Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

UKRAIŃSKIE KINO — TAK!

Слово Просвіти, №15 за 2005 рік

SALA KINOWA Istnienie ukraińskiego kina od ponad 10 lat jest zagrożone: stałe (z wyjątkiem 2001 roku) niewykonywanie finansowania budżetowego, brak ram prawnych, które stymulowałyby jego wsparcie finansowe, tak jak ma to miejsce w krajach europejskich. Ale sytuacja nigdy nie była tak groźna, jak dzisiaj. Wydawało się, że zmiany na lepsze rozpoczęły się 23 lutego, kiedy państwo wreszcie skupiło się na „najważniejszej ze sztuk” w murach Rady Najwyższej, wysłuchawszy zarówno filmowców, jak i konstruktywne wystąpienie ministra kultury, którego jasne i słuszne zadania budziły nadzieje: minister teraz pomoże zaktywizować i ożywić produkcję ukraińskich filmów. Minął czas i 31 marca poczta elektroniczna przyniosła komunikat służby prasowej tego Ministerstwa: „Minister spotkała się z filmowcami i odbyła się rozmowa o reformowaniu ukraińskiego kina”. Na liście zaproszonych, oprócz jednego filmowca (Mychajła Illjenki), kino reprezentował komercyjny dystrybutor filmowy, który obsługuje amerykańskie kino, oraz komercyjne kanały telewizyjne, dla których kino jest dodatkiem do reklam i wyłącznie produktem zagranicznej produkcji (studio „1+1”, dzięki Bogu, zaczęło wreszcie pokazywać ukraińskie, co prawda po północy) oraz dyrektor MFF „Mołodist”, który nazwał przesłuchania parlamentarne „zbiorową masturbacją”. Może należy się cieszyć, że telewizja i dystrybucja wykazały „zainteresowanie” ukraińskim kinem? Ale jakie są ich prawdziwe zamiary, skoro posiadając zasoby finansowe, do tej pory nic dla kina nie zrobiły, nawet gotowych ukraińskich filmów praktycznie nie pokazywały. Pragną zdewaluować Postanowienie z przesłuchań i przekonać wszystkich, że nic się nie wydarzyło. Nasuwa się pytanie: z jakiej racji władza wykonawcza powierza interesy narodowe kina strukturom komercyjnym, które pracują wyłącznie z zagranicznym producentem towarów? — Mykoło Pawłowiczu, czy to świadoma zamiana pojęć, czy skutek niekompetencji, kiedy nie rozróżnia się kina i tele- SZTUKA PRZEWODNICZĄCY — NIE PREZYDENT: ILE ZECHCE — TYLE BĘDZIE, JEŚLI WYBIORĄ… Zjazd odbywał się przez dwa dni pod koniec marca, równo 4 lata po poprzednim (właśnie na czteroletnią kadencję wybiera się przewodniczącego Związku i przewodniczącego komisji rewizyjnej). Główne pytania postawione na zjeździe to: kto będzie przewodniczącym Związku, jaki jest jego dalszy program, czy będą radykalne zmiany w jego działalności. Podnoszono również kwestię terminu przebywania przewodniczącego Związku na swoim stanowisku. Ograniczeń co do terminu nie ma ani w ustawie o związkach twórczych, ani w naszym obowiązującym statucie. Człowiek ma prawo tyle razy ubiegać się o stanowisko przewodniczącego, ile zechce. W wyniku tajnego głosowania na zasadzie alternatywnej przewodniczącym pozostał Wołodymyr Czepełyk. Zmiany, bez wątpienia, będą, ale nie zmieni się to, co najważniejsze — nasz przewodniczący mocno stoi na stanowisku, że Związek musi istnieć, musi się rozwijać, alternatywy dla Narodowego Związku Artystów Ukrainy jako organizacji, która prowadzi państwowotwórczą politykę narodową w dziedzinie sztuk pięknych, na razie nie ma. Zatem zaufanie, jakim zjazd obdarzył kierownictwo pracujące w poprzednim okresie, świadczy o tym, że w Związku zarówno pod względem kierunku, jak i charakteru działalności wszystko jest w porządku. ZWIĄZKOWE NADZIEJE I SUKCESY Najważniejsze to zachować Związek jako potężną organizację społeczną, której liczba członków zbliża się do 5 tys. w całej Ukrainie, zachować wizję? Rozumiem, nie Pan tworzył listę i pytanie zatem nie do Pana. I mimo wszystko, jak Pan to skomentuje? — Jestem przede wszystkim wdzięczny, że choć tam zaprosili, bo mam związek z kinem, przepracowawszy w nim 41 lat. Zaczynałem jako oświetleniowiec i mój pierwszy film, nawiasem mówiąc, to „Cienie zapomnianych przodków”, kiedy z wiszącego mostu w wielkim pawilonie studia filmowego im. O. Dowżenki patrzyłem, jak kręcą epizod w cerkwi i byłem zachwycony tą bajką, która się tam tworzyła. — Czym jest siła prawdziwego kina — nawet oświetleniowcy, którzy biorą udział w tworzeniu arcydzieła, robią niemałą karierę! — Udzielono mi głosu na tym spotkaniu. Nawiasem mówiąc, Mychajło Illjenko zauważył pewne odchylenie w stronę przedstawicieli telewizji. Jest ona konkurentem kina, ale z drugiej strony — to potężna siła, która mogłaby pomóc rozwojowi kina. Przede wszystkim dotrzeć do widzów z ukraińskimi filmami. Na razie szerokiej, owocnej współpracy z telewizją nie mamy, bo ma ona, zwłaszcza komercyjna, swój cel: oczywiście zysk, dochody z reklam. Były projekty — wspólnie zrobiliśmy kilka filmów. Nawet Memorandum o współpracy zawarliśmy. Nie odmawiamy żadnemu kanałowi telewizyjnemu i dajemy możliwość pokazania jakiegokolwiek ukraińskiego filmu, często robimy to za darmo, chociaż państwowe studia filmowe powinny otrzymywać z tego jakieś środki na swoje utrzymanie. Zdziwiła mnie również jednostronność w doborze uczestników. Zrozumiałem, że słuchają tylko jednej strony. Większość uczestników ma z kinem pośredni związek. I dziwnie było słuchać sentencji kierowników kanałów telewizyjnych „Inter” oraz „1+1” — szanuję ich, dobrze wykonują swoją pracę, ale to biznesmeni od telewizji. A interesy kina i telewizji trzeba zrównoważyć — i to jest zadanie państwa. Oczywiście na takich naradach Z Mykołą MAZIAREM, dyrektorem Departamentu ds. Kinematografii Ministerstwa Kultury i Sztuki Ukrainy rozmawia Łarysa BRIUCHOWECKA. powinno być więcej filmowców. Moim zdaniem należy przestrzegać już przyjętej ustawy: „O ogólnopaństwowym programie rozwoju przemysłu filmowego na lata 2005—2007”, gdzie określono koncepcję polityki państwowej na najbliższy okres, która polega na odnowieniu kinematografii jako samodzielnej, konkurencyjnej branży. A zrobić to można tylko wspierając narodowy biznes filmowy. Zmienić mechanizm finansowania państwowego i przejść na schemat producencki. Nawiasem mówiąc, trzeba wykonywać także rekomendacje Rady Najwyższej w wyniku przesłuchań parlamentarnych, a ja już słyszę — to tylko rekomendacje. Ci nowo objawieni doradcy słabo je przeczytali. A w nich jasno określono drogę wyjścia z kryzysu ukraińskiego kina. Według podstawowej zasady kino to biznes. A kultura to sfera budżetowa. Przez cały czas próbuje się je łączyć. Przez to — i w ustawie, i na przesłuchaniach parlamentarnych zaznaczono: trzeba stworzyć odrębny organ zarządzania. Tymczasem minister proponuje Państwową Służbę Kinematografii pod kontrolą Ministerstwa. — Czyli zmienia się tylko nazwa, ale nie struktura. — Istota się nie zmienia. Jest kilka kroków, które natychmiast trzeba wykonać. Wyraźnie określić: kino to branża i wymaga ona odrębnego organu administracji państwowej. Co więcej, połączenie z Ministerstwem Kultury doprowadziło branżę do stanu krytycznego. Ile lat z rzędu wszystko, co proponowaliśmy, napotykało na formalne poparcie! Nie rozwiązywano problemów co do istoty. Drugie: natychmiast należy przyjąć szereg ustaw preferencyjnych (dokładniej, poprawek do ustaw), o których mówiono na przesłuchaniach parlamentarnych, w tym także minister kultury. Zdziwiła mnie propozycja współpracy z amerykańskim kinem. Amerykańskie kino będzie sponsorować ukraińskie? Nie wierzę! Jedyne, co się stanie, to że taniej będą kręcić tutaj swoje filmy. Amerykanie ruszają na Wschód i dalej niż Ukraina nie pójdą, Rosja ich nie wpuści — tam dzisiaj trwa prawdziwy renesans w kinie. Dlaczego nie chcemy skorzystać z ich doświadczenia? Proces filmowy trwa. Proces jest dynamiczny i ofensywny. Musimy dać impuls naszemu biznesowi filmowemu. Są chętni. Ale inwestowanie pieniędzy w sferę, która nie może przynieść zysków natychmiast, jest ryzykowne. I to wymaga wsparcia. Nie ma nic — w tym ulg podatkowych. Państwo nigdy nie będzie w stanie zapewnić produkcji filmowej stuprocentowego finansowania. Jest wyjście! Ustawa o opłacie będzie w stanie zapewnić wsparcie dla kina narodowego. Już dwa lata projekt ustawy leży w Radzie Najwyższej. Zatem trzeba stymulować zainteresowanie krajowego biznesu tą branżą. Choćby na 4—5 lat. — A co z kwestiami kadrowymi? Kto mógłby stanąć na czele tego. Niedawno odbył się kolejny zjazd Narodowego Związku Artystów Plastyków Ukrainy. O jego przebiegu, a także o działalności Związku i jego dalszych planach opowiedział sekretarz odpowiedzialny NZAPU, artysta ludowy Ukrainy, członek korespondent Akademii Sztuk Pięknych Wasyl Jewdokymowycz PEREWALSKI.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn