Strona · s. 14strona oryginału ↗
SZTUKA
Слово Просвіти, №15 за 2008 рік
Ludmyła DECHTIAROWA, m. Kijów. Zacznijmy od dedykacji na cześć Hałyny Sylwestriwny Sewruk. Jej twórczość karmi kijowskie gliniane podłoże. Na nim ujrzał świat także Maksymilian Wołoszyn. Od tego wybitnego poety zapożyczamy fragment poematu „Kosmos” dla pani Hałyny. Gwiazdozbiorami płonące czoło Z Chaosu powstało i odbiło się, Niby cień w otchłani dolnych wód. I rozwarły się dwa bezkresne oczy: Niech stanie się światłość! Dwa promienie z oczu Na krzyż zeszły się, odbiły w otchłani I złożyły się w fatum heksagram. Nieme rozwarły się usta, Z nich wyleciało w przestrzeń wieszcze słowo. Przebudziły się miliony śpiących duchów W dolnym i górnym świecie. To słowo dało pierwszy impuls sercu Odtworzonego w glinie człowieka. I bliźniacy, niebieski i ziemski, Wilgotnymi stopami dotknęli się, I dolny stał się Adamem, bo Stwórca Dał glinie cząstkę własnego sumienia*. * * * Opowiedzmy dokładniej o warstwach stołecznej gliny. Na nich opierają się wody artezyjskie. Tunele stołecznego metra wcięte są w glinianą miąższość, rówieśniczkę jurajskich dinozaurów. Kiedy podczas budowy wydobywa się ją na powierzchnię — to święto dla glinomanów. Glina świeża, wysezonowana, niczym elitarny koniak. Chcesz — przyłóż do rany, chcesz — wróży z niej, chcesz — lep garnki albo arcydzieła. Nic dziwnego, że tutaj, na Wzgórzach Kuryłowskich, pojawili się pierwsi na świecie glinomanie — Trypolianie. Szczątki ich wyrobów, które mają ponad 5 tysięcy lat, zebrał archeolog Wikentij Chwojka, czym rozsławił siebie, kijowską glinę oraz dawną cywilizację trypolską. Dla porównania: Dzielnica Garncarska antycznych Aten powstała znacznie później niż osada kuryłowska Trypolian. Tysiąclecia przeminęły, zaczęło się zasiedlanie Podola. Najstarsza z jego ulic — Honczarna (Garncarska). Stamtąd dachówki, dzbanki i garnki, miski z półmiskami i najlepsze makitry trafiały do domostw podolskich gospodyń, a te, jeśli wierzyć Mykole Gogolowi, wszystkie były wiedźmami. * * * Niektóre dzieła współczesnej ceramiki można zobaczyć na biennale „Ukraina od Trypola do dziś” dzięki organizacyjnej sile artysty Ołeksandra Melnyka. Na otwarciu pierwszej imprezy w 2004 r. zwiedzający zachwycali się pracami zasłużonej artystki Ukrainy Hałyny Sylwestriwny Sewruk. Całą ścianę holu przed salą wystawową Akademii Kijowsko-Mohylańskiej ozdobiły wtedy jej wykwintne ceramiczne płótna. To był prawdziwy fajerwerk ceramizmu, galeria postaci epoki kozackiej. Świeżo, w nowy sposób przedstawiono charaktery: heroiczne, zabawne, liryczne, wojownicze, zamyślone. Niezwykła, bardzo oryginalna była sama materia tworzenia obrazów, ceramika: niczym cyzelowanie w miedzi, niby rzeźba w drewnie, jak barwna mozaika. A do tego wykwintnie śnieżnobiałe podobieństwo czy to fajansu, czy marmuru, które tak pasuje do ceramicznej rzeźby o salonowych proporcjach. Ogółem — świąteczny karnawał. Cerama… * * * Teraz Hałyna Sylwestriwna jest u progu 80-lecia. Na prośbę o przekazanie nowej pracy na III biennale odpowiedziała radośnie. Zgłosiła na wystaw-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
