Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 6strona oryginału ↗

«TO WSPANIAŁE, KIEDY CZYTELNIK WYMAGA OD DZIENNIKARZA RAD»

Слово Просвіти, №15 за 2005 рік

EKSKLUZYW. Rozmowa ze znanym mistrzem ukraińskiego dziennikarstwa rozpoczęła się od pytania, które leży na powierzchni naszego dziennikarskiego fachu. — Panie Wołodymyrze, co uważa Pan dziś za najważniejsze w przygotowaniu dziennikarzy? — Wie Pan, chyba jednak najważniejsza dla dziennikarza jest przyzwoitość i moralność. Bolączką naszego ukraińskiego dziennikarstwa (a jest ono częścią naszego społeczeństwa), moim zdaniem, jest pewna, przede wszystkim społeczna, nieodpowiedzialność. Dziennikarstwo wciąż nie może podnieść się z kolan przez to, że dziennikarze pozwalają „łamać się przez kolano”. Błędna, zależna pozycja znacznej części społeczności dziennikarskiej jest od dawna znana. Zauważają to zarówno ci, którzy „łamią”, jak i ci, którzy „konsumują” dziennikarską produkcję. Dziennikarzom w znacznej mierze wciąż brakuje szacunku do samego siebie, pełnego szacunku stosunku do obowiązków natury moralnej, których wymaga ten szczególny zawód. — Jeśli moralność jest składnikiem zawodu, to czy można (i jak) „założyć” ten ważny element w istniejący system przygotowania zawodowego dziennikarza? — Otóż w tym rzecz, że założyć moralności w plan nauczania nijak nie można. My póki co dajemy dyplomy nie za moralność, a za fachowość. Podczas gdy przyzwoitość, uczciwość, odpowiedzialność — to już cechy portretu społecznego człowieka. W końcu nie tylko dziennikarze, ale i wszyscy obywatele (a zwłaszcza specjaliści zawodów społecznych — lekarze, prawnicy, nauczyciele, funkcjonariusze organów ścigania, sędziowie, urzędnicy państwowi) muszą być obowiązkowo uczciwi. W żadnej placówce edukacyjnej nie „przerabiają” niemoralnych na moralnych. To sprawa, można by rzec, intymna, osobista, sprawa rozwoju sumienia. Natomiast w wyższej uczelni dajemy nie tylko wiedzę fachową, ale i kształtujemy umiejętności zawodowe ciągłego samodoskonalenia, pracy nad sobą, a zatem dążymy do przyzwyczajenia studenta także do doskonalenia moralnego. — Jak widzimy, koło się zamknęło: główną rzeczą dla dziennikarza jest moralność, ale tej kategorii nie wprowadzono do programów nauczania i do odpowiedniej technologii przygotowania specjalisty, któremu ta moralność jest najbardziej potrzebna… — Na spowiedź grzeszny człowiek idzie ze swoim sumieniem do księdza. Natomiast u nas ta pozycja jest zapewniona całkiem przyzwoitymi świeckimi środkami. Jest zastępca dyrektora ds. wychowawczych, a także kuratorzy grup studenckich, którzy są ważnym ogniwem uniwersyteckiego procesu wychowawczego. — Wołodymyrze Wołodymyrowiczu, ilu specjalistów i jakich specjalności wypuszcza Instytut Dziennikarstwa KNU imienia T. Szewczenki? — Obecnie — około 200 specjalistów rocznie. Taka duża liczba — kosztem nauczania kontraktowego. Specjalności — dziennikarstwo oraz wydawnictwo i redagowanie. Na bazie tych dwóch specjalności — szereg specjalizacji: dziennikarstwo telewizyjne, dziennikarstwo prasowe, dziennikarstwo radiowe, dziennikarstwo międzynarodowe, redagowanie wydawnictw periodycznych i książkowych, wydawnictwa elektroniczne, zarządzanie środkami komunikacji masowej, reklama i public relations. — Na ile Pańscy absolwenci są gotowi pracować we współczesnej światowej przestrzeni medialnej? — Wie Pan, nie chcę tutaj zajmować się samochwalstwem, ale twardo wiem, że właśnie nasi absolwenci są wystarczająco przygotowani do pracy w światowej przestrzeni medialnej, nie oglądając się na żadne granice. Natomiast trudno im pracować w ukraińskiej przestrzeni medialno-informacyjnej. — Ciekawy zwrot. Ale dlaczego?! uczniowie pod względem poziomu wiedzy podstawowej czasem o dwa-trzy lata wyprzedzają uczniów USA, których nie bardzo obciąża się wiedzą, a dlatego długo szukają Ukrainy na mapie. My na Ukrainie od niedawna również staramy się mniej obciążać uczniów i studentów. Ale, proszę powiedzieć, kiedy jeszcze człowiek będzie miał możliwość zdobyć fundamentalne przygotowanie, jak nie w młodym wieku? — W krajach demokracji liberalnej inaczej rozmieszczono wymagania wobec pewnej części spektrum wiedzy. A jeśli chodzi o ukraińskie realia, to naszej młodzieży, moim zdaniem, brakuje tego, co kiedyś nazywano oczytaniem. — Tak, tonus wysoko wykształconego człowieka można nabyć i utrzymać tylko pod warunkiem, że ten człowiek dużo czyta. Moim zdaniem, w ostatnich latach ogólny poziom rozwoju i światopogląd naszej młodzieży zauważalnie obniża się kosztem zmniejszenia czasu czytania, które jest wypierane przez czas uwagi poświęcony telewizorowi i Internetowi. A kiedy literatura jest wypierana poza granice zainteresowań, wtedy gwałtownie spada poziom wykształcenia. To — aksjomat; a obecnie, niestety — także współczesna tendencja. — Współczesna tendencja szalonego rozwoju mediów elektronicznych tworzy pewien nacisk na nośniki papierowe — gazety i czasopisma, z pretensją do ich wyparcia z przestrzeni medialnej. Na jaką strukturę mediów w najbliższych 10 latach wyrzucić do kosza, a komputer?.. — Właśnie dlatego gazeta już dawno stała się obowiązkowym atrybutem codzienności, nawet ubioru i biurka, jest ona organicznie przynależna każdemu wnętrzu i miejscu przebywania człowieka, czego nie można powiedzieć o komputerze. A co najważniejsze: gazeta — to bodaj najbardziej demokratyczny przedmiot komunikacji i dyskusji, zarówno w masowej publiczności, jak i w sytuacji tête-à-tête. Komputer nigdy nie zastąpi gazety, tak jak kino nie zastąpi teatru. Gazeta — to nieodłączny element kultury masowej. — Wie Pan, panie Wołodymyrze, jeśli chodzi o masowość, to jestem pod wielkim wrażeniem Pana książki „Masy”. Moim zdaniem, to pierwsze szczere, uczciwe i systemowe naświetlenie oraz odkrycie istoty tego, co czasem nazywamy „tłumem”, a także relacji między mediami jako informatorami — z jednej strony, a konsumentami informacji — z drugiej. Nie zdziwię się, jeśli znajdą się obrażeni na Pana szczerość, zwłaszcza przez to, że nakłada Pan na dziennikarzy i media odpowiedzialność za brak pracy oświatowej, skierowanej na masy. Czy Pan naprawdę uważa, że doświadczony dziennikarz powinien być nie tylko informatorem, ale oświecicielem? — To bardzo skomplikowane pytanie. Funkcja informowania może istnieć w czystej postaci tylko w nau

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn