oraz wszystkich Ukraińców zamieszkałych za granicą.
Szanowni Państwo! 27 sierpnia 2006 roku mija 150 lat od urodzin wybitnego działacza politycznego i społecznego, poety i prozaika epoki Iwana Jakowycza Franki. Jego biografia jest ściśle związana z miastem nad Prutem, stolicą Pokucia i Huculszczyzny, Kołomyją. Organizacyjny Komitet, powołany zarządzeniem miejskiego głowy „O obchodzeniu w mieście 150-lecia urodzin Iwana Franki” z dnia 28.04.2004 roku nr 92р., rozpoczął przygotowanie i przeprowadzenie cyklu imprez z okazji jubileuszu, którego zwieńczeniem ma być budowa i odsłonięcie 27 sierpnia 2006 roku brązowego pomnika Wielkiego Kamieniarza w centrum miasta. W związku z tym zwracamy się do kierowników partii politycznych, organizacji społecznych, deputowanych Rady Najwyższej Ukrainy, organów samorządu lokalnego, obywateli Ukrainy oraz wszystkich Ukraińców zamieszkałych za granicą, którzy głęboko szanują Iwana Jakowycza Franki, o poparcie naszej inicjatywy budowy pomnika i o udzielenie hojnej pomocy finansowej. Środki prosimy przesyłać do Kołomyjskiego oddziału PrywatBanku pod adresem: 76000 Kołomyja, obwód iwano-frankiwski, ul. I. Franki, 3. Rachunek UAH: 29244825541401, kod MFO 336677, kod ZKPO 20568613, przeznaczenie płatności: Dobroczynna pomoc na budowę pomnika I. Franki, m. Kołomyja (r/r 6762467125591327). Informacja o przekazanych środkach będzie publikowana w centralnych środkach masowego przekazu.
Organizacyjny Komitet
Tłumaczenie maszynowe
Iwan Jakowycz Franko — pisarz (poeta, prozaik, dramaturg, krytyk literacki, tłumacz, wydawca), publicysta, nauczyciel młodych pisarzy i oczywiście rewolucjonista-demokrata, jeden z założycieli ruchu socjalistycznego w Galicji (o tym, że na progu XX wieku nie tylko odchodzi od socjalizmu, ale też gruntownie krytykuje socjalistyczne idee dyktatury proletariatu, jednopartyjnej władzy, a także krytykuje K. Marksa, oczywiście milczano i milczy się do dziś). Te podręcznikowe prawdy są znane już nawet uczniom szkół średnich.
towarzystwa, choć nie był ustępliwy ani podatny na wpływy. Wręcz przeciwnie: często był niemal bezkompromisowy, szczególnie gdy szło o sprawy społeczne, literaturę, politykę. Miał to w sobie od dzieciństwa i zachował na całe życie. Konfliktów nie unikał. Tak, już w gimnazjalnej pracy pisemnej zaprzeczył słowom A. Mickiewicza o tym, że „trudniej dobrze przeżyć dzień, niż napisać książkę”. Miał przez to nieprzyjemności, został oskarżony przed dyrektorem o „profanowanie Mickiewicza”; wiele lat później napisze artykuł o Mickiewiczu „Poeta zdrady”, za co zostanie wyrzucony z polskich czasopism, gdzie miał jedyny znaczący zarobek, choć te lata pracy w „Kuryerze Lwowskim” nazywał „dziesięcioletnią pańszczyzną”. Czasem takie konflikty prowadziły do zerwania z ludźmi, z którymi pisarz utrzymywał bliskie związki. Wpływał także na kobiety, którym znudziły się „krochmalone kołnierzyki” wychowanych galicyjskich dandysów. Ile emancypantek z Galicji zakochiwało się w tym „rudawym”, niskim mężczyźnie. „Duszę moją oczarował swoją poemą («Mojżesz»)” — pisał M. Kotsiubynski. „Karmiony chlebem chłopskim” Franko był niezwykle pracowity: pięćdziesięciotomowe wydanie jego dzieł nie obejmuje w najmniejszym stopniu całej jego spuścizny. On sam i wspomnieniodawcy wspominają, że czytał i pisał do pierwszej lub drugiej w nocy, wstawał wcześnie rano i znów „zaprzęgał się” do pracy. Choć polem jego głównej pracy była literatura, nie mniejsze znaczenie miała polityka, a podstawowym zarobkiem — działalność dziennikarska i wydawnicza. Po odwiedzinach Franki w Krzyworówni Леся Українка długo płakała: pisarz wówczas nie tworzył, jak się spodziewała Lesia Ukrainka, lecz „czytał korektę” do gazety. Nie mogła wiedzieć, że wtedy będzie tworzył wtedy, gdy „ciemna noc wszystkich zmęczonych ludzi okryła”. Do pracy na niwie literackiej potrzebna była książka, choć w gabinecie Franki (obecnie muzeum pamiątkowym pisarza we Lwowie) na ścianie wisi duża kolorowa tablica — atlas ryb w zbiornikach wodnych Europy. Była to kolejna pasja pisarza z lat dziecięcych, gdy mały Myron (tak nazywała go w domu matka) w niewielkim potoku koło Nahujewicz łapał ryby rękami. Tak, i w dorosłym, i w dojrzałym wieku Franko lubił łowić ryby, rzadko korzystając z wędek czy sieci. Tym zamiłowaniem „zaraził” także żonę Olgę; oboje, gdy udawało im się wyrwać na łono natury, chętnie oddawali się wędkowaniu, wywołując
Nie był stałym bywalcem kawiarń, choć zaglądał tam często: w kącie, przy stoliku, nad filiżanką kawy („filiżance” po galicyjsku), pospiesznie notował strofy nowych wierszy, dopiero co ułożonych na lwowskich chodnikach; w kawiarniach można było przejrzeć dwie-trzy nowe gazety: gazeta w kawiarni tamtych czasów to stara, dobra tradycja Lwowa. Był człowiekiem swojego czasu, wyprzedzającym go o stulecie, był Europejczykiem i Galicjaninem, był nauczycielem narodu. I przede wszystkim był człowiekiem.
z
Bohdan PROCYSZYN
Ileż ich, emancypowanych Galicjanek, zakochiwało się w tym „rudawym” niewysokim mężczyźnie.
Tłumaczenie maszynowe
Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony
Zakończenie. Początek zob. nr 13, 14 z 2005 roku. Dzielnica miejska Łagiewniki w stosunku do centrum Krakowa położona jest geograficznie dokładnie tak samo, jak osiedle Berezniaky w Kijowie. Co prawda Wisła płynie tutaj z południa na północ i wykonuje dwa wielkie zakola przed majestatycznym zamkiem królewskim na wzgórzu Wawel, a sama dzielnica, w odróżnieniu od naszych Berezniaków, położona jest na wzgórzach i pagórkach, usianych schludnymi domkami, nad którymi wznosi się majestatyczna budowla Bazyliki Bożego Miłosierdzia. MIĘDZY ZATROSKANIEM A UMIŁOWANIEM. Bazylikę, która może pomieścić do pięciu tysięcy osób, wzniesiono cztery lata temu. Poświęcił ją papież Jan Paweł II podczas swojej ostatniej wizyty w Polsce. Obok Bazyliki znajduje się klasztor sióstr zakonnych Zgromadzenia Matki Bożej Miłosierdzia. Szczególnym miejscem pielgrzymkowym jest tutejszy kościół, w którym na uroczystych miejscach wystawiono relikwie (szczątki) świętej Faustyny Kowalskiej oraz obraz Jezusa Miłosiernego w pełnej postaci, namalowany zgodnie z wyobrażeniami św. Faustyny, które miała podczas wizji Jezusa Chrystusa. Pod obrazem Chrystusa widnieje napis: „Jezu, ufam Tobie”. Dziesiątki, jeśli nie setki tysięcy wiernych z całego świata co roku odwiedzają to święte miejsce, gdzie Jezus Chrystus ukazał się siostrze Faustynie, która prowadziła dziennik swoich wrażeń z tych spotkań. Za cel swojego życia postawiła jak najpełniejsze przeżywanie męki Syna Bożego, który przyjął na siebie ciężki trud Odkupienia naszych grzechów. Sanktuarium Bożego Miłosierdzia słynie ze swoich właściwości leczniczych. Leczy ciało i duszę. Wielu chorych znalazło tutaj uzdrowienie. Główna w tym, oczywiście, wiara i modlitwa. W kwartalniku „Orędzie Miłosierdzia” opublikowano wiele świadectw ludzi, którzy otrzymali uzdrowienie właśnie w tym sanktuarium. Do tego świętego miejsca przybyliśmy w sobotę, wiedząc, że w niedzielę o godzinie 7 rano w kościele klasztoru Bożego Miłosierdzia rozpocznie się Msza Święta, która będzie transmitowana w pierwszym programie telewizji na całą Polskę i kraje UE. A co najważniejsze — śpiewy podczas tej Mszy wykonywać będzie nasz chór parafialny. PO SĄSIEDZKU. Wykładowca homiletyki w Papieskiej Akademii Teologicznej, uczony i pisarz, autor ponad 60 bardzo popularnych i wielokrotnie wznawianych książek o istocie ludzkiej — ksiądz Edward Staniek. Nasza gazeta już publikowała wywiad z nim, opowiadała o tej unikalnej osobowości i o pierwszej z jego książek, przetłumaczonej na język ukraiński i wydanej w 2003 roku — „Troska o sumienie”. Na spotkanie z nim w jego skromnym mieszkaniu przy ulicy Świętego Marka w Krakowie przyszedłem z moimi kolegami, solistami chóru Jewhenem Drahą i Stanisławem Hryhorukiem. „Widziałem, widziałem wasz występ podczas Mszy w Łagiewnikach. Wspaniale śpiewacie!” — szeroko uśmiechając się, niemal od progu zaskoczył nas ksiądz Edward. Wspaniałe było co innego. Po dwóch latach, odkąd widzieliśmy się ostatnio, ksiądz Edward wydaje się młodszy o jakieś dziesięć lat: szczupły, wysportowany, energiczny, z ciepłymi, uważnymi oczami sprawiedliwego. Po ciekawej rozmowie podarował każdemu z nas po kilka świeżo wydanych swoich nowych książek, a wśród nich: „Bogactwo i piękno świata dobra”, „W domu syna marnotrawnego”, „Drogi krzyżowe”. Następnego dnia nasza grupa odwiedziła Wawel, a potem na Mszy Świętej w kościele klasztoru ojców dominikanów studiowaliśmy osobliwości ich śpiewu, w szczególności wykonywanie utworów stricte dominikańskich, które od dawna znajdują się na najpopularniejszych pozycjach repertuaru naszego chóru. Obiad zjedliśmy w młodzieżowo-studenckim lokalu „Bar Mleczny”, gdzie pomimo kolejek i masy odwiedzających, nasz ksiądz Radosław zdołał w ciągu kilku minut zapewnić
Tłumaczenie maszynowe
Pielgrzymka do miejsc świętych w Polsce zbiegła się w czasie z zakończeniem Roku Polski w Ukrainie i początkiem Roku Ukrainy w Polsce, który uroczyście otworzył nasz Prezydent Wiktor Juszczenko. I dlatego występy chóru parafialnego kijowskiego kościoła św. Mikołaja w Polsce stały się środkiem zbliżenia i połączenia kultur obu narodów w najdogodniejszym momencie otwartości objęć Polaków i Ukraińców. Zakwaterowano nas ze wszystkimi wygodami cywilizacji, po 2 osoby w pokoju w oddzielnym domku, 10 minut drogi od klasztoru. Kierowniczka chóru pani Ola Bondariewa tego samego dnia ogłosiła wieczorną próbę o godzinie 21 i poranną o 6, bezpośrednio przed rozpoczęciem Mszy. Wątpię, by ktoś z nas spokojnie spał tej nocy przed odpowiedzialnym występem. Tym bardziej, że gospodarze, którzy nas przyjmowali (przyznajmy), nie okazywali pewności co do naszych zdolności artystycznych. Możliwe, że przez to wykonanie psalmu, który miał śpiewać solista naszego chóru, w ostatniej chwili powierzono miejscowemu śpiewakowi. Nie wierzcie tym, którzy mówią, że wychodzą na scenę bez stresu. Mogę przypuszczać, że nie denerwują się chyba tylko ci, którzy idą na scenę krzyczeć, żeby „rozkręcić” młodzieżowy tłum na placu, a nie śpiewać w polifonicznym czterogłosie ze skomplikowaną partyturą przed uważnymi słuchaczami… Prawdę mówiąc, spokoju dodała nam nie tylko unikalna duchowa atmosfera świątyni, ale też operatorzy telewizyjni, reżyserzy i pracownicy, którzy jeszcze od wieczora układali liczne kable, rozstawiali kamery telewizyjne, urządzenia oświetleniowe itp., ale wciąż na nowo sprawdzali ich funkcjonowanie, ustawiali mikrofony, regulowali aparaturę i… uspokajali nas delikatnymi oznakami uwagi. WERNISAŻ KULTURY WOKALNEJ Święta Msza rozpoczęła się równo dziesięć sekund po rozpoczęciu transmisji telewizyjnej, ale dowiedzieliśmy się o tym później, kiedy już otrzymaliśmy kasetę wideo z nagraniem całego wydarzenia. Msza trwała godzinę, jednak dla nas działo się to jakby poza czasem — trudno powiedzieć, czy wieczność, czy jedną chwilę. Wydawało mi się, że czas w ogóle się zatrzymał, kiedy solowo śpiewano antyfonę: Chwała Tobie, Królu nieba… Ja jestem Światłością świata. Kto idzie za Mną, będzie miał światło życia… Oczywiście nasz chór podczas Mszy pokazał tylko cząstkę tego, do czego był zdolny. Ale to okazało się wystarczające, by znacząco podnieść autorytet Ukrainy w oczach milionów telewidzów, którzy mieli możliwość zobaczyć występ zwykłego chóru ze zwykłej parafii w Ukrainie. W każdym razie zakonnica-organistka, która przed naszym występem z dziesiątką pytań i zastrzeżeń drobiazgowo uzgadniała niuanse wokalnej części Mszy, teraz nie ukrywała swojego radosnego zdziwienia. Wielkie wrażenie odnieśli także wierni obecni na Mszy. Przez skupienie na wykonywaniu utworów i oślepiające oświetlenie nie bardzo mogliśmy obserwować ogólną reakcję ludzi w kościele, ale w poszczególnych momentach widzieliśmy radosne iskierki w oczach zakonnic klasztoru, które siedziały w pierwszych rzędach przed chórem. To cieszyło, bo kto jak kto, ale zakonnice znają się na śpiewach religijnych… Ale na tym nasza praca wokalno-misyjna tego dnia się nie zakończyła, bo przeszła w fazę szkoleniową. Pokazywali nam swój kunszt wokalny ojcowie kapucyni podczas Świętej Mszy w kościele swojego średniowiecznego klasztoru-twierdzy w miasteczku Tyniec nad brzegiem Wisły, 30 kilometrów od Krakowa. Ojcowie kapucyni podczas Mszy i nabożeństw tradycyjnie wykorzystują śpiewy gregoriańskie, których wykonanie wymaga przestrzegania pewnych kanonów melodyki, rytmiki i… oddechu. Nie mówiąc już o znajomości łaciny, której średniowieczne słowa do dziś brzmią w utworach klasyki gregoriańskiej. W repertuarze naszego chóru jest kilka utworów wykonywanych w manierze gregoriańskiej, w szczególności „Victimae paschali Laudes”, „Bogurodzica”, „Sanctus”. Dlatego niezwykle ciekawie było nam porównać swoje wykonanie z tym, co usłyszeliśmy w Tyńcu. Obiad jedliśmy już w Krakowie, w egzotycznej podziemnej restauracji „Morskie Oko” z tradycyjną kuchnią góralską. Takie wrażenie, że znaleźliśmy się gdzieś w Jaremczu czy Worochcie: ubiór kelnerów, wystrój wnętrz, serwowanie stołu, a nawet potrawy — w wyrazistym ukraińskim stylu, który w codziennej kulturze praktycznie nie różni się od polskiego stylu góralskiego, od kultury i atrybutów życia mieszkańców chutorów na wzgórzach wokół Zakopanego czy Sanoka. No i oczywiście piosenki, z ich charakterystycznymi młodzieńczymi („dziarskimi”) okrzykami w refrenie, swoiście synkopowane i leksykalnie stylizowane zgodnie z nowoczesną modą: „Crazy, crazy, crazy in my life!.. Świat dryfuje gdzieś w otchłani, jak galera bez przystani…” Słowem, i polscy górale (mieszkańcy gór) także już myślą i postępują zgodnie z kategoriami UE. NIEZAPOMNIANE SPOTKANIA O odwiedzinach miłego miasteczka Wadowice, które jest 40 km na zachód od Krakowa, trzeba by opowiedzieć szczegółowiej choćby dlatego, że tam urodził się Ojciec Święty Jan Paweł II. Ale szczegółowiej się nie uda, bo sama tylko opowieść o muzeum, mieszczącym się w dawnym mieszkaniu rodziny Emilii i Edmunda Wojtyłów, gdzie urodził się Karol — przyszły Papież rzymski, a co za tym idzie, o jego ciekawym życiu, mogłaby wyjść poza ramy niejednego numeru naszej gazety. Ciekawe jest wszystko: zaświadczenia z kamieniołomu, w którym Karol Wojtyła pracował podczas wojny, jego własnoręcznie napisana autobiografia (samo pismo jest wiele warte!), stare fotografie z rodzinnego archiwum, świadectwa z ocenami, świadectwa pierwszych prób twórczych w poezji i dramaturgii, pierwsze publikacje, ślady nauki w seminarium i gry w teatrze, wchodzenie po szczeblach kapłaństwa… Bóg prowadził go, świętego człowieka. I duch świętości był wyczuwalny w jego domu. W Wadowicach urodził się i mieszkał do ukończenia gimnazjum jeszcze jeden nasz święty współczesny — do niedawna rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Krakowie, znany kaznodzieja, niezmienny kierownik katedry, nakarmić i posadzić za stołami naszą potężną drużynę liczącą pół setki osób. „Jesteśmy pielgrzymami z Ukrainy” — to zawsze działało jak hasło, na które otwierały się drzwi i serca. We wtorek, podczas specjalnej ukraińskiej Mszy w sanktuarium Bożego Miłosierdzia, matka przełożona klasztoru sióstr Bożego Miłosierdzia uroczyście wręczyła naszemu proboszczowi ojcu Radosławowi relikwię (cząstkę relikwii) św. Faustyny… Torby były już spakowane wcześniej i wyjeżdżaliśmy z Krakowa. „Po drodze” odwiedziliśmy jeszcze kopalnię soli w miasteczku Wieliczka, gdzie zeszliśmy na trzeci poziom (385 m), przeszliśmy prawie 10 kilometrów podziemnymi wyrobiskami i zapoznaliśmy się z rzadkimi eksponatami podziemnego muzeum, wysłuchaliśmy unikalnych pod względem humoru i dowcipu opowieści naszego przewodnika pana Mariana Wrońskiego, wrzuciliśmy monety do podziemnego jeziora i zaśpiewaliśmy „Błogosław, duszo moja, Pana” w jedynym na całym świecie, wykutym w soli podziemnym kościele o długości 60, szerokości 30 i wysokości 16 metrów z cudowną akustyką, zbierając oklaski licznych grup wycieczkowych. I to jeszcze daleko nie wszystko o naszej pielgrzymce. Ale czyż to mało, żeby człowiek czuł się całkiem szczęśliwy?! Jewhen HOLYBARD, Kijów—Kraków—Kijów
Tłumaczenie maszynowe
Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony
utwory Uliany Krawczenko do oceny Iwanowi Frankowi. Przeglądając rękopisy opowiadań i powieści, Franko natrafił na wiersz młodej nauczycielki „Wspomnij mnie, miły”. Nieco go korygując, Franko wydrukował wiersz w „Zori”, a autorce napisał ciepły list, szczerze zachęcając ją do pracy literackiej. Popularność wśród czytelników Uliana Krawczenko zdobyła już po ukazaniu się pierwszego zbioru poezji „Prima vera” (1885). Stała się pierwszą w Galicji kobietą-poetką. Niełatwy los, uwarunkowany twardością charakteru i życiowymi poglądami poetki, sprzyjał aktywnej pracy w literaturze. Kolejne zbiory „Na nową drogę” (1891), „W drogę” (1912), „Przebiśniegi” (1921), „Łabędzia pieśń” (1924), „Szeleść nam, barwinku” (1932) sypały się jeden za drugim. Oprócz poezji pisała ona także poetycką prozę, szczególne miejsce wśród której zajmuje autobiograficzna powieść „Chryzantemy”. Patriotyczne liryczne poezje Uliany Krawczenko do dziś często pojawiają się w przedrukach w różnych ukraińskich czasopismach.MIASTO PRZY DRODZEZe wszystkich stron umocniony wałami, Mikołajów był ważnym obiektem strategicznym. Umocnienia bez zmian przetrwały do końca XVIII wieku, chroniąc centrum miasta. Na miejscu cerkwi Michała, którą w 1633 (1648?) roku zniszczyli Tatarzy. W 1860 (ta data zachowała się na ścianie cerkwi do dziś) na jej miejscu zbudowano nową kamienną cerkiew, która pozostawała filialną parafii św. Mikołaja do 1959 roku, kiedy została zamknięta przez bolszewików. Od lata 1992 roku staraniami greckokatolickiej wspólnoty cerkiew wznowiła swoją działalność. Oprócz tych dwóch cerkwi, które zachowały się do dziś, w połowie XVII w. w Mikołajowie działały także zniszczone cerkwie Zbawiciela, św. Jerzego oraz Monaster bazylianek, zamknięty przez władze austriackie pod koniec XVIII wieku. Dziś w mieście, jak i niegdyś, znów działają 4 cerkwie. Obok greckokatolickich świątyń św. Mikołaja i Michała, w Mikołajowie jest prawosławna cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy, poświęcona w 1997 roku, oraz cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej, zbudowana w 1992 roku przez wiernych Ukraińskiej Autokefalicznej Cerkwi Prawosławnej. Jednak prawdziwą perełką i, bez wątpienia, amuletem Mikołajowa jest wzniesiona nad miastem w 2002 roku kapliczka w kształcie pisanki. Unikalną cerkiewkę zaprojektował znany mikołajowski rzeźbiarz Andrij Wełyczko, a inspiratorem jej budowy stał się miejscowy mieszkaniec Omelan Iwaniw. Kapliczka-pisanka to bodaj pierwsza świątynia na Ukrainie z tak oryginalną formą architektoniczną. Widać ją ze wszystkich stron Mikołajowa, ponieważ zbudowana została na najwyższym punkcie miasta — Górze Adama, gdzie co roku miejscowa młodzież zbiera się na wielkanocne hajiwki.Więc pisanka, której jajowata kopuła ozdobiona jest witrażowym szkłem, rzeczywiście przypomina nieodzowny atrybut Wielkanocy i wspaniale dopełnia to świąteczne widowisko. Każdy mieszkaniec Mikołajowa, niezależnie od wyznania, z dumą nazywa ją swoją, ponieważ przy otwarciu kapliczkę święcili przedstawiciele wszystkich wyznań religijnych miasta. Właśnie dlatego maleńka cerkiewka służy jako symbol jedności i zrozumienia. Jeszcze jednym amuletem i symbolem wstawiennictwa przed Bogiem jest wzniesiona w ubiegłym roku w miejscowym parku ikona Matki Bożej. Każdego dnia przy niej można zobaczyć pochylone w modlitwie postacie kogoś z mikołajowian lub gości miasta. Do niej po wstawiennictwo przychodzą młode pary i zniedołężniali starcy. Przy niej codziennie, w deszcz i w śnieg, zbierała się na modlitwę mikołajowska wspólnota w niespokojnym czasie Pomarańczowej Rewolucji. I ona pomogła. Przynajmniej mikołajowianie są o tym przekonani. To znaczy, że historyczne doświadczenie przeszłości nie przepadło, a weszło w geny, krew i ciało kozackich rodzin. Te „tysiące westchnień, które szły od dalekich przodków i wewnątrz cerkwi wznosiły się po ścianach do nieba” nie zostały zatarte „pędzlami zagranicznych malarzy”, a stały się nieodłączną częścią wspaniałej świątyni, której imię brzmi — Ukraina.Halyna ZARICKA, m. Mikołajów, obwód lwowski. Zdjęcie autorki
Tłumaczenie maszynowe
Zakończenie. Początek w nr 14 z 2005 r. Z Mikołajowa pochodzą znani ukraińscy poeci Ulana Krawczenko (1861—1947) oraz Mykoła Ustijanowycz (1811—1885), historyk i tłumacz Mychajło Moczulski (1875—1940), redaktor naczelny czasopisma OUN „Ideja i czyn” Mychajło Palidowycz (pseudonim Karpatśkyj), jeden z najsławniejszych dowódców polowych UPA Mychajło Hnatiw (Skoryj), strzelec UPA Stepan Jankewycz (Kruk) oraz wielu innych. Nad losem Ulany Krawczenko zatrzymamy się szczegółowiej. Ulana Krawczenko (Julia Juliwna Schneider) jest znana ukraińskiemu czytelnikowi ze swoich wierszy dla młodzieży. Wykołysana przez przyrodę rodzinnego Mikołajowa poetka przekazała w swoich wierszach wszystko to, co najcenniejsze, co dało jej dzieciństwo: miłość do ludzi, do rodzinnego kraju, przyrody, dobrych uczynków. Do dziś w mieście zachował się dom ówczesnego burmistrza Leontija Ustijanowycza, w którym dorastała Ulana Krawczenko. To właśnie tutaj niejednokrotnie słyszała wiersze w wykonaniu młodego Mykoły Ustijanowycza, jeszcze jednego wybitnego mikołajowianina, przedstawiciela lwowskiej szkoły romantycznej, której rdzeniem była sławna „Ruska Trójca”. Jednak decydujący wpływ na kształtowanie się talentu literackiego poetki miały jej kontakty z Iwanem Franką. Jesienią 1883 roku Omelan Patrycki, redaktor czasopisma „Zoria”, do którego od czasu do czasu pisywała dziewczyna, dał pierwsze retorie współczesnej szkoły średniej nr 3, przechodziły one w wały. Wały osłaniane były rowami, które łączyły się z Głebokim Potokiem. To właśnie za nim, na terenie współczesnego Bolonia, do połowy XVIII wieku nie pozwalano stawiać budynków, aby nie przeszkadzać miejskiej artylerii w osłanianiu najbardziej niebezpiecznego kierunku. Po ówczesnych umocnieniach nie ma dziś śladu. Miasto i obecnie położone jest w malowniczej dolinie, otoczonej z trzech stron grzbietami gór Strużnej, Łysej i Adamowej, którą w mowie potocznej nazywają Wysokim Kamieniem, na lewym brzegu rzeki Dniestr, 38 kilometrów na południe od Lwowa. Przez Mikołajów przebiega autostrada Lwów—Stryj, a 3 km od centrum miasta znajduje się stacja kolejowa Mikołajów-Dniestrowski. Te magistrale transportowe określają korzystne położenie transportowo-geograficzne miasta. Jednak o dobrobycie Mikołajowa można mówić tylko częściowo. Przez doły gigantycznych wyrobisk kopalnianych okolice miasta przypominają krajobrazy z Księżyca czy jeszcze jakichś martwych planet. Możliwe przerwania składowisk śmieci zagrażają zanieczyszczeniem dorzecza Dniestru, a środków, by zaprowadzić porządek, w budżecie nie ma. U tych, którzy kiedyś bywali na Lwowszczyźnie, Mikołajów pozostał w pamięci jako „szare miasto”, miasto, w którym śnieg jest szary od pyłu cementowego, jednak to stwierdzenie już dawno nie odpowiada rzeczywistości. OAO „Mikołajówcement” nadal pozostaje najbardziej perspektywicznym przedsiębiorstwem nie tylko rejonu, ale i obwodu, jednak z dawnych mocy produkcyjnych pozostała dziś tylko dziesiąta część. Dotyczy to również Mikołajowsko-Lwowskiego kombinatu konstrukcji budowlanych, który był flagowcem produkcji żelbetowej obwodu. Dziś znajduje się on na granicy przetrwania. Podobne problemy mają także inne przedsiębiorstwa miasta. Lecz mimo wszystko w Mikołajowie wciąż unosi się duch nadziei. Zakłady kontynuują pracę, starając się zachować przemysł rejonowy i miejsca pracy, a ludzie chodzą do pracy, pokładając nadzieje w zmianach w państwie i Bożej pomocy. SOBORY LUDZKICH DUSZ Głęboka duchowość zawsze była i, mam nadzieję, będzie charakterystyczną cechą Galicji. Pomimo tego, że znaczna część mikołajowskiej ziemi została zniszczona przez wyrobiska kopalniane i szkodliwe emisje produkcji, miasto kontynuuje życie. Rodzą się w nim zdrowe dzieci, kwitną ogrody, kształtują się młode talenty. Wracając do domu, sama dziwię się, jak żyje i młodnieje moje miasto. I po raz kolejny zgadzam się ze słowami mamy o wielkiej duchowości mikołajowskiej ziemi. Przez wieki mikołajowianie zawzięcie i stale zachowywali swoje nieocenione skarby duchowe — wiarę, zwyczaje i tradycje. Jak pisze w swoich wspomnieniach proboszcz Mikołajowa ksiądz Wołodymyr Fedusewycz, pomimo dążeń Polaków, by wygnać z galicyjskiej ziemi ukraińskiego ducha, trudno jeszcze znaleźć miasto o tak wskroś ukraińskim charakterze. Od dawnych czasów aż do dziś centrum życia duchowego narodu ukraińskiego były cerkwie oraz związane z nimi bractwa i szkoły. Tarłowie i Mniszchowie, którzy przyszli na ich miejsce, byli fanatycznymi katolikami, więc takim chcieli widzieć także swoje miasto. Właśnie dlatego w granicach wałów Mikołajowa nie było żadnej cerkwi: wszystkie one zostały zbudowane na przedmieściach. Najstarsza cerkiew patrona miasta świętego Mikołaja została zbudowana jeszcze w 1570 roku na przedmieściu Stryjskim. Przeżyła kilka renowacji i została rozebrana w 1848 roku. Wtedy też na jej miejscu założono fundament nowej cerkwi z kamienia, którą w 1874 roku poświęcił metropolita Josyf Sembratowycz. Cerkiew św. Mikołaja przetrwała dwie wojny światowe, zachowując dla mikołajowian unikalne malowidła najlepszego artysty Galicji drugiej połowy XIX wieku Kornyla Ustijanowycza oraz rzeźby wybitnego rodaka mikołajowskiej ziemi Wołodymyra Skołozdry. Gdzieś w 1616 roku na Podlesiu nad Głebokim Potokiem zbudowano jeszcze jedną drewnianą cerkiew św. Archangie
Tłumaczenie maszynowe
Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony
nie będą już w stanie wyrosnąć na seksualnie silnych, pełnowartościowych mężczyzn, a dziewczynki — zaznać radości macierzyństwa. Tacy ludzie nigdy nie poznają prawdziwej radości kochania w życiu małżeńskim. I jeśli tak zwana edukacja seksualna w szkole zacznie się od nauki anatomii relacji płciowych, techniki aktu seksualnego — to jeszcze bardziej wzmocni przedwczesny popęd seksualny, zdejmie czar duchowości z tajemnicy miłości. Wychowywać w dziecku należy duszę. Warto przyzwyczaić dziecko także do zwykłej higieny codziennej. A fizjologicznie organizm sam dojrzeje: kiedy młody człowiek uformuje się psychicznie, będzie moralnie gotowy, pojmie subtelności biologicznego mechanizmu relacji płciowych — siłą czystego instynktu i poprzez wrodzony temperament. Na lekcjach higieny wieku, psychologii i astrologii należy opowiadać dzieciom o tajemnicach ludzkiej psychiki, o kosmogenetycznym określeniu charakteru ludzi. Główne wysiłki rodziców i pedagogów powinny być skierowane na wzmocnienie i harmonizację dziecięcej psychiki, na zachowanie czystych naturalnych instynktów i pielęgnowanie w dziecięcych duszach dążenia do duchowego ideału. To właśnie stanie się gwarancją dojrzałości płciowej człowieka jako istoty duchowo-biologicznej. Istota wychowania seksualnego polega na tym, że fizjologiczna zmysłowość człowieka nie powinna przeważać nad jego duchem. Różnorodne biologiczne pragnienia i potrzeby, podobnie jak gusta estetyczne, muszą być uzgodnione z wewnętrznym ładem ludzkiej istoty, duchową potrzebą piękna i harmonii. Człowiek nie powinien przemijającymi potrzebami ciała zagłuszać w swoim sercu Światła Wiecznego Piękna. „W zaspokajaniu codziennych potrzeb jest coś poniżającego. Ale Piękno — to wyższa konieczność i ono wyzwala nas od tego uczucia poniżenia. Piękno wnosi szlachetność w uczucie zaspokajania pragnień. Oto dlaczego dawni niepohamowani barbarzyńcy odeszli w przeszłość, a ich miejsce zajęli ludzie, którzy potrafią się powściągać, oto dlaczego ci, którzy słuchali tylko poleceń swojego ciała, uznali nad sobą władzę miłości. …Piękno dla swojego pojęcia wymaga spokoju duszy. Nie da się go pojąć bez powściągliwości” — zaświadczył bengalski artysta i myśliciel Rabindranath Tagore. Wieczne piękno poznaje się w miłości i objawia się ono w czystości, cnocie, harmonii ludzkiej istoty. CNOTA — CZYSTOŚĆ DUSZY I CIAŁA Od dawna Ukraińcy pielęgnują w dzieciach przede wszystkim cnotę — potrzebę zachowania naturalnej czystości duszy i ciała. Tak dojrzewali godni spadkobiercy rodu, którzy strzegli wierności małżeńskiej — gwarancji miłości, gwaranta silnej rodziny. Nasi przodkowie wyznawali jeden kult — kult czystości duszy i ciała. U ludów oryjskich od wieków praktykuje się rytualne duchowe i fizyczne oczyszczenie, które obowiązkowo przeprowadzano w każdej rodzinie. Ta pierwotna, higieniczna zasada kultury oryjskiej była gwarantem duchowo-fizycznego zdrowia rodziny i całego narodu. Pozostałości pradawnego rytualnego oczyszczenia higienicznego do dziś żyją na Ukrainie w obrzędach kultury ludowej, w szczególności w przestrzeganiu postów, w świątecznym oczyszczaniu wodą i ogniem (przed Wielkanocą, na Kupałę, przed Przeczystą, przed Bożym Narodzeniem), w rozjaśnianiu serca modlitwami. Nasi przodkowie w miłości wyhodowali bezcenny duchowy skarb — dojrzałą moralność — i przekazali nam w spadku. Ale obecne pokolenia żyjące na Ukrainie zgubiły przodkowskie kryteria ogólnoludzkiej moralności, zamroczyły czystość swoich dusz obcymi ideologemami... Ciąg dalszy nastąpi. Ołeksandr SZOKAŁO m. Kijów
Tłumaczenie maszynowe
Ciąg dalszy. Początek w nr 6, 14 z 2005 roku. Nakaz instynktu płciowego sprzyja wyborowi partnera i tworzeniu rodziny, wszak czysty instynkt kryje w sobie ziarno duchowości, zarodek moralności. Wola uduchowionego instynktu pomaga zdrowej rodzinie przeciwdziałać konwenansom i wypaczeniom zdegradowanego społeczeństwa. Realizując się w istocie rodzinnej, instynkt przerasta samowystarczalne zaspokajanie potrzeb ciała, które wyczerpują ludzki organizm, i podtrzymuje życiową krzepę rodziny. W rodzinie zakochani w pełni odkrywają swoje fizyczne i duchowe możliwości, a instynktowny pociąg wieńczy duchowa przyjaźń małżonków. Na duchowym poziomie wzajemnych relacji między zakochanymi panuje świadoma wola tworzenia życia. Jej nośnikiem jest słowo małżeńskiej zgody — głos genomu Najwyższej Miłości. Słowo Miłości jako genokod Wszechjednego Ducha zawiera w sobie taką krzepę ziemskiej zmysłowości i Kosmicznej Świadomości, że ożywia zwiędłą w samotności ludzką istotę i jednoczy ludzi w życiodajny świat małżeński. Tak życiotwórcza krzepa Najwyższej Miłości poprzez słowo realizuje się w ziemskiej miłości. Słowo jako duchowa rzeczywistość Światowej Wszechjedności, odkrywając się w myśleniu i działaniu, nieskończenie rodzi światy rodzinne — pierwotne komórki etnicznego i Wszechludzkiego Świata. Słowo — pierworodny duchowy rdzeń trójjedynej zasady moralnej dojrzałości — przejaw wszechjednego genotypu. SAMOOBRONA WSZECHJEDNEGO GENOTYPU Jeśli człowiek nie realizuje się w miłości, może, stłumiwszy namiętność płciową, siłą twórczego ducha zrealizować krzepę życiodajnego instynktu w sferach zewnętrznej działalności czy twórczości artystycznej. Ale często ludzie duchowo niedojrzali wypaczają czyste naturalne instynkty, upraszczając miłość do aktu fizjologicznego i szukając nowych płciowych uciech, schodzą do seksualnych zboczeń, nabywają haniebnych patologicznych namiętności, zagrażając degeneracji życia. A na to Jednoistny ma swój mechanizm samoobrony. Tak niedawno Ziemska Przyroda włączyła go, uderzając w najbardziej wrażliwą sferę ludzkiej istoty — seksualną. Ten bezlitosny biologiczny mechanizm — AIDS, będący syndromem moralnego upadku ludzkości. AIDS poraża tych, którzy naruszają Wszechjedne Prawo Moralne — przestają uświadamiać sobie siebie jako człowieka, życiodajną duchowo-biologiczną istotę Wszechświata, przez której samoświadomość uświadamiana jest cała Ziemska Przyroda. Degradująca się ludzkość w swoich seksualnych wypaczeniach zeszła do tej krytycznej granicy, za którą Ziemska Przyroda, chroniąc własny genetyczny mechanizm przedłużenia życia, blokuje degenerującą się ludzkość, uderzając w jej funkcję obronną — naturalną odporność. POLITYZACJA SFERY INTYMNEJ Sfera relacji płciowych to różnorodna wiedza o biologicznych, psychicznych i duchowych zasadach ludzkiego życia. Nasi przodkowie zdobywali tę wiedzę przez tysiąclecia samorozwoju, duchowego doskonalenia, przekazując ją z pokolenia na pokolenie. Lecz ileż zagubiono z tego, co pielęgnowali przodkowie, ileż wypaczono poprzez polityczno-ideologiczne przemoc wobec ludzkiej natury i wolnego ducha. Obecnie zbieramy owoce społecznego eksperymentu — „komunistycznego przekształcenia świata”, opartego na antyewolucyjnych, ateistycznych dogmatach prymitywnego materializmu i klasowego antagonizmu, który niszczy światową zasadę Wszechjednej Miłości. Komunistyczny reżim uderzył przede wszystkim w rodzinę. Przetrwanie mężczyzny i kobiety postawiono w całkowitej niewolniczej zależności od zewnętrznych, materialnych warunków, zamknięto możliwość duchowego samorozwoju. Natura człowieka upadła do prymitywnej, jednostronnej biologicznej egzystencji. Stłamszono kobiecą naturę — podstawę ziemskiego życia. Nadmierna fizyczna praca wypaczyła życiodajną istotę kobiet. One, jak i mężczyźni, tracą naturalną zdolność kochania i rodzenia dzieci, albo też wydają na świat niezdrowe, niepełnowartościowe potomstwo, co prowadzi do degeneracji narodu. Kobietę-matkę oderwano od rodziny, od wychowania dzieci, czym zajmowała się od wieków. O zarobek zawsze dbał ojciec, a teraz nie jest w stanie wyżywić rodziny za tę nędzną państwową jałmużnę, którą pasożytujący system poniża jego męską i zawodową godność. Tak sprymitywizowano, zhańbiono najdelikatniejszą, najbardziej intymną sferę ludzkich relacji — sferę miłości i przedłużenia rodu, która była nienaruszalna, święta dla naszego narodu. Relacje płciowe, jak i wszystkie inne ludzkie stosunki, poddano totalnej komunistycznej ideologizacji. „Czerwony profesor” A. Załkind wydał w 1924 r. metodologiczną broszurę — „Dwanaście przykazań płciowych rewolucyjnego proletariatu”, jezuicki program wprowadzenia bolszewizmu w sferę intymną, w której naturalność intymnych stosunków zeszpecono klasowymi dogmatami. Według tych przykazań należy prowadzić „dobór płciowy w linii klasowej rewolucyjnej proletariackiej celowości”. Ideolog utwierdzał zasadę biosocjalnej selekcji, którą wprowadzał w życie bolszewicki internacjonał-faszyzm, zwany dyktaturą proletariatu. W interesie władającej rewolucyjnej klasy, która służyła przykrywką dla władców-pasożytów, rekomendowano przeprowadzać mechanizację i polityzację sfery płciowej: „Sfera płciowa ma we wszystkim podporządkowywać się klasowej, w niczym tej ostatniej nie przeszkadzając”, a „klasa w interesie rewolucyjnej celowości ma prawo ingerować w życie płciowe swoich członków”. Zrozumiałe, że wszechwładnym wszystko wolno. Dlatego wśród członków ich klasy prawa wszechludzkiej moralności zniesiono, a rewolucyjna etyka klasowa zalegalizowała rozpustę i sadyzm, o czym świadczył sposób zepsutej egzystencji partyjnych wodzów i władającej pasożytującej kliki. Według dogmatów państwowego socjalizmu ludzka rodzina miała stać się seksualnym więzieniem, biologicznym mechanizmem produkowania klasowych fanatyków-biorobotów, którzy powinni wykonywać wolę tych, którzy są u władzy. Proletariacka etyka klasowa ogłosiła miłość burżuazyjnym przeżytkiem. Odpowiednio pedagogika klasowa widzi w socjalistycznej rodzinie jedynie funkcję rodzenia potomstwa, a funkcję wychowania powierza domom dziecka i upolitycznionej szkole, którym należy wprowadzać zasady bolszewickiej ideologii: „Musimy zrobić z dzieci bojowników naszej sprawy” — to rozpropagowane hasło N. Krupskiej jeszcze do niedawna można było spotkać w szkołach i przedszkolach. Tak socjalistyczne imperium płodziło sobie janczarów — bezrodnych agresywnych obrońców kolonialnego systemu.
Obecnie podnieśliśmy krzyk o utracie człowieczeństwa, o okrucieństwie dzieci. Zaczęliśmy mówić o potrzebie wychowania uczuciowego, seksualnego uczniów. Zrozumieliśmy konieczność zwrócenia się do zaniedbanego doświadczenia minionych pokoleń. Ale nasi przodkowie nie studiowali seksuologii! Zachowywali natomiast czystość naturalnych instynktów i w dzieciach od małego pielęgnowali duchowość uczuć. Przecież duchowość w relacjach płciowych jest siłą przewodnią, bez niej popęd płciowy staje się celem samym w sobie, w niezaspokojonym pragnieniu cielesnej rozkoszy ludzie uciekają się do zboczeń seksualnych, potworności. Dlatego modne obecnie szkolenie seksualne kryje w sobie zagrożenie hipertrofii fizyczności nad duchowością, potrzeb bytowych organizmu nad życiowym dążeniem duszy. Przecież wtajemniczanie dzieci w arkana fizjologii relacji płciowych, a stąd rozwój samowystarczalnej zmysłowości bez zachowania naturalnej czystości instynktów, bez pielęgnowania duchowego ideału — nieuchronnie doprowadzi do dezorientacji nastolatka. U naszych dzieci pod wpływem różnych czynników (brak ułożenia bytowego rodzin, bezduszny system postradzieckiej edukacji, zalew fizjologii seksu w kinie i telewizji) oraz bodźców, które drażnią nieukształtowaną dziecięcą psychikę, przedwcześnie budzi się wzmożone zainteresowanie płciowe. Wczesne stosunki płciowe są strasznie szkodliwe dla zdrowia. Fizjologicznie i psychicznie niedojrzały organizm nastolatka traci swoją jeszcze słabą siłę życiową: z reguły chłopcy
Tłumaczenie maszynowe
Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony
organ zarządzający, jeśli uda się wyprowadzić branżę filmową z Ministerstwa Kultury? Od lidera wiele zależy. — Najpierw Ministerstwo musi określić, co to będzie: Służba Państwowa czy coś innego. I niezwłocznie ogłosić konkurs. Niech ludzie składają swoje programy. Są ludzie, którzy mogliby stanąć na czele tej sfery. Choćby Serhij Trymbacz, człowiek doświadczony, znany w kręgach filmowych. Jest biznesmen Ołeh Korotenko — młody, energiczny. Czy też Ołeś Janczuk, Mychajło Illenko, Ołeś Sanin — utalentowani reżyserzy i organizatorzy. Może są specjaliści, o których istnieniu nawet nie podejrzewamy. Dlatego niezwłocznie trzeba ogłosić konkurs. Minęło już półtora miesiąca od przesłuchań parlamentarnych. Czas płynie nieubłaganie. Wielkim problemem są państwowe studia filmowe, ich forma gospodarowania. Nie mogą one istnieć w takiej formie nadal. Weszły w sprzeczność z życiem rynkowym. Trzeba je reorganizować. Na wspomnianym posiedzeniu była jedna strona. Dlaczego nie wezwano dyrektorów studiów? Państwowe studia filmowe powinny zostać przekształcone w przedsiębiorstwa usługowe, jak to zaznaczono w ogólnopaństwowym Programie. Mają to być holdingi, połączone wspólnym interesem. Co zaś dzieje się w studiach? Albo zupełnie nic, albo to, co w studiu Dowżenki. Zbierzmy się wszyscy, którzy mają w tym interes: państwo, potencjalni inwestorzy — i będziemy się umawiać. Kino to wysokotechnologiczna, złożona produkcja. Mogą tam być różne przedsiębiorstwa: i światło, i kamery, i dźwięk. Należy połączyć je na jednym terenie, przekształcić w biznes, ale z kontrolą państwa. I ostatnia rzecz — naszego kina nie opuścili jego najwięksi zwolennicy. W działającej Radzie Ekspertów są ludzie, patrioci kina, którzy nim żyją. Dlaczego nie wykorzystać ich doświadczenia? P.S. Podczas przygotowywania materiału minister kultury Oksana Biłozir podpisała zarządzenie o zwolnieniu Mykoły Mazara ze stanowiska Dyrektora departamentu kina, nie czekając ani na konkurs na obsadzenie stanowiska, ani na jego wyniki. Zatem branża filmowa na Ukrainie jest „bezgłowa”. laboratorium, to miejsce eksperymentu, działalności artystycznej, gdzie żadna produkcja się nie odbywa. Tylko ochrona państwa może pomóc artystom, którzy pracują bardzo poważnie. A inaczej artysta będzie zmuszony pracować tylko dla dzisiejszego kawałka chleba. A sztuka nie lubi pośpiechu, potrzebuje pewnej stabilności. Chcemy, aby artysta miał możliwość realizować swoje dzieła po prawdziwych cenach, które odpowiadają współczesnym relacjom rynkowym, i miał godną pozycję w społeczeństwie, jako twórca, jako człowiek, który żyje nie tylko chlebem powszednim, ale i sztuką, i pragnie, aby nasze społeczeństwo stawało się duchowo i kulturowo bogatsze. To znaczy Związek i artyści stawiają przed sobą zadania o kierunku państwowotwórczym, narodowym, i trzeba to rozumieć oraz pomagać artystom rozwiązywać te zadania, ponieważ są one niezwykle ważne dla całego naszego społeczeństwa. z Przygotowała Kateryna TARCZEWSKA
Tłumaczenie maszynowe
