Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

STULECIE NASZEGO BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO — RZECZYWISTOŚĆ

Слово Просвіти, №15 за 2008 рік

Wiktor CHOMENKO, Krym — Rządowe programy dotyczące zagospodarowania zasobów węglowodorów Morza Czarnego i Azowskiego nie znalazły należytego urzeczywistnienia z powodu szeregu przyczyn organizacyjnych, finansowych, kadrowych oraz technicznych — zauważył Roman Jaremijczuk. — Nie można oczekiwać znaczących wyników w zwiększeniu wydobycia ropy i gazu, kiedy przez dziewięć lat zatwierdzone przez rząd programy sfinansowano zaledwie w 10 %. Ukraina znalazła się w sytuacji człowieka, który siedzi na worku ze złotem i umiera z głodu. Im dłużej będziemy zwlekać z zagospodarowaniem własnych złóż morskich, tym bardziej nad krajem będzie zaciskać się pętla zależności energetycznej. Nasze propozycje mają na celu zwrócenie uwagi całej pionowej struktury władzy od Prezydenta, rządu, Rady Najwyższej Ukrainy oraz ogółu na pilne potrzeby jak najszybszego przyjęcia państwowych uchwał, które mogą i powinny realnie rozbudować niezależność energetyczną naszego państwa. Przecież światowa praktyka jest bogata w przykłady, kiedy zasoby służą krajowi albo możliwości państwa są tracone z powodu braku odpowiednich skoordynowanych decyzji i woli politycznej. W zaproponowanym projekcie zwięźle wyłożono główny wektor drogi, którą musi przejść Ukraina w najkrótszym czasie, aby na zawsze pozbyć się zależności energetycznej. Oto wyłożenie propozycji specjalistów. Główne przyczyny niezadowalającego rozwoju bazy surowcowej branży naftowo-gazowej w ukraińskim sektorze Morza Azowskiego i Czarnego tkwią w tym, że nie ma jasnej i konsekwentnej polityki państwowej zagospodarowania złóż zasobów węglowodorów akwenu Morza Azowskiego i Czarnego. Zwiększenie własnego wydobycia ropy i gazu ze złóż morskich nie zostało uznane ani za priorytet, ani za jedną z realnych dróg gwarantowania bezpieczeństwa narodowego w sektorze energetycznym. Zagospodarowanie złóż morskich wymaga znaczących inwestycji. Tylko w odniesieniu do perspektywicznego złoża Subotyńskiego o nadzwyczaj wysokim potencjale wydobycia 65 mln ton ropy (a przecież jeszcze gazu z kondensatem gazowym) potrzeba 6—8 mld dol. Ponieważ program państwowy nie działa, nie ma stałego finansowania kosztem środków budżetowych oraz kosztem środków przedsiębiorstw NAC „Naftohaz Ukrainy”, bo jej pododdziały, w szczególności DAT „Czornomornaftohaz”, przez dziesiątki lat w praktyce pokazały niezdolność do efektywnego inwestowania i wykonywania funkcji generalnego zleceniodawcy zakrojonych na szeroką skalę prac geologiczno-poszukiwawczych i eksploatacyjnych. Nie ma też jasnych, przejrzystych i gwarantowanych mechanizmów przyciągania inwestycji zewnętrznych przy jednoczesnym zachowaniu kontroli państwowej w tym strategicznym sektorze, a także wewnętrznej koordynacji międzybranżowej. Do tej pory na Ukrainie nie ma produkcji sprzętu do przyspieszonego zagospodarowania tych zasobów — sprzętu podwodnego, urządzeń do wiercenia otworów poziomych, stacjonarnych platform wiertniczych, samopodnośnych i półzanurzonych jednostek wiertniczych, statków do wiercenia otworów w głębokowodnej części Morza Czarnego, barek do układania rurociągów, budowli hydrotechnicznych. Brakuje sprzętu towarzyszącego do układania rurociągów morskich, statków wsparcia wiercenia i eksploatacji otworów, lotnictwa. Ani razu należycie nie rozpatrywano kwestii zabezpieczenia kadrowego takich zakrojonych na szeroką skalę prac. A dla przyspieszonego zagospodarowania zasobów tylko we wschodniej części szelfu Morza Czarnego należy jak najszybciej wykonać trójwymiarowe badania sejsmiczne, do przeprowadzenia których na Ukrainie nie ma ani środków, ani własnego sprzętu. Międzyczasie takie badania dają możliwość czterokrotnego skrócenia objętości wierceń poszukiwawczych. Dla wykonania tych prac trzeba także uwzględnić wymagania dotyczące ochrony środowiska naturalnego, biorąc pod uwagę również to, że ten region jest sejsmicznie aktywny. Jakiekolwiek osłabienie wymagań ekologicznych może wyrządzić niepowetowaną szkodę basenowi Morza Czarnego i Azowskiego. własne wydobycie ropy na