SALA KINOWA Istnienie ukraińskiego kina od ponad 10 lat jest zagrożone: stałe (z wyjątkiem 2001 roku) niewykonywanie finansowania budżetowego, brak ram prawnych, które stymulowałyby jego wsparcie finansowe, tak jak ma to miejsce w krajach europejskich. Ale sytuacja nigdy nie była tak groźna, jak dzisiaj. Wydawało się, że zmiany na lepsze rozpoczęły się 23 lutego, kiedy państwo wreszcie skupiło się na „najważniejszej ze sztuk” w murach Rady Najwyższej, wysłuchawszy zarówno filmowców, jak i konstruktywne wystąpienie ministra kultury, którego jasne i słuszne zadania budziły nadzieje: minister teraz pomoże zaktywizować i ożywić produkcję ukraińskich filmów. Minął czas i 31 marca poczta elektroniczna przyniosła komunikat służby prasowej tego Ministerstwa: „Minister spotkała się z filmowcami i odbyła się rozmowa o reformowaniu ukraińskiego kina”. Na liście zaproszonych, oprócz jednego filmowca (Mychajła Illjenki), kino reprezentował komercyjny dystrybutor filmowy, który obsługuje amerykańskie kino, oraz komercyjne kanały telewizyjne, dla których kino jest dodatkiem do reklam i wyłącznie produktem zagranicznej produkcji (studio „1+1”, dzięki Bogu, zaczęło wreszcie pokazywać ukraińskie, co prawda po północy) oraz dyrektor MFF „Mołodist”, który nazwał przesłuchania parlamentarne „zbiorową masturbacją”. Może należy się cieszyć, że telewizja i dystrybucja wykazały „zainteresowanie” ukraińskim kinem? Ale jakie są ich prawdziwe zamiary, skoro posiadając zasoby finansowe, do tej pory nic dla kina nie zrobiły, nawet gotowych ukraińskich filmów praktycznie nie pokazywały. Pragną zdewaluować Postanowienie z przesłuchań i przekonać wszystkich, że nic się nie wydarzyło. Nasuwa się pytanie: z jakiej racji władza wykonawcza powierza interesy narodowe kina strukturom komercyjnym, które pracują wyłącznie z zagranicznym producentem towarów? — Mykoło Pawłowiczu, czy to świadoma zamiana pojęć, czy skutek niekompetencji, kiedy nie rozróżnia się kina i tele- SZTUKA PRZEWODNICZĄCY — NIE PREZYDENT: ILE ZECHCE — TYLE BĘDZIE, JEŚLI WYBIORĄ… Zjazd odbywał się przez dwa dni pod koniec marca, równo 4 lata po poprzednim (właśnie na czteroletnią kadencję wybiera się przewodniczącego Związku i przewodniczącego komisji rewizyjnej). Główne pytania postawione na zjeździe to: kto będzie przewodniczącym Związku, jaki jest jego dalszy program, czy będą radykalne zmiany w jego działalności. Podnoszono również kwestię terminu przebywania przewodniczącego Związku na swoim stanowisku. Ograniczeń co do terminu nie ma ani w ustawie o związkach twórczych, ani w naszym obowiązującym statucie. Człowiek ma prawo tyle razy ubiegać się o stanowisko przewodniczącego, ile zechce. W wyniku tajnego głosowania na zasadzie alternatywnej przewodniczącym pozostał Wołodymyr Czepełyk. Zmiany, bez wątpienia, będą, ale nie zmieni się to, co najważniejsze — nasz przewodniczący mocno stoi na stanowisku, że Związek musi istnieć, musi się rozwijać, alternatywy dla Narodowego Związku Artystów Ukrainy jako organizacji, która prowadzi państwowotwórczą politykę narodową w dziedzinie sztuk pięknych, na razie nie ma. Zatem zaufanie, jakim zjazd obdarzył kierownictwo pracujące w poprzednim okresie, świadczy o tym, że w Związku zarówno pod względem kierunku, jak i charakteru działalności wszystko jest w porządku. ZWIĄZKOWE NADZIEJE I SUKCESY Najważniejsze to zachować Związek jako potężną organizację społeczną, której liczba członków zbliża się do 5 tys. w całej Ukrainie, zachować wizję? Rozumiem, nie Pan tworzył listę i pytanie zatem nie do Pana. I mimo wszystko, jak Pan to skomentuje? — Jestem przede wszystkim wdzięczny, że choć tam zaprosili, bo mam związek z kinem, przepracowawszy w nim 41 lat. Zaczynałem jako oświetleniowiec i mój pierwszy film, nawiasem mówiąc, to „Cienie zapomnianych przodków”, kiedy z wiszącego mostu w wielkim pawilonie studia filmowego im. O. Dowżenki patrzyłem, jak kręcą epizod w cerkwi i byłem zachwycony tą bajką, która się tam tworzyła. — Czym jest siła prawdziwego kina — nawet oświetleniowcy, którzy biorą udział w tworzeniu arcydzieła, robią niemałą karierę! — Udzielono mi głosu na tym spotkaniu. Nawiasem mówiąc, Mychajło Illjenko zauważył pewne odchylenie w stronę przedstawicieli telewizji. Jest ona konkurentem kina, ale z drugiej strony — to potężna siła, która mogłaby pomóc rozwojowi kina. Przede wszystkim dotrzeć do widzów z ukraińskimi filmami. Na razie szerokiej, owocnej współpracy z telewizją nie mamy, bo ma ona, zwłaszcza komercyjna, swój cel: oczywiście zysk, dochody z reklam. Były projekty — wspólnie zrobiliśmy kilka filmów. Nawet Memorandum o współpracy zawarliśmy. Nie odmawiamy żadnemu kanałowi telewizyjnemu i dajemy możliwość pokazania jakiegokolwiek ukraińskiego filmu, często robimy to za darmo, chociaż państwowe studia filmowe powinny otrzymywać z tego jakieś środki na swoje utrzymanie. Zdziwiła mnie również jednostronność w doborze uczestników. Zrozumiałem, że słuchają tylko jednej strony. Większość uczestników ma z kinem pośredni związek. I dziwnie było słuchać sentencji kierowników kanałów telewizyjnych „Inter” oraz „1+1” — szanuję ich, dobrze wykonują swoją pracę, ale to biznesmeni od telewizji. A interesy kina i telewizji trzeba zrównoważyć — i to jest zadanie państwa. Oczywiście na takich naradach Z Mykołą MAZIAREM, dyrektorem Departamentu ds. Kinematografii Ministerstwa Kultury i Sztuki Ukrainy rozmawia Łarysa BRIUCHOWECKA. powinno być więcej filmowców. Moim zdaniem należy przestrzegać już przyjętej ustawy: „O ogólnopaństwowym programie rozwoju przemysłu filmowego na lata 2005—2007”, gdzie określono koncepcję polityki państwowej na najbliższy okres, która polega na odnowieniu kinematografii jako samodzielnej, konkurencyjnej branży. A zrobić to można tylko wspierając narodowy biznes filmowy. Zmienić mechanizm finansowania państwowego i przejść na schemat producencki. Nawiasem mówiąc, trzeba wykonywać także rekomendacje Rady Najwyższej w wyniku przesłuchań parlamentarnych, a ja już słyszę — to tylko rekomendacje. Ci nowo objawieni doradcy słabo je przeczytali. A w nich jasno określono drogę wyjścia z kryzysu ukraińskiego kina. Według podstawowej zasady kino to biznes. A kultura to sfera budżetowa. Przez cały czas próbuje się je łączyć. Przez to
— i w ustawie, i na przesłuchaniach parlamentarnych zaznaczono: trzeba stworzyć odrębny organ zarządzania. Tymczasem minister proponuje Państwową Służbę Kinematografii pod kontrolą Ministerstwa. — Czyli zmienia się tylko nazwa, ale nie struktura. — Istota się nie zmienia. Jest kilka kroków, które natychmiast trzeba wykonać. Wyraźnie określić: kino to branża i wymaga ona odrębnego organu administracji państwowej. Co więcej, połączenie z Ministerstwem Kultury doprowadziło branżę do stanu krytycznego. Ile lat z rzędu wszystko, co proponowaliśmy, napotykało na formalne poparcie! Nie rozwiązywano problemów co do istoty. Drugie: natychmiast należy przyjąć szereg ustaw preferencyjnych (dokładniej, poprawek do ustaw), o których mówiono na przesłuchaniach parlamentarnych, w tym także minister kultury. Zdziwiła mnie propozycja współpracy z amerykańskim kinem. Amerykańskie kino będzie sponsorować ukraińskie? Nie wierzę! Jedyne, co się stanie, to że taniej będą kręcić tutaj swoje filmy. Amerykanie ruszają na Wschód i dalej niż Ukraina nie pójdą, Rosja ich nie wpuści — tam dzisiaj trwa prawdziwy renesans w kinie. Dlaczego nie chcemy skorzystać z ich doświadczenia? Proces filmowy trwa. Proces jest dynamiczny i ofensywny. Musimy dać impuls naszemu biznesowi filmowemu. Są chętni. Ale inwestowanie pieniędzy w sferę, która nie może przynieść zysków natychmiast, jest ryzykowne. I to wymaga wsparcia. Nie ma nic — w tym ulg podatkowych. Państwo nigdy nie będzie w stanie zapewnić produkcji filmowej stuprocentowego finansowania. Jest wyjście! Ustawa o opłacie będzie w stanie zapewnić wsparcie dla kina narodowego. Już dwa lata projekt ustawy leży w Radzie Najwyższej. Zatem trzeba stymulować zainteresowanie krajowego biznesu tą branżą. Choćby na 4—5 lat. — A co z kwestiami kadrowymi? Kto mógłby stanąć na czele tego. Niedawno odbył się kolejny zjazd Narodowego Związku Artystów Plastyków Ukrainy. O jego przebiegu, a także o działalności Związku i jego dalszych planach opowiedział sekretarz odpowiedzialny NZAPU, artysta ludowy Ukrainy, członek korespondent Akademii Sztuk Pięknych Wasyl Jewdokymowycz PEREWALSKI.
Tłumaczenie maszynowe
Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału
majątek tej organizacji i sprawić, by nasze kombinaty pracowały — jak dotąd są one nadmiernie opodatkowane, a jeśli zyski idą na podatki, to Związek nie będzie miał z nich zysku. Również z zamówieniami jest problem, ponieważ klasy średniej, która kupowałaby dzieła sztuki, u nas nie ma, a państwo kupuje bardzo mało, dlatego muzea i fundusze państwowe uzupełniają się nowymi dziełami w bardzo niewielkiej ilości. W ten sposób powstaje luka, niewypełniona żadnymi dziełami sztuk plastycznych przez określony czas. Mamy nadzieję, że nasze państwo zwróci na to uwagę, poprawi się sytuacja z finansowaniem w dziedzinie kultury, dzieła będą kupowane częściej i nie będą ginęły w prywatnych kolekcjach (dobrze, jeśli w Ukrainie, a nie w większości za granicą). Istnieje problem, że artyści nie mają stałego zarobku, a zatem zgodnie z obowiązującym prawodawstwem nie będą mieli prawa do emerytury. Około stu artystów wyjechało za granicę szukać zarobku, ale czy wszyscy wrócą — są wątpliwości, i tak tracimy utalentowanych ludzi, ponieważ ktokolwiek wyjedzie za granicę, nie wróci. Tak więc problemy są, oczywiście, ale nie ma takich, których nie dałoby się rozwiązać. Mimo wszystko działalność wystawiennicza, którą uważamy za dla siebie podstawową, aktywnie się rozwija: co tydzień w salach Związku zmienia się po kilka wystaw. Niedawno, właśnie przed zjazdem, zorganizowano wystawę Michajła Hordijowycza Deregusa, poświęconą jego 100-leciu urodzin. Związek wydał także album-katalog Michajła Deregusa, obok niego eksponowano wystawę 80-letniego artysty-plakacisty Fedora Hluszczuka, niedawno była wystawa Wołodymyra Wasylowycza Mykity, którego zgłaszaliśmy do otrzymania Nagrody Szewczenki i otrzymał ją. Wspólnie z Ministerstwem Kultury organizujemy bardzo wiele ogólnoukraińskich wystaw — nie można powiedzieć, że państwo nas nie wspiera — wspiera, na ile jest to możliwe. Za pomocą państwa wydaliśmy wspaniałe albumy — „Narodowy Związek Artystów Ukrainy”, „Sztuka ukraińska”. Związek wydaje za własne środki jedyne na Ukrainie czasopismo artystyczne, które ukazuje się regularnie — „Sztuki plastyczne”.
PRAWO ARTYSTY DO MIEJSCA PRACY I CHLEBA POWSZEDNIEGO Bezsprzecznie doskonalenie jest zawsze potrzebne. Zadań jest bardzo wiele. Ważnym kierunkiem jest zapewnienie artystom pracowni. Każdy artysta liczy na to, że oprócz ochrony społecznej i moralnej, oprócz możliwości udziału w wystawach, otrzyma twórczą pracownię. U nas jest bardzo wiele pracowni, a jeszcze więcej artystów, zwłaszcza wśród młodszego pokolenia, którzy ich potrzebują. Budować nie mamy środków — szukamy funduszy i inwestorów. Trudna sytuacja powstała z pracowniami, które sami artyści lub Związek wynajmują z niemieszkalnego zasobu miasta — podnoszony jest czynsz. To zmusza artystów do opuszczania pracowni. Trzeba podjąć jakieś działania w obronie artystów, ponieważ oni, oprócz pracowni, nie mają innego miejsca pracy, a każdy człowiek ma prawo do miejsca pracy. I pobierać od artysty czynsz taki, jaki pobiera się od przedsiębiorcy, jest niewłaściwe, ponieważ pracownia artysty to twórcza
Tłumaczenie maszynowe
Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony
„Znowu jakiś przerób opery Mozarta” — niezadowolony mruknie wybredny czytelnik. Nie, szanowni państwo, wcale nie o to chodzi. Jeśli imię wielkiego Austriaka i wspomnimy, to w zupełnie innym kontekście. A teraz chce się porozmawiać o Nauczycielu. Jarosław Wasylowycz Werchowyneć nie tylko całe swoje życie poświęcił służbie muzyce, ale i zaszczepił miłość do niej, wychował setki wspaniałych muzyków. „Wszyscy jesteśmy z dzieciństwa”, a dzieciństwo to przede wszystkim rodzina. Rodzina, w której słowo „Ukraina” nigdy nie było tylko pojęciem geograficznym. Imię ojca — Wasyla Mykołajowycza — znane jest wszystkim miłośnikom sztuki tańca ludowego. Kompozytor, chórmistrz, choreograf, etnograf, pedagog. Wszystkich jego zainteresowań wystarczyłoby dla dziesięciu osób. Ale Wasyl Mykołajowycz był prawdziwym naukowcem. Jego dzieło „Teoria ukraińskiego tańca ludowego” stało się właściwym obowiązkowym podręcznikiem dla wszystkich zespołów twórczości ludowej. Jego utwory chóralne i romanse włączano do repertuarów wielu śpiewaków. A matka… Rzadki jak na tamte czasy zawód dla kobiety: inżynier tkactwa i dziewiarstwa. I męska odwaga. Podczas ukraińskiej rewolucji — łączniczka głównego atamana Symona Petlury. Taka karta biografii była skrajnie niebezpieczna w czerwonym Kijowie. Jedyna „wdzięczność” za to — cela więzienna. Wczesne dzieciństwo Jarosława minęło za kratami — nie w przenośni, a właśnie w dosłownym znaczeniu tego słowa. Szare więzienne ściany, kraty w oknach — pierwsze dziecięce wspomnienie przyszłego artysty. A po zwolnieniu z więzienia — osławiony „setny kilometr” — bliżej Kijowa władza nie dopuszczała rodziny „ukraińskich burżuazyjnych nacjonalistów”. Muzyczny talent u Jarosława objawił się bardzo wcześnie. Zaczął uczyć się gry na fortepianie i skrzypcach u fastewskiego nauczyciela śpiewu M. Docenki. Matka rozumiała: syn musi rozwijać swój talent i rwała się do Kijowa. Wreszcie się udało. Młody muzyk wstępuje do dziesięcioletniej szkoły muzycznej. Początkowo uczy się w klasie skrzypiec, ale skrzypek J. Mahaziner zarekomendował mu naukę gry na jakimś instrumencie dętym. I tutaj los uśmiechnął się do Jarosława. Trafia do klasy Andrija Fedorowycza Procenki. Później, we wspomnieniach o nauczycielu, Werchowyneć nazwie Procenkę swoim drugim ojcem. I rzeczywiście, nauczyciel niedawno w Sali Kolumnowej Narodowej Filharmonii Ukrainy odbył się wieczór muzyki wokalnej. Był to koncert filharmoniczny: program przyciągał swoją spójnością i oryginalnością. Koncert był poświęcony twórczości wokalnej trzech kompozytorów. W pierwszej części laureatka międzynarodowych konkursów Jelyzaweta Lipitiuk (sopran) i Zoja Wołodarska (fortepian) zaprezentowały romanse M. Ippolitowa-Iwanowa i S. Rachmaninowa. W drugiej — w wykonaniu zasłużonego artysty Ukrainy I. Czajczenki (baryton) i Anatolija Iljina (fortepian) zabrzmiały stosunkowo rzadko wykonywane w Kijowie dzieła wielkiego D. Szostakowicza: 10 pieśni Błazna z muzyki do tragedii Szekspira „Król Lear” i uczył młodego ucznia nie tylko muzyki, ale i wychowywał w nim prawdziwe ludzkie cechy. W 1938 roku Wasyl Mykołajowycz Werchowyneć został rozstrzelany jako „burżuazyjny nacjonalista”, a uczenie syna „wroga ludu” było nie lada obywatelskim czynem. Szczęśliwy człowiek, który ma Nauczyciela! A. Procenko „wprowadził w życie” swojego utalentowanego ucznia, stał się dla niego wzorem pedagoga. Przyjaźń z nauczycielem pomogła samemu Jarosławowi Wasylowyczowi stać się takim dla swoich licznych uczniów. Wojna. Ewakuacja. Werchowyneć uczy się w Swierdłowsku, dokąd przeniosło się Konserwatorium Kijowskie. Potem — nauka w szkole piechoty, służba w plutonie muzycznym. Zdemobilizowany Werchowyneć wraca do rodzinnego miasta. Przede wszystkim wznawia naukę w Konserwatorium Kijowskim, z radością dowiaduje się, że klasę fletu prowadzi ulubiony pedagog A. Procenko. Kijów jest zrujnowany. Zajęcia odbywają się w zimnych audytoriach. Poczucie głodu jest ciągłe, a do gry na flecie potrzebny jest dobry oddech. I znów A. Procenko, jak drugi ojciec, pomaga uczniowi, pomaga pieniędzmi, żeby choć trochę podkarmić chłopaka, a na wszystkie próby zwrotu długu tylko macha ręką: „Oddasz, kiedy się wzbogacisz”. Niemało z przebogatego doświadczenia pedagogicznego A. Procenki Werchowyneć potem przejmie i w swojej działalności: i precyzyjne planowanie i przemyślenie w najdrobniejszych szczegółach każdej lekcji, i aktywizowanie twórczej inicjatywy uczniów, i wymaganie idealnego opanowania tekstu muzycznego. W tych latach Werchowyneć znajduje swoje przeznaczenie. Jego żoną została Klara Wsewołodiwna — utalentowana muzyczka, altowiolistka. Razem otwierają studio operowe. Premierą był spektakl „Wesołe kumoszki z Windsoru”. Dyrygentem tego spektaklu był jeden z najlepszych dyrygentów — W. Tolba. Spektakl przeszedł błyskotliwie. Flet — najważniejszy instrument orkiestry. To wpajał młodemu fleciście jeszcze jeden jego pedagog — S. Antonow. To właśnie on uczył Werchowynca grać w zespole. To doświadczenie Werchowyneć przeniesie do teatru operowego, gdzie zacznie pracować od 1948 roku. Na zawsze zapadł w pamięć Jarosławowi Wasylowyczowi jego pierwszy spektakl — „Demon” A. Rubinsteina. Właśnie w tych latach zaczyna się działalność pedagogiczna muzyka. W opusy. Oprócz tego wieloczęściowe dzieło wymaga dramaturgicznego budowania — czyli reżyserskiego „spojrzenia z góry”. Element teatralny bardzo wyraźnie przejawił się właśnie w drugiej części — przede wszystkim dzięki sceniczności, założonej przez autora, i, oprócz tego — wyrazistej grze aktorskiej wszystkich uczestników widowiska. O tragedii Szekspira „Król Lear” nie trzeba opowiadać szczegółowo… Szekspirowscy błaznowie nierzadko są ważniejsi niż koronowane głowy, wokół których wielki angielski dramaturg rozpościera zdumiewające akcje; niosą mądrość i prawdę, której nie boją się wypowiadać w oczy. Ostrość muzycznego wcielenia postaci Błazna — jedynego przyjaciela zdetronizowanego starego króla — jest wymowna, jak zawsze w tych przypadkach, kiedy Szostakowicz mówi od siebie, nie używając aluzji, nie parodiując i nie naśmiewając się. Optymista z natury, Jarosław Wasylowycz czasami z niepokojem patrzy w przyszłość. Niepokoi go obecny stan i przyszłość poważnej muzyki. Jak to nie smutne, uważa, że jej obecny stan nie jest najlepszy. Muzykolodzy czasów radzieckich delikatnie milczą o stworzeniu tak zuchwałego i bezlitośnie szczerego „historycznego anegdotu”, jak „Antyformalistyczny rajok”, chociaż właśnie w nim jak nigdzie indziej objawił się prawdziwy Szostakowicz.
Tłumaczenie maszynowe
„Antyformalistyczny raj” (Antyformalistychnyj rajok), który gatunkowo jest bliski jednoaktowej operze satyrycznej. Jeśli eklektyczna pstrokacizna programu zazwyczaj świadczy o chęci wykonawcy do popisywania się przed publicznością za pomocą tych utworów, które wychodzą mu najlepiej, to koncert tematyczny — taki jak ten, o którym mowa — wskazuje na dobry gust i świadomość wykonawczą artystów, a czasem także na swego rodzaju cele edukacyjne. Sięganie po dużą liczbę utworów jednego autora, po cykle — jest zawsze bardziej odpowiedzialne i trudniejsze niż wykonywanie pojedynczych, najbardziej ulubionych. W 1948 roku wykłada w szkole muzycznej im. M. Łysenki, a od 1954 roku — w Kijowskiej Szkole Muzycznej im. R. Gliera. Właśnie tutaj ujawnił się jego niezwykły talent pedagoga. Zawsze pamiętał lekcje swojego nauczyciela Andrija Fedorowycza Procenki. Wychowując przyszłych muzyków, Werchowyneć uczy ich szacunku do wielkich kolegów. Sam zawsze był zachwycony dyrygentem Tolbą, porównując go do malarza Szyszkina za umiejętność precyzyjnego wypisywania każdego szczegółu. Nie mniej zachwyca Werchowyncia sztuka innych dyrygentów: O. Kłymowa, J. Karasyka, N. Rachlina, W. Piradowa, K. Symeonowa, którego porównywał pod względem siły sztuki do wielkiego malarza — Leonarda da Vinci. Później przyjdzie zachwyt także młodym wówczas Stefanem Turczakiem. Wszystkie najlepsze tradycje kultury muzycznej stara się przekazać od dyrygentów swoim uczniom. Rozumiał, że obowiązkowym dla każdego muzyka jest fortepian. Kiedy podrosła córka maestro — Ola, sam prowadził ją na lekcje do swojej koleżanki Jewhenii Wołodymyriwny Frejnkin, wspaniałej akompaniatorki, od której zapożyczył wiele pożytecznych rzeczy dla swojej działalności pedagogicznej. Lata pracy w Operze Kijowskiej na zawsze skłoniły jego serce ku klasycznemu repertuarowi operowemu. Werchowyneć grał w najlepszych. Jeśli chodzi o „Antyformalistyczny raj” — tutaj wszystko jest zjadliwe, od tytułu i imion postaci po parodystyczne charakterystyki muzyczne, drwiące cytaty muzyczne. Wiadomo, że na styl kompozytorski Szostakowicza w dużej mierze wpłynął niezmiernie szanowany przez niego Musorgski, w którego spuściźnie znajduje się nawet swoisty prototyp „Raju” (oczywiście bez współczesnego epitetu „antyformalistyczny”, który bezbłędnie odsyła nas do czasów bez piśmiennej cenzury). Muzykolodzy czasów radzieckich delikatnie milczą o stworzeniu tak zuchwałego i bezlitośnie szczerego „historycznego anegdotu”, jak „Antyformalistyczny raj”, chociaż właśnie w nim jak nigdzie indziej przejawił się prawdziwy Szostakowicz. Słownie mógł ile chciał podążać „Drogą ludowości i realizmu” oraz „Wzywać do walki o lepsze” (to realne tytuły utworów literackich kompozytora), ale jego muzyka wydawała go z głową — rozumnego, bezlitośnie przenikliwego i zbyt niezależnego geniusza. Co można powiedzieć o wokalnej OSOBOWOŚCI przedstawieniach: „Katarzyna Izmajłowa” D. Szostakowicza, „Wojna i pokój” S. Prokofiewa, „Aida” G. Verdiego, „Borys Godunow” i „Chowańszczyzna” M. Musorgskiego. Ale najbardziej ulubioną operą Werchowyncia pozostaje opera, niegdyś debiutancka dla niego: „Demon” A. Rubinsteina. Jeszcze jako uczeń dziesięciolatki usłyszał Werchowyneć słowa swojego nauczyciela A. Procenki: „Jak nuty są starannie wydrukowane, tak starannie trzeba je grać”. Tego zawsze wymaga także od swoich uczniów. Najwyższą pochwałą dla Jarosława Wasylowycza było, gdy jeden z jego uczniów grał na konsultacji przy wstępie do konserwatorium A. Procence „Melodię” z opery Ch. W. Glucka „Orfeusz i Eurydyka”, a profesor przede wszystkim zauważył: „Bardzo dokładnie znasz tekst utworu”! Byłoby niesprawiedliwie, gdyby bohater naszego szkicu wydał się człowiekiem, który jest tylko pogrążony w świecie muzyki i niczego innego nie widzi. Jarosław Wasylowycz — wszechstronnie wykształcony człowiek, doskonale zna literaturę, zwłaszcza ukraińską klasykę. Przez wiele lat był niezmiennym prenumeratorem czasopisma „Wseswit” — od tego słynnego, z czasów W. Korotycza, aż do ostatniego czasu. Młody duchem maestro zachwyca się utworami takiego młodzieżowego gatunku, jak fantastyka naukowa, bardzo kocha poezję. Optymista z natury, Jarosław Wasylowycz czasami z niepokojem patrzy w przyszłość. Niepokoi go obecny stan i przyszłość poważnej muzyki. Jak to nie smutne, uważa, że jej obecny stan nie jest najlepszy. Ale ten smutek szybko mija. Wspomina swoich uczniów, tych, którym dał przepustkę w życie. Ogląda ich fotografie, zarówno szkolne, jak i współczesne. Po całym globie brzmią czarujące flety. I w rodzinnym Kijowie jest wielu jego ulubionych uczniów. Jarosław Wasylowycz Werchowyneć — zasłużony działacz sztuki Ukrainy. A mnie chce się powiedzieć: ludowy. Zawsze żyje dla ludzi, zachowuje i rozwija duszę naszego śpiewaczego narodu. Mykyta PERCOW, aspirant Narodowej Akademii Muzycznej im. P. Czajkowskiego. KLASYKA to nie sztuka? Śpiew zawsze wabi i budzi wyobraźnię swoją wymownością, połączeniem konkretności słów i emocjonalności muzyki. Zadowolenie, z jakim pianiści akompaniują śpiewakom, świadczy, moim zdaniem, o ich (pianistów) niezwyciężonym pragnieniu, by choć raz przemówić ze sceny nie „uniwersalnym językiem muzyki”, a słowami położonymi na muzykę. Nie mogę nie przyznać: jestem uprzedzonym narratorem. Nie mogę nie zwrócić uwagi na dziwną energię tych ludzi, która na równi z ich profesjonalizmem przyciąga życzliwą uwagę publiczności. Po takich koncertach poprawia się nastrój i myśli się o przyjemnych rzeczach — na przykład o tym, że w ludziach jest wiele tajemniczego i pięknego — tego, co nazywa się energią lub po prostu dobrocią, tego, co zmusza ludzi do podzielenia się pięknem swojej duszy nie tylko w osobistym kontakcie, ale także ze sceny. Ołena ŻUKOWA. Jeszcze jako uczeń dziesięciolatki usłyszał Werchowyneć słowa swojego nauczyciela A. Procenki: „Jak nuty są starannie wydrukowane, tak starannie trzeba je grać”.
Tłumaczenie maszynowe
Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony
Miasteczko Castel Ritaldi, kiedyś szeleściły sandałami ich przodkowie. I turyści z całego świata zlatują się, by popatrzeć na tę egzotykę, bo u nich czegoś takiego już nie ma. A u nas tym bardziej. Obejmując wzrokiem każdy zakątek jeszcze nieutraconej historycznej odrębności, tej kijowskiej starożytności, która gwałtownie jest pochłaniana przez jakieś nieczytelne nowotwory w stylu pseudoeuropejskim, szukam, o czym mogłabym napisać bajkę. Żeby i do mojego Kijowa, przyjeżdżając z całego świata, goście wierzyli, że jesteśmy w rzeczywistości wysokokulturowym narodem z tysiącletnimi tradycjami i zdumiewającą historią. Cóż, jeśli zachowamy jeszcze niektóre starodawne uliczki oraz zbocza Dniepru i Włodzimierzowską Górkę — jest szansa napisać bajkę. Bo takie bajki lubią czytać we włoskim miasteczku Castel Ritaldi, gdzie co roku odbywa się festiwal-konkurs bajek i ustanowiona jest nagroda literacka „Mario Tabarrini. Castel Ritaldi — kraina bajek”. Zdumiewający człowiek żył w tym miasteczku — Mario Tabarrini, który uczył dzieci, błyskotliwie znał historię, sztukę, literaturę i kochał bajki, stare i współczesne. Teraz w konkursie literackim imienia Mario Tabarriniego biorą udział nie tylko dzieci, ale i dorośli, a Castel Ritaldi — to jedyne miasto na świecie, gdzie wzdłuż ulic zamiast billboardów reklamowych umieszczono teksty bajek. Tematem konkursu literackiego za każdym razem staje się jakieś środowisko naturalne lub żywioł. Ostatnim razem była to woda. — Pewnie mieszkańcy miasta bajek różnią się od innych — mówię do asesora ds. kultury, pani Aury di Tommaso, która już od kilku lat z rzędu zajmuje się organizacją konkursu. — Absolutnie niczym się nie różnią — uśmiecha się ona. — Ale uważamy, że każdy człowiek powinien mieć możliwość w swoim życiu przyłączyć się do czegoś jasnego i pięknego, mieć chwilę na rozmyślania i uspokojenie. Na to właśnie skierowane są nasze manifestacje kulturalne, żeby mieszkańcy miasta czy goście mogli przespacerować się ulicami, czytając bajki i podziwiając krajobrazy. Przez czas, odkąd przeprowadzany jest konkurs, zebraliśmy już dwie biblioteki opublikowanych bajek dziecięcych i dla dorosłych, a Clara Cecchini z uniwersytetu w mieście Perugia przeprowadziła badania naukowe na temat bajek, legend i opowieści naszego starodawnego kraju. A dla mnie jeszcze jednym zaskoczeniem tego czarującego miasteczka stał się ironiczny znak historii w kontekście naszej rozmowy o bajce. Przecież moje pokolenie jeszcze pamięta ze szkolnego programu „Bajki o Włoszech” burzliwego rewolucjonisty Maksyma Gorkiego. Więc w Castel Ritaldi poznałam potomka znanego we Włoszech rosyjskiego malarza Grigorija Malcewa, z którym przyjaźnił się KONKURS
Tłumaczenie maszynowe
Organizator konkursu bajek Aura di Tommaso żył… Maksym Gorki. I zapewne żywił dobre uczucia do swojego przyjaciela, bo kiedy wrócił do Rosji, napisał w liście do Grigorija, żeby ten nie powtórzył jego błędu i został we Włoszech. Artysta, jak to w bajkach bywa, rzeczywiście żył długo i szczęśliwie, jego córka Warwara została donną Barbarą, a wnuk — obecnie burmistrz Castel Ritaldi — miasta bajek. Z nim i z Aurą di Tommaso sfotografowałam się na pamiątkę. A bajka, która zdobyła pierwszą nagrodę w ubiegłorocznym konkursie, kończyła się wzmianką o starej, ale realnej fontannie w miasteczku Corticella w prowincji Reggio Emilia. „Jest ona w samym centrum miasta i jeśli się przyjrzycie, to zobaczycie tam dziwny uśmiech lub grymas, zależnie od przypadku. Krążą historie, że nocą z fontanny wyłania się Człowiek wody, żeby pospacerować po mieście i poczuć się jak prawdziwy człowiek. Niektórzy widzą go każdej nocy. Ale ja — ani razu…” Walentyna DAWIDENKO z W świecie sztuki nie ma granic terytorialnych ani czasowych. Ucieszy nas wiosenny kasztanowy maj z jego „Eurowizją” w ukraińskiej stolicy. A potem — startuje czerwiec. Od niego będziemy oczekiwać wieści o sukcesach przedstawicieli utalentowanej ukraińskiej młodzieży w Rosji. Właśnie tutaj, w Moskwie, na scenie Państwowego Akademickiego Teatru Wielkiego, od 20 do 30 czerwca 2005 roku odbędzie się dziesiąty, jubileuszowy Międzynarodowy Konkurs Artystów Baletu i Choreografów. Po raz pierwszy przeprowadzony w 1969 roku, to baletowe forum, według opinii wielu wybitnych działaczy kultury i sztuki, jest jednym z najbardziej znaczących, prestiżowych i wielkich zmagań przedstawicieli młodego pokolenia, którzy poświęcili swoje życie baletowi. ZSRR stał się drugim po Bułgarii (m. Warna), gdzie założono państwowy konkurs baletu klasycznego. U jego podstaw stali Igor Moisiejew (przewodniczący Komitetu Organizacyjnego) oraz Galina Ułanowa (przewodnicząca jury). Począwszy od drugiego konkursu (1973 r.) stałymi kierownikami konkursu są Olga Wasiljewna Lepieszyńska (artystka ludowa ZSRR, akademik) oraz Jurij Nikołajewicz Grigorowicz (artysta ludowy ZSRR, profesor). Na konkursie trzykrotnie przyznawano Grand Prix: Nadieżdzie Pawłowej (1973 r.; II konkurs), Irekowi Muchamiedowowi (1981 r., IV konkurs) i Andriejowi Batalowowi (1997 r., VIII). Laureatami Moskiewskiego konkursu byli Francesca Zumbo, Loipa Araujo, Ałła Michalczenko, Michaił Barysznikow, Patrice Bart, Nikołaj Ciskarydze, Władimir Małachow, Nina Siemizorowa… Wśród „złotych” laureatów są także nazwiska ukraińskich artystów: Wadyma Pysariewa (1985 r.), Oksany Kuczeruk i Leonida Sarafanowa (2001 r.). Gwiazdami międzynarodowej klasy stali się laureaci, którzy otrzymali w różnych latach „srebrne” i „brązowe” nagrody Moskiewskiego forum choreograficznego — W. Kowtun, W. Jaremenko, H. Kusznirowa, W. Smarkaczowa, Alina Georgeta Cojocaru, T. Tajakina, M. Priadczenko, N. Domraczewa, M. Sydorowa i inni. A dzisiaj niektórzy z nich, już jako pedagodzy, zaprezentują ukraińskie szkoły baletowe na jubileuszowym konkursie. Wśród tych, którzy złożyli wnioski o udział w konkursie, są profesjonalni artyści baletu, baletmistrzowie oraz uczniowie szkół choreograficznych z Kijowa, Doniecka, Charkowa, Dniepru, Symferopola — ci, którzy zdaniem organizatorów konkursu mogą pretendować do miejsc na podium, oraz debiutanci: Anastasija i Denys Matwijenkowie, Natalija Macak oraz Iwan Kozłow, Łesia Makarenko, Kateryna Kozaczenko z Narodowej Opery Ukrainy, Maksym Kowtun, Andrij Pysariew, Jelyzaweta Sweć, Alona Romaszczenko, Wałerija Wołobujewa, Ksenija Rusina, Jelyzaweta Gogidze i inni. Występy konkursowiczów oceniać będzie jury, w skład którego wejdzie 15 największych działaczy światowej choreografii, przewidziany jest przyjazd honorowych gości. „Słowo Proświty” życzy wszystkim przedstawicielom z Ukrainy sukcesów w przygotowaniach do konkursu i informuje, że w następnych wydaniach mamy zamiar zapoznać naszych czytelników z młodymi przedstawicielami ukraińskiego baletu bliżej. Maryna HRYHORIEWA, członkini Narodowego Związku Dziennikarzy Ukrainy z
Tłumaczenie maszynowe
ARTYSTYCZNE WĘDRÓWKI
…O fontannach nad krzewami róż. Ale moich ulubionych fontann w centrum miasta już nie ma, a o krzewach róż na Majdanie wspominają jedynie starsi kijowianie. Mówią, że wtedy bardzo przyjemnie odpoczywało się letnimi wieczorami w tym różanym raju. A bajka o starej fontannie z rzeźbą chłopca, który dziecinnie sika w rozproszonych bryzgach, została już napisana w innym kraju. Bo tam rzeczywiście zachowują stare fontanny, klasyczną rzeźbę i całą architekturę starożytnych miast. Wracając po podróżach do rodzinnej Ojczyzny, zawsze porównujesz wrażenia z tego, co zobaczyłeś, z tym, co obecnie masz przed oczami. Maleńkie miasteczka włoskiej Umbrii, Trevi i Castel Ritaldi, położone są, tak jak nasze, na stromych zboczach. Jestem przekonana, że przez 3—5 tysiącleci ich historii było niemało utalentowanych architektów, którzy mogliby zmienić wizerunek rodzinnego miasta swoimi nowatorskimi projektami. Lecz, być może, na poziomie genetycznym jakiś nieprzeparty kod estetyczny skłania Włochów do dbania o swoje dziedzictwo historyczne i teraz szczycą się tym, że mogą spacerować uliczkami sprzed tysiącleci, gdzie
NOTA BENE
Nic dziwnego, że w auli Centrum Kulturalno-Artystycznego zebrało się dziewięćdziesiąt procent dziewcząt. Ale można to wybaczyć, jeśli weźmie się pod uwagę, że w wieku 29 lat solista najbardziej rozchwytywanego, niemal kultowego zespołu jest jednym z najbardziej szanowanych ludzi w kraju. Czyż to nie wzór do naśladowania? Właśnie takiego lidera potrzebuje młodzież. Uświadomiwszy to sobie, Światosław „poszedł do ludzi”, a młodzież przyjęła to z zachwytem. Nie wiadomo, czy potrzebne mu było do tego specjalne przygotowanie, wszak własna erudycja pomogłaby mu przeprowadzić wykład z marszu, ale jednoznacznie główne punkty rozmowy zostały określone z wyprzedzeniem. Tak, powiedzmy, kilka pytań ukierunkowało ogólny przebieg dyskusji. Na przykład, czy czujemy się wolnymi ludźmi? Niestety, podniesionych rąk na sali nie było zbyt wiele. Chociaż żyjemy w wolnym państwie i przestrzeń dla burzliwej działalności jest, oj, jak szeroka! Tak, Ukraina to kraj talentów, ale gdzie one są? Dlaczego możliwość wykazania się pojawia się tak rzadko? Wymieńcie chociaż dziesięć utalentowanych osób, które nie mogą osiągnąć sukcesu z powodu niesprzyjających okoliczności. Nie możecie? A to dlatego, że wszyscy oni są za granicą. Ludzie uciekają tam, gonią za lepszym życiem, nawet nie próbując zrobić czegoś dla własnego kraju, bo czekają na to, że to on pierwszy powinien wyjść im naprzeciw. Wygląda to na kompleks dziecięcy. W rzeczywistości zawsze i wszędzie trzeba zaczynać od siebie. Właśnie dlatego tak często brzmiało tu słowo „samoorganizacja”. „Dlaczego wy, powiedzmy, wstąpiliście do Akademii Kijowsko-Mohylańskiej? — zwrócił się Sławko do studentów, — bo ta uczelnia uważana jest za prestiżową. A kto tak uważa? Wam po prostu narzucono tę myśl. A kiedy próbują wam coś narzucić, trzeba iść w drugą stronę. Ja wstąpiłem na wydział fizyki, wiedząc o jego nieprestiżowości. W wieku 19 lat miałem nadzieję otrzymać grant i kontynuować naukę w Londynie, a potem pracować tam jako fizyk. Jak zrobiło ośmiu na dziesięciu moich kolegów z grupy — rozproszeni obecnie od Kanady po Japonię. Ale pewnego razu stanąłem przed lustrem i określiłem, co potrafię robić, a czego nie. I zacząłem robić coś nieco innego. Teraz zajmuję się ulubionym zajęciem — muzyką, i jeśli nagle kiedyś oduczę się pisać piosenki, to zajmę się inną sprawą — na przykład uprawą ogórków albo czymkolwiek, co będzie interesujące. Na razie jestem zadowolony z życia. Czego życzę i wam”. Chętnych do skonsultowania się z muzykiem w tych czy innych kwestiach było nieoczekiwanie wielu. Najaktywniejsi studenci byli w kwestiach dalszego rozwoju naszego kraju. Czasami przypominało to debatę z trybuny Rady Najwyższej. Dlatego Światosław szczerze obiecał wszystkie propozycje rozpatrzyć osobno. A żeby rozładować poważną atmosferę, przeszedł do odpowiedzi na wszystkie bez wyjątku pytania w formie pisemnej. Podczas czytania niektórych karteczek — zapewne o treści erotycznej — czerwienił się i zagadkowo uśmiechał, a na poważniejsze sypał dowcipami, życzliwie ironizował i odpowiadał pytaniem na pytanie. Oczywiście, nie obyło się bez kuriozów. „Jak kupić mieszkanie w Kijowie?”, „Jak nieformalowi walczyć z „gopnikami?”, „Czy mógłby Pan zostać mecenasem dla młodego talentu?”, „Czy jest Pan szczęśliwym człowiekiem?” i wreszcie „Co słychać u „Okeanu Elzy”? Oto co najbardziej interesowało studentów. Były też propozycje w stylu „chodźmy na piwo” i „zaśpiewaj”, na co muzyk zażartował, że byłby naprawdę szczęśliwym człowiekiem, gdyby nie otrzymał tej karteczki, i — nie zaśpiewał. W tak swobodnej, życzliwej atmosferze minęły prawie dwie godziny. To znaczy, że zasnąć podczas wykładu nie udało się nikomu. Raczej przeciwnie, młodzież otrzymała swoisty impuls do dążenia do własnego celu (kto go ma, a kto jeszcze się z nim nie określił, to bezsprzecznie zastanowił się nad tym pytaniem). A u Światosława Wakarczuka zrodził się pomysł przeprowadzenia serii podobnych wykładów na różnych uniwersytetach Ukrainy, co jest absolutnie chwalebną sprawą. Być może wtedy ludzi zdolnych do samoorganizacji w imię wzniosłych celów będzie więcej.
z
Tetiana TRETIAK
Współczesnych muzyków, którzy wzięliby na siebie odpowiedzialność pouczania własnymi piosenkami, nie ma zbyt wielu. „Okeanu Elzy” nie nazwiesz wśród takich grup, wszak ich piosenki są pełne duchowych przeżyć i głębokich uczuć, a moralnego dydaktyzmu nie znajdzie się tam nawet przy wielkich chęciach. Dlatego lider zespołu Światosław Wakarczuk postanowił pójść na przekór i przeprowadzić swoistą rozmowę-dyskusję na temat „Przyszłość Ukrainy: wymiar humanistyczny” dla studentów Akademii Kijowsko-Mohylańskiej.
Tłumaczenie maszynowe
RODZINA Do Kijowskiej średniej specjalnej szkoły ogólnokształcącej z internatem nr 5 dla dzieci niewidomych im. J. Batiuka przywiozła mnie przewodnicząca „Żinochoj hromady” Maria Dracz. Jak zawsze, zaproszenie brzmiało łagodnie i rzeczowo: „Pojedziemy — powiedziała Maria Mychajliwna — zrzucimy się wszyscy razem i damy troszkę pieniędzy na żelazka. Bo w internacie wszystkie żelazka się spaliły, trzeba pomóc ludziom, mają tam prania i prasowania pod dostatkiem…”. Wiele lat znam Marię Mychajliwnę, a nie przestaję dziwić się jej spokojowi i zorganizowaniu, a co najważniejsze — jej umiejętności zastosowania tych cech osobistych tam, gdzie są najbardziej potrzebne. „Żinocha hromada” to nie salonowe babskie posiedzenia i ciekawe pogaduszki, a stała obecność członkiń tej najstarszej ukraińskiej organizacji kobiecej tam, gdzie jest najtrudniej, gdzie ból społeczny i ludzki jest szczególnie widoczny, a tej wyrazistości i wołającej otwartości cierpień ludzkich nie ogarniesz samym zrozumieniem — potrzebne są współodczuwanie i przejęcie się nimi, umiejętność pomocy nie tylko materialnej, ale i profesjonalnej. Oto dlaczego w „Żinochij hromadi” jest tak wiele profesjonalnych medyków, naukowców i praktyków, a także socjologów, politologów, ekonomistów. Każde znaczące przedsięwzięcie członkiń hromady — czy to patronowanie chorym dzieciom, czy organizacja wypoczynku w obozach zdrowotnych i sanatoriach, ma jeszcze kontynuację w rezonansie społecznym, a często i państwowym. Program patronowania dzieciom z wadami wzroku to jeden z kilku, które opracowała i realizuje „Żinocha hromada”. Jak opowiedziała nam dyrektor szkoły z internatem nr 5 Ludmyła Serhijiwna Kowal, jej wychowankowie nie są pozbawieni uwagi: zarówno kijowscy urzędnicy, jak i pracownicy miejskiego oraz rejonowych wydziałów oświaty są uważni na potrzeby dzieci, które całkowicie są pozbawione radości widzenia słońca lub mają znaczne wady wzroku. Bez wsparcia i troski władz państwowych oraz organizacji charytatywnych urządzenie życia internatu jako szkoły nowego typu byłoby prawie niemożliwe. Właściwie tradycje państwowego i społecznego patronowania kształtowały się przez 120-letnią historię tej placówki, która szczyci się swoimi wychowankami — doktorami i kandydatami nauk, programistami, adwokatami, pedagogami, kompozytorami, poetami, masażystami i, jak mówią nauczyciele i wychowawcy szkoły z internatem nr 5, — „po prostu dobrymi ludźmi”. Jak wiadomo, dobrzy ludzie wyrastają wśród dobrych ludzi — inaczej być nie może. A poza tym — obojętni i niesumienni tutaj po prostu nie zdołają pracować, bo każda minuta wymaga uwagi, cierpliwości, współczucia, zrozumienia oraz samokontroli, skierowanych na rozwój i samorealizację każdego ze 146 uczniów, z których najmłodszy ma 6 lat, a najstarszy 19. Przez 12 lat, dzień w dzień, przebywa z nimi 23 doświadczonych pedagogów — nauczycieli wyższej kategorii, metodyków, starszych nauczycieli. W gabinetach szkolnych zgromadzone są niezbędne środki techniczne, przyrządy tyflologiczne, tutaj uczniowie opanowują alfabet Louisa Braille’a, otwierając świat książki i nauki. A o wychowawcach, opiekunkach, kucharzach internatu warto opowiedzieć osobno — wszak to z ich ręki dzieci otrzymują niezbędne umiejętności: od zdolności samodzielnego ubrania się i ścielenia łóżka, orientacji w przestrzeni — do pełnej samodzielności w życiu, umiejętności zadbania o siebie i poradzenia sobie. Jest w korytarzu internatu na ścianie pas, pomalowany tak, aby jego struktura różniła się w dotyku — dotykając go paluszkami, dzieci orientują się w swoich trasach. Jeśli się zastanowić, to można porównać tę ścieżkę ze szkolną drogą, którą muszą przejść wychowankowie — początkowo bezradni w codzienności, z wiekiem nabierają pewności: dziewczynki-licealistki nawet lekko i z gracją poruszają się w modelowych pantofelkach na cienkich wysokich obcasach. A jeszcze — dzieci tutaj często chodzą w szeregu — jak żurawie, które po raz pierwszy wzbiły się w niebo. Na skrzydła stawia je dobroć i miłosierdzie widzących. W tych murach bardzo często powtarzają takie oto słowa: „Ślepy nie ten, kto ma niewidzące oczy, a ten, u kogo niewidzące serce”. Powołane są one, by rozbudzić i wesprzeć chłopców i dziewczynki w ich niełatwym trudzie — pojąć i zrozumieć świat, pogodzić się z nim i w czymś — podbić, ale co najważniejsze — znaleźć harmonię z otaczającym środowiskiem. I kiedy my, widzący, tak często nie możemy opanować siebie i świata, przelewając pot i łzy, to jakie trudy i męki odczuwają ci, którzy poznają świat dotykiem, dźwiękiem, przerabiając wieczną ciemność na kolory serca i uczuć duszy? Te dzieci są bardzo podobne do aniołów — wsłuchują się w każdą chwilę i słyszą to, i dotykają czegoś takiego, co nie jest dane do pojęcia naszej, przez Boga darowanej, pomyślnej zwyczajności. I — nie ma co ukrywać — my czasami zapominamy, jak ciężko im, niezwykłym, przezwyciężać to, co odebrały choroby i nieszczęścia. Te dzieci są bardzo utalentowane. Grają na wielu instrumentach muzycznych, uprawiają kwiaty, pielęgnując każdy płatek i dotykiem zgadując barwę, lepią wspaniałe figurki z gliny — bajkowe ptaki i zwierzęta z pod ich paluszków patrzą na świat wielkimi zdziwionymi oczami… Kończąc szkołę z internatem nr 5, będą miały specjalności masażystów oraz operatorów komputerowych, będą mogły kontynuować naukę w wyższych uczelniach. Kilkoro tegorocznych absolwentów, którzy mają dar odczuwania słowa, wybiera się na wydziały filologiczne. Maria Dracz od razu znalazła wspólny język ze szkolną publicznością. Razem z doktorem nauk medycznych Ludmyłą Porochniak i przewodniczącą sekretariatu Tamarą Romaniuk wręczała każdemu z obecnych miękkie zabawki i smaczne ciasteczka, opowiedziała obecnym na święcie spotkania o doktorze Ihorze Halarniku (USA) oraz Oldze Tkaczenko z Monachium, którzy zapewnili poczęstunek i podarunki. O żelazkach również nie zapomnieliśmy. A jeszcze wypytywaliśmy Ludmyłę Serhijiwnę Kowal, co przywieźć następnym razem. Zatem internat potrzebuje kwiatów (dzieci je kochają), plasteliny, ołówków, albumów, książek napisanych alfabetem Braille’a i zwykłych, rzeczy codziennego użytku (od pościeli po proszki do prania) — słowem, jeśli ktoś zechce pomóc, prosimy dzwonić: tel. 430 01 14, 430 01 18 (ul. Wyszhorodska 35). Państwu podpowiedzą i z wdzięcznością przyjmą pomoc. A wy również zostaniecie obdarowani — z waszego serca zsunie się skorupa codzienności i otworzy się prawda: warto nie tylko dziękować każdego dnia Bogu za swoją zwyczajność, ale i pamiętać, że obok żyją ludzie niezwykli, i pomagać im. I wtedy nie tylko nasze oczy — szeroko otwarte i widzące, będą służyć nam pewniej. Pewniejszymi — i dla nas samych, i dla innych ludzi — staną się nasze widzące serca. Lubow HOŁOTA Fotografowała Hanna OBORSKA Założyciel: Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki Świadectwo rejestracji KW nr 4066 z 02.03.2000 r. Szef redakcji Pawło MOWCZAN Redaktor naczelny Lubow HOŁOTA Kolegium redakcyjne Lubow HOŁOTA, Jarema HOJAN, Pawło MOWCZAN, Anatolij POHRIBNYJ, Ołeksandr PONOMARIW, Iwan JUSZCZUK Pierwszy zastępca redaktora naczelnego, dział tematyki społecznej Jewhen HOLYBARD 229 49 47 (tel/faks) Zastępca redaktora naczelnego, dział polityki Ołeksandr SOŁONEC 229 49 47 Zastępca redaktora naczelnego ds. produkcji Natalia SKRYNNYK 228 01 30 (tel/faks) Sekretarz odpowiedzialny Iryna SZEWCZUK 228 63 69 Redaktor literacki Ołeksandra TKACZ 462 05 57 Dział kultury
Kateryna TARCZEWSKA 462 05 57 Dział literatury Maria KRYSZTOPA 462 05 57 Dział korekty Tetyana MYCHAJŁENKO Iryna STELMACH 228 63 69 Skład komputerowy Iryna SZEWCZUK Oksana PETRYCZENKO 228 63 69. A d r e s r e d a k c j i : ul. Chreszczatyk, 10-B, m. Kijów, 01001 E-mail: slovo_prosvity@ukr.net http:// slovo.prosvita.com.ua I n d e k s g a z e t y “Słowo Proświty” — 30617 Wydrukowano z gotowych fotoform w kombinacie “Presa Ukrajiny” w środę. Zam. nr 3301215 Nakład ogólny — 34800 Korespondencja z czytelnikami — tylko na łamach gazety. Odpowiedzialność za wiarygodność informacji ponoszą autorzy. Redakcja zastrzega sobie prawo do redagowania i skracania tekstów. Przy wykorzystywaniu naszych publikacji powołanie się na “Słowo Proświty” jest obowiązkowe. Cena prenumeraty, uwzględniając usługi pocztowe: na miesiąc — 3,29 hrywny, na 3 miesiące — 9,59 hrywny, na pół roku — 19,18 hrywny. Ludmyła Porochniak w muzeum internatu
Tłumaczenie maszynowe