Ukrainie, — eksploatacja złoża Subotyńskiego. Zagospodarowanie innych struktur wschodniego szelfu mogłoby doprowadzić wydobycie ropy do kilkudziesięciu milionów ton rocznie. Tutaj pojawia się szereg problematycznych kwestii, które można uznać za drugoplanowe. Eksploatację wspomnianego złoża oraz innych nowych złóż wielopokładowych w tej strefie należy prowadzić za pomocą otworów poziomych, co prawie czterokrotnie zmniejszy potrzebną liczbę otworów eksploatacyjnych na każdy produktywny horyzont (ze 100 do 25), a także skróci o jedną trzecią termin eksploatacji złoża i o jedną czwartą zwiększy współczynnik wydobycia ropy ze złoża. Nowoczesne technologie wiercenia otworów poziomych stały się dorobkiem światowych firm wydobywających ropę, i ponad 60 % otworów eksploatacyjnych na świecie wierci się w wykonaniu poziomym. Jednak na Ukrainie nie ma sprzętu i własnych technologii do wiercenia otworów poziomych nie tylko na morzu, ale i na lądzie. W Rosji dzisiaj, na przykład, podjęto decyzję o imporcie zaawansowanych technologii, które nie mają odpowiedników w państwie. Na Ukrainie na zakup sprzętu wiertniczego i technologii firm zachodnich środków prawie się nie kieruje, a własne badania sprowadzono do zera, i NAC „Naftohaz Ukrainy” ich nie finansuje. Poszukiwania i zagospodarowanie obszarów głębokowodnych jest dwukrotnie bardziej kapitałochłonne w porównaniu z pracami na szelfie. Na Ukrainie nie ma na to finansów, sprzętu, technologii. Prac wyprzedzających w zakresie zabezpieczenia informacyjnego, w zakresie przekwalifikowania produkcji krajowej na wytwarzanie niezwykle potrzebnych środków i sprzętu także się nie prowadzi. Zaangażowanie do tych prac firmy „Vanco ltd”, która nie posiada nowoczesnych technologii, sprzętu, personelu, ale zwyciężyła w doborze przetargowym w 2006 r., innych zagranicznych firm również wyrządziło niepowetowaną szkodę naszemu państwu, bo odsunięcie jej od wykonywania prac — to wielki problem. Przez minione dwa lata Ukraina nie zbliżyła się do zagospodarowania głębokowodnej części swoich potencjalnych złóż ani o krok. Dotyczy to także zaangażowania firm „RosUkrEnergo”, „UkrHazEnergo” do zagospodarowania złóż gazowych Odeskiego i Bezimiennego oraz do zagospodarowania strefy Prykerczeńskiej. Jedną z dróg przyspieszenia zagospodarowania złóż naftowo-gazowych Morza Czarnego i Azowskiego mogłoby być zaangażowanie pozytywnego doświadczenia międzynarodowego — na przykład Brazylii, która przez 25 lat zwiększyła własne wydobycie ropy z szelfu Oceanu Atlantyckiego (na głębokości od 10 do 1900 m) do 120 milionów ton rocznie. Przykład tego kraju jest najbardziej akceptowalny dla Ukrainy, ale pod warunkiem uchwalenia odpowiednich aktów prawnych. Zatem dla organizacji efektywnego zagospodarowania zasobów węglowodorów ukraińskiego sektora Morza Azowskiego i Czarnego należy stworzyć potężną krajową strukturę zarządczą dla wydobycia zasobów naftowo-gazowych Morza Czarnego i Azowskiego, która powinna być podobna do „Petrobras” (Brazylia) i pracować pod egidą rządu Ukrainy. Wykonywanie tych prac siłami NAC „Naftohaz Ukrainy”, która jest przeciążona długami, w praktyce nie dało możliwości przyciągnięcia krajowego i zagranicznego kapitału do zagospodarowania tych zasobów i wykonania zadań programowych. Struktura zarządcza musi zapewnić opracowanie i uzgodnienie Propozycje przyspieszenia eksploatacji złóż ropy i gazu na ukraińskim szelfie Morza Czarnego oraz akwenie Morza Azowskiego przedłożyła Prezydentowi i rządowi Ukrainy grupa specjalistów pod kierownictwem laureata Państwowej Nagrody Ukrainy w dziedzinie nauki i techniki za 2007 rok, profesora Romana Jaremijczuka, dziekana wspólnego wydziału technologii ropy i gazu Iwanofrankiwskiego Narodowego Technicznego Uniwersytetu Ropy i Gazu oraz Narodowej Akademii Budownictwa Ochrony Przyrody i Kurortów (Symferopol). W programach, które rząd Ukrainy rozpatrywał w 1996 i 2007 roku, potencjalne zasoby ropy i gazu szacuje się tam na od 1,5 do 3,0 mld ton paliwa umownego. Faktycznie jest to stuletni wolumen potrzeb gospodarki Ukrainy w zakresie ropy i gazu, który może być gwarancją niezależności energetycznej i bezpieczeństwa kraju.